
遍知贝玛嘎波大师教言集PK48ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་འགྲེལ་པ་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ།
8-366
༄༅། །ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་འགྲེལ་པ་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ།
༄། །སློབ་དཔོན་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་བཞེད་པ།
༄༅། །ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་འགྲེལ་པ་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །བླ་མ་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མུན་པ་གཏན་སངས་ཀུན་གཟིགས་པདྨའི་འདབ། །རྒྱས་པའི་སྤྱན་རས་དོན་བཞིན་སྟོན་བཙའ་བས། །སྣང་བའི་བླ་མ་
འཕགས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཚོགས། །ཞབས་རྗེས་སྙེག་པ་དཔེ་ཟླ་མེད་གང་དང་། །དེ་ནོར་མ་མོ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་བསྡུས་པ། །དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་མཛོད་སྦྱར་ལས། །གཅེས་པ་རྩ་འགྲེལ་མཆོད་སྦྱིན་འདིར་བཀོལ་
བ། །དབྱིག་གཉེན་དཔལ་ལྡན་དེ་ལའང་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇམ་མགོན་གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་གྱིས། །ཤེས་རབ་སྤྱན་ལ་མཐུ་བསྐྱེད་པས། །གཞུང་ལུགས་ཀུན་གྱི་ངང་ཚུལ་གཏེར། །མངོན་སུམ་གྱུར་པ་འདི་ན་འདོན། །བཤད་པར་
བྱ་བ་འདིའི་མཚན། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་དྷརྨ་ཀོ་ཥཱ་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ནི་འགྱུར་མཛད་པས་སོ། །
8-367
འདི་ལ་སློབ་དཔོན་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་བཞེད་པ། བཞེད་པ་ལྟར་བརྩམ་པའི་བསྟན་བཅོས། དེ་མཐར་སོན་པའི་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཕྱག །ཇི་ལྟར་
རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དང་
པོ་རང་གི་དོན་ལས་བསྟོད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཞིང་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མི་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར་མུན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བརྙེས་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཏན་ནས་ཡེ་བཅོམ་པ་སྟེ་ཞེས་པས་
སོ། །དེས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མུན་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མ་བཅོམ་པར་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ཡུལ་དང་།
དུས་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་པ་དང་། དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྟོད་པ་ནི། 
8-368
འཁོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྒལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འདམ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེར་བྱིང་བ་སྐྱབས་མེད་པ་ལས་འགྲོ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་བརྐྱང་བ་དག་
གིས། སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲངས་པར་མཛད་པ་དེ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་ཡིན་གྱི། རྫུ་འཕྲུལ་དང་དམ་པ་
སྦྱིན་པའི་མཐུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། ཕྱག་བྱས་ནས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། སློབ་མ་འཆོས་པས་བསྟན་བཅོས་ཏེ་
རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ། དེ་གང་། ཆོས་མངོན་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའོ།། །།
༄། །བཞེད་པ་ལྟར་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ། བཤད་བྱའི་ཆོས་མངོན་པ་ངོས་བཟུང་བ།
གཉིས་པ་བཞེད་པ་ལྟར་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ། བཤད་བྱའི་ཆོས་མངོན་པ་ངོས་བཟུང་། དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་གཉིས་ལས།
དང་པོ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ། དྲི་མ་ནི་ཟག་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་
སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

遍知贝玛嘎波大师教言集PK48《对法藏论释论》
8-366
《对法藏论释论》
上师著造论典愿意：
《对法藏论释论》
顶礼上师和文殊菩萨！永远驱散黑暗、具足遍知、如莲花瓣展开般的慧眼，能如实显现真义、具足光明的上师，犹如高贵的星宿群众，其足迹无与伦比；以及阿难与迦叶所编集，诸罗汉所解释的藏论，我在此采取了其精要的根本论与注释；我也向具德世亲大师顶礼。
通过文殊怙主成就之眼药，使慧眼获得力量，此处将宣说一切经论本性宝藏之现证。
此论的题名，用两种语言结合表示：梵语为"Abhidharma-kośa-kārikā"，藏语为"对法藏论颂"。"顶礼文殊童子"是译者所加。
8-367
在此，论主著造论典的意愿，如愿所著之论典，以及圆满完成的方式这三项中，关于第一项：首先，以赞叹佛陀功德开始的礼敬，以及如何着手著作的誓言这两部分。第一部分：以成就利益自他的两种圆满功德赞叹导师，并在此基础上作礼敬。
首先，从自利方面的赞颂：佛世尊已经永远战胜一切黑暗。如说："无明是见真实义的障碍，故称为黑暗。佛世尊已获得其对治，使一切所知皆成为不再生起之法，因此称为'永远彻底战胜'。"这表明声闻和独觉只战胜了烦恼性的黑暗，而未战胜其他。如说："因为对于佛法、境、极为久远的时间以及无量的详细义理，他们仍有非烦恼性的无明存在。"
第二，以利他圆满功德赞叹：
8-368
轮回是众生执著之处，难以超越，故如泥沼。佛世尊伸出手臂，随其根机，将沉溺其中无依怙者救拔出来，并如实无误地为之说法。这是通过转法轮而非神通力或赐予财物的力量所成就的。因此，向这位导师顶礼。
第二，如何着手著作的誓言：做过礼敬后要做什么呢？为教导弟子而著论，即将详细解说《对法藏论颂》。
确认所诠之对法
第二，如愿所著之论典分为确认所诠之对法和阐述其内容两部分。
首先，什么是"对法"呢？对法是能够详细分析诸法的智慧。烦恼即是垢染，无垢染及其随行，即无漏五蕴，这被称为胜义对法。


 །དེ་ཐོབ་བྱ་དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཟག་བཅས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་གང་དང་། 
8-369
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་གང་ལ་བརྡའི་ཆོས་མངོན་པར་བཞག་གོ །ངེས་པའི་ཚིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་
ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པ། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཆོས་མངོན་པ་དེ་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་དེ་འདིར་ཆུད་པའི་ཕྱིར་
ཏེ། ནོར་གཅེས་པ་དག་ནང་དུ་འཇོག་པ་དེ་ལ་མཛོད་ཅེས་གྲགས་པས་སམ། ཆོས་མངོན་པ་དེ་ལས་འདི་ཕྱུང་བས་འདིའི་གནས་ཆོས་མངོན་པ་དེ་ཡིན་པས་ནོར་གཅེས་པ་འདོན་ས་ལ་མཛོད་དུ་
གྲགས་པ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་མོ་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་ལ། སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་དགོས་དོན། འཇུག་བདེ་བའི་
ཕྱིར་བསྡུས་དོན། ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དོན་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བར་
བྱ་བའི་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་མ་ཞི་བས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་འདིར་འཁྱམས་པའོ། །དེ་བས་ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི་སློབ་མས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་མི་ནུས་པར་གཟིགས་ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་མངོན་པ་འདི་ནི་སྟོན་པས་གསུངས་སོ། །
8-370
ལོ་ཞེས་པ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསིལ་བུར་བཤད་ལ། བཙུན་པ་ཀ་ཏྱའི་བུ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་ནས་བཞག་སྟེ་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་
སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སྙེག་གོ། །། གཉིས་པ་འཇུག་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་བསྡུས་དོན་བཤད་པ་ནི། གང་དག་ཆོས་མངོན་པར་བསྟན་པ་ལ་རག་ལས་པའི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་
འབྱེད་པར་བྱ་རྒྱུའི་ཆོས་ནི་ཟག་བཅས་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟག་བཅས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ཟག་
བཅས་སུ་འཇོག །དེ་དག་ལ་དམིགས་པས་ཟག་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །འོ་ན་འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པས་ཀྱང་ཟག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཟག་བཅས་སུ་མི་ཐལ་ལམ་
ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་དམིགས་པས་ཟག་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་མོད་ཀྱང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འདུས་བྱས་ལས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་
རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གསུམ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་ནི་མི་སྒྲིབ་པ་སྟེ་གང་ན་གཟུགས་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པའོ། །
8-371
སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ །དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འགོག་པ་ནི། གང་ཟག་པ་དང་བཅས་
པའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་སྟེ། བ་ལང་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་བ་ལང་གི་ཤིང་རྟ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གཅིག་ཁོ་ནའམ་མང་པོ་ཞེ་ན། ལྡན་པའི་ཆོས་སོ་སོ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པས་བྲལ་བའི་རྫས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོ་དེ་སྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའམ་ཉོན་མོངས་པའི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ལྷག་
པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

简体中文译文
为了获得它，为了该目标而修学，因此从闻思修所生以及俱生的有漏智慧及其随行，以及
8-369
被命名为"名言对法"的论典之基础。从词义解释来看，因为它能持有自相，故称为"法"；因为它面向胜义法涅槃或者法的特性，故称为"现前"。因此称为"对法"。
此论是对法藏，因为在此处为了对法而正确宣说，所以对法收录于此中。正如贵重财物存放在内部被称为"藏"，或者因为此论从对法中提取，对法是此论的所依，如同存取贵重财物的地方被称为"藏"一样，罗汉们所编撰的《大毗婆沙论》就是对法藏。
第二，阐述其内容的方式分为：为了激发兴趣而说明的必要性，为了便于理解而说明的摘要，以及为了善解而解释的文义这三部分。
首先，第一部分：如果没有详细分析诸法的智慧，就没有平息烦恼的方法，而烦恼未平息，众生就会在此生死大海中漂流。因此，佛陀观察到若无对法的教导，学生将无法详细分析诸法，为了能够详细分析诸法，佛陀宣说了此对法。
8-370
毗婆沙师们认为，这是佛世尊零散宣说的，后由尊者迦旃延子等人汇集整理，如同尊者法救将《自说经》编为一集一样。
第二，为便于理解而解释摘要：依赖对法教法而需要详细分析的法，即有漏法和无漏法。除了道谛以外的有为法都是有漏的。为什么它们被界定为有漏？因为缘于它们，诸漏会增长。
那么，缘灭道二谛也会生起漏，难道这两者不应该也是有漏吗？不会这样，因为虽然承认缘于这两者会生起漏，但不会增长。无漏法包括有为法中的道谛，以及三种无为法，即虚空、择灭和非择灭。其中，虚空是指不障碍，即能让色法通行的空间。
8-371
对苦等圣谛的审察称为"择"，是智慧的一种特殊形式。由此所获得的灭，是与有漏法相离。这里省略了中间词，就像有牛的车被称为"牛车"一样。
是否所有有漏法都只有一个择灭，还是有多个？随着所断法各自的数量，相应的断除实体也有同样多的数量。若不如此，见苦所断或现证烦恼的灭，就会导致现证一切烦恼的灭，这样修习更高对治就会变得毫无意义。


 །འགོག་པ་ནི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། ཚིག་འདིའི་དོན་འདི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འདི་ཡང་
གང་གི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། འདི་ལ་གང་ཡང་འདྲ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མ་འོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པའི་འགོག་པ་བྲལ་བ་ལས་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མིན་པས་འགོག་པའོ། །
8-372
དེ་ཡང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ལས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་དང་ཡིད་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཡེངས་པའི་གཟུགས་གཞན་རྣམས་དང་། སྒྲ་དང་དྲི་དང་
རོ་དང་རེག་བྱ་གང་ཡིན་པ་དག་ནི་འདས་པར་འགྱུར་ལ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་
པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།
༄། །དང་པོ་ཁམས་བསྟན་པའི་གནས།
གསུམ་པ་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དོན་ལ། ཁམས་བསྟན་པའི་གནས། དབང་པོ་བསྟན་པའི། འཇིག་རྟེན་བསྟན་པའི། ལས་བསྟན་པའི། ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པའི། ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་
པའི། ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི། སྙོམས་འཇུག་བསྟན་པའི་གནས་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་བྱས་པ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་
རྣམས་ཏེ། རྐྱེན་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལ་སོགས་པ། ཚོར་བའི། འདུ་ཤེས་ཀྱི། འདུ་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དེ་དག་
ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པས་སམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟ་བའི་ཕྱིར་དུས་རྣམས་དང་། གཏམ་ནི་ངག །དེའི་གཞི་ནི་མིང་སྟེ་དོན་དང་བཅས་པའི་གཞི་སྨོས་པས་འདུས་བྱས་ནི་གཏམ་གྱི་གཞི། 
8-373
གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་སོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་གཞི་དང་བཅས་
པ་དག་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དག་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་གང་དག་
གིས་ནང་གི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་འབྱུང་བས་དེ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས། དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་
ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའོ། །འཐབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་རྒྱས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འཐབ་བཅས་ཀྱང་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་
ནོ། །འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དེ་འདི་ལས་ཀུན་འབྱུང་བས་ཀུན་འབྱུང་དང་། འཇིག་པས་འཇིག་རྟེན་དང་། འདི་ལ་ལྟ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་གནས་པ་ན་ལྟ་བའི་
གནས་པ་དང་། འབྱུང་བས་ན་སྲིད་པའང་སྟེ། དེ་དག་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དོན་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད། 
8-374
དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད། གོ་རིམ། ཕྱོགས་མཐུན་བསྡུ་བ། ཞིབ་མོར་བཤད་པ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་།
གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་དོན་ལྔ་དང་། རྣམ་པ་རིག་བྱེད་མིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དབང་པོ་ལྔ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་
མིག་ལ་སོགས་གཟུགས་དང་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཏེ། དེ་ལུང་ལས། དགེ་སློང་དག་མིག་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་གཟུགས་དང་བའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་སོ།

简体中文译文
如何理解所说的"灭不相似"？这句话的意思是：这既不是任何相似因，也不是任何物的相似因，而非意味着"此中无任何相似性"。除了永远阻碍未来法生起的灭——即离系之外，其他的灭即是非择灭。
8-372
这种灭不是通过择而获得，而是通过缺少条件而获得。例如，当眼根和意识专注于一个色法时，其他色法、声、香、味、触等就会过去，缘于这些过去境的五识蕴就不能再生起，因为它们没有缘过去境的能力。
第一章：界品
第三，为了善解而解释文义分为：界品、根品、世间品、业品、随眠品、道与补特伽罗品、智品、定品这八章。
第一章分为略说和广说两部分。第一部分略说：由诸缘聚合而作成的是有为法，不存在由单一缘所生的情况。这些有为法包括色蕴等五蕴，即色蕴、受蕴、想蕴、行蕴和识蕴。由于被过去、现在、未来或无常性所吞噬，故称为"时"；"言谈"是语言，其基础是名称。通过提及具有意义的基础，有为法是言谈的基础。
8-373
必然出现的是决定出离，即一切有为法的涅槃。因为这存在于此中，所以称为"具决定出离"。因为有因，故称为"具基"。毗婆沙师们说："'基'这个词是'因'的同义词。"这些是有为法的异名。
通过内在漏所生起的有为法，称为取蕴。取即是烦恼，因为它们由此生，故称为取蕴。争执是烦恼，因为它们损害自己和他人。由于它们增长，故称为"具争"，如同"具漏"一样。
因为与圣者相违，故称为苦；从此生起故称为集；因为毁坏故称为世间；当通过增长见解而住时称为见处；因为生起故也称为有。这些是有漏有为法的契理异名。
第二，广说分为：处所即蕴界处，它们的特征，次第，类似汇集，以及细致解释这五部分。
8-374
首先，在五蕴中，色蕴包括眼、耳、鼻、舌、身五根，色、声、香、味、触五境，以及无表色。在这些中，五根是作为色识等所依的眼等清净色自性，如经中所说："比丘们，眼是内处，由四大种所造，属于清净色。"等等。


 །
དོན་ལྔ་ལས། རེ་ཞིག་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁ་དོག་དག་དབྱིབས། དང་པོ་བཞི་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་གོ །དབྱིབས་ནི་བརྒྱད་དེ། རིང་པོ་ནས་ཕྱ་ལེ་མ་
ཡིན་པ་ལ་ཐུག་པའོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། སྔོ། སེར། དམར། དཀར། རིང་། ཐུང་། ལྷམ་པ། ཟླུམ་པོ། མཐོ། དམའ། ཕྱ་ལེ། ཕྱ་ལེ་མ་ཡིན་པ། སྤྲིན། དུ་བ།
རྡུལ། ཁུག་སྣ། གྲིབ་མ། ཉི་མ། སྣང་མུན་ནོ། །དང་པོ་བཞི་དང་ཐ་མ་བཞི་ཁ་དོག་ཁོ་ན། རིང་སོགས་བརྒྱད་དབྱིབས་ཁོ་ན། ལྷག་མ་བཞི་གཉིས་ཀའོ། །སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། 
8-375
སེམས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི། དེ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་དུ་ཕྱེ་བས་སོ། །རོ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མངར་སྐྱུར། ལན་ཚྭ། ཚ། ཁ། བསྐ་བའོ། །དྲི་རྣམ་པ་
བཞི་སྟེ། དྲི་ཞིམ་པ། ང་བ། མཉམ་པ། མི་མཉམ་པའོ། །རེག་བྱ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། འབྱུང་བ་བཞི། འཇམ། རྩུབ། ལྕི། ཡང་། གྲང་། བཀྲེས། སྐོམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད། གཟུགས་ཁམས་ན་ཕྱི་མ་གཉིས་མེད་
དོ། །སེམས་གཡེང་བ་དང་། སེམས་མེད་པ་སྟེ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་གནས་པ། ཡང་ཞེས་པ་མ་ཡེངས་སེམས་བཅས་ཀྱི་སྐབས་ཐམས་ཅད། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ། རྗེས་སུ་
འབྲེལ་བ་གང་གི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྒྱུ་བྱས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་
པས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པར་བརྗོད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱང་འདིར་གཏོགས། འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་གང་། འབྱུང་བ་དག་ནི་སའི་ཁམས་དང་། ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་
ཁམས་རྣམས། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་སོ། །གཟུགས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཆེན་པོའམ་བྱ་བ་ལ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དག་ལ་དེ་རྣམས་ཆེན་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-376
དེ་དག་གི་ལས། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུད་སྨིན་གཡོ་བའི་ལས་སུ་གྲུབ་བོ། །འདིའི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱིས་གསལ་ཏེ་སྲ་གཤེར་དྲོ་ཉིད་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་ཐ་སྙད་དུ།
ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་བསྟན་ནས་དེ་ལས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་ཆུ་དང་མེ་ལ་ཡང་ངོ་། །རླུང་ཚོགས་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་ཀྱང་རླུང་དུ་འདོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁ་དོག་དབྱིབས་
ལའང་བརྗོད་པ་སྔར་གྱི་དེ་དང་འདྲ་བའང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་སྟོན་པས། དགེ་སློང་དག །གཟུགས་སུ་ཡོད་ཅིང་གཟུགས་སུ་རུང་བས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིས་གཟུགས་སུ་
རུང་ཞེ་ན། ལག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་རེག་ན་ཡང་གཟུགས་སུ་རུང་ངོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས། སློབ་དཔོན་གཟུགས་སུ་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱར་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ་དང་།
གཟུགས་ཀྱི་གནོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་གསུང་། གཟུགས་ཕུང་དུ་བསྟན་པའི་དབང་དོན་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་ནི་ཁམས་བཅུར་འདོད་དེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་
དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་དང་། མིག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་འདོན་པས་སོ། །ཚོར་བ་ནི་མྱོང་བའོ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། བཏང་སྙོམས་གསུམ་མམ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ནས། 
8-377
ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་དྲུག་གོ །འདུ་ཤེས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ་སྟེ། གང་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་སོགས་ཏེ་འདུ་ཤེས་
ཀྱི་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེའོ།

简体中文译文
五境中，首先色有两种：颜色和形状。颜色有四种：蓝色等。其余的是它的细分。形状有八种：从长到非平滑等。或者，色处本身有二十种：蓝、黄、红、白、长、短、方、圆、高、低、平滑、不平滑、云、烟、尘、雾、影、阳光、明、暗。前四种和后四种纯属颜色，长等八种纯属形状，其余四种属于两者。声有八种：由执受和非执受大种为因所生，
8-375
表示有情和非有情的四种，再分为悦意和不悦意而成八种。味有六种：甜、酸、咸、辣、苦、涩。香有四种：香味、臭味、平等味、不平等味。触有十一种：四大种、滑、涩、重、轻、冷、饥、渴，共十一种自性。色界中没有后两种。
在心散乱时、无心时（即无想）、入灭尽定时，以及所有不散乱有心的情况下，与善或不善相续的任何相续，以大种为因，虽然是清净色的自性，但不像表色那样能使他人了知，所以称为无表色。由定所生的色也包括在此。
所说的"大种"是什么？大种是地界、水界、火界和风界。这四者因为能持自相和所造色，所以称为"界"。由于它们是一切其他色法的所依，所以称为"大种"，或因为它们在作用上占主导地位，或因为它们以增盛方式存在。
8-376
它们的作用分别是：持、摄、熟、动。它们的自性通过作用显示：坚性、湿性、暖性和动性。在世间的习惯用语中，先说颜色和形状，然后说"这是地"，对于水和火也是如此。风界聚集处，世间也称为风，其颜色形状的表述与前面相似。
佛陀教导说："比丘们，因为有色且堪为色，所以称为色取蕴。为什么堪为色？因为被手所碰触时堪为色。"等等广说。论师说："'堪为色'意思是'能受损害'，色的损害是什么？就是产生变异。"
所说的色蕴中的根境，正是十处和十界所说的：眼处和色处等，以及眼界和色界等。
受是感受，有乐、苦、舍三种，或者从眼触所生受到
8-377
意触所生受所说的六种。想是持取相的本质，即认为"这是蓝色"等，分为六种想蕴。
;


 །འདུ་བྱེད་ནི། ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཏེ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དྲུག་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ལ་གཙོ་བོ་
ཡིན་པས། སྟོན་པས། འདུས་བྱས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ་གསུངས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལྷག་མ་རྣམས་དང་མི་
ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཕུང་པོར་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྤང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་དེ་གསུམ་
དང་། རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་དང་། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་དང་བཅས་པ་རྫས་བདུན་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་བྱའོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་
རིག་ཅིང་དམིགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཀས་ཁམས་བདུན་དག་དུའང་འདོད་པ་སྟེ། 
8-378
མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དེ་གང་ཞེ་ན། དྲུག་པོ་གང་དང་གང་འདས་མ་ཐག་པ་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ཕར་གྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ས་བོན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་
ཁམས་དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཅིག་འདུས་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཁམས་བཅུ་བདུན་ནམ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཞག་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་
དག་གི་རྟེན་ལྔ་ནི་མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་གཞན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྟེན་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་
བསྟན་ལ། དེ་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་དམིགས་པ་དྲུག་ཚན་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དག་ཏུ་འདོད་དོ། །སྤྱིར་ཕུང་པོས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ཉེར་ལེན་ཕུང་པོས་ནི་ཟག་བཅས་
ཐམས་ཅད་དང་། ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་གིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། གསུམ་པོ་དེར་འདུས་ཞེས་པའོ། །བསྡུས་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་གཞན་གྱི་དངོས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། 
8-379
དེ་ཡིན་ནས་བསྡུས་སོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིགམིག་དང་རྣ་བ་སྣ་དག་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཉེར་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་གཉིས་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་
རིགས་འདྲ་བ་གཉིས་ཀ་མིག་ཡིན་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་འདྲ་བ་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདྲ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་འདྲ་བའི་
ཕྱིར་ན། མིག་གི་ཁམས་གཅིག་ཉིད་དུ་བཞག་ལ། རྟེན་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་གཉིས་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སྤུངས་པའི་དོན་
གྱིས་ཕུང་པོ་ཞེས་བཞག་ཏེ། །མདོ་ལས། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་། འདས་པའམ་མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ནང་གིའམ་ཕྱིའི་འམ་རགས་པའམ་ཕྲ་བའམ། ངན་པའམ་གྱ་ནོམ་པའམ་ཐག་རིང་བ་
ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའམ་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞག་ལ། དེ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མཆེད་པར་བྱེད་པས་སྐྱེ་མཆེད་ཏེ། རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །རིགས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཁམས་སུ་བཞག་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། 
8-380
རིགས་མང་པོ་དག་ཡོད་པ་ལ་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པས་སོ།

简体中文译文
行是除了其他四蕴之外的行，它们是心所的六类。由于其本质是业，并且在造作方面占主导地位，所以佛陀说："行是造作有为法，因此称为行取蕴。"若不如此理解，则其余心所法和不相应行就不包含在蕴中，因此它们就不会成为苦谛和集谛，也就不需要遍知和断除。
后三蕴、无表色以及无为法等七种实体，是法处和法界所摄。识蕴是对境和所缘的了别，即六识聚：从眼识到意识。意处也是如此。因此，它们被认为是七界，
8-378
即六识界和意界。那么，除六识聚外的意界是什么？是指刚刚灭去的任何识，被称为意界。如同一个儿子成为另一个人的父亲，或者同一果实成为另一植物的种子一样。
如果六识界和意界互相重叠，那么实体上应该是十七界或十二界，为什么要建立十八界呢？五识的所依是眼界等五界，而第六意识界的所依却没有其他（界）。因此，为了确立其所依而宣说了意界，这样通过确立六组所依、能依和所缘，就建立了十八界。
总体而言，蕴包括一切有为法，取蕴包括一切有漏法，而色蕴、意处和一分法界则包括一切法，即一切法都归摄于这三者中。这种归摄是以自性来归摄的，因为它们不具有其他实体的特性，
8-379
这就是"被包括"的含义。
既然眼、耳、鼻各有两个，难道不应该是二十一界吗？不是这样的。虽然眼等各有两个，但由于它们同类——两者都是眼，所缘相同——两者的对境都是色，所生识相同——两者都同样作为眼识的所依，因此立为一个眼界，而有两个是为了庄严身体。耳和鼻的情况也应如此理解。
第二，它们的特征：以积聚的意义而立为蕴，如经中所说："任何色，无论是过去、未来、现在、内、外、粗、细、劣、胜、远、近，将所有这些汇集为一，称为色蕴。"心和心所生起之门的意义而立为处，又因为使心和心所生起广大而称为处，即增长的意思。以种类的意义而立为界，
8-380
因为有多种类别被称为界。
;


 །གསུམ་པ་གོ་རིམ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཞེས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་པར་མཛད་ཅེ་ན། གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་
པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་དབང་པོ་གསུམ་དང་། འདོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བསྟན་ནོ། །རྨོངས་པ་གསུམ་ནི། ཁ་ཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་རིལ་
པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་རྨོངས། ཁ་ཅིག་གཟུགས་ཁོ་ན་ལ། ཁ་ཅིག་གཟུགས་དང་སེམས་དག་ལའོ། །དབང་པོ་གསུམ་ནི་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་བའོ། །འདོད་པ་གསུམ་ནི་ཚིག་བསྡུས་པ་བར་མ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདོད་
པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་ལ། དེ་ལས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོར་བཞག་ཅེ་ན། རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང་འཁོར་བའི་
རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱིར་དང་གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྩོད་པའི་རྩ་བ་དག་ནི་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། །ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །
དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དག་སྟེ་ཚོར་བ་རོ་མྱང་བའི་དབང་གིས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ལ། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ནི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་དང་། 
8-381
གང་ཡང་ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་གཉིས་ལོགས་ཞིག་ཏུ་ཕུང་པོ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་དང་
ཁམས་སུ་འདུས་མ་བྱས་བཤད་ལ། ཕུང་པོ་དག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དག་གི་ནང་དུ་འདུས་མ་བྱས་མི་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་
དུ་མ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ལ་སྤུངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ན། འདུས་མ་བྱས་ནི་དོན་དུ་དེ་གསུམ་ཀར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཏུ་མ་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན། གོ་རིམ་
ནི་རགས་པས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་དང་། སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་། ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བས་རགས་ལ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་
པའི་ནང་ན་ཚོར་བ་རྒྱུ་བ་རགས་ཤིང་། འདུ་ཤེས་ལྷག་མ་གཉིས་ལས་ཆེས་རགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱང་རགས་པའི་ཕྱིར་རགས་རགས་ནས་སྔར་བཤད་དོ། །ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ན་ཕོ་དང་མོ་དག་ཕན་ཚུན་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་ཚོར་བའི་རོ་མྱང་བ་ལ་ཆགས་ལ། 
8-382
དེ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས། སེམས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་དང་། ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་
ནི་སྣོད་དང་ཟས་དང་ཚོད་མ་དང་། བྱིན་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ལྟ་བུས་སམ། ཡང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས། ཚོར་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་བསམ་
གཏན་རྣམས། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་གསུམ། འདུ་བྱེད་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སྲིད་རྩེ། འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་སོ་ཞེས་ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་ཞིང་དང་
ས་བོན་གྱི་གོ་རིམ་ལྟ་བུར་བསྟན་པས་ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་བས་མི་མང་མི་ཉུང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཀྱང་དེའི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་
དུ་འགྱུར་རོ། ། དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་ད་ལྟ་བའི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིག་སོགས་དང་པོ་ལྔ། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མ་ངེས་པས་དུས་གསུམ་པ་དང་དུས་མེད་ཅི་རིགས་སོ། །དང་པོ་
ལྔའི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཞི་སྔར་སྨོས་ལ། ལུས་ཀྱི་ཡུལ། འབྱུང་བའམ་འབྱུང་འགྱུར་རམ་གཉིས་ཀ་ཅི་རིགས་སོ།

 །གསུམ་པ་གོ་རིམ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཞེས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་པར་མཛད་ཅེ་ན། གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་
པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་དབང་པོ་གསུམ་དང་། འདོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བསྟན་ནོ། །རྨོངས་པ་གསུམ་ནི། ཁ་ཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་རིལ་
པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་རྨོངས། ཁ་ཅིག་གཟུགས་ཁོ་ན་ལ། ཁ་ཅིག་གཟུགས་དང་སེམས་དག་ལའོ། །དབང་པོ་གསུམ་ནི་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་བའོ། །འདོད་པ་གསུམ་ནི་ཚིག་བསྡུས་པ་བར་མ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདོད་
པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་ལ། དེ་ལས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོར་བཞག་ཅེ་ན། རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང་འཁོར་བའི་
རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱིར་དང་གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྩོད་པའི་རྩ་བ་དག་ནི་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། །ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །
དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དག་སྟེ་ཚོར་བ་རོ་མྱང་བའི་དབང་གིས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ལ། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ནི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་དང་། 
8-381
གང་ཡང་ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་གཉིས་ལོགས་ཞིག་ཏུ་ཕུང་པོ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་དང་
ཁམས་སུ་འདུས་མ་བྱས་བཤད་ལ། ཕུང་པོ་དག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དག་གི་ནང་དུ་འདུས་མ་བྱས་མི་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་
དུ་མ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ལ་སྤུངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ན། འདུས་མ་བྱས་ནི་དོན་དུ་དེ་གསུམ་ཀར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཏུ་མ་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན། གོ་རིམ་
ནི་རགས་པས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་དང་། སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་། ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བས་རགས་ལ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་
པའི་ནང་ན་ཚོར་བ་རྒྱུ་བ་རགས་ཤིང་། འདུ་ཤེས་ལྷག་མ་གཉིས་ལས་ཆེས་རགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱང་རགས་པའི་ཕྱིར་རགས་རགས་ནས་སྔར་བཤད་དོ། །ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ན་ཕོ་དང་མོ་དག་ཕན་ཚུན་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་ཚོར་བའི་རོ་མྱང་བ་ལ་ཆགས་ལ། 
8-382
དེ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས། སེམས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་དང་། ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་
ནི་སྣོད་དང་ཟས་དང་ཚོད་མ་དང་། བྱིན་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ལྟ་བུས་སམ། ཡང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས། ཚོར་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་བསམ་
གཏན་རྣམས། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་གསུམ། འདུ་བྱེད་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སྲིད་རྩེ། འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་སོ་ཞེས་ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་ཞིང་དང་
ས་བོན་གྱི་གོ་རིམ་ལྟ་བུར་བསྟན་པས་ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་བས་མི་མང་མི་ཉུང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཀྱང་དེའི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་
དུ་འགྱུར་རོ། ། དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་ད་ལྟ་བའི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིག་སོགས་དང་པོ་ལྔ། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མ་ངེས་པས་དུས་གསུམ་པ་དང་དུས་མེད་ཅི་རིགས་སོ། །དང་པོ་
ལྔའི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཞི་སྔར་སྨོས་ལ། ལུས་ཀྱི་ཡུལ། འབྱུང་བའམ་འབྱུང་འགྱུར་རམ་གཉིས་ཀ་ཅི་རིགས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第三，关于次序：
为什么佛陀以蕴、处、界三种方式来教导呢？是针对所化众生的三种迷惑、三种根器以及三种需求，依次教导蕴等三法。三种迷惑是：有些人对心所执为整体的我而迷惑；有些人仅对色法迷惑；有些人对色法和心两者迷惑。三种根器是：利根、中根和钝根。三种需求是：希求简略、中等和广大教法。
为什么将其他心所归入行蕴，而从中单独将受和想立为蕴呢？因为它们是争论的根本及轮回主要原因，也是次第的因缘。如说："争论的根本有二：对欲的执著和对见解的执著。这两者的主要原因依次是受和想。由于受的品尝作用，人们执著于欲望；由于颠倒的想，人们执著于各种见解。"还有关于蕴次第因缘的原因，也应知道这两者被单独列为蕴。
为什么在处和界中解说无为法，而在蕴中则没有呢？蕴中不说无为法是因为：无为法既非色也非识等，且由于蕴是为了了知积聚和烦恼的基础而称为取蕴，为了了知烦恼和清净的基础而称为蕴。无为法实际上不适合这三种情况，所以不在蕴中解说。
为什么蕴以那样的顺序排列？次第是依据粗细、烦恼、器等义以及界的次序。色法因为有障碍性所以最粗大；在非色法中，受的活动粗显；想比其余二者更粗显；而行也比识粗显，所以从粗到细依次解说。
此外，在无始轮回中，男女相互爱慕色身，贪著受的品味，这又是因为想的颠倒所致，这些都由烦恼引起；心也受烦恼支配。又，色等五蕴好比器皿、食物、调味品、施与者和食用者。或者，欲界是由欲乐色的种类所分；色界诸禅那是由受所分；无色前三地是由想所分；有顶是由行所分；而这些都由识所住持。这样，蕴的次第如田地和种子的次第，所以蕴不多不少正好五种。
处的次第也由此而定，成为其对境和识的次第。在六种处中，眼等前五处是缘取现在境的，意处的对境则不确定，可能是三世或离时的任何对象。在前五处中，四处先说是因为它们缘取大种所成的境，而身处的对象可能是大种、所造色或两者皆是。


 །བཞི་ལས་གཞན་ནི་མིག་སྣ་གཉིས་ཡུལ་རྒྱང་ཆེས་རིང་བས་སྔར་བཤད་ཅིང་། 
8-383
དེ་ལས་ཀྱང་མིག་རྒྱང་རིང་པའི་ཕྱིར་ཆེས་སྔ་བར་སྣ་ཡང་ལྕེ་ལས་ཆེས་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་མཐོ་དམའ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་གྱི་རིམ་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་
གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བརྗོད། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་ན། གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཅི་ནས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་བཅུ་པོ་འདི་
དག་སོ་སོར་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བས་བྱེ་བྲག་གི་དོན་དང་། མིག་སོགས་སུ་མིང་མ་བཏགས་ལ་གཟུགས་ནི་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་
ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འདིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མང་པོ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་
སྒྲ་སྤྱིར་བརྗོད་པས་ན། གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །བཞི་པ་ཕྱོགས་མཐུན་བསྡུ་བ་ནི། མདོ་དག་ལས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ཞེས་གསུངས་པ་
གཞན་དང་གཞན་དག་ཀྱང་དམིགས་ན། ཅི་དེ་རྣམས་འདིར་བཤད་པའི་ཕུང་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་སམ་མ་བསྡུས་སྙམ་ན་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དག་གི་ལྷག་པ་དག་ཏུ་བཞག་པ་གང་རྣམས་ཐུབ་པས་གསུང་པ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུ་བ་དང་། 
8-384
དེ་མིང་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ཏུ་འདུས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཚད་གང་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་མངོན་པའི་ཚད་ཅེས་ཟེར། དེ་ན་
ཤློ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ངོ་། །གཞན་དག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཏམ་རེ་ཡིན་པར་འདོད་ལ། ཡིན་ལུགས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་སྤྱོད་པ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་
ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དང་གྲངས་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཕུང་རྣམས་འདིར་བསྟན་གྱི་ཕུང་པོར་འདུས་པ་དེ་བཞིན། གཞན་ཡང་ཅི་
རིགས་པར་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ནི། དེ་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་དཔྱད་དེ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདིར་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གཟུགས་ཕུང་། ལྷག་མ་བཞི་འདུ་བྱེད། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ལས་བརྒྱད་ནི་མ་ཆགས་
པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ། དེའང་འཁོར་དང་བཅས་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དང་འདྲ། ཟད་པར་ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། 
8-385
ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོགས་ཕུང་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། འཁོར་དང་བཅས་ན་
སྒྲ་ཡིད་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ལས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ནི་དྲི་རོ་མེད་པས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་དུ་ཉེར་འགྲོ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་
མཆེད། དེ་བཞིན་ཁམས་མང་པོ་པ་ལས་ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་ས་སོགས་ཁམས་དྲུག་ལས་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་
དང་པོ་སྒོ་དང་སྐར་ཁུང་སོགས་ཀྱི་བུ་ག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་དང་མུན་པའམ་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་དག་ཡིན་ལོ།

在四者之外，眼鼻二者因所缘境较远而先说明，其中眼的作用距离更远，所以最先说明；鼻比舌更快速作用，因此先说。或者，是按照器官高低位置的顺序排列。
为什么称为色处？既然一切都是法处所摄，为什么单独称一个为法处呢？为了让人了解这十处是通过能所关系分别安立的，而非一般意义上的，所以为了区分其意义，并且了解那些既非眼等又是色法的是色处所摄。法处之所以用"法"一词表示，是因为它包含了众多法（如受等）和法中最胜的涅槃，因此用"法"这个通称。所以，一个称为色处，一个称为法处。
第四，摄类：
在经中提到的其他蕴和界，是否为此处所说蕴界所摄？是摄的。佛陀所宣说的八万四千法蕴，若认为是言语性质的，则摄于色蕴；若认为是名称的，则摄于行蕴。法蕴的量度是多少？有人说是阿毗达磨论的量度，约六千颂。其他人认为一个蕴等于一个主题，实际上，众生有八万种烦恼如贪、嗔、痴、慢等，世尊为对治这些烦恼而说了相应数量的法蕴。
如此，法蕴都摄入此处所说的蕴中，同样，其他各种蕴、处、界的特性也应依据各自特点进行分析并纳入此处所述。
戒蕴、定蕴、慧蕴、解脱蕴、解脱知见蕴这五蕴中：第一是色蕴，其余四者是行蕴。十遍处中的八种是无贪性，所以归入法处；若包括其伴随心所，则因为是五蕴的自性，所以归入意处和法处。胜处也相似。遍处中的空无边、识无边、无所有等是四蕴自性，所以归入意处和法处。五解脱处是慧性，所以归入法处；若包括伴随心所，则属于声、意、法处。
二处中的无想天因无香味，所以有十处。非想非非想天趣属于法处。同样，在多界经中所说的六十二界也应依各自情况进行归摄。
在地等六界中，空界和识界中的第一个（空界）指门窗孔隙等空间，这也指光明与黑暗或昼夜。


 གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་
ཤེས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ནས་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་
བའི་གཞིར་གྱུར་པ་དེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དང་པོ་བཞི་རེག་བྱའི་ཁམས་སུ། ལྔ་པ་གཟུགས་ཀྱི། དྲུག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་དུ་འདུས་སོ། །
8-386
ལྔ་པ་ཞིབ་མོར་བཤད་པ་ནི། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས། འདི་ནི་འདི་ནའོ། །ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ནའོ་ཞེས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ། འདིར་ནི་གཟུགས་གཅིག་པུ། ལྷག་མ་ཀུན་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །
དེའི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་ཀ །ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུགས་པ་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྒྲིབ་ཐོགས། ཡུལ་ཐོགས། དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པའོ། །དང་པོ་རང་
གི་ཡུལ་དུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པ་སྟེ་ཕན་ཚུན་སྒྲིབ་པའོ། །གཉིས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ། གསུམ་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རང་གི་
དམིགས་པ་དག་ལ་ཐོགས་པའོ། །ཡུལ་དང་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གང་ལ་གང་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་
ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དང་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་རང་གི་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དགེའམ་མི་དགེ་བར་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པས་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ། དེ་
ནི་བརྒྱད་དེ་ཐོགས་བཅས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་གཟུགས་སྒྲ་མ་གཏོགས་པའི། གཞན་གསུམ་ཀར་ཏེ། དགེ་བར་རམ། མི་དགེ་བར་རམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་རོ། །བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་འདོད་པར་གཏོགས་པ་དུ། 
8-387
གཟུགས་སུ། གཟུགས་མེད་དུ་རྟོགས་པ་དུ་ཞེ་ན། འདོད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་བཅུ་བཞིའོ་སྟེ། དྲི་དང་རོ་དང་སྣ་དང་ནི་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མ་
གཏོགས་པའོ། །གཟུགས་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཡིད་དང་ནི་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཁོ་ནའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། ཡིད། ཆོས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དེ་གསུམ་གྱི་ཟག་བཅས་དང་ཟག་པ་
མེད་པ་གཉིས་ཀ །ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་ནི་ཟག་བཅས་སོ། །དེ་དག་ལས་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟག་ཏུ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་ཡིན་
ཏེ། འདི་ལྟར་ཁ་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པའི་ཕྱིར་རྩིང་བའོ། །ཐ་མ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གསུམ་ནི། འདོད་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ནི་རྟོག་དཔྱོད་
དང་བཅས་པ། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། ། ལྷག་མ་གཟུགས་
ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་རྣམས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་སྤངས་པ། སྤྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའམ་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །
8-388
དང་པོ་ནི་སེམས་བྱུང་དུ་འཆད་དོ། །གཞན་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ། མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཡེང་བ་
སྟེ། དེ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

有漏色界的识是识界，这样六界被认为是生的依靠，它们从结生心到死亡心作为出生的基础，而无漏法则不是如此。其中前四界摄入触界，第五摄入色界，第六摄入七识界。
第五，细分解说：
在这十八界中，可以指示"这在这里"或"在某处"的，此处只有色，其余都无法指示。
具有障碍的是十种有色界。所谓"障碍"即阻碍，有三种：障碍障、境障、所缘障。第一种是阻碍他物在自己境中生起，即相互遮蔽。第二种是眼等根对色等境的障碍。第三种是心所对自己所缘的障碍。境与所缘的区别是：作用的对象是境，心与心所所执取的是所缘。对境与所缘的障碍是指不能作用于自境以外的对象。
在十八界中，既非善也非不善，而是无记的有八种，即在具障碍的十种中除去色声外的其余八种。其他界可以是三种：善、不善或无记。
在十八界中，属欲界的有多少？属色界的有多少？属无色界的有多少？全部都属于欲界。色界有十四种，除去香、味、鼻识和舌识界。属无色界的仅有意界、法界和意识界。
在十八界中，意界、法界和意识界这三种既有有漏也有无漏，其余十五界都是有漏。
其中，与寻伺相应的是五识界，这是因为它们向外缘取而粗显。最后的意界、法界和意识界这三种在欲界和初禅中有寻有伺；在特殊禅定中无寻仅有伺；从第二禅到有顶都无寻无伺，共三种情况。其余十种有色界因为不是相应法，所以既无寻也无伺。
一般来说，分别有三种：自性分别、决定分别和随念分别。这些识只有自性分别，没有决定分别和随念分别，所以称为无分别或无寻思。
第一种在心所中解说。其余那些的本性是什么？与意识相应的慧，非等持状态下的散乱，那就是决定分别。
;


 །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉིད། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད།
དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཁམས་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་ཡུལ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་
ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ །མ་ཟིན་པ་དགུ་སྟེ་དམིགས་བཅས་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྣམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་སོ། །དགུ་པོ་གཞན། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ད་
ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཟིན་པ། འདས་མ་འོངས་རྣམས་མ་ཟིན་པ། གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཁམས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དབང་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་ནི་ཟིན་པ། གཞན་དག་ནི་མ་ཟིན་
པ་སྟེ། དེས་རྣམ་པ་གཉིས་པའོ། །ཟིན་པའི་དོན་ཇི་སྐད་དུ། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་གཟུང་བ་སྟེ། 
8-389
འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་སོ། ཁམས་དུ། འབྱུང་བ་དུ། འབྱུང་གྱུར་ཞེ་ན། རེག་བྱ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དག་ནི་བཞི། འབྱུང་
འགྱུར་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་དབང་པོ་ལྔའི་ཁམས་ཡུལ་བཞི། དགུ་པོ་ནི། འབྱུང་གྱུར་ཁོ་ན། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་
ཡིན་པ་འབྱུང་གྱུར་རོ། །གཟུགས་ཅན་བཅུའི་དབང་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསགས་པའོ། །གཅོད་བྱེད་དང་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་ཁམས་གཟུགས་དྲི་
རོ་རེག་བཞི་ཡིན་ལ། དགྲ་སྟ་དང་ཤིང་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་བསྲེག་བྱ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་པོ་དེའོ། །སྲེག་པ་དང་གཞལ་བ་ལ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་སྟེ། ཁ་ཅིག་
མེའི་ཁམས་ཁོ་ན་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་ཉིད་ཁོ་ན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནང་གི་ཁམས་
ལྔ། སྒྲ་ནི་རྒྱས་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་གི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ། འདོད་དགུར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། 
8-390
སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ཆོས་ཁམས་སོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་སོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་
བཞི་རྣམ་སྨིན་རྒྱས་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་གསུམ་ཀ་ལས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྫས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡོད་པས་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྫས་དང་ལྡན་པ་མཐའ་གཅིག་ཡིན་
ནོ། །ཐ་མ་གསུམ་ཡིད་ཁམས་ཆོས་ཁམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཟག་པ་མེད་པའི་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་
བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་གཞན་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་མ་བྱུང་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གང་མིག་གི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་
ཡང་ཡིན་ནམ། གང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡིན་པ་དེ་མིག་གི་ཁམས་དང་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མིག་དང་ནི་རྣམ་ཤེས་ཁམས་དག་སོ་སོ། མིག་གི་ཁམས་དང་ཡིན་ལ། མིག་གི་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་རིམ་གྱིས་མིག་གི་དབང་པོ་འཐོབ་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ནའོ། །
8-391
མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་
དག་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འོག་མར་སྐྱེས་པ་ནའོ།

 །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉིད། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད།
དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཁམས་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་ཡུལ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་
ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ །མ་ཟིན་པ་དགུ་སྟེ་དམིགས་བཅས་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྣམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་སོ། །དགུ་པོ་གཞན། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ད་
ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཟིན་པ། འདས་མ་འོངས་རྣམས་མ་ཟིན་པ། གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཁམས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དབང་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་ནི་ཟིན་པ། གཞན་དག་ནི་མ་ཟིན་
པ་སྟེ། དེས་རྣམ་པ་གཉིས་པའོ། །ཟིན་པའི་དོན་ཇི་སྐད་དུ། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་གཟུང་བ་སྟེ། 
8-389
འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་སོ། ཁམས་དུ། འབྱུང་བ་དུ། འབྱུང་གྱུར་ཞེ་ན། རེག་བྱ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དག་ནི་བཞི། འབྱུང་
འགྱུར་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་དབང་པོ་ལྔའི་ཁམས་ཡུལ་བཞི། དགུ་པོ་ནི། འབྱུང་གྱུར་ཁོ་ན། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་
ཡིན་པ་འབྱུང་གྱུར་རོ། །གཟུགས་ཅན་བཅུའི་དབང་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསགས་པའོ། །གཅོད་བྱེད་དང་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་ཁམས་གཟུགས་དྲི་
རོ་རེག་བཞི་ཡིན་ལ། དགྲ་སྟ་དང་ཤིང་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་བསྲེག་བྱ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་པོ་དེའོ། །སྲེག་པ་དང་གཞལ་བ་ལ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་སྟེ། ཁ་ཅིག་
མེའི་ཁམས་ཁོ་ན་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་ཉིད་ཁོ་ན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནང་གི་ཁམས་
ལྔ། སྒྲ་ནི་རྒྱས་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་གི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ། འདོད་དགུར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། 
8-390
སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ཆོས་ཁམས་སོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་སོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་
བཞི་རྣམ་སྨིན་རྒྱས་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་གསུམ་ཀ་ལས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྫས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡོད་པས་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྫས་དང་ལྡན་པ་མཐའ་གཅིག་ཡིན་
ནོ། །ཐ་མ་གསུམ་ཡིད་ཁམས་ཆོས་ཁམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཟག་པ་མེད་པའི་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་
བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་གཞན་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་མ་བྱུང་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གང་མིག་གི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་
ཡང་ཡིན་ནམ། གང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡིན་པ་དེ་མིག་གི་ཁམས་དང་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མིག་དང་ནི་རྣམ་ཤེས་ཁམས་དག་སོ་སོ། མིག་གི་ཁམས་དང་ཡིན་ལ། མིག་གི་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་རིམ་གྱིས་མིག་གི་དབང་པོ་འཐོབ་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ནའོ། །
8-391
མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་
དག་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འོག་མར་སྐྱེས་པ་ནའོ།

 །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉིད། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད།
དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཁམས་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་ཡུལ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་
ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ །མ་ཟིན་པ་དགུ་སྟེ་དམིགས་བཅས་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྣམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་སོ། །དགུ་པོ་གཞན། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ད་
ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཟིན་པ། འདས་མ་འོངས་རྣམས་མ་ཟིན་པ། གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཁམས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དབང་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་ནི་ཟིན་པ། གཞན་དག་ནི་མ་ཟིན་
པ་སྟེ། དེས་རྣམ་པ་གཉིས་པའོ། །ཟིན་པའི་དོན་ཇི་སྐད་དུ། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་གཟུང་བ་སྟེ། 
8-389
འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་སོ། ཁམས་དུ། འབྱུང་བ་དུ། འབྱུང་གྱུར་ཞེ་ན། རེག་བྱ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དག་ནི་བཞི། འབྱུང་
འགྱུར་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་དབང་པོ་ལྔའི་ཁམས་ཡུལ་བཞི། དགུ་པོ་ནི། འབྱུང་གྱུར་ཁོ་ན། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་
ཡིན་པ་འབྱུང་གྱུར་རོ། །གཟུགས་ཅན་བཅུའི་དབང་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསགས་པའོ། །གཅོད་བྱེད་དང་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་ཁམས་གཟུགས་དྲི་
རོ་རེག་བཞི་ཡིན་ལ། དགྲ་སྟ་དང་ཤིང་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་བསྲེག་བྱ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་པོ་དེའོ། །སྲེག་པ་དང་གཞལ་བ་ལ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་སྟེ། ཁ་ཅིག་
མེའི་ཁམས་ཁོ་ན་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་ཉིད་ཁོ་ན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནང་གི་ཁམས་
ལྔ། སྒྲ་ནི་རྒྱས་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་གི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ། འདོད་དགུར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། 
8-390
སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ཆོས་ཁམས་སོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་སོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་
བཞི་རྣམ་སྨིན་རྒྱས་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་གསུམ་ཀ་ལས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྫས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡོད་པས་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྫས་དང་ལྡན་པ་མཐའ་གཅིག་ཡིན་
ནོ། །ཐ་མ་གསུམ་ཡིད་ཁམས་ཆོས་ཁམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཟག་པ་མེད་པའི་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་
བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་གཞན་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་མ་བྱུང་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གང་མིག་གི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་
ཡང་ཡིན་ནམ། གང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡིན་པ་དེ་མིག་གི་ཁམས་དང་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མིག་དང་ནི་རྣམ་ཤེས་ཁམས་དག་སོ་སོ། མིག་གི་ཁམས་དང་ཡིན་ལ། མིག་གི་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་རིམ་གྱིས་མིག་གི་དབང་པོ་འཐོབ་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ནའོ། །
8-391
མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་
དག་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འོག་མར་སྐྱེས་པ་ནའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
藏文直译
第一段
心之忆念本身。所有的等持与不等持都是随念的分别念。
有所缘者：心界、眼耳鼻舌身意识的六界，以及意界七者是缘取对境的有所缘者。法界的一半也是，即心所法等。不执受有九：上述有所缘的七界半，以及声界。其他九：眼耳鼻舌身现在的是执受，过去未来的是不执受，色香味触界现在与根不相离者是执受，其余是不执受，这是第二种分类。执受的意义是什么？由于利益与损害相互适应，所以被视为心所法的所依事物，如世间所说的"具有思想"。
第二段
几界是大种？几界是所造？若问，触是两者，大种有四，所造柔软等七种。其余色根五界及境界四，共九者，唯是所造，法界的一部分也是，即无表色是所造。色根十界是微尘积聚，故为积集。能割与所割，是外界的色香味触四，如斧头与木材。同样，能烧与能称量也是外界四界。关于烧与称量有不同说法：有人说唯火界能烧，唯重性能被称量。
第三段
从异熟因和增长因产生的是内五界。声是从增长因和等流因产生，不是从异熟生，因为它可随意产生。由同类因和遍行因所生的是从等流因产生的，即七心界和法界。它们也从异熟因产生为异熟生。无碍八者没有从增长因产生的。其他色香味触四者从异熟、增长、等流三因产生。
第四段
无为法因常故为实。它存在于法界中，故法界决定具有实体。最后三界——意界、法界、意识界——无漏初苦谛法智忍的刹那，不从等流因生。其他有为法没有不从等流因生的。
第五段
若问：从不具眼界到获得眼界时，是否也具眼识界？具眼识界者是否也具眼界？眼与识界各别。有具眼界而不具眼识界的情况：在欲界次第获得眼根时，以及从无色界死后投生到第二禅等处时。有具眼识界而不具眼界的情况：生于第二禅等处现起眼识时，以及从彼处死后投生下界时。


 །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་དང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་ནའོ། །ནང་གི་
ཁམས་བཅུ་གཉིས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ། རྣམ་ཤེས་དྲུག །རྟེན་དྲུག་གོ །གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་པོ་ཕྱིའོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་དུ་ངེས་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་བའམ། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེ་ནི་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། གང་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་མ་སྐྱེས་པའམ་སྐྱེ་བར་མི་
འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་སྙམ་པའི་སེམས་འདི་སྐྱེའོ། །དེའི་
དམིགས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་ཏེ། 
8-392
དེ་བས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཁམས་ནི་རྟག་ཏུ་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པའོ། །ལྷག་མ་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་བྱེད་པས་དེ་དག་རྟེན་བཅས་སུ་བཞག་གོ །དེ་དང་མཚུངས་
པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་པ་ཅི་ཡིན་ན། གང་ཞིག་རང་གི་ལས་མི་བྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་ནི་གང་ཞིག་ལྟ་བ་དེའི་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། གང་མི་ལྟ་བ་དེའི་ནི་དེ་
དང་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁམས་དེ་དག་ལས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལྔ་ཡང་དེའོ། །ཐ་མ་གསུམ་ཡིད་ཁམས་ཆོས་ཁམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི།
མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལྷག་མ་དག་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ། ཟག་མེད་རྣམས་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པའོ། །སོ་སྐྱེ་དང་ངན་སོང་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱང་
འཕགས་པའི་ལམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་སྤངས་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་དེས་མཐོང་སྤངས་མིན་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་གཟུགས་མིན་ལ། དེ་དག་གཟུགས་ཡིན་པས་ཀྱང་ངོ་། །
8-393
དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མིན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་མཐོང་སྤངས་མིན་ནོ། །ཁམས་དེ་དག་ལ་ལྟ་བ་ནི་དུ་ཞེ་ན། མིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ལྟ་སོགས་
ལྔ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། སློབ་པའི། མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །དང་པོ་ལྔ་ཕྲ་རྒྱས་སུ་འཆད་ལ། དྲུག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྤྲིན་པ་དང་སྤྲིན་པ་མེད་པའི་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་
དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྟ་བས་ལྟ་བའོ། །བདུན་བརྒྱད་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ལྟ་བས་ལྟ་བར་བཞག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བར་བཞག །ཤེས་རབ་གཞན་ཡང་མིན་ཞེ་ན། རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྟ་བ་སྟེ། ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་ཞུགས་
པ་དག་ལྟ་བ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་སྐྱེས་པའི་བློ་ཤེས་རབ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མིག་ཀྱང་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། 
8-394
མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་དོན་དེས་དེ་ལྟ་བར་བཞག་གོ །མིག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། རྟེན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་ཚེ་མཐོང་གི་གཞན་དུ་
ནི་མ་ཡིན་ནོ།

藏文直译
同时也有获得两者的情况，即从无色界死后转生到欲界和梵世时。内界有十二：除色等外，六识，六所依。色等六境界界是外界。任何作为某识确定对境，若于彼生或有生法性的识的境，称为有所依；对于无量意识未生或不会生起的法界，没有任何一法不是（意识对境），如是一切圣者必定会生起"一切法无我"的心。彼所缘除自体和俱生法外，是一切法。此心刹那也是其他心刹那的所缘，因此一切法皆成为两个刹那的所缘，因此法界永远是有所依的。其余从眼到意，由于对自境起作用，所以安立为有所依。
"与彼相似者也是"是什么意思？即不对自境起作用者。比如色对于见者是有所依，对于不见者则是相似的。
这些界中，十种色法界是修所断，五识界也是如此。最后三界——意界、法界、意识界——有三种：八十八随眠及其俱生法、随得，是见所断；其余有漏法是修所断；无漏法非所断。凡夫和恶趣众生的身语业，虽与圣道相违，难道不是其他见所断吗？它们非烦恼性故非见所断，且烦恼非色法，而它们是色法。第六意处非所生，故非见所断。
这些界中几种是见？眼和法界的部分是见，即五见（身见等）、世间正见、有学见、无学见共八种。前五见解释为随眠，第六是与意识相应的有漏善慧，如同在有云无云的夜晚与白天看见色法一样，由世间有烦恼和无烦恼（心）观察故称为见。第七第八由有学和无学以无漏法观察故立为见。
为何仅将与意识相应者立为世间正见？其他慧不是吗？思考即是见，决定思虑者是见，而与五识俱生的智慧因无决定思考故非见。那么眼也无思考性，如何是见呢？由眼见色义，立彼为见。是否一切眼（都是见）？不是，唯有具有识为所依时才见，其他情况则不见。


 །འོ་ན་མིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་ནུས་པ་མིན་ནོ། །གང་གི་
ཕྱིར་ན་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་མིན་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ན་དེ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩིག་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིབ་པའི་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མིག་
གི་སྒོ་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས། མིག་དང་ཕྲད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ་གསུངས། མདོ་སྡེ་
པ་ན་རེ། ནམ་མཁའ་ལྡད་པ་འདིས་ཅི་དགོས། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ལྟ་བ་ནི་སུ་ཞིག་ཡིན། ལྟ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ།
འདི་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཙམ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་ཟད་པ། དེ་ལ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་དོན་དུ་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པས་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །
8-395
ཞེས་ཟེར་རོ། །མིག་གཅིག་གིས་ཡུལ་རྣམས་མཐོང་ངམ་གཉིས་ཀས་ཞེ་ན་ནི། གཉིས་ཀ་དག་གིས་ཀྱང་། མཐོང་བ་སྟེ་གསལ་བར་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཅིག་བཙུམ་ན་དཔེར་ན་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་
ནོ། །མིག་སོགས་དེ་རང་ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་སམ་མ་ཕྲད་པར་མཐོང་ཞེ་ན། མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་ནི། ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པར་རོ། །ལྷག་མ་གསུམ་གཞན་དུ་ཕྲད་པ་སྟེ། སྣ་ལ་སོགས་
པ་གསུམ་གྱིས་ནི། ཡུལ་ནི་མཉམ་པར་འཛིན་པར་འདོད་པས་སོ། །ཐ་མ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ནི་འདས་པ་སྟེ་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད། མིག་སོགས་རྣམ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་
གི་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའང་ཡིན་ནོ། །ཅི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཉིས་ཀ་ལ་རག་ལུས་ན། མིག་སོགས་ཁོ་ན་རྟེན་དུ་བཞག་ཅེ་ན། མིག་སོགས་དེ་དག་གྱུར་པས་རྣམ་ཤེས་རྣམས་འགྱུར་བ་
སྟེ་ཕན་གནོད། གསལ་མི་གསལ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་སོགས་འགྱུར་བས་དེ་དག་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་བརྗོད། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་ཅི་
ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བར་མི་ནུས་ལ། གཟུགས་སོགས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྱིས་དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་ཤེས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
8-396
དཔེར་ན་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་དང་། ནས་མྱུག་བཞིན་ནོ། །ཡང་ལུས་གང་ལ་གནས་ཏེ་མིག་གི་གཟུགས་རྣམས་ལྟ་བ་ན་ཅི་ལུས་དང་མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ས་གཅིག་པ་
ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ། ལུས་དང་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་ས་
ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་གཉིས་སོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ན་མེད་དོ། །མིག་ཤེས་ནི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་
ཀ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡན་ཆད་ན་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་གོང་མའི་ལུས་ཡིན་པ་ལ། ས་དེའི་ས་པའམ་གོང་མའི་མིག་ཡིན་གྱིས་འོག་མ་པའི་མ་ཡིན། འདིའི་
མིག་ཡུལ་ནི་དེའི་ས་པའམ་ས་འོག་མ་པའི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །ས་འོག་མ་པའི་མིག་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའང་གོང་མ་ནི་མིག་གི་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་
གཞན་ནོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་ནི་གོང་འོག་རང་སའི་གཟུགས་དང་ལུས་ཀྱིའང་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་ཐམས་ཅད་དུའོ།

藏文直译
那么，仅依靠眼识才能见吗？不能确定依靠眼识能见。为什么呢？因为隔断的色不能见。若由识见，因无障碍，则应见墙等所障之色。因此，应说通过眼根门，眼识能见。如《分别论》中说："与眼接触并由识体验称为见。"经部说："为何需要这些空谈？依眼与色生起眼识时，谁是见者？什么是见？这里无作者，仅是法性，仅是因果，为了施设名言，随欲说'眼见，识了别'，不应执著于此。"
眼是一只见还是两只见？是两只见，因为能清晰见故。如果闭一只眼，就像见到双月一样。
眼等是与境接触后见还是不接触而见？眼、意、耳是不与境接触而见。其余三者不同，接触而见，因为鼻等三者被认为是直接取境。最后，意识的所依是过去的、刚灭的意根。五识与其所依同时生起。
若依赖根与境两者，为何只立眼等为所依？因眼等变化时识也随之变化（利益、损害、清晰、不清晰），而色等变化时识不变化。为何说"眼识"等而不说"色识"？因眼等五根不能作为其他识的所依，而色等可成为意识的所缘，因此以不共故，由眼等表示识，而不由色等表示。例如大鼓之声和大麦芽。
又，身住何处观察眼色时，身、眼、色、识是否都属同一地？还是属不同地？一切皆有差别：身、眼、色在欲界到第四禅之间的五地。眼识在欲界和初禅二地，第二禅以上没有，因为眼识有寻有伺，而彼以上无寻无伺故。若是上地之身，则其眼属该地或上地，不属下地；其眼境是该地或下地之色。下地之眼不见上地之色，上地识亦非眼识而是别色。刚说的眼识之境在上下及自地之色和身色，以及两种识都一样。


 །ཇི་ལྟར་མིག་བཞིན་རྣ་བའང་དེ་བཞིན། 
8-397
སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་དག་ནི། རྟེན་དང་དབང་ཡུལ་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ས་པ་ཉིད་ཅེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ། ལུས་དང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རེག་བྱ་ནི་རྟག་ཏུ་
རང་གི་ས་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་རང་གི་ས་པ་སྟེ་འདོད་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ། ཁ་ཅིག་ས་འོག་མ་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་
གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་དང་། ཡིད་མ་ངེས་ཏེ། རེས་འགའ་ནི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་། ཆོས་དག་དང་མཚུངས་པའི་ས་པའི་ཡིད། རེས་འགའ་ས་གོང་མ་
དང་། འོག་མ་དང་། ས་ལྔ་པའི་ལུས་ལ་ཡང་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡིད་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པས་ཐམས་ཅད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཕྱིའི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ལྔ། གྲངས་བཞིན་དུ་
མིག་སོགས་ལྔ་སོ་སོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གི་ཉམས་སུ་མྱོངས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཁམས་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་ནི་རྣམ་ཤེས་ལྔའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་དེ་དག་ལས་རིལ་པོར་རྟག་པ་ནི་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྟག་པའོ། །
8-398
ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད། མོ་དབང་ཕོ་དབང་། སྲོག་དབང་། བདེ་བའི་དབང་པོ། སྡུག་བསྔལ་གྱི། ཡིད་
བདེ་བའི། ཡིད་མི་བདེ་བའི། བཏང་སྙོམས་ཀྱི། དད་པའི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི། དྲན་པའི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི། ཀུན་ཤེས་པའི། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་
དབང་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་མན་བཅུ་གཅིག་དང་། གསུམ་པོ་དག་གི་ཆ་སྟེ། གང་དག་ནི་བཅུ་གཉིས་ནང་གིར་བཤད་པ་མིག་སོགས་རང་གི་མིང་སྨོས་པ་
ལྔ་དང་། ཡིད་དབང་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ། །ཕོ་མོའི་དབང་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ཁམས་ལྔ་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷག་མ་ནི་དབང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་
མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཁམས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་དང་པོའོ།། །།
༄། །གཉིས་པ་དབང་པོ་བསྟན་པའི་གནས།
གཉིས་པ་དབང་པོ་བཤད་པ་ལ། དབང་པོའི་ངོ་བོ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི།
དབང་ནི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཡིན་ལ། དེས་དབང་བྱེད་པས་དབང་པོ། འདི་དག་ལས་གང་ཞིག་གང་ལ་དབང་བྱེད་ཅེ་ན། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི། ལུས་མཛེས་པར་བྱ་བ་དང་། 
8-399
ལུས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ་དོན་བཞི་ལ་དབང་བྱེད། ཕོ་དང་མོ་དང་སྲོག་དང་
ཡིད་དབང་བཞི་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན། དོན་གཉིས་ལ། དང་པོ་གཉིས། སེམས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དག་ལ་དབང་བྱེད། ཕྱི་མ་གཉིས་རིས་མཐུན་པར་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། ཡང་དག་པར་
འཛིན་པ་དག་ལ་དབང་བྱེད་ལ། བདེ་སོགས་ལྔ་དང་། དད་སོགས་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་དབང་བྱེད། མིག་སོགས་ལྔ་པོ་དག་ནི་རང་རང་གི་
དོན་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ལ་དང་། ཡིད་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ལ་ལྷག་པར་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དྲུག་གོ །མོ་ཉིད་དང་ཕོ་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་
ཀྱི་དབང་པོ་ཁོ་ན་ལས་མོ་དང་ཕོ་དབང་དག་སྟེ། དེ་གཉིས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཆ་འགའོ། །རིས་མཐུན་པར་གནས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་སྲོག་དབང་དང་། དེ་བཞིན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་
པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་ཚོར་བ་རྣམས་དང་ནི། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔར་འདོད་དོ།

藏文直译
如同眼根，耳根也是如此。鼻舌身三界，所依、根境、识一切都是自地之法。具体分析：身、身界和触永远是自地的，身识有时是自地的，如生于欲界和初禅者；有时是下地的，如生于第二禅等处者。意不确定：有时与身、意识、法同地的意；有时上地、下地、属五地的身也在入定和出生时，意等各种情况都有可能。
外五，即色等五，依次由眼等五各自识体验后，由意识了别两种识。余下十三界非五识对境，故唯由意识所了别。
这些界中虽无整体恒常者，但法界的一部分无为法是常的。其余一切皆无常。
经中说二十二根：眼耳鼻舌身意，女根男根，命根，乐根、苦根、喜根、忧根、舍根，信根、精进根、念根、定根、慧根、未知当知根、已知根、具知根。其中，法界的一半是从命根开始的十一根，以及三根的一部分。已解释为内十二界的五根以自名而说，意根是七心界。男女根是身界的部分。余下五界和法界的剩余部分不是根。
《阿毗达磨俱舍论》中说明界品，是第一品。
第二品 说明根
第二解说根分为根的本质和区别两部分。首先，根是最胜自在，由其行使控制力而为根。这些中哪些对什么行使控制力呢？眼耳鼻舌身五根对四种事行使控制力：庄严身体、保护身体、生起有相应识、作为不共因。男女命意四根各对两种事行使控制力：前两者对区分有情、差别行使控制力；后两者对相续结生、正持行使控制力。乐等五和信等八对染污和清净行使控制力。眼等五根对各自对境所缘，意对一切对境所缘增上行使控制力，故为六根。由于控制女性和男性，故从身根中分出女根和男根，这两者是身根的一部分。由于控制相续住，故有命根；同样，由于控制染污，故有诸受；由于控制清净，故承认信等五根。
;


 །མདོ་ལས། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་རྒྱས་པར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ་དང་། 
8-400
དད་སོགས་ལྔ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གནོན་ལ། ལམ་ཡང་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་སོ། །མྱང་ངན་འདས་པ་སོགས་གོང་མ་ནས་གོང་མར་
སོང་བ་འཐོབ་པ་ལ་ནི་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ཤེས་བྱེད་དང་། ཀུན་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པ་སོ་སོ་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ནི་ཀུན་
ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་
ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་རྣམ་གྲངས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ཤེས་པར་
བྱེད་པའི་དབང་པོ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བ་ལ་དབང་བྱེད། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་དབང་བྱེད། ཀུན་ཤེས་པ་དང་
ལྡན་པའི་དབང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དབང་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་མ་རིག་པ་སོགས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས། 
8-401
དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་དབང་པོ་ཉིད་དུ་ཁ་བསྐང་དགོས་སོ་ཞེས་འཛེར་བསྐང་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་དབང་པོ་དྲུག་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྫས་
ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས་དང་། མོ་དང་ཕོ་ནི་སེམས་ཅན་དེའི་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང་། སྲོག་ནི་གནས་པར་དང་། ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དང་། དད་སོགས་ལྔས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་
བའི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པ། དབང་པོ་དག་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་བཞག་གོ །ཡང་ན་གཞན་དག་ན་རེ། འཇུག་པའི་རྟེན་དབང་པོ་དྲུག་དང་ནི། སྐྱེ་བ་
མོ་དང་ཕོའི་དང་། གནས་པ་སྲོག་དང་ཉེར་སྤྱོད་ལས་ཚོར་བ་རྣམས་ཏེ་བཅུ་བཞི། དེ་བཞིན་དེ་ལ་ལྡོག་པའི་རྟེན་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ཏེ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་
དོ། །དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་ལས་མིག་སོགས་བསྟན་ཟིན་རྣམས་དང་། སྲོག་དབང་ལྡན་པ་མིན་པར་དང་། དད་སོགས་སེམས་བྱུང་གི་སྐབས་སུ་འཆད་ལ། འདིར་ལྷག་མ་བརྒྱད་སྟོན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་
མ་ཡིན་པ་གང་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོའོ། །ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་དེ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ། 
8-402
དེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་མེད་དོ། །གཞན་འདོད་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་པ་ན་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་
བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པར་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡིད་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ལ་
བྱ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་སིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི། སིམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་སིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་
བདེ་བ་ཡང་མིན་པ་ཚོར་བ་བར་མའོ།

藏文直译
经中说："从乐受增长贪欲，从苦受增长瞋恚，从非苦非乐受增长无明。"信等五根如所说："如是它们也能制伏烦恼，也能引导道路。"由于对获得涅槃等从上至上的进展有控制力，未知当知根、已知根、具知根各是根。其中，未知当知根对获得已知根有控制力。已知根对获得具知根有控制力。具知根对证得涅槃有控制力，因为心未解脱者不能证涅槃。
"等"字表示异名：未知当知根对断除见所断有控制力，已知根对断除修所断烦恼有控制力，具知根对现法乐住有控制力，因为解脱者能体验喜乐。
有些人说，无明等对行等有控制力，因此它们也应补充为根。不应填补空隙，因为此处心的所依是六根：六处是有情实体基础，男女是区分有情差别，命是住，诸受是染污性，信等五是圆满清净资粮，三根是清净，所以立这么多根。
或者，有些人说：入门所依六根，生起所依男女根，住所依命根和受用所依诸受共十四根，同样，出离所依是其余根，即信等八根。
二十二根中，眼等已讲的诸根、命根为不相应行，信等将在心所品中解释，此处讲剩余八根：身不悦受即为损害，是苦根。身悦受为利益，是乐根。第三禅中的心悦受是乐根，因为彼处无五识蕴，故无身受。在其他地——欲界、初二禅中的心悦受是喜根。第三禅中因离喜贪，故唯有乐根而无喜根，因为喜是指喜根。心不悦受是忧根。舍根是非悦非不悦、非苦非乐的中性受。


 །ཅི་དེ་ལུས་ཀྱིའམ་སེམས་ཀྱི་ཞེ་ན། སེམས་བདེ་སྡུག་ནི་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེ་ཡི་ལུས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན། ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་ནི་
དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཐ་དད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་
གཅིག་ཏུ་བྱས་སོ། །ལུས་སམ་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་གཞན་དུ་ཕན་འདོགས་དེ་བཞིན་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་གཞན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་ལ། བཏང་སྙོམས་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་དེ་མེད་དོ། །མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་མི་སློབ་ལམ་ལ། 
8-403
ཡིད་དང་བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་སྟེ་དགུ་པོ་དེ་དག་དབང་པོ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་དུ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་
དབང་པོ། སྒོམ་ལམ་ལ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ། མི་སློབ་ལམ་ལ་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་
བར་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་སྔོན་མ་མཐོང་བ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མེད་ཀྱི། ཕྲ་རྒྱས་ལྷག་མ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །མི་སློབ་
པའི་ལམ་ལ་ནི་ཀུན་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་སམ་འདི་ཀུན་ཤེས་པ་སྲུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཟད་
པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དོ་སྙམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དབང་པོ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །
གཉིས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ། དབང་པོའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྣམ་པ། རྙེད་པ། གཏོང་བ། ཐོབ་ཚུལ། ལྡན་པ་བཤད་པ་ལྔ་ལས། 
8-404
དང་པོ་ནི། དབང་པོ་དེ་དག་ལས་ཟག་པ་མེད་པ་དུ་ཞེ་ན། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་སོགས་གསུམ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཟག་མེད། གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་དང་
སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན། ཡིད་དང་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། དད་སོགས་ལྔ་སྟེ་དགུ་པོ་ཟག་པ་དང་། ཟག་པ་
མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀའོ། །དབང་པོ་དུ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིན། སྲོག་ནི་རྣམ་སྨིན་ནོ། །འོ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དག་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ། གང་
གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལས་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང་། ཡང་དེའི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དག་ཇི་ལྟར་
གཏོང་བའི་དེ་གང་ཞེ་ན། ཚེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བར་བཤད་ལ། སློབ་དཔོན་དེ་དག་གི་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
མཐུ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པའི་དུས་འཕེན་པ་ནི་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། སྔོན་མེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་སའི་འཕེན་པ་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་དེ། 
8-405
དེ་ལྟ་བས་ན་སྲོག་གི་དབང་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་། མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲོག་གི་འདུ་བྱེད་
དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དག་བཏང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ། གང་དག་གི་རིས་མཐུན་པར་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དག་ཡིན་ལ། གང་དག་གི་
དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་འཚོ་བ་དེ་དག་ནི་སྲོག་གི་འདུ་བྱེད་དག་ཡིན་ནོ།

 །ཅི་དེ་ལུས་ཀྱིའམ་སེམས་ཀྱི་ཞེ་ན། སེམས་བདེ་སྡུག་ནི་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེ་ཡི་ལུས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན། ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་ནི་
དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཐ་དད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་
གཅིག་ཏུ་བྱས་སོ། །ལུས་སམ་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་གཞན་དུ་ཕན་འདོགས་དེ་བཞིན་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་གཞན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་ལ། བཏང་སྙོམས་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་དེ་མེད་དོ། །མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་མི་སློབ་ལམ་ལ། 
8-403
ཡིད་དང་བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་སྟེ་དགུ་པོ་དེ་དག་དབང་པོ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་དུ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་
དབང་པོ། སྒོམ་ལམ་ལ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ། མི་སློབ་ལམ་ལ་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་
བར་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་སྔོན་མ་མཐོང་བ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མེད་ཀྱི། ཕྲ་རྒྱས་ལྷག་མ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །མི་སློབ་
པའི་ལམ་ལ་ནི་ཀུན་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་སམ་འདི་ཀུན་ཤེས་པ་སྲུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཟད་
པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དོ་སྙམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དབང་པོ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །
གཉིས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ། དབང་པོའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྣམ་པ། རྙེད་པ། གཏོང་བ། ཐོབ་ཚུལ། ལྡན་པ་བཤད་པ་ལྔ་ལས། 
8-404
དང་པོ་ནི། དབང་པོ་དེ་དག་ལས་ཟག་པ་མེད་པ་དུ་ཞེ་ན། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་སོགས་གསུམ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཟག་མེད། གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་དང་
སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན། ཡིད་དང་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། དད་སོགས་ལྔ་སྟེ་དགུ་པོ་ཟག་པ་དང་། ཟག་པ་
མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀའོ། །དབང་པོ་དུ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིན། སྲོག་ནི་རྣམ་སྨིན་ནོ། །འོ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དག་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ། གང་
གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལས་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང་། ཡང་དེའི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དག་ཇི་ལྟར་
གཏོང་བའི་དེ་གང་ཞེ་ན། ཚེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བར་བཤད་ལ། སློབ་དཔོན་དེ་དག་གི་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
མཐུ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པའི་དུས་འཕེན་པ་ནི་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། སྔོན་མེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་སའི་འཕེན་པ་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་དེ། 
8-405
དེ་ལྟ་བས་ན་སྲོག་གི་དབང་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་། མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲོག་གི་འདུ་བྱེད་
དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དག་བཏང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ། གང་དག་གི་རིས་མཐུན་པར་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དག་ཡིན་ལ། གང་དག་གི་
དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་འཚོ་བ་དེ་དག་ནི་སྲོག་གི་འདུ་བྱེད་དག་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是您请求的藏文直译成简体中文：
如果那是身体的还是心理的呢？心理的苦乐大多是从分别念中产生的，而不是从身体产生的。由于境界的力量，阿罗汉们也会生起[苦乐]，因此那些多样不同的身体舍和心理舍两者，由于都是无分别而自然生起的缘故，所以归为一种。身体或心理的快乐也会对他人有所帮助，同样，身体和心理的痛苦也会对他人造成伤害，而舍受则没有这种差别。
在见道、修道和无学道上，意根和乐受，以及喜受、舍受，和信等五根，这九种根被安立为三根：在见道上为未知当知根，在修道上为已知根，在无学道上为具知根。为什么呢？因为在见道上，就像已经开始了解未知事物一样。在修道上，没有未曾见过的需要了解的事物，而是为了断除剩余的随眠而对已知之事进行深入了解。在无学道上，了知"我已了知"的觉察就是"已知"，这存在于此[无学道]中，或者说此[无学道]具有守护已知的本性，故称为"具知"。由于获得了灭尽和不生的智慧，[无学者]认为"我没有需要完全了知的苦"，这样的根就是具知根。
第二部分论述分析，包括：根的种类差别和对有为法的生起等的考察两方面。第一部分有五个方面：种类、获得、舍弃、获得方式和相应的解释。
首先，在这些根中，有多少是无漏的呢？未知当知根等三根完全是清净无垢的，即无漏。七种色根、命根、苦根和忧根完全是有漏的。意根、乐根、喜根、舍根和信等五根，共九根既有漏又无漏。
有多少根是异熟[业报]？命根是异熟。那么阿罗汉们所留存的寿命根，是什么的异熟呢？论中说："其受用的异熟将成为寿命的异熟"，又说："如何舍弃寿行呢？寿命的异熟将变成受用的异熟。"那些导师们说，这种情况纯粹是由定力[三昧]的力量所致，它能够逆转由先前业力所生的大种根元素的住期，而引发先前不存在的、由定力所生的地大的推动力。因此，这种命根不是异熟，而其他的则是异熟。
经中说世尊加持了命行而舍弃了寿行，这是什么意思呢？如说："那些按照类别而住的是寿行，那些存活到另一时期的是命行。"


 །མང་པོའི་ཚིག་ནི་ཚེ་དང་སྲོག་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོ་རྣམས་ལ་གཏོང་ཞིང་བྱིན་གྱིས་རློབ་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ནི་གཏོང་བའམ་བྱིན་གྱི་རློབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་དང་། ཡང་འཆི་བ་ལ་མངའ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་བཏང་ལ། ཚེ་ལ་མངའ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་
པའི་ཕྱིར་ནི་ཟླ་བ་གསུམ་ཁོ་ན་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་ནི་འདུལ་བའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ངས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་པོ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་དག་
གིས་འདོད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པ་བཞུགས་པར་བྱའོ་ཞེས། དམ་བཅས་པ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། ཕུང་པོ་དང་འཆི་བདག་གི་བདུད་དག་ལས་རྒྱལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར། 
8-406
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་དག་ལས་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དད་སོགས་ཐ་མ་བརྒྱད་དང་། ཡིད་མི་བདེ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ། མིག་སོགས་བདུན་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་རྣམ་སྨིན་ནོ། །ཡིད་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་དང་། སྤྱོད་
ལམ་པ་དང་། བཟོའི་གནས་དང་། སྤྲུལ་པ་རྣམས་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་པ། ལྷག་མ་རྣམས་རྣམ་སྨིན། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་མ་གཏོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་
པའོ། །དབང་པོ་དུ་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡིད་མི་བདེ་གཅིག་པུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡིད་དང་བདེ་བ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས། ཚོར་བ་གང་ཡིད་མི་
བདེ་བ་ལས་གཞན་པ་དང་། དད་ལ་སོགས་བརྩོན་དྲན་ཏིང་ཤེས་རབ་བཅུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པ། ཟག་མེད་རྣམས་ནི་རྣམ་སྨིན་མེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་
གྱི་དབང་པོ་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་མེད་པའོ། །དུ་དགེ་སྡིག་ལུང་མ་བསྟན་ན་ཞེ་ན། མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགེ་བ་ཡིན་པ། དད་སོགས་ཕྱི་མ་བརྒྱད་དོ། །
8-407
ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་དགེ་མི་དགེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནར་དབྱེ་བར་འདོད་ལ། ཡིད་དང་ཚོར་བ་གཞན་བཞི་ལ་ནི། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གསུམ་ཀ་དང་། གཞན་མིག་སོགས་བདུན་
སྲོག་ནི་རྣམ་པར་གཅིག་སྟེ་ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ནའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ལས་དབང་པོ་གང་ཁམས་གང་དུ་གཏོགས་ན། ཐ་མ་གསུམ་ནི་དྲི་མེད་ཁོ་ན་དེ་མ་གཏོགས་པ་བཅུ་དགུ་ནི་འདོད་པར་
གཏོགས་པ། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་དང་ཟག་མེད་དག་མ་གཏོགས་བཅོ་ལྔ་གཟུགས་ཁམས་སུ་གཏོགས། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་བདེ་བ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་
པ་གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་ཏེ། དེ་ན་ཡིད་དང་སྲོག་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་དད་སོགས་ལྔ་སྟེ་བརྒྱད་ཡོད་གཞན་དག་མེད་པས་སོ། །དབང་པོ་དུ་མཐོང་སྤང་། དུ་སྒོམ་སྤང་། དུ་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་ཞེ་
ན། ཡིད་དང་ཚོར་བའི་གསུམ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ཀྱི་སྤང་བྱ་ཡིད་མི་བདེ། མིག་སོགས་བདུན་སྲོག །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་དགུ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ། དད་སོགས་ལྔ་པོ་ནི་ཟག་
བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཀ་བས་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བྱ་མིན་པའོ། ཡང་ཐ་མ་གསུམ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྤང་བྱ་མིན་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་རྙེད་པ་བཤད་པ་ནི། ཁམས་གང་དུ་དང་པོ་ཉིད་དུ་དབང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དུ་ཞིག་རྙེད་ཅེ་ན། 
8-408
འདོད་པར་དང་པོར་རྣམ་སྨིན་གཉིས་རྙེད་དེ། ལུས་དབང་དང་སྲོག་དབང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་གནས་དང་པོ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དག་གིས་རྙེད་པ་དེ། བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བས་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡིད་
དང་བཏང་སྙོམས་དག་གི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是您要求的藏文直译成简体中文：
多数之说是为了舍弃和加持寿行与命行的许多刹那，因为在一个刹那中没有舍弃或加持。又，为了显示对死亡有自主权而舍弃，为了显示对寿命有自主权而仅加持三个月，此后并非因为没有调伏众生的目的。同时也是为了实现"如果我修习四神足，愿意的话可以住世一劫或一劫以上"的誓言。毗婆沙师们说："这是为了显示战胜蕴魔和死魔。"
在菩提树下已经战胜了烦恼魔和天子魔，这样说过。信等最后八根和除忧根以外的其余十二根有两种情况：眼等七根是由长养所生，不是异熟；其余的是异熟。意根、苦受、乐受、喜受、舍受中那些善和有烦恼的，以及威仪、工巧和变化所生的不是异熟；其余的是异熟。除了命根和眼等十二根外，其余的都不是异熟。
有多少根是有异熟的呢？只有忧根绝对是有异熟的。意根、乐根、喜根、舍根，除忧根外的感受，以及信等、精进、念、定、慧这十种根有两种情况：有漏的是有异熟，无漏的是无异熟。苦根是有异熟的，无记的是无异熟的。有多少是善、不善和无记的呢？纯善的是信等最后八根。
忧根被认为只有善与不善两种。意根和其他四种感受根则有善、不善、无记三种。其余眼等七根和命根只有一种，即纯无记。在诸根中，哪些根属于哪些界？最后三根是纯无漏的，除此之外的十九根属于欲界。除了男女根、苦根、忧根和无漏根外，其余十五根属于色界。除了五种色根、乐根和无漏根外，其余的属于无色界，因为在那里只有意根、命根、舍根和信等五根这八种，其他根都不存在。
有多少根是见所断的？有多少是修所断的？有多少是非所断的？意根和三种感受根有三种情况。忧根是见修二者所断。眼等七根、命根和苦根这九种是修所断。信等五根，因为既有有漏也有无漏，所以既是修所断的，也是非所断的。最后三根绝对是非所断的。
第二部分解释获得。在哪一界最初获得多少种异熟根呢？在欲界最初获得两种异熟根：身根和命根。这些也是由前三种生处[胎生、卵生、湿生]的众生所获得，而不是由化生获得的。为什么不包括意根和舍受呢？因为这两者在结生时必定是有烦恼的缘故。


 །བརྫུས་སྐྱེས་དག་གིས་དུ་ཞིག་ཐོབ་སྟེ། དེ་ཡིས་མཚན་
མེད་པ་དག་གིས་བསྐལ་པ་དང་པོ་པ་རྣམས་ལྟ་བུ་དྲུག་གམ་སྟེ་མིག་གི་སོགས་ལྔ་དང་སྲོག་དབང་། གལ་ཏེ་མཚན་གཅིག་པ་ལྷ་སོགས་དག་ན་བདུན་ནམ། གལ་ཏེ་མཚན་གཉིས་པ་དག་ཡིན་
ན། བརྒྱད། བརྫུས་སྐྱེས་ལ་ཡང་མཚན་གཉིས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ངན་སོང་དག་ན་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་མཚན་མེད་པར་བཤད་པ་དྲུག་གོ །གོང་མ་གཟུགས་མེད་པར་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་
གཅིག་ཁོ་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐོབ་སྟེ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གཏོང་བ་བཤད་པ་ནི། ཁམས་གང་དུ་འཆི་ན་དབང་པོ་དུ་ཞིག་ཐ་མར་གཏོང་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་དག་ཏུ་འཆི་
བ་ནི། སྲོག་དང་ཡིད་དང་བཏང་སྙོམས་ཉིད་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཁམས་སུ་འཆི་ན་དེའི་ཁར་མིག་སོགས་བསྣན་པའི་དབང་པོ་བརྒྱད་འགག་གོ །བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཚང་བར་སྐྱེ་ཞིང་འཆིའོ། །
8-409
འདོད་པ་མཚན་གཉིས་པ་བ་ཞིག་འཆི་ན་བརྒྱད་པོ་དེ་དང་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་བཅུ་འགག་པའམ་མཚན་གཅིག་པ་ཞིག་འཆི་ན་དགུའོ། །མཚན་མེད་པ་ཞིག་འཆི་ན་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཡང་ཅིག་ཅར་འཆི་
བ་ལ་ཡིན་ལ་རིམ་གྱིས་འཆི་བ་དེ་དག་ལ་བཞི་སྟེ། ལུས་སྲོག་ཡིད་བཏང་སྙོམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་འགག་པ་མེད་པས་སོ། ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སེམས་ལ་
གནས་པའི་འཆི་ཚུལ་དེ་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་སེམས་ལ་གནས་པ་འཆི་བ་དེའི་ཚེ། ཐམས་ཅད་དག་ཏུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དང་། ལྷག་པར་དད་སོགས་ལྔ་འགག །དེ་རྣམས་དགེ་བའི་སེམས་
ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་མེད་བརྒྱད། གཟུགས་ན་བཅུ་འགག་གོ །བཞི་པ་ཐོབ་ཚུལ་ནི། འབྲས་བུ་ཐ་མ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་
གཉིས། དེ་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི། དད་སོགས་དང་། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་མ་གཏོགས་པ་དག་དང་། ཡིད་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དག་དང་དགུས་ཐོབ་སྟེ། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་
ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་དད་སོགས་དང་། 
8-410
ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་མ་གཏོགས་པ་དག་དང་། ཡིད་དབང་། བདེ་བ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དང་དགུས་ཐོབ་བོ། །བར་པ་ཕྱིར་འོང་ངམ་ཕྱིར་
མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་གཉིས་ནི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་ན་ནི་དད་སོགས་ལྔ། བཏང་སྙོམས་ཡིད་དབང་སྟེ་བདུན་དག་གིས་ཐོབ་པ་དང་། དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་ན་ནི་དབང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐོབ་སྟེ། བརྒྱད་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང་། ཅི་སྟེ་ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གིས་ཐོབ་ན་ནི་དགུས་ཐོབ་སྟེ། དགུ་
ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་གིས་ཐོབ་པ་དེས་སོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལས། བཅུ་གཅིག་དག་གིས་ཐོབ་བོ་ཞེས་བཤད་པ་ལས། འདིར་དགྲ་བཅོམ། དབང་པོ་དགུས་ཐོབ་པར་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དགུ་
ཁོ་ནས་ཐོབ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་དག་གིས་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ཡོངས་སུ་ཉམས་ཤིང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་ནས། བདེ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དག་གིས་དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ཐོབ་པ་འགའ་ཞིག་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཤད་
པ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྲིད་པ་ནི་མེད་དོ། །ཕྱིར་མི་འོང་ལའང་མི་ཐལ་ལམ་ཞེ་ན། ཐལ་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཕན་ཆད་བདེ་བའི་དབང་པོས་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །
8-411
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་སོང་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ལྡན་པ་ནི། བཏང་སྙོམས་དང་
ནི་སྲོག་དང་ནི་ཡིད་འདི་དག་ལས་གང་རུང་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་དབང་པོ་དེ་དག་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

这些是您要求的藏文直译成简体中文：
化生者获得多少呢？那些无性者，如劫初众生，获得六种：眼等五根和命根。若是单性者，如诸天等，则获得七种。若是双性者，则获得八种。化生者中有双性者吗？在恶趣中有。中说是无性者，有六种。上界无中只获得一种异熟根即命根，其他则不是。
第三部分解释舍弃。在哪一界死亡时最后舍弃多少根？在无中死亡时，命根、意根和舍根三者灭尽。在中死亡时，再加上眼等，共八根灭尽。化生者以完整的根生起，也以完整的根死亡。
在欲界中，如果双性者死亡，则上述八根加上男女根共十根灭尽；如果单性者死亡，则九根灭尽；如果无性者死亡，则八根灭尽。这是对于顿死而言，对于渐死者来说是四根：身、命、意、舍受，因为这些根不会各自单独灭尽。这是对处于有烦恼无记心中死亡的情况而言，如果处于善心中死亡时，在一切情况下，除了前述的根外，还有信等五根灭尽，因为这些根必定存在于善心中。因此，无**中八根灭尽，**中十根灭尽。
第四部分是获得方式。最后的果位是预流果和阿罗汉果两种。其中，预流果由除了信等和具知根之外的根，以及意根、舍根等九根获得。未知当知根在无间道，已知根在解脱道，它们按次第引导获得断除，并作为所依的缘故。阿罗汉由除了信等和未知当知根之外的根，以及意根、乐根、喜根、舍根中的任何一种，共九根获得。
中间的两种果，即一来果或不还果，若是通过世间道获得，则由信等五根、舍根和意根共七根获得；若通过出世间道获得，则由八根获得，第八根是已知根；如果是由多分离欲者获得，则由九根获得，即与获得预流果相同的九根。
阿毗达磨中说："由十一根获得"，而此处说阿罗汉由九根获得，这有何区别？实际上就是由九根获得，说"由十一根"是因为可能有些阿罗汉在退失后，再由乐根和舍根获得阿罗汉位，所以这样说，而乐等根不可能同时存在。对于不还果，难道不会有同样的过失吗？没有过失，因为在退失后不会由乐根获得不还果。对于先前已离欲者，也不会退失，因为他的离欲是由两种道获得的缘故。
第五部分是相应：与舍根、命根、意根中任何一个相应的，必定与这三根都相应。


 །འདི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། ལྷག་
མ་རྣམས་དང་ནི་མ་ངེས་ཏེ། ལྡན་པའང་ཡོད་མི་ལྡན་པའང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་ནི་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པ་དང་མི་ལྡན། འདོད་པའི་ཁམས་
ན་ནི་གང་གིས་མ་ཐོབ་པ་དང་། རྣམ་པར་ཉམས་པ་དག་དང་མི་ལྡན། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་མི་ལྡན །བདེ་བའི་དབང་པོ་བསམ་གཏན་བཞི་བ་དང་། གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་
པའི་སོ་སྐྱེ་དང་མི་ལྡན། ཡིད་བདེའི་དབང་པོ་དང་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ། བཞི་པ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་ཁོ་ན་དང་མི་ལྡན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ཁམས་གོང་གཉིས་ཀར་མི་ལྡན། ཡིད་
མི་བདེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། དད་སོགས་དགེ་རྩ་ཆད་པ་དང་མི་ལྡན། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་། འབྲས་གནས་ལ་མི་ལྡན། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང་ནི་སོ་སྐྱེ་དང་མཐོང་བ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་དང་མི་ལྡན། 
8-412
ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ། སོ་སྐྱེ་སློབ་པ་དག་དང་མི་ལྡན་ནོ། །མ་བཀག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །བདེ་བའམ་ལུས་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་བཏང་
སྙོམས་སོགས་གསུམ་བདེ་བའི་དབང་པོ་བཞི་དག་དང་ལྡན། ལུས་དབང་ལྡན་པའང་དེ་གསུམ་དང་ལུས་དབང་དེ་བཞིན་ལྡན། མིག་དབང་ལྡན་པ་ལ། བཏང་སྙོམས་སྲོག་ཡིད་ལུས་མིག་དབང་ལྔ་དང་ལྡན། སོགས་པ།
རྣ་བ་ལྡན་པ། སྣ་ལྕེའི་དབང་པོ་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་། རེ་རེ་བཞིན་ལྔ་ལྡན། ཡིད་བདེ་ལྡན་པ་ཡང་ལྔ་ལྡན་ཏེ། བཏང་སྙོམས་སྲོག་ཡིད་དང་བདེ་བ། ཡིད་བདེ་ལྔའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་
དང་ལྡན་པ་བདུན་དང་སྟེ། ལུས་སྲོག་ཡིད་ཚོར་བའི་དབང་པོ་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། །མོ་ཡི་དབང་ལྡན་ལ། གོང་གི་བདུན་དེ་ཉིད་དེ་བརྒྱད་དང་ལྡན་ནོ། །སོགས་པ། ཕོའི་དབང་པོ་དང་། ཡིད་མི་
བདེའི་དབང་པོ་ཡང་སྔ་མ་བདུན་དང་རང་རང་བསྣན་པས་བརྒྱད། དད་པ་སོགས་ལྔ་པོ་ལ་ཡང་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། སྲོག་དང་ཡིད་དག་གོ །ཀུན་ཤེས་པ་
དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་བདེ་བ། ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་སྲོག་ཡིད་དད་སོགས་ལྔ། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་རང་དང་བཅུ་གཅིག་དང་ལྡན་ནོ། །ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོའང་དེ་བཞིན། 
8-413
ཀུན་ཤེས་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ། བཅུ་གསུམ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་སྲོག་ལུས་ཚོར་བ་བཞི་དད་སོགས་ལྔ། དེ་ཉིད་རང་ངོ་། །དགེ་མེད་དགེ་རྩ་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་སྟེ།
དེ་ནང་ན་ཉུང་བ་དང་ལྡན་པ་ལུས་དང་ཚོར་བ་ལྔ་དག་དང་། སྲོག་ཡིད་བརྒྱད་དང་ལྡན། གཟུགས་མེད་པའི་བྱིས་པ་སོ་སྐྱེའང་དེ་བཞིན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ་བཏང་སྙོམས་སྲོག་ཡིད་དགེ་བ་དད་
སོགས་རྣམས་དང་ངོ་། །གང་ཞིག་ནང་ན་དབང་པོ་མང་པོར་ལྡན་ལ། བཅུ་དགུ་དང་ལྡན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ཡང་མཚན་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །འཕགས་པ་ཆགས་བཅས་
ཀྱང་། མཚན་གཅིག །དྲི་མ་མེད་པ་ཀུན་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའོ། །གཉིས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་ལ། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་
སྐྱེ་བ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ། མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་ལས་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ནི་བསགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཆེས་ཆུང་བ་
ནི་མི་མངོན་ནོ། །དེ་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་དབང་པོ་ཡང་མེད་པ་དང་སྒྲ་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྫས་བརྒྱད་ནི་འབྱུང་བ་བཞི། འབྱུང་འགྱུར་བཞི་དག་གོ །
8-414
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་ལ། སྒྲ་མེད་པ་ཞིག་ནི་རྫས་དགུ་སྟེ་སྔར་གྱི་ཁར་ལུས་དབང་བསྣན་པས་སོ། །མིག་སོགས་དབང་པོ་གཞན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གང་ལ་ལྡན་པ་དེ་
ལ་ནི་རྫས་བཅུ་སྟེ། དགུ་པོ་དེ་དང་མིག་སོགས་རང་རང་གིས་སོ།

这些是您要求的藏文直译成简体中文：
这些根彼此相互依赖而不可分离，其余诸根则不确定，有时相应，有时不相应。也就是说，与眼、耳、鼻、舌、身、男根、女根，无色界众生不相应。在欲界中，与未获得或已退失的根不相应。男女根与生于色界者不相应。乐根与第四禅及生于无色界的凡夫不相应。喜根与第三禅、第四禅、无色界的凡夫不相应。苦根在两种上界都不相应。忧根与已离欲界贪者及断善根者不相应。未知当知根与凡夫及住果者不相应。已知根与凡夫及住见道、无学道者不相应。具知根与凡夫及有学不相应。在未被禁止的情况下，如前所述相应。
对与乐根或身根相应者，与舍受等三根及乐根共四根相应。与身根相应者也与那三根及身根相应。与眼根相应者，与舍根、命根、意根、身根、眼根五根相应。同样，与耳根相应者、与鼻根舌根相应者，各自与五根相应。与喜根相应者也与五根相应：舍根、命根、意根、乐根、喜根五种。与苦根相应者与七根相应：身根、命根、意根和四种感受根相应。
与女根相应者，与前述七根加上女根共八根相应。同样，与男根相应者，与忧根相应者，也与前述七根加上各自本身共八根相应。与信等五根相应者，也与八根相应：那五根自身，以及舍根、命根和意根。与具知根相应者，与乐根、喜根、舍根、命根、意根、信等五根、已知根及自身共十一根相应。已知根的情况也是如此。
与未知当知根相应者，与十三根相应：意根、命根、身根、四种感受根、信等五根和自身。无善者，即完全断善根者，最少与八根相应：身根、五种感受根、命根和意根。无色界的凡夫也同样与八根相应：舍根、命根、意根和善根信等。
最多与多少根相应呢？与十九根相应，除了无漏根外的所有根。这是从双性人的角度来说的。有贪的圣者也[与十九根相应]，[若是]单性，则除了无漏的已知根和具知根两者。
第二部分是对有为法的生起等的考察，分为三个方面：色法的同时生起、心与心所法、不相应行法的解释。首先，最微细的色法称为积聚的极微尘，比它更小的则不可见。在欲界中，如果没有根也没有声音，则与八事相应：八事是指四大种和四所造色。
极微尘若具有身根而无声音，则有九事，即前述八事加上身根。眼等其他根的极微尘则具有十事，即前九事加上眼等各自的根。


 །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་ན། གོ་རིམ་བཞིན་རྫས་དགུ། བཅུ། བཅུ་གཅིག་དང་ལྡན་པར་རོ། དབང་
པོ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡོད་དེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། འབྱུང་བ་དེ་དག་ཐ་མི་དད་པར་ཡོད་ཀྱང་། གང་ན་ཆེས་གསལ་ཞིང་མཐུའི་སྒོ་
ནས་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ནི་དེ་ནི་སྲ་བའམ་གཤེར་བ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་སོ། །གཟུགས་ཁམས་ན་དྲི་རོ་མེད་པས་དེ་ན་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་རྫས་དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་ལྡན་ནོ། །
གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བཤད་པ་ལ་སེམས་བྱུང་། དེ་འཁོར་དུ་བྱུང་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མེད་ན་འབྱུང་བར་མི་ནུས་པས་ངེས་པར་གང་
སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ། །ཐོབ་པའམ་ནི། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ཡི་གཞན་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་ན། 
8-415
དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ས་མང་པོ་པ་དག་དང་། ལ་སོགས་པ། དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་
དང་། མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ས་པ་རྣམས་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལྔར་བྱས་སོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། ས་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་གོ་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ནི་གོ་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་དག་ལ་ས་མང་པོ་ཡོད་པས་ན་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་
ཏེ། གང་དག་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན་ཚོར་བ་དང་། སེམས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུན་པ་དང་། རེག་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་
པ་དང་། མོས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་དག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚོགས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ཚོར་བ་ནི་མྱོང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་པའོ། །སེམས་པ་
ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་འདུས་ནས་ཤེས་པ་སྟེ། ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །འདུན་པ་ནི་བྱེད་འདོད་པའོ། །རེག་པ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རེག་པའོ། །
8-416
བློ་གྲོས་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའོ། །མོས་པ་ནི་འདོད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་
རྩེ་གཅིག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་དག་ལ་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་ཡོད་པས་འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དད་པ་དང་བག་ཡོད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་།
བཏང་སྙོམས་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། རྩ་བ་གཉིས་ནི། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་བཅུ་པོ་འདི་རྟག་ཏུ་དགེ་
བའི་སེམས་ལ་འབྱུང་ངོ་། །དད་པ་ནི་སེམས་དང་བ། བག་ཡོད་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པའི་སེམས་ཀུན་ནས་བསྲུང་བ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ། ལུས་ཤིན་སྦྱངས་ཚོར་བར་
ཟད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་འོག་ནས་བཤད་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ། མ་ཆགས་པ་དང་མི་
སྡང་བའོ། །གཏི་མུག་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཏུ་གཏོགས་སོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི་མཐོ་མི་འཚམ་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། འདི་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཞེས་བྱ། 
8-417
གང་ཞེ་ན། རྨོངས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། མ་དད་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་སྟེ་དྲུག་གོ །འདི་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

这些是您要求的藏文直译成简体中文：
如果极微尘生起时伴有声音，则依次与九、十、十一事相应。也存在与根不可分离的声音，即由所执大种的因所产生的声音。虽然这些大种不可分离地存在，但在某处因特别明显且从力量方面占优势的，会被认为是坚硬或湿润等。在**中没有香和味，因此那里存在的极微尘与六、七、八事相应。
第二部分解释心与心所，分为心所和心所作为眷属生起的方式两方面。首先，心与心所彼此互相依赖而不能单独生起，因此一切所生必定与有为法的特征同时生起。获得或显示有情的[法]唯与同时生起，与其他则不然。如果提到心所，
那么，什么是心所呢？心所有五类：遍行[大地法]、善大地法、烦恼大地法、不善大地法、小烦恼地法，因为彼此不同故分为五类。其中第一类，如[论中]所说："地"是指处所的范围，什么是什么的处所范围，那就称为什么的地。这些[心所]存在于多种地，故称为大地法，即那些存在于一切心的[心所]。
这些是哪些呢？受、思、想、欲、触、慧、念、作意、胜解、定。这些在心的一切刹那中都集合生起。其中，受是三种感受：乐、苦、舍。思是心的造作。想是积聚而了知，即对境执取相。欲是希望做某事。触是由境界、根和识集合而生的触。
慧是智慧，即对法的详细辨别。念是不忘失所缘。作意是心的趋入。胜解是确信。定是心一境性。第二类是，这些[心所]存在于多种善地，所以这些称为善大地法：信、不放逸、轻安、行舍、惭、愧、二根即无贪和无嗔、不害、精进，这十种常在善心中生起。信是心的澄净。不放逸是保护心以修习善法。轻安是心适于作业，身轻安只是[适于作业的]感受而已。行舍是心的平等性和心的任运成就。惭和愧将在后面解释。无贪和无嗔是不贪和不嗔。虽有无痴但归属于智慧。不害是不伤害。精进是心的奋发。第三类是，这些[心所]存在于多种烦恼地，所以称为烦恼大地法。
哪些呢？痴、放逸、懈怠、不信、惛沉和掉举，共六种。这些常在有烦恼的心中生起。


 །
དེ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མ་རིག་པའམ། མི་ཤེས་པའམ། མི་གསལ་བའོ། །བག་མེད་པ་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྒོམ་པ་སྟེ། སྒོམ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །ལེ་ལོ་ནི་སེམས་མངོན་པར་
མི་སྤྲོ་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །མ་དད་པ་ནི་སེམས་མ་དད་པ་སྟེ། དད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས། རྨུགས་པ་ནི་ལུས་ལྕི་བ་ཉིད་དང་། སེམས་ལྕི་བ་ཉི་དེ། ལུས་
དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའོ། །རྒོད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །བཞི་པ་ནི། མི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་གཉིས་པོ་ནི་མི་དགེ་བའི་ས་ཆེན་པོ་པ་
དག་སྟེ། ཁྲེལ་མེད་དང་ངོ་ཚ་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་འོག་ཏུ་བཤད་ལ། ལྔ་པ་ནི། ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། གཡོ་དང་ནི། ཕྲག་དོག །འཚིག་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། སེར་སྣ་དང་།
སྒྱུ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི། འདི་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ས་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ས་པ་རྣམས་ཏེ་མ་རིག་པ་ཙམ་དང་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་དང་། 
8-418
ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཉེ་ཉོན་དུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་འཁོར་དུ་འབྱུང་ཚུལ་ནི། རྟོག་དཔྱོད་འགྱོད་གཉིད་སོགས་མ་ངེས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་
ཡོད་པས་དེ་ལ་སེམས་གང་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དུ་ཞིག་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཉིས་ཏེ་མ་
འདྲེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། དེ་ལ་
འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་གཉིས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེའང་ས་མང་པོ་པ་བཅུ། དགེ་བའི་ས་མང་
པོ་པ་བཅུ། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་སོ། །དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པས། གང་ལ་ལ་དག་ཏུ་ཡོད་པ་དེར་འགྱོད་པ་བསྣན་ནས་ཉེར་གསུམ། ངན་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འགྱོད་པའོ། །
འདིར་ནི་འགྱོད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཡིད་ལ་བཅགས་པ་ལ་འགྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་མ་བྱས་པ་དང་། མི་དགེ་པ་བྱས་ནས་གདུང་བ་གང་ཡིན་འགྱོད་པ་དགེ་བའོ། །ལྡོག་པ་ནི་མི་དགེ་བའོ། །
8-419
མི་དགེ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་སེམས་གང་ལ་སེམས་བྱུང་ཉི་ཤུ་འབྱུང་སྟེ་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་པ་དྲུག །མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་གཉིས། རྟོག་དཔྱོད་དོ། །མ་
འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གང་ལ་མ་རིག་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་ལ། འདོད་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་གཞན་མེད་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ལའང་ཉི་ཤུ་འབྱུང་སྟེ། མ་
འདྲེས་པ་ལ་འབྱུང་བ་གང་དག་གོ །འདོད་ཆགས་སམ་ཁོང་ཁྲོ་བའམ་ང་རྒྱལ་ལམ། ཐེ་ཚོམ་ཡང་རུང་། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ལ་ཉེར་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། ཁྲོ་སོགས་དང་། འགྱོད་
པ་དང་ནི་ཉི་ཤུ་གཅིག་གོ །འདོད་པའི་ཁམས་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་བཅོ་བརྒྱད་
འབྱུང་སྟེ། ས་མང་པོ་པ་བཅུ། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དྲུག །རྟོག་དཔྱོད་དོ། །ལུང་མ་བསྟན་དེ་ལས་གཞན་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་བྱུང་བཅུ་གཉིས་ཏེ་ས་
མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་དག་ཏུ་འདོད་དོ། །གཉིད་ནི་དགེ་མི་དགེ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཀུན་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་ཕྱིར་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་བསྣན་པས་ཉེར་གཉིས་འབྱུང་བ་ལ། 
8-420
རྩ་གསུམ། རྩ་གསུམ་འབྱུང་བ་རྩ་བཞིའོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
其中，痴是无明或不知或不明。放逸是不修习善法，即修习的对立面法。懈怠是心不奋发，即精进的对立面。不信是心不净信，即信的对立面。惛沉是身体沉重和心沉重，即身心不堪任用。掉举是心不寂静。第四类是，常在不善心中生起的两种是不善大地法，即无愧和无惭。特征将在下文解释。第五类是，忿、恨、诳、嫉、恼、覆、悭、谄、骄、害，这些存在于小烦恼地，所以称为小烦恼地法，它们仅与无明、修所断和唯意地相应。这些的特征将在随烦恼中解释。
第二部分是心所作为眷属生起的方式。由于还有寻、伺、恶作、睡眠等不确定[心所]，因此在什么心中必定生起多少心所呢？首先，欲界心有五种：善和不善两种是不杂的，与其他烦恼相应的，以及无记的两种：有覆无记和无覆无记。在欲界善心中，因为必定有寻伺，所以必定生起二十二种心所。这二十二种包括十种遍行法、十种善大地法和寻伺二种。由于一切善心中没有恶作，所以在某些[善心]中有恶作的情况下加上恶作就是二十三种。恶作是对恶行的本质追悔。这里，恶作是指对作意于恶作所缘的法。未行善或已作不善而忧恼的是善的恶作。相反的则是不善[的恶作]。
不善[心]中，在不杂[烦恼]的心中生起二十种心所：十种遍行法、六种烦恼大地法、二种不善大地法和寻伺。"不杂"是指心中仅有无明而没有贪等其他烦恼，以及具有[恶]见的不善心。在与贪或嗔或慢或疑任何一种烦恼相应的心中生起二十一种心所：前述二十种加上忿等和恶作，共二十一种。在欲界中，与萨迦耶见和边执见相应的心是有覆无记。在这种心中生起十八种心所：十种遍行法、六种烦恼大地法、寻伺二种。除此之外的无记是无覆无记。在这种[无覆无记]心中有十二种心所，即十种遍行法和寻伺二种。睡眠可能存在于善、不善和无记的一切心中，因此不违背前述的所有心，在有睡眠的情况下，加上睡眠就有二十三种、十九种、二十二种或十三种。


 །གཟུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལས་འགྱོད་གཉིད་མི་དགེ་རྣམས། གཡོ་སྒྱུ་རྒྱགས་པ་མ་གཏོགས་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བདུན་དང་། ཁོང་ཁྲོ་ངོ་ཚ་མེད་པ་
དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་རྣམས། བསམ་གཏན་དང་པོ་དག་ན་མེད་དོ། ། དེ་དག་གི་ཁར་རྟོག་པའང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་མེད་དོ། །དེ་ཡི་གོང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་སོགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དག་
ན་ཇི་སྐད་བཀག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་ལ། ཡང་ཞེས་པས་གཡོ་དང་སྒྱུ་ཡང་མེད། ཚངས་ཆེན་གྱི་བར་དུ་སྒྱུ་ཡོད་པར་འབྱུང་གི འཁོར་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོང་ན་ནི་མེད་
དེ། དེ་ནི་རང་གི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དགེ་སློང་རྟ་ཐུལ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་མ་ལུས་པ་གང་དུ་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་དྲི་བ་དྲིས་པ་དང་། མི་ཤེས་པས་ཁོ་བོ་ནི་
ཚངས་པའོ། །ཚངས་པ་ཆེན་པོའོ། །དབང་ཕྱུག་གོ །བྱེད་པ་པོའོ། །སྤྲུལ་པ་པོའོ། །འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །འབྱིན་པ་པོའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གཏམ་རླུང་ལ་བསྐུར་བས་སོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་
ཁ་ཅིག་གི་ཐ་དད་འབྱུང་བ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་རྣམས་ལ་མ་གུས་པ་ཉིད་བཀུར་བ་མེད་པ་དང་། 
8-421
འཇིགས་པས་དབང་མི་སྒྱུར་བ་ནི། ངོ་ཚ་མེད་པ་གུས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །ཁྲེལ་མེད་པ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིག་པར་
མི་ལྟ་བའོ། །འདིར་གཞན་དག་ན་རེ། བདག་ལ་བལྟོས་ནས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཛེམ་པ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་བལྟོས་ནས་ནི་ཁྲེལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར། གང་ལྟར་ནའང་། ཟློག་
པ་ནི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་དོ། །དགའ་བ་དང་དད་པའི་ཐ་དད་པ་ནི། དགའ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ་དང་པོ་ནི་སྲེད་
པ་སྟེ་བུ་དང་བུ་མོ་སོགས་ལ་དགའ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི་དད་པ་སྟེ་སྟོན་པ་དང་། བླ་མ་དང་། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་དགའ་བ་ལྟ་བུའོ། །དད་པ་ཡིན་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་
པ་ཡོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་ལྟ་བུའོ། །གུས་པ་ཉིད་ངོ་ཚ་ཤེས་པ། དགའ་བ་དང་གུས་པ་དེ་གཉིས་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དག་ན་ཡོད། སྐྱེ་མཆེད་ན་མེད་
དོ། །རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནི། རྟོག་པ་སེམས་རྩིང་བ། དཔྱོད་པ་སེམས་ཞིབ་པ་ཉིད། ང་རྒྱལ་དང་རྒྱགས་པའི་ཐ་དད་པ། ང་རྒྱལ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་སེམས་ཁེངས་པའོ། །
8-422
རྒྱགས་པ་ནི། རང་གི་ཆོས་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཆགས་པ་ཡི། སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའོ། །འབྱེད་པས་སེམས་དང་། ཤེས་པས་ན་ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་གསུམ་ནི་དོན་
གཅིག་པ་དེ་བཞིན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའང་དོན་གཅིག་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ཉིད་དབང་པོ་
ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། རྟེན་དང་བཅས་པ་དག་ཅེས་བྱ། ཡུལ་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམས་པ་རེ་རེ་ནས་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ། མཉམ་
པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་གོ །རྣམ་པ་གང་དག་གིས་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྟེན་དམིགས་པ་རྣམ་པ་དུས་རྫས་མཚུངས་པ་དག་གིས་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །
རྫས་མཚུངས་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སེམས་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ལ། མིང་གི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་རེ་རེའི་
རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་བཤད་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་པས་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
关于色界，在其中没有恶作、睡眠、不善以及除了诳、谄、骄之外的忿等七种，以及嗔、无惭和无愧。在这些之上，寻也在殊胜禅中不存在。在此之上，第二禅等及无色界中，如前所述的[心所]都不存在，而且没有伺。又由"也"字表示诳与谄也不存在。在至大梵天之间有谄，但在更高处则不存在，因为[大梵天]不与眷属相关联，这是因为他在自己的眷属中，当比丘调马询问"这些大种在何处灭尽？"时，因不知而说："我是梵天，大梵天，自在者，作者，化者，出生者，产生者，如诸法之父"等虚言所致。
某些心所的差别是什么呢？无惭和无愧的区别是：对功德和具功德者不恭敬、不尊重，因畏惧而不受支配，是无惭，是恭敬的对立面。无愧是指恶行，即被圣者所呵责的，对此不视为过失。关于这点，有人说：就自己而言，不回避过失是无惭；就他人而言，则是无愧。无论如何，其对立面是惭和愧。
喜与信的区别是：喜有两种：有烦恼的和无烦恼的。第一种是贪爱，如对儿子女儿等的喜爱。第二种是信，如对导师、上师和功德的喜爱。有的是信但不是喜，如缘苦谛和集谛的信。恭敬即是惭，这两种喜和恭敬在欲界和色界存在，在[无色]界则不存在。
寻伺的区别是：寻是粗心，伺是细心。慢和骄的区别是：慢是考察自己比他人在某方面优越后心生高傲；骄是仅对自己的法产生贪着，心完全自满。因为分别所以称为心，因为了知所以称为意，因为各别了知所以称为识。这三者是同一意义。
同样，心与心所、有所依、有所缘、有行相、相应也是同一意义。由于心和心所依靠根，所以称为有所依；因为执取境界，所以是有所缘；因为对所缘各自观察，所以是有行相；因为与[心所]平等相应，所以是相应。
以何种方式相应呢？有五种方式：所依、所缘、行相、时间和事物的相应。事物相应是什么意思？如同心是一个，心所也各自是一个。
第三部分是不相应行，分为通过名称简略宣说和详细解释各自建立两部分。首先，这些行既不与心相应，也不是色法的本性，所以称为不相应行。


 །
8-423
དེ་ཡང་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་པ་དང་། སྐལ་མཉམ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་དེའི་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དག་དང་། སྲོག་དང་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་ནི། མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །གཉིས་པ་
རེ་རེའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་དང་ཉམས་པ་ལས་རྙེད་པ་དང་། ཐོབ་ནས་ལྡན་པའོ། །ཟློག་པ་ནི་མ་ཐོབ་པའོ། །ཐོབ་པ་དང་
མ་ཐོབ་པ་གང་གིས་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གཞན་རྒྱུད་དང་རྒྱུད་དུ་མ་གཏོགས་པ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་པ། འགོག་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་
བརྟགས་མིན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་ལས། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་སུ་ཞིག་ལྡན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བསྟན་ནོ། །སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་
ནི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་གནས་པ་མ་གཏོགས་པ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སོ་སྐྱེ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགའ་ཡང་ལྡན་པ་མེད་
པས་འདི་ལ་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཐོབ་པ་ཞེས་རྫས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པར་ག་ལས་ཤེས། མདོ་ལས་ཏེ། དེ་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྐྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐོབ་ལ་ཀུན་ཏུ་ལྡན་པས་ན་ཡན་ལག་ལྔ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །
8-424
ཐོབ་པ་དེ་ཡང་དུས་གསུམ་པ་འདས་པའང་ཡོད། མ་འོངས་པའང་ཡོད་ད་ལྟར་བྱུང་བའང་ཡོད་པ་ཡིས་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ། དགེ་བ་དང་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་པ་
གསུམ་གྱི་ཐོབ་པ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དང་ཡིན་ནོ། །འདོད་སོགས་ཁམས་དེར་རྟོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་འདོད་སོགས་དེ་རང་གི་ཁམས་ཡིན་པའོ། །དེ་མ་
གཏོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པའི་ནི་ཁམས་གསུམ་པ། བརྟགས་འགོག་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའང་ཡིན་ལ། ཟག་པ་
མེད་པའང་ཡིན་ནོ། །ལམ་བདེན་གྱི་ནི་ཟག་མེད་ཉིད་དོ། །སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་སློབ་པ། མི་སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་མི་སློབ་པའོ། །སློབ་དང་མི་སློབ་གང་ཡང་མིན་པའི་
ཐོབ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཟག་བཅས་རྣམས་དང་། བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཐོབ་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གོ །དེ་སློབ་ལམ་དུ་ཐོབ་པ་སློབ་པའི། མི་སློབ་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་
མི་སློབ་པའི། མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱས་ཐོབ་པ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཉིད་དོ། །སྤང་བྱ་མིན་པའི་ཐོབ་པ་བརྟགས་མིན་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཐོབ་པ་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་པ་དེ་སྒོམ་སྤངས་སོ། །
8-425
དེ་ཉིད་འཕགས་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་དང་། ལམ་བདེན་ནི་ཟག་མེད་དེ་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པའོ། །དུས་གསུམ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་དམིགས་བསལ། ལུང་བསྟན་མིན་པ་མ་བསྒྲིབས་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ནི་སྟོབས་
ཆུང་བའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སྔར་དང་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་མིན་ལ། དེས་ན་དེ་དག་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་ཁོ་ན། མ་འོངས་པ་མ་འོངས་པ་ཁོ་ན་ད་ལྟར་བྱུང་
བ་ད་ལྟར་བ་ཁོ་ནའོ། །མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲའམ་ཞེ་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སེམས་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདྲའོ། །བསྒྲིབས་ལ་
ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཐོབ་པའང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། ཆེན་པོས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་མི་སློབ་པས་སྟོབས་ཆུང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
རོ། ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཐོབ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟ་བུ་དགེ་མི་དགེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ལའང་བྱེ་བྲག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ། འདོད་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་
ཏུ་སྔར་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ལྷན་ཅིག་པ་དང་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་དོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
这些包括得与非得、同分、无想及其灭尽定、命、相等，以及名身等。第二部分详细解释各自的建立：所谓"得"有两种：从未得或已失而获得，以及已得而具有。与之相反的是"非得"。通过什么而得或非得呢？通过自相续中的有为法。他相续及非相续[的法]则不是。
对于无为法，在二灭中，非择灭与一切有情相应，如《阿毗达磨》中说："谁与无漏法相应？答：一切有情。"择灭则除了具有一切结缚而住于第一刹那者外，所有圣者及部分凡夫也与之相应。没有任何人与虚空相应，因此对它无得。凡是无得的，也无非得。
如何知道"得"是一种实质上的另外存在呢？从经中[可知]，[经中]广说："他生起并各别获得、具足这十种无学法，故成为断除五支的圣者。"
得也有三种时间：过去的、未来的和现在的，因此各别有三种。善等、不善和无记三种法的得分别就是善等三种。欲界等各界所摄法的得是欲界等自己的界。除此之外，无漏法的得有四种：非择灭的得属三界，择灭的得既是色界和无色界所行，又是无漏。道谛的[得]则是纯无漏。有学法的得是有学，无学法的得是无学。既非有学也非无学的得有三种：有漏法的[得]、非择灭、非圣者所得的择灭。
由有学道所得的是有学的；由无学道所得的是无学的；由见修所断而得的是见修所断。非所断的得有两种：非择灭和非圣者所得的择灭，这是修所断。圣道所得的和道谛则是无漏的，非所断。
关于前述三时的特例：无覆无记法的得因为力量弱，所以只有俱生的，而没有前生和后生。因此，过去[无覆无记法]的得只是过去，未来[无覆无记法]的得只是未来，现在[无覆无记法]的得只是现在。所有无覆无记都是如此吗？除了两种无记神通和变化心外，所有[无覆无记]都相同。有覆无记色法中的表色的得也只是俱生，因为即使对大者来说，无表色也不是由无学所产生，[表色的得]也因力弱而得以成立。
无记法的得有这样的差别，那么善不善法的得也有差别吗？有的。在欲界，色法的得决不会前生，而俱生和后生是有的。


 །ཅི་མ་ཐོབ་པའང་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དམ་མེད་དོ། །ཅེས་ན། མི་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཁོ་ན། 
8-426
དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི། འདས་པ་དང་མ་སྐྱེས་ཀྱི་དེ་རྣམས་དུས་གསུམ་པ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་མ་ཐོབ་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མེད་དོ། །འདོད་སོགས་གཟུགས་གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་པ་དང་། མ་
གཏོགས་པ་དྲི་མེད་ཀྱིའང་དེ་དང་འདྲའོ། །མ་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ལམ་མ་ཐོབ་པ་སོ་སོ་ཡི་སྐྱེ་བོར་འདོད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཉིད་གང་
ཞེ་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མ་རྙེད་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །མ་ཐོབ་པ་གང་གིས་ཉམས་པར་འགྱུར་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཕགས་པའི་ལམ། དེ་ཐོབ་པ་དང་། ས་འཕོས་ནས་ནི་གཞན་དག་
གི་ཡང་མ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དཔྱད་པ་ཇི་སྐད་དུ། ཅི་མ་ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་པ་དག་གི་ཡང་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་དམ། གཉིས་ཀའི་ཡང་གཉིས་ཡོད་
དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མིན་ནམ། ཕན་ཚུན་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་གསུམ་སྐྱེ་སྟེ། ཆོས་
དེ་དང་དེའི་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པའི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཐོབ་ལ་སྐྱེས་པས་ཆོས་དེ་དང་། ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པས་ཐོབ་པ་ཁོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
8-427
དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་དགེ་བའང་རུང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་རུང་། ཆོས་བདག་ཉིད་གཏོགས་པར་གསུམ་གྱི་ཐོབ་པ་གསུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་གི་རྗེས་ཀྱི་ཐོབ་པའང་
གསུམ་ཡིན་པས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་རྫས་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དགུ་པོ་རྗེས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དང་བཅས་པས་བཅོ་
བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐོབ་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་འདྲེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ན་སྲོག་ཆགས་གཅིག་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་ལ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་
མོངས་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའི་དགེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་བཅས་པ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་
དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་རྫས་མཐའ་ཡས་པ་ཅན་དག་འབྱུང་ངོ་། །ཀྱེ་མ་འདི་ནི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོ་ཞིག་
སྟེ། དེ་ཐོགས་པ་མེད་པས་འདི་ལྟར་གོ་སྐབས་རྙེད་ཀྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྲོག་ཆགས་གཉིས་པ་ཡིས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་གོ་སྐབས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐལ་བ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདྲ་བའོ་སྟེ། 
8-428
བསྟན་བཅོས་ལས། འདིའི་མིང་། རིས་མཐུན་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐ་དད་པའོ། །དང་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་དུ་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་
ལ་སེམས་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཁམས་དང་ས་དང་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་དང་། རིགས་དང་ཕོ་དང་མོ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་སློང་དང་། སློབ་མི་སློབ་སོགས་པའི་
བྱེ་བྲག་གིས་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ནི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་པའི་ལྷ་དག་གི་ནང་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྐྱེས་པ། སེམས་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འགོག་པའོ། །དེ་གང་གི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འོ། །དེ་གར་གནས། འབྲས་བུ་ཆེའི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་སྟེ་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་
ཅན་བཞིན་ནོ།

这些是您要求的藏文直译成简体中文：
非得是否也像得一样有各种差别呢？所有非得都只是无覆无记。
从时间的差别来看，过去和未生[法]的非得属于三时，现在[法]的非得没有现在的。欲界等和无所摄及非所摄无漏[法]的[非得]也是如此。没有任何无漏的非得。道的非得被认为是凡夫性，论中说："什么是凡夫性？是未获得圣法。"
什么情况下非得会消失？凡夫获得圣道时，以及转生到其他界时，其他[法]的非得也会消失。在此探讨：得和非得是否也有得和非得？二者都有二者。若如此，得岂不成无穷？因为互相具有，所以不会成为无穷。法自身生起三种：该法、该法的得和得的得。其中，得生起时，与该法和得的得相应；得的得生起时，与得本身相应，因此不会无穷无尽。
这样的话，在第二刹那，无论善或有烦恼的法，自身所摄三法会生起三种得，这些的后得也是三种，所以成为六种。在第三刹那，第一和第二刹那所生的九种事物的得及其后得，就有十八种。如此，得逐渐增多混合生起，则一个众生在一刹那中，过去和未来的烦恼和随烦恼，以及生得善的刹那及其相应和俱生，一切无始无终轮回中所摄的无量[法]都会生起，因此众生各自相续身体的一刹那中会生起无量事物。啊！这真是得的盛宴，它无碍，因此能够找到空间；若不如此，第二众生在虚空中就没有空间了。
所谓"同分"是指有情众生的相似性，论中称之为"同类"。它有两种：非差别和差别。第一种是一切众生同为有情的同分，因为一切都有各自的心。第二种是依界、地、趣、生处、种姓、男女、近事、比丘、有学无学等差别而各自确定。法的同分是通过蕴界处诸法。
无想天中生起无想者是灭除心和心所。这是什么的异熟呢？是无想定的[异熟]。它存在何处？在广果天的一部分，就像殊胜禅那一样。


 །དེ་དག་ནམ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཡུན་རིང་པོར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་སངས་པ་བཞིན་དུ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་སྔོན་གྱི་
སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔོན་མེད་པ་མ་བསགས་པའི་ཕྱིར་མདའ་འཕངས་པ་ཤུགས་ཟད་པ་དག་ས་ལ་ལྟུང་བ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །
8-429
གང་ཞིག་དེར་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་
འགོག་པ་འདུ་ཤེས་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་བཞིན། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་པས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །སྙོམས་འཇུག་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་ཐ་མ་
བསམ་གཏན་བཞི་པར་ཏེ། ས་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག །འདི་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་པས་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །འདུ་ཤེས་མེད་
པ་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་མ་བསྟན་པའོ། །དེའི་སྙོམས་འཇུག་དེ་ནི་དགེ་བའོ། །དེ་དགེ་བ་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་གྱི་མཐོང་ཆོས་དང་ལན་གྲངས་
གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་འཕགས་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་འདི་ལ་རྣམ་པར་ལྟུང་བའི་གནས་ལྟ་བུར་གཟིགས་པས་སྙོམས་འཇུག་དེ་ལ་མི་
འཇུག་པས་སོ། །འཕགས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་ནས་བསམ་གཏན་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ཀྱང་ཐོབ་བམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ་སོ་ཐར་སྡོམ་པ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཐོབ་བོ། །
8-430
འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའང་དེ་བཞིན། སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་འགོག་པ་ཉིད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་དང་འདིའི་ཁྱད་པར་ནི། ཞི་བར་གནས་པའི་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་
ལ་བྱེད་པས་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གི དེ་ལ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བ་དང་། དེ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་སྲིད་རྩེར་སྐྱེ་བས་འདུ་ཤེས་
མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དགེ་བ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་སྐྱེས་ནས་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་སྟེ། དུས་གཉིས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་
པར་སྨིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའང་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ཡང་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་སྟེ། སྦྱོར་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདས་པ་ཡང་མི་
ཐོབ། མ་འོངས་པའང་མི་ཐོབ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིའང་སྦྱོར་བྱུང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། ཐུབ་པའི་ནི་འདི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐོབ་བྱ་སྟེ།
ཟད་པ་མཁྱེན་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་བརྙེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་དེས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བཞེད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་གི་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །
8-431
དེ་ནི་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མ་བསྐྱེད་ན་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་དུས་སུ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། འགྲུབ་སྟེ་བསྐྱེད་ཟིན་པ་
བཞིན་དུ་དེ་ལ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་དང་པོར་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིས་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是您要求的藏文直译成简体中文：
这些[无想天众生]是否会重新成为有想者呢？不会，他们如同从长睡中醒来一样，死后转生时，由于前世的定业已完全耗尽，且未曾积累新的[业]，如同射出的箭力尽坠地一般，他们必定转生欲界而非其他处。
凡是生于彼处者，必定有感受欲界其他生的业。如同前面解释的无想定是灭除心心所，无想[天众]的定也是如此，因为它灭除心心所。此定也是在最后禅那，即第四禅，而非其他地。为什么要入此定？是因为想出离，想解脱而入此定。无想[天]是异熟，所以是无记。其定则是善。虽是善，但只是生后受[报]，而非现法受或余生受。它只属于凡夫而非圣者，因为圣者视此为堕落之处，所以不入此定。
圣者获得第四禅后，是否像禅那一样也获得过去和未来[的无想定]？不是，而是像别解脱戒一样，只获得现在的时间。
所谓"灭尽定"也是如此，即灭除心心所。它与无想[定]的区别是：为了寂静住而以作意想为先导而入此定，而入彼定则是以出离想为先导；彼定属于第四禅地，而此定由于[行者将来]生于有顶，所以只属于非想非非想处地。它纯属善。不过，它是生后受和余生受，即在两时受报，也可能是不定受报。圣者也不是通过离欲而获得它，而只能通过加行获得，因此既不获得过去的也不获得未来的，因为它是通过心力而获得的。
世尊的[灭尽定]也是加行所生的吗？不是，对佛陀来说，它是菩提所获，与漏尽智同时获得。如[经]中所说："因此佛陀们没有所谓的加行所生，他们一切功德圆满都只取决于意愿，因此他们的一切都是通过离欲而获得的。"
如此，若世尊未生起灭尽定，那么在漏尽智时，如何成就二分解脱？可以成就，因为像已生起一样，他具有彼定的自在力。第一次[灭尽定]并非如此，因为诸菩萨以三十四心刹那而随得菩提。


 །སུམ་ཅུ་རྩ་
བཞི་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་དྲུག་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་
ལམ་དགུ་དགུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ས་འོག་མ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་སྤང་བར་
བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བར་སྐབས་འདིར་མི་འདྲ་བའི་སེམས་མི་སྲིད་པས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་རུང་ངོ་། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འགོག་སྙོམས་གཉིས་ཀའང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་
ཁམས་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར། འགོག་པ་དང་པོ་མིའི་ནང་དུ་བསྐྱེད། ཕྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ཡང་བསྐྱེད་དོ། །སྲོག་གང་ཞེ་ན་ནི། ཁམས་གསུམ་པའི་ཚེ་ཡིན་ལ། 
8-432
དེ་ལ་དྲོད་དང་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་གནས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚེའོ། །མཚན་ཉིད་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་གནས་པ་དང་། མི་རྟག་ཉིད་དེ་
བཞི་པོ་འདི་རྣམས་འདུས་བྱས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་འདི་དག་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་ནི་འདུས་བྱས་སུ་བཞག་པས་སོ། །ཟློག་པ་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བས་ཆོས་དེ་བསྐྱེད་པར་
བྱེད་པའོ། །གནས་པས་ནི་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །རྒས་པ་ནི་བརྙིངས་པར་བྱེད་པའོ། །མི་རྟག་པས་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་ལ་སོགས་པ་རྒ་བའི་རྒ་བ།
གནས་པའི་གནས་པ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་སྐྱེ་སོགས་གཞན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཚན་
ཉིད་བཞི་པ་དང་། དེས་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་
ནི་ཆོས་གཅིག་ལ་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་བདག་ཉིད་གཏོགས་པར་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་སྟེ་དགུ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལ་སྐྱེ་བས་ནི་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་བརྒྱད་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །
8-433
སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བས་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ལྷག་མ་གསུམ་ལའང་འགྲེའོ། །དེས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བས་
མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བར་བྱ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་མ་འོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྐྱེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ཚོགས་པ་མེད་པར་ནི་སྐྱེ་བས་བསྐྱེད་བྱ་
སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མིན། མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞེ་ན་ནི། དེ་ལ་མིང་བྱེད་པ་ནི་མིང་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ངག་ནི་ཚིག་སྟེ། དཔེར་ན་ཀྱེ་མ་
འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཙམ་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ་གང་གི་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། དུས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཁྱད་པར་གཏོགས་པར་འགྱུར་
བ་དང་། ཡི་གེ་ནི་ཕྱི་མོ་སྟེ། དཔེར་ན་ཨ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ཚོགས་ནི་མིང་མང་པོའི་དོན་དེ་ལ་མིང་གི་ཚོགས་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།
ཚིག་གི་ཚོགས་ནི། དཔེར་ན་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་དག་གོ །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ཡི་གེའི་ཚོགས་ནི། དཔེར་ན་ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་ལྟ་བུའོ། །
8-434
མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལྡན་པའམ། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པའམ། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའམ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའམ། རྒྱས་པ་ལས་འབྱུང་བའམ། རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་
བའམ། དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའམ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དག་གང་ཞེ་ན། རིམ་པ་བཞིན་འདི་དག་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པ་དང་། གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་
ཡིན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
三十四是指十六种现观真谛，以及离有顶贪时断除九种烦恼相的九种无间道和九种解脱道，所以是十八[种心]。离无所有处贪欲者已进入决定，因此不再断除下地烦恼。因此，在这个阶段不可能有不同心，所以不适合有灭尽定。无想[定]和灭尽定二者都是依靠欲界和色界而有的。其差别是：灭尽定最初在人中生起，后来也由那些[从人]退失者在色界生起。什么是命？是三界的寿命，
是作为暖和识之所依的法的住因，这就是寿命。诸相是生、老、住、无常性，这四者是有为法的共相，因为凡具有这些的法都被安立为有为法。相反的是无为法。其中，生能使法生起；住能使之安住；老能使之衰老；无常性能使之坏灭。这些又有生之生等、老之老、住之住、无常性之无常性等四种随顺相。如果每一个又都有四相，则将导致无穷过失，[对此回答]不会如此，因为生等作用于八法，而生之生等只作用于一法。怎么说呢？自身所摄八种相与自身同时生起，共九种，其中生产生除自身外的其余八法。
生之生仅生起生本身。同样的道理也适用于其余三种。因此不会导致无穷过失。"作用"是指造作功能。如果生能生起未来的所生法，为何不同时生起一切未来法？生不能在无因缘和合的情况下产生所生法。什么是名身等？其中，名是命名，如"色"等；语即是句，如"啊！诸行无常"等，表达完整意义，包含其作用、功德和时间关联的特点；字是基本[单位]，如"a"等；"身"是指许多名的意思，名身如"色、声、香、味、触"等；
句身如"一切行无常，涅槃寂静"等；字身如"ka、kha、ga、gha、nga"等。
这些名身等是有系属的，还是显示有情的，还是不显示有情的？是异熟所生的，还是等流所生的，还是同类因所生的？是善的、不善的还是无记的？按次第，这些是属于欲界和色界，它们是显示有情的。
;


 །གང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་གྱི། བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་མིན་པ་
གསུམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་སྐལ་མཉམ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའང་ཡིན་ལ། ཁམས་གསུམ་པ་སྟེ་འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་
པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་མཐུན་དང་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་དག་གོ །མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་ཐོབ་པ་བཞིན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་དང་མི་
ལྡན་པ་དག་རྒྱུ་མཐུན་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བའོ། །སྔར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་མེད་པར་ནི་སྐྱེ་བས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་མིན་ཞེས་བཤད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ནི་གང་། རྐྱེན་རྣམས་ནི་གང་ཞེ་ན། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། 
8-435
སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད་དོ། །རིམ་པ་བཞིན། རང་གི་ངོ་
བོ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་གང་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་
འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན་ནམ། སེམས་ནི་
སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཡིན་པ་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་མཚན་གཞིའི་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེ་དག་གི་ཡིན་པ་བཞིན། དེ་
ལྟར་ན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་རིགས་པར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་གཞི། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། བསམ་ཟག་གི་སྡོམ་པ་གཉིས་དང་།
སེམས་དང་སེམས་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇུག་ཚུལ་ནི། དུས་དང་ནི་སེམས་དང་སྐྱེ་གནས་འགག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། དུས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །
8-436
འབྲས་བུ་སོགས་པས་ནི། འབྲས་བུ་དང་རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་མཐུན་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ལ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་
རྒྱུ་བཅུས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ནང་ན་ཉུང་བ་ནི་ཆོས་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ས་མང་པོ་པ་བཅུ། དེ་དག་གི་མཚན་
ཉིད་བཞི་བཅུ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་ཀྱི་ཡིན་ལ། དེའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་རང་གི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞིའོ། །སྐལ་བ་
དང་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་འདྲ་བ་རྣམས་སོ། ། དགེ་བའི་ཕུང་པོ་དག་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པ་བཞིན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་དང་། ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །
འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། འདི་ལ་རང་གི་རིས་དང་ས་ཡོད་པའོ། །རིས་ལྔ་སྟེ། མཐོང་སྤང་། སྒོམ་སྤང་། འདོད་སྤྱོད། བསམ་གཏན་དང་པོ། དེ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དག་བསྡོམས་པའོ། །
ས་ནི་དགུ་སྟེ་འདོད་ཁམས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་སྔར་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ། །སྐལ་མཉམ་རང་གི་ས་པར་ངེས་སམ་ཞེ་ན་ཟག་བཅས་ལ་ངེས་སོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
那些能表述的[名身等]与表述者相应，而不与所表述的[对象]相应。[它们]是从同类因所生的，以及是无覆无记的三种。同样，同分不仅仅是同类因所生，也是异熟所生，属于三界，即是欲界、和无所行。得有两种：从同类因和异熟所生的。诸相也像得一样有两种。两种无心定和不相应[行]只是从同类因所生。之前说过"没有因缘，生不能生起所生法"，这些因是什么？缘是什么？作因、俱生因、同类因、相应因、遍行因和异熟因，因被认为有六种。
按顺序：除自体外的一切法都是有为法的作因，因为它们以不障碍生起的形式而存在。同时生起且互为果的诸法，它们互为俱生因。这如何呢？就像四大种互为俱生因，或者心是心随转法的[因]，而它们也是心的[因]，有为相是所相的[因]，所相也是它们的[因]一样。因此，一切有为法各自都是俱生因。
心随转的定义是：一切心所，以及二种有漏律仪，以及心和这些的生等诸相称为心随转。随转的方式是：由于时间、心、生处、灭处同一，以及时间同属的缘故。果相同：由于是同一果报、异熟、等流、俱生，即善等三者对心，以及善不善无记性。如此由十种因称为心随转。
其中心最少是五十八法的俱生因，即十种遍行法、它们的四十种相，以及自相和八种随顺相；而它的俱生因是除了八种随顺相外的五十四法。同类因是相似的诸法，善蕴是善[法]的[同类因]，如同有烦恼的和无记的也是各自[法]的[同类因]。
是所有相似的[法]都是[同类因]吗？不是，这里有自己的类和地。五类是：见所断、修所断、欲所行、初禅、从那里到有顶的总合。九地是：欲界和禅那及无**八种。其中，先生起的[法]生起后者，是未生[法]的同类因。同类[因]必定是自地的吗？对有漏[法]来说是确定的。


 །
8-437
མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་བསམ་གཏན་བཞི། གཟུགས་མེད་གསུམ་སྟེ་ས་དགུའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ས་དེ་དག་
ཏུ་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ཡིན་ལ། ས་དེ་པའི་སྲེད་པ་དག་གིས་བདག་གིར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཁམས་དེ་དག་ཏུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ས་གཞན་པའི་རིས་མཐུན་པའི་སྐལ་བ་
མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡིན་གྱི་ཆུང་ངུའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་ཅི་ཞིག་ན། དབང་པོ་དང་རྒྱུས་རྒྱས་པར་བྱས་
པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལམ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་སམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་མཉམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་དེ་གཉིས་དེ་
ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བྱུང་གང་ཐོས་དང་བསམ་བྱུང་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་བསྡུས་སོ། །མཚུངས་ལྡན་རྒྱུ་ནི་གང་ཞེ་ན། སེམས་དག་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་ནང་ནས་གང་དག་ལ་རྟེན་མཚུངས་པ་ཡོད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དེ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། 
8-438
མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མིག་གི་དབང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའང་ཡིན་པ་ལྟ་བུ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་
གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུའི་དོན་གྱིས་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་དང་། མགྲོན་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་
ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན། མཚུངས་པ་ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་ན་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུར་བཞག་གོ །མགྲོན་པོ་དེ་དག་དེ་ཉིད་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བྱ་
བ་འདྲ་བ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་མེད་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྔར་
སྐྱེས་པ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འགྲོ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཉིད་
ཡིན་པས་སམ། རིས་གཞན་དག་གི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཞག་གོ །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་སྟེ། 
8-439
རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་མ་ཡིན། སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ས་བོན་རུལ་པ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྲེད་པས་མངོན་པར་མ་
བརླན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་མ་བརླན་པའི་ས་བོན་གྲུང་པོ་བཞིན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་འདྲ་བར་སྨིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བཞག་གོ །རྒྱུ་དེ་དག་གི་དུས་ངེས་
པ་མདོར་བྱས་པ། ཀུན་འགྲོ་དང་སྐལ་མཉམ་དུས་གཉིས་པ་སྟེ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་དག་ནི་མེད་དོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ། མཚུངས་ལྡན། རྣམ་སྨིན་གསུམ་
པོ་དག་ནི་དུས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུའི་དུས་མ་བསྟན་པས་དུས་ཐམས་ཅད་པ་དང་། དུས་མེད་པར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
不与障碍、殊胜禅那、四禅那、三无色处，即九地的道谛互为同类因，因为它是突然来到这些地的，未被那些地的爱执所执取，所以不属于那些界，因此是其他地同类的同类因。它也是平等和殊胜的[因]，而不是劣等的因。什么是平等和殊胜呢？是通过根和串习而增长的方式。这只是就道而言吗？不是，世间的[道]也是如此，那些加行所生的功德，平等和殊胜两者只是它的因，而劣等的[功德]不是。加行所生包括由闻、思等修习所生的[功德]。什么是相应因？心和心所中，凡是具有同一所依的心和心所，它们互为相应因。"相应"是指无差别，
如眼识所依的眼根刹那，正是相应的受等[心所]的[所依]一样。凡是相应因也是俱生因，这两者的区别是：以互为果的意义上安立为俱生因，如客人们相互依靠力量而同行一样；以五相应的意义上安立为相应因。那些客人同样也是共同享用食物等相似行为的结合。若缺少一者，一切也不相应。什么是遍行因？自地有烦恼法中先生起的是后生起有烦恼法的遍行因。遍行烦恼五种是有烦恼法的共同因，或者因为也是其他类的因，所以与同类因分开安立。异熟因只是不善法和有漏善法，
因为它们是异熟法。为什么无记法不是[异熟因]？因为力弱，如腐烂的种子。无漏也不是[异熟因]，因为未被爱湿润，如未湿润的干燥种子。所谓"异熟"是由于不同样地成熟而安立为异熟。这些因的时间确定简述如下：遍行和同类[因]只有两时，即只是过去和现在，而没有未来[的因]。俱生因、相应[因]和异熟[因]三者是三时的。作因时间未明确，应知是一切时间的，也是无时的。


 །རྒྱུ་དེ་དག་གང་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞེ་ན་འདུས་བྱས་
ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་བཅས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་
སོ། །དེ་ལྟ་ན་འདུས་མ་བྱས་འབྲས་བུ་ཡིན་ཕྱིར་དེ་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་བ་འདི་གང་ལ་ཞེ་ན། 
8-440
རྒྱུ་འབྲས་དག་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་གྱི། འདུས་མ་བྱས་ལ་དེ་དག་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དྲུག་ལས་མི་སྲིད་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལྔ་ལས་མི་སྲིད་དོ། །ལམ་བྲལ་བའི་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུར་
མི་འདོད་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ན་འདུས་མ་བྱས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་
གང་གི་འམ། ཇི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ལམ་གྱི་
འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་བྲལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་ལ་ཡང་དེའི་ནུས་པ་གཞན་ལ་བྲལ་བ་ལ་ཡང་གཞན་ཏེ། ཐོབ་པ་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་ནུས་ཞེ་ན་བསྐྱེད་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྲལ་
བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རེ་ཞིག་ལམ་ནི་འདིའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་། བྲལ་བ་ནི་འདིའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་དེ་དག་ལས་གང་གི་
རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། རྒྱུ་དྲུག་ལས་ཐ་མའི་ཡིན་ལ། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་དང་པོའི་ཡིན། རྒྱུ་མཐུན་སྐལ་མཉམ་ཀུན་འགྲོ་བའི་འདི་གཉིས་རྒྱུ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། 
8-441
སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་ལས་མི་གཞན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་བའོ། །དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་ཡིན་
ལ། ཆོས་གང་གི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྨན་བྱ་རོག་རྐང་དང་། མི་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།
ཅི་གཞན་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དམ། གཉིས་ཁོ་ནའི་ཡིན་ཞེ་ན་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་གཞན་ལའང་ཡོད་ལ། དེ་ལ་ནི་མེད་དེ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་
འབྱུང་བའམ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་རྣམ་སྨིན་ནི་དེ་ལྟ་མིན་པས་སོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། རྒྱུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་ལུང་དུ་བསྟན་པས། གང་ཞིག་དེ་ལས་
དུས་ཕྱི་མ་ལ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ་ངོ་བོ་མ་བསྒྲིབས་ལ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པར་བརྗོད་དོ། །
སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པར་ནུས་སོ། །
8-442
རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་མྱོང་ཞེ་ན་ཐུན་
མོང་གི་ལས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའོ། ། འོ་ན་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཡང་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུར་
མི་འདོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལས་འདྲ་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་ལས་ཀྱང་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །རྣམ་པ་ལས་ཀྱང་འདྲ་ན་སྐལ་མཉམ་དུ་འགྱུར་རོ། །བྲལ་བའི་འབྲས་
བུ་ནི་བློ་ཡིས་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའམ་ཟད་པའོ།

这些是您要求的藏文直译成简体中文：
这些因的果是什么呢？一切有为法和离系都是果，如论中所说："什么是果法？一切有为法和择灭。"若如此，则无为法既是果，故也应成为其果之因，既是因，也应成为其因之果，这对哪一法而言？
因果关系只存在于有为法，而在无为法中没有这些。因此，不可能超出六因和五果。为什么不承认离系是作因呢？因为作因被安立为不障碍生起的本性，而无为法不具有生起。那么它是什么的果，以及如何是果呢？是道的果，因为依靠道的力量而获得。若如此，道只对得有力用，所以只有得才是道果，而离系不是，对此[回答]：对得和离系，道有不同的力用，对得的力用是什么呢？是产生。对离系如何呢？是使获得。因此，道暂时不是它的因，而离系是它的果。
在那些有为法中，哪些是哪些的因？异熟果是六因中最后一个[因]的[果]；增上果是第一[因]的[果]；同类[果]是同类、遍行二因的[果]，因为它们是因和果；士用果不异于士夫本性，士用是士夫自身，它的果是士夫性。它是俱生因和相应因二者的[果]。法的任何作用都如同士夫的作用称为士用，如药"乌足"，人"醉象"等。
除这二者外，其他[因]是否也有士用果？不仅二者有，除异熟因外的其他[因]也有，而异熟因则没有，因为士用是同时生起或紧接着生起的，而异熟不是如此。异熟果是：善因和不善因是无覆无记的，它后时而生，且非紧接着的，是异熟，本性为无覆无记法。这被称为有情所摄。
非有情所摄的结果不是业的异熟吗？[是的,]因为它是共同的，它也同样可以被他人检验。异熟是不共的，因为他人所造的业的异熟不会被其他人感受。为什么增上果是共享的？因为它来自共业。等流果是与因相似的法。若遍行因的果也是相似的，为什么不承认它为同类因呢？因为它只是在地和烦恼性上相似，而非在行相上相似。若在行相上也相似，则成为同类[因]。离系果是由智慧各别抉择的灭或尽。


 །དེ་ཡང་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དཔེར་ན་ས་འོག་མ་པའི་སྦྱོར་བའི་སེམས་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གོང་མ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་
སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུའམ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སེམས་གང་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ།
སྔོན་བྱུང་མིན་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་འདུས་བྱས་ཁོ་ནའི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུ་འདི་དག་ལས་རྒྱུ་གང་ཞིག་དུས་གང་དུ་འབྲས་བུ་འཛིན་ཏམ་འབྱིན་ཞེ་ན། ལྔ་པོ་ད་ལྟར་འབྲས་བུ་འཛིན་ཏེ་གཟུང་ཟིན་པའི་འདས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན། 
8-443
སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། །བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡང་འདྲ་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་མ་ངེས་པས་མ་བརྗོད་དོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་
དང་མཚུངས་ལྡན་གཉིས་ནི་ད་ལྟར་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་གཉིས་འབྲས་བུ་འཛིན་པ་དང་འབྱིན་པ་དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ནའོ། །སྐལ་མཉམ་ཀུན་འགྲོ། ད་ལྟར་གྱི་དང་འདས་པ་དག་
གི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་གཅིག་གིས་ནི་འདས་པ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར། ཆོས་གང་། རྒྱུ་དུ་དག་གིས་བསྐྱེད་ཅེ་ན། ཆོས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་
པ་ཅན་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་དང་པོ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། །ལྷག་མ་ཡང་རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་པའི་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་
དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མ་གཏོགས་པའི་འཕགས་ཆོས་དང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་སོ། །རིམ་པ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཅན་རྣམས་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ལྷག་མ་ལྔ་ལས་སྐྱེའོ། །
རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་འགྲོ་མ་གཏོགས་པ་ལྔ་ལས་ཆོས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རྣམ་སྨིན་ཀུན་འགྲོ་དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་བཞི་ལས། ཟག་མེད་དང་པོ་རྣམས་ནི་དེ་གཉིས་དང་སྐལ་མཉམ་མ་གཏོགས་པའི་གསུམ་ལྷག་ལས་སྐྱེའོ། །
8-444
ཆོས་བཞི་པོ་དེ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་དག །མཚུངས་ལྡན་གཅིག་པོ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལྔ་ལས་སྐྱེ་བ་སེམས་
དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །རྐྱེན་གང་ཞེ་ན་ནི་བཞི་པོ་དག་ཏུ་གསུང་སྟེ་མདོ་ལས། རྐྱེན་ཉིད་ནི་བཞི་སྟེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་ཉིད་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་
ཉིད་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་སོ། །རྐྱེན་དུ་འདྲ་བ་ནི་རྐྱེན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་རྒྱུ་བཞག་པའོ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་མ་མ་གཏོམས་པ་
སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་སྔ་མ་གཞན་དག་གི་བར་མ་ཆོད་པ་རྣམས་ནི་མཚུངས་པའང་ཡིན་ལ། དེ་མ་ཐག་པའང་ཡིན་པས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ནོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཡུལ་ལྔ་
དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་གང་ཞིག་ཆོས་གང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་ནི་མི་དམིགས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་
སོགས་པ་མི་སྲེག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྫས་དང་སྐད་ཅིག་མ་ངེས་པས་དམིགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་ངེས་པ་འདི་དག་ཅི་རྟེན་ངེས་པས་ཀྱང་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེ་བཞིན་ཏེ། 
8-445
སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་དག་ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་དང་འདས་པ་རྣམས་ནི་རྟེན་དང་མ་འབྲེལ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བཤད་དོ།

这些是您要求的藏文直译成简体中文：
它也是通过某种力量而获得的，例如，通过下地加行心的力量而生起上地禅定的果，或有漏[生起]无漏[的果]，或通过禅那心的力量而生起变化心，如此等类，称为从士用所生的；
非先前生起的有为法是仅有为法的增上果。在这些因中，哪些因在什么时候执持或引发果呢？五因执持现在的果，而不是已执持的过去[果]，
也不是未来[果]，因为[未来]不是士用。作因虽然相似，但因为它与果的关系不确定，所以未提及。俱生和相应二因引发现在果，这两者执持和引发果的时间完全相同。同类和遍行引发现在和过去的果。只有异熟因仅以过去[因]引发果。哪些法由多少因产生？法有四种：有烦恼的，异熟所生的，初无漏的，以及其余的。
其余是指除异熟外的无记法，以及除初无漏刹那外的圣法和有漏善法。按顺序，有烦恼法从除异熟因外的其余五因生；异熟所生法从除遍行因外的五[因]生；其余诸法从除异熟因和遍行因的四[因]生；初无漏法从除这二因和同类因外的其余三因生。
这四种法也是心和心所，而心不相应和色法，除相应因外由其他五因生，心和心所也是如此。什么是缘？说有四种，如经中说："缘有四种：因缘、等无间缘、所缘缘和增上缘。"缘的相似性就是缘性。其中，所谓"因"是五种因，作因被排除。除阿罗汉最后[心]外，前生的心心所无间断者既是相似的也是等无间的，所以称为相似等无间缘。所缘缘是五境和一切法。某法是某法的所缘，即使不被所缘，由于是[所缘]相，所以从不是非所缘，如木等虽不燃烧，但因为具有这样的特性而被称为燃料一样。心和心所法通过处、事物和刹那的确定而确定所缘自性，这些是否也通过所依的确定而确定呢？是的，
已生的[法]与所依同时，未生和过去的[法]与所依无关。所谓"作因"被解释为增上缘。


 །རྐྱེན་
འདི་ནི་ལྷག་པ་ཡིན་པས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏེ། དམིགས་རྐྱེན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། བདག་རྐྱེན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་
ན། དང་པོ་ནི། དམིགས་པ་པོར་མི་རུང་། ཕྱི་མ་རུང་བས་སོ། །རྐྱེན་དེ་དག་བྱ་བ་བྱེད་པ་ན་གནས་སྐབས་གང་གི་ཆོས་ལ་བྱེད་ན། རྒྱུའི་རྐྱེན་སྔར་བཤད་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་
དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་གཉིས་པོ་དག་འགག་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །འགག་པ་ནི་ད་ལྟ་བ་སྟེ་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་མཉམ་ཀུན་འགྲོ་རྣམ་སྨིན་གསུམ་པོ་ནི་
མ་འོངས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྐྱེན་དག་བྱེད་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་དེ་ལས་ཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱིས་
སྐབས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དམིགས་རྐྱེན་ནི་ད་ལྟར་གྱི་སེམས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འགག་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད། བདག་རྐྱེན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་འདིའི་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །
8-446
ཆོས་གང་ཞིག་རྐྱེན་དུ་ཞིག་གིས་བསྐྱེད་ན། བཞི་ཡིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་སོ། །དམིགས་རྐྱེན་བཞག་པའི་གསུམ་གྱིས་འགོག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་སོ། །གཞན་ལྡན་པ་མ་
ཡིན་པ་དང་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེས་སོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་འདུས་བྱས་དག་སྐྱེ་ཡི། དབང་ཕྱུག་དང་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་དང་། གཙོ་བོ་
སོགས་ལས་བྱུང་བ་མིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཅིས་ན། རིམ་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་
བ་ཞིག་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་སྣང་ངོ་སོགས་ནི། འདི་ནི་ད་ལྟར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག །འདི་ནི་འགག་པར་གྱུར་ཅིག །འདི་ནི་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དབང་ཕྱུག་གི་འདོད་
པའི་དབང་གིས་ཡིན་ན་འདོད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཅིག་དུ་མར་འགྱུར་ལ། འདོད་པ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་
འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་ལ་བལྟོས་ན་ནི་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། 
8-447
རྒྱུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་བྱེ་བྲག་མཐའ་ཡས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱུར་མོས་པ་འདི་ནི་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་ལུགས་ཁོ་ན་ལས་མ་འདས་པ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དགག་པའོ། །གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། སྐལ་མཉམ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་སོ། །ཅིས་
འབྱུང་བ་རྣམས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་ནི། བསྐྱེད་ཕྱིར་རྟེན་ཕྱིར་གནས་ཕྱིར་དང་། །སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་འཕེལ་བྱེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལྔར་ཕྱེའོ། །འབྱུང་
འགྱུར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་སྐལ་མཉམ། རྣམ་སྨིན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ལུས་ངག་གི་ལས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཕན་ཚུན་དུ་ཡིན་གྱི། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གཞན་ནི་
མ་ཡིན་ནོ། །སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་ནི་སྔར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་པའོ། ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ལུས་ངག་གི་ལས་གང་གི་རྣམ་སྨིན་མིག་སོགས་ཡིན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
此缘因为是殊胜的，所以是增上缘。所缘缘是一切法，增上缘也是除自体外的一切法，那么这两者有什么区别呢？前者不能成为所缘者，后者能成为所缘者。这些缘在起作用时，对处于什么状态的法起作用呢？因缘中前面所说的俱生因和相应因二者对正在灭的[法]起作用。正在灭是现在的，因为正趋向灭的缘故。同类、遍行、异熟三者是未来的，对正趋向生的[法起作用]。其他缘的作用方式与以上两种方式相反：等无间缘因为开辟[生起的]机会，所以对生起起作用；所缘缘因为被现在的心心所所执持，所以对灭起作用；增上缘因在一切状态中以不障碍的形式存在，所以这就是它的作用。
什么法由哪些缘所生？心和心所由四[缘]所生。由除所缘缘外的三缘[所生]的是灭尽定和无想定二者。其他不相应[行]和色法由因缘和增上缘二者所生。有为法只由因缘所生，而不是由自在天等士夫和胜性等所生。理由是什么？因为[生起]有次第。如果自在天或其他[主宰]是唯一的因，则一切众生应同时生起，然而事物明显地次第生起等。若谓"愿这个现在生起！愿这个灭去！愿这个以后生起！"是由自在天意欲的能力，则因意欲有差别，一因将成为多[因]，且这些不同的意欲也因其因自在天无差别，[所以]应同时生起。
如果依赖其他因，则自在天绝不是因，而那些[生起]次第的产生又因为依赖其他因的差别而导致无穷过失，因此[我们]承认因一个接一个相续的无边差别本来无始，所以这种对自在天作为因的信仰并未超出释迦子的教义。等等，以此驳斥。
"由二者所生"是如何呢？如果问它们的因是诸大种，[答]有两种方式：通过同类和俱生。何以诸大种是所造色的[因]？有五种，即："为生故，为依故，为住故，为显故，为增长故"，这是将作因单独分为五种。所造色与大种是俱生、同类、异熟三种[关系]。其中，俱生是身语业与心随转互为[俱生因]，而其他作为因的色不是[身语业的俱生因]。同类因是一切先前已生的[法]。异熟因是其异熟是眼等的身语业。


 །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་འབྱུང་བ་རྣམས་
ཀྱི་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཅིག་པུ་རྒྱུ། སེམས་སེམས་བྱུང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དུ་བཤད་ཀྱི། སེམས་གང་གི་འཇུག་ཐོགས་གང་འབྱུང་མ་བཤད་པས་དེ་བརྗོད་པ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་བཅུ་གཉིས་ཏེ། 
8-448
ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་སེམས་བཞི་སྟེ། དགེ་དང་མི་དགེ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་མི་དགེ་
བ་ལས་གཞན་པ་གསུམ་ཡོད་དེ་བཅུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་སེམས། ཟག་མེད་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སོ། །འདོད་སེམས་དགེ་བ་ལས་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སེམས་དགུ་འབྱུང་སྟེ། རང་གི་
ས་པ་བཞི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཏེ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཚེ་དགེ་བ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཚེ་བསྒྲིབས་པའོ། །གཟུགས་མེད་སྤྱོད་པ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་བསྒྲིབས་པ་ཁོ་ན། གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པ་
དེ་འདོད་པའི་ཁམས་ནས་བཞི་རིང་བ་སྟེ་རྟེན་རྣམ་དམིགས་གཉེན་པོས་སོ། །སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པས་དགུའོ། །འདོད་པའི་དགེ་སེམས་དེ་ནི་བརྒྱད་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་སྟེ། རང་གི་ས་
པ་བཞི་དང་གཟུགས་སྤྱོད་གཉིས་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ་དགེ་བ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་གཟིར་བས་འོག་མའི་དགེ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པ། ལྡང་བའི་ཚེ་སློབ་པ་དང་མི་
སློབ་པ་དག་ལས་སོ། །འདོད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ན་གཟུགས་གཟུགས་མེད་པའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་དགེ་བའི་སེམས་བཅུས་དེ་ལས་མཇུག་ཐོགས་སུ་རང་རང་གི་ས་པ་བཞི་སྟེ། བསྒྲིབས་དེ་བཞིན་མི་དགེ་བའི་བཅུ་པོ་ཁོ་ནའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བཞི་ཁོ་ན། 
8-449
འདོད་པ་ན་མ་བསྒྲིབས་པ་ལྔ་དག་ལས་མཇུག་ཐོགས་སུ་རང་གི་ས་པ་བཞི། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལས་མཇུག་ཐོགས་ལ་འདོད་པའི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ལས་ནི་
རང་གི་ས་པ་བཞི་གཟུགས་སྤྱོད་གཉིས་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དགེ་བ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཚེ་ཉོན་མོངས་ཅན། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཚེ་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་སེམས་དེ་བདུན་
ནོ། །གཟུགས་ན་དགེ་བའི་སེམས་ལས། མཇུག་ཐོགས་སུ་སེམས་བཅུ་གཅིག་སྟེ། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་སེམས་དེ་ནི་དགུའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་སྟེ། འདོད་སྤྱོད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གཉིས་དང་། གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་
པའི་མ་བསྒྲིབས་པ་མ་གཏོགས་པའོ། །གཟུགས་ན་བསྒྲིབས་པ་ལུང་མ་བསྟན་བརྒྱད་ལས་ཏེ། འདོད་སྤྱོད་ཉོན་མོངས་ཅན་གཉིས་དང་། སློབ་མི་སློབ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ལས་དྲུག་སྟེ་རང་གི་ས་པ་གསུམ།
འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མ་བསྒྲིབས་པ་མ་གཏོགས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་མ་བསྒྲིབས་པ་ནི་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། རང་གི་ས་པ་དག་ཁོ་ན་ལས་སོ། །དེ་ལས་དྲུག་སྟེ་རང་གི་ས་པ་གསུམ་འདོད་པ་
གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་མ་བསྒྲིབས་པ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་མེད་པའང་དེ་ཡི་ཚུལ་ལོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་ལས་སེམས་དགུ་སྤྱོད་དེ། འདོད་པའི་དགེ་བ་དང་། མ་བསྒྲིབས་པ། གཟུགས་ཀྱི་མ་བསྒྲིབས་པ་མ་གཏོགས་སོ། །
8-450
དེ་དྲུག་གི་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་ནི་རང་གི་ས་པ་གསུམ། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་། སློབ་མི་སློབ་དག་ལས་སོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་བསྒྲིབས་པ་ལས་བདུན་ཏེ་རང་གི་ས་པ་གསུམ།
གཟུགས་སྤྱོད་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་པ། འདོད་སྤྱོད་ཉོན་མོངས་ཅན་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་བདུན་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་། སློབ་མི་སློབ་དག་མ་གཏོགས་སོ། །སློབ་པ་
ཁམས་གསུམ་པའི་དགེ་བ་དང་སློབ་པ་བཞི་ལས་སོ། །མི་སློབ་པ་ནི་སྔར་གྱི་བཞི་དང་མི་སློབ་པ་ལྔ་ལས་སོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
所造色对大种的异熟唯一为因。心心所无差别地被解释为等无间缘，但没有说明任何心的后面会生起什么，现在解释这一点。关于这一点，简而言之，有十二种心，
如何呢？欲界有四种意心：善、不善、有覆无记和无覆无记。色界和无色界各有除不善外的三种，共十种有漏心；无漏有学和无学二种，总共十二种。欲界善心后面可以生起九种心：自地四种，色界所行二种，即入定时的善心和结生时的有覆心；无色界所行只有结生时的有覆心；无色界所行对欲界来说是遥远的，因为所依、所缘和对治的缘故；有学和无学[心]，[共]九[种]。欲界善心只在八种心之后生起：自地四种，从色界所行二者出定时的善心，被有烦恼定所恼害而依下地善心的有覆心，以及从有学和无学出定时[生起]。
在欲界结生时，从所有色界和无色界心之后，[可以]生起不善心；从十种[欲界不善心之]后，[生起]各自地的四种；有覆心同样只在不善十种之后有四种。欲界无覆五种之后，[生起]自地四种，以及从色界善心之后[生起]变化心。其后，从欲界无覆无记之后，[生起]自地四种，以及色界所行二种，即变化心之后的善心和结生时的有烦恼心，以及结生时的无色界所行有烦恼心，共七种。
从色界善心之后，生起十一种心：色界所行善心在九种之后生起，除了欲界所行有烦恼二种和无色界所行无覆[心]之外。色界有覆无记从八种[生起]，除欲界所行有烦恼二种和有学无学二种之外。从其后[生起]六种，[即]自地三种，除欲界所行无覆之外。色界无覆从三种生起，只是自地的。从其后[生起]六种，即自地三种以及欲界和无色界的有烦恼心。色界无覆如何，无色界也如此。
从无色界善心[生起]九种心：除欲界善、无覆和色界无覆之外。无色界所行善心从六种[心]之后[生起]：自地三种、色界善、有学和无学。从无色界有覆[生起]七种：自地三种、色界所行善和有覆、欲界所行有烦恼二种。它也只从七种生起：除欲色界有烦恼心及有学无学之外。有学[心生起于]三界善和有学四种之后。无学[心生起于]前面四种和无学五种之后。


 །མི་སློབ་པའི་སེམས་དེ་ལས་མཇུག་ཐོགས་སུ་སེམས་ནི་བཞི་དག་འབྱུང་སྟེ།
ཁམས་གསུམ་པའི་དགེ་བ་དང་མི་སློབ་པའོ། །སེམས་བཅུ་གཉིས་དེ་དག་ཉི་ཤུར་ཡང་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཞེ་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་དག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་དང་། སྦྱོར་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་
བའི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་སོ། །རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་དང་། སྤྱོད་ལམ་པ་དང་། བཟོའི་གནས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སེམས་དང་བཞིར་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་བསྟན་མིན་རྣམ་
པ་བཞིའོ། །གཟུགས་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དབྱེ་སྟེ་བཟོ་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་དྲུག །མ་བསྒྲིབས་ལུང་བསྟན་མིན་པ་ལ་བདུན་དུ་ཕྱེ་ནས་ཉི་ཤུར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གཉིས་བཤད་པའི་སེམས་གང་ལས་དུ་ཞིག་རྙེད་ན། 
8-451
ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན། བྱེ་བྲག་ཕྱེ་ན། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་ན། སེམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་རྙེད་དེ། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་དགེ་བའི་
རྩ་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། ཁམས་སུ་སླར་ལྡོག་པ་ལས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཁམས་སུ་སླར་ལྡོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་མི་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་བསྟན་མིན་པ་དག་
དང་། གཟུགས་སྤྱོད་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་གཟུགས་མེད་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་སློབ་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་ཡང་དྲུག་རྙེད་དེ། ཁམས་སུ་སླར་ལྡོག་པ་ལས་གཟུགས་ན་
སྤྱོད་པ་གསུམ། འདོད་སྤྱོད་མ་བསྒྲིབས་པ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་སློབ་པའོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་ནི་གཉིས་རྙེད་དེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་
ཉོན་མོངས་ཅན་ཉིད་དང་སློབ་པའོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་དགེ་བ་ལ། དེའི་དགེ་བ་དེ་ཉིད་དང་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་མ་བསྒྲིབས་པ་གསུམ་དག་གོ །སློབ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། སློབ་པ་དེ་
ཉིད་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་གཟུགས་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱེད་ན་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་དག་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་དགེ་བའོ། །ལྷག་མ་དེའི་སེམས་གང་ལ་རྙེད་པ་མ་བཤད་པ་དེ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་རྙེད་པ་བལྟ་བ་བྱའོ། །
8-452
དེ་ཡང་། ཉོན་མོངས་ཅན་ཀྱི་སེམས་ལ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགུ་རྙེད་བརྗོད། །དགེ་བའི་སེམས་ལ་བདུན་ཡིན་ཏེ། །ལུང་མ་བསྟན་ལ་དེ་ཉིད་དོ། །ངེས་འཇུག་དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། །སློབ་པ་དང་
ནི་མི་སློབ་པའོ། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་དབང་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་གཉིས་པའོ།། །།
༄། །གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པའི་གནས།
གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག །
དེ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེགས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་། །མི་རྣམས་དང་ནི་ལྷ་དྲུག་སྟེ། །རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ།
འཐབ་བྲལ་བ། དགའ་ལྡན་པ། འཕྲུལ་དགའ་བ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་དུ་ཞིག་ཡོད་ན། དམྱལ་
བ་ལ་བརྒྱད་དེ། ཡང་སོས་དང་། ཐིག་ནག་དང་། བསྡུས་འཇོམས་དང་། ངུ་འབོད་དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་། ཚ་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། མནར་མེད་པ་དང་། མི་རྣམས་ལ། གླིང་བཞི་སྟེ། ལྷོ་
གླིང་། ཤར་གླིང་། བྱང་གླིང་། ནུབ་གླིང་དབྱེ་བ་ལས་དེ་ཉི་ཤུའོ། །གོང་མའི་གནས་དག་བཅུ་བདུན་དང་། དེར་གནས་པ་ནི། གཟུགས་ཁམས་ཡིན་ལ། དེར་སོ་སོ་ཡི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་ནི་གསུམ་ཏེ་ཚངས་རིས། 
8-453
ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན། ཚངས་པ་ཆེན་པོའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་གསུམ་སྟེ། འོད་ཆུང་། ཚད་མེད་འོད། འོད་གསལ་ལོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
从无学心之后生起四种心：三界的善和无学。这十二种心也被解释为二十种，如何解释呢？将三界中获得的和修习所生的善心分为两种。将欲界无覆无记心分为四种：异熟生、威仪路、工巧处和变化心。在色界中分为三种，除了工巧之外。这样，将善分为六种，无覆无记分为七种，就成为二十种。在上述十二种心中，从哪些得到哪些呢？
三界有烦恼心总的说来，具体分析的话，当欲界有烦恼心现前时，从不与这六种心相应的状态中获得：由怀疑而结生善根和从界地回退中[获得]欲界善心，从退失中[获得]不善心和有覆无记，从[退失]色界所行有烦恼心，从退失中[获得]无色界所行有烦恼心和有学心。从色界有烦恼心也获得六种：从界地回退中[获得]色界所行三种、欲界无覆，从退失中[获得]无色界所行有烦恼和有学。从无色界有烦恼心获得两种：从退失中[获得]有烦恼本身和有学。从生于色界所行善心中，[获得]该善心本身和欲色界无覆三种。从有学[心]中[获得]四种：有学心本身，以及通过圣道断除欲界色界贪时，获得欲色界无覆无记和无色界善心。对于其余未说明获得什么心的，应当了解获得心本身。
此外，"于有烦恼心中，智者说获九；于善心中七，于无记中自身；决定入阿罗汉时，有学与无学。"《阿毗达磨俱舍论》根本颂第二品《分别根品》。
第三 分别世间品
第三分别世间中，将世间安立为三界，
这分为世间的生起和生处的详细解说两部分，首先：地狱、饿鬼、傍生、
人以及六天：四大王天、三十三天、
离诤天、兜率天、化乐天、他化自在天。这些有情世间连同器世间被安立为欲界。其中有多少处所？地狱有八：等活、黑绳、众合、号叫、大号叫、炙热、极炙热和无间。人有四大洲：南洲、东洲、北洲、西洲，加上细分则有二十处。上界有十七处，住于其中的是色界，其中各别初禅地有三：梵众、
梵辅和大梵。第二禅地有三：少光、无量光、光明。


 །བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་ནི་གསུམ་སྟེ། དགེ་ཆུང་། ཚད་མེད་དགེ དགེ་རྒྱས་རྣམས་
སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་ནི་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། སྤྲིན་མེད། བསོད་ནམས་སྐྱེས། འབྲས་བུ་ཆེ་བ། མི་ཆེ་བ། མི་གདུང་བ། གྱ་ནོམ་སྣང་བ། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ། འོག་མིན་རྣམས་སོ། །ཁ་ཆེ་བ་
རྣམས་ན་རེ། བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་ཁོ་ན་དག་ན་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་གཙོ་བོ་གཅིག་པ་ཅན་ཅིག་སྤགས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་ཀྱི་ས་
གཞན་ནི་མེད་དོ་ཟེར་རོ། །གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་གནས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་བླ་འོག་ནི་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་
སྐྱེ་མཆེད། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད། འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཡུལ་གང་དུ་འཆི་འཕོ་བ་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ལ། ཡང་
དེ་ནས་འཆི་འཕོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་པ་བར་མ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་ཅེ་ན། 
8-454
དེར་ནི་རིས་མཐུན་པ་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རམ། མིན་
ཏེ་སྟོབས་ཆུང་བས་དང་། འདི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་ཤིང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་རང་གི་
མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ཁམས་ཏེ་འདོད་ཁམས། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཁམས། གང་ན་གཟུགས་རུང་བ་མེད་པས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ། །ཅི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་ཐམས་
ཅད་འདོད་པ་སོགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། གང་དག་ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དག་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། ཇི་སྐད་དུ། ཁམས་གསུམ་གཅིག་ཁོ་ན་ཞིག་
ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཁམས་གསུམ་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ཇི་ཙམ་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་
འབྱུང་བ་རེ་རེས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཇི་ལྟར་གནས་ཞེ་ན། ཐད་ཀར་གནས་ཏེ་སྟེང་དང་འོག་ཅེས་མ་གསུངས་སོ། །
8-455
གཞན་དག་ན་རེ། སྡེ་པ་གཞན་དག་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྟེང་དང་འོག་དག་ནའང་ཡོད་དེ། འོག་མིན་གྱི་གོང་དུ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཡོད་ལ། འདོད་ཁམས་ཀྱི་འོག་ན་ཡང་འོག་མིན་ཡོད་དོ་
ཟེར་རོ། །གང་འདོད་པའི་ཁམས་གཅིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་དག་འདྲའོ། །གཉིས་པ་དེ་སྐྱེ་
བ་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ། སྐྱེ་བ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན། སྐྱེད་བྱེད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་། སྐྱེ་བའི་གནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བཤད་པ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། ཁམས་གསུམ་པོ་
དེར་ནི། དམྱལ་བ་སོགས་འགྲོ་བ་ལྔ། རང་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་དེ་དག་སྐྱེ་ལ། འདོད་པའི་འདོད་ཁམས་དག་ཏུ་ལྔ་ཀ་སྟེ། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་ལྷའོ། །ཁམས་གཉིས་ན་ནི་ལྷའི་
འགྲོ་བ་གཅིག་པུའོ། །ཅི་འགྲོ་བ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཁམས་དག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ། དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན། སྣོད་སྲིད་པ་བར་མ་དག་ཁམས་ཡིན་ལ་འགྲོ་བ་མིན་པས་སོ། །འགྲོ་
བ་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མིན་ཏེ། མ་བསྒྲིབས་པའི་ལུང་མ་བསྟན་མིན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
第三禅地有三：少净、无量净、遍净。
第四禅地有八：无云、福生、广果、无烦、无热、善现、善见和色究竟。迦湿弥罗人说有十六处，因为在梵辅众中，只有一个主要的、成为大梵的殊胜住处，如同配偶一般形成，而没有其他地方。无色界中没有依处所区分的高低。但依生处可分为四种：空无边处、识无边处、无所有处和非想非非想处。如所说："获得禅定者在何处死，就在那里出生，而且从那里死亡者的中有也在那里形成。"如同有色者的心相续依靠色法而运行，那么在无色界中依靠什么而运行呢？
在那里，心相续依靠同类和命根。那么，有色者的心相续也应当依靠这两者而运行吗？不是，因为[无色界]力量微弱且它是由禅定差别所生，而且那禅定也是具有远离色法的想法的缘故。因为具有欲望，执持自相，所以是界，即欲界；因为具有色法，所以是色界；在哪里没有可见色，与之相关的界是无色界。三界中的一切运行是否都具有欲望等呢？不是，而是对哪些欲贪、色贪、无色贪增长。如所说："三界是否只有一个？三界是无边际的，虚空有多广，世界也同样广大。正因为如此，既没有先前不存在的有情出现，也没有尽管每一位佛的出现使无量有情得以涅槃，而有情却无有穷尽，如同虚空一样。"世界如何安住？平行安住，并未说上下。
其他人说：因为出现在其他部派中，所以上下也有，色究竟天之上也有欲界，欲界之下也有色究竟天。凡是从一个欲界离贪者，也是从一切[欲界]离贪者；色界和无色界也同样如此。第二，关于生起和生处的详细解说分为三部分：生起的有情世间、产生的缘起和生处的器世间。首先，在这三界中，
地狱等五趣以自名所示，生起于[三界]中。在欲界中有全部五种：地狱、饿鬼、傍生、人、天。在[另外]两界中只有天趣。是否有不属于趣的界？有，因为善、有烦恼、器[世间]和中有是界而不是趣。五趣不是有烦恼的，它们只是无覆无记的。


 །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཀྱང་བར་སྲིད་མིན་ཏེ། གདགས་པ་ལས། སྐྱེ་གནས་བཞིས་ནི་འགྲོ་བ་ལྔ་བསྡུས་ཀྱི། 
8-456
འགྲོ་བ་ལྔས་ནི་སྐྱེ་གནས་བཞི་མ་བསྡུས་ཏེ། གང་ཞིག་མ་བསྡུས་ཞེ་ན་སྲིད་པ་བར་མའོ། །ཞེས་སོ། །འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ཁམས་གསུམ་འདིར། ལུས་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀ་ཐ་དད་པར་ཡོད་དེ།
མི་རྣམས་དང་། འདོད་ལྷ་རྣམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་པ་དང་པོར་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་པ་དང་པོའོ། །ཁ་དོག་དང་རྟགས་དང་དབྱིབས་དུ་མའི་ཕྱིར་ལུས་ཐ་
དད་པར་བཞག །བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ། བཏང་སྙོམས་པ་འདུ་ཤེས་དུ་མའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པའོ། །ལུས་ཐ་དད་ཅིང་འདུ་ཤེས་གཅིག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་གང་དག་དང་
པོར་བྱུང་བ་དེ་དག་གོ །རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་པ་གཉིས་པའོ། །དང་པོར་བྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ནི་ཚངས་པ་འདིས་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་
ལ། ཚངས་པ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་འདི་དག་ནི་བདག་གིས་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་གཅིག་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཆུ་
ཞེང་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ལུས་དང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་གོས་གྱོན་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། དེའི་འཁོར་གྱི་ཡང་གཞན་ཡིན་པས་ན་ལུས་ཐ་དད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཟློག་པ་ལུས་གཅིག་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པ་ཡོད་དེ་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཏེ། 
8-457
འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་གསུམ་པའོ། །དེ་དག་ཁ་དོག་རྟགས་དབྱིབས་ཐ་མི་དད་པས་ལུས་གཅིག་པ། འདི་དག་དངོས་གཞིའི་ས་ལ་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་ནས་ཉེར་བསྡོགས་
ལས། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་ལ། ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོས་སྐྱོ་ནས་ནི་དངོས་བཞིའི་ས་ལ་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པའོ། །
འདི་དགེ་རྒྱས་ལ་ཡང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་བདེ་བ་དེས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བདེ་བ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཡིན་ལ།
ཡིད་བདེ་བ་ནི་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མ་ཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་པ། དེ་གཉིས་ཀྱི་མ་ཡིན་གྱི་འོད་གསལ་བའི་ལྷའི་རིས་དེ་ན་སེམས་ཅན་གང་དང་སྐྱེས་ནས་
རིང་པོར་མ་ལོན་པ་འཇིག་རྟེན་འདི་འཇིག་པ་ལ་མི་མཁས་ཤིང་འཆགས་པ་ལ་མི་མཁས་པ་དེ་དག་མེ་ལྕེ་དེ་མཐོང་ནས་མེ་ལྕེ་དེས་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པ་བསྲེགས་ནས་འདིར་
འོང་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྐྲག་ནས་ཡི་ཆད་ཅིང་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ན་སྐྱེས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་འཇིག་རྟེན་འདི་འཇིགས་པ་དང་འཆགས་པ་ལ་མཁས་པ་དེ་དག་སེམས་ཅན་སྐྲག་པ་དེ་དག་ལ་གྲོགས་པོ་དག་མ་འཇིགས་ཤིག །
8-458
མེ་ལྕེ་འདི་ནི་སྔོན་ཡང་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པ་བསྲེགས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །ལུས་ཀྱང་གཅིག་
ལ་འདུ་ཤེས་གཅིག་པ་ཡོད་དེ་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སོ། །འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་པ་བཞི་པའོ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པ་ནི་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དག་གོ །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཉོན་
མོངས་པ་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་སུ་འདུ་ཤེས་གཅིག་པ། གཉིས་པ་དགེ་བའི་འདུ་ཤེས་སུ། གསུམ་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་འདུ་ཤེས་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཅན་མ་
ཡིན་པའམ་གཟུགས་མེད་གསུམ་པོ་དག །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་པ་བདུན་ནོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་རིགས་
པར་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བཞི་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ངན་འགྲོ་རྣམས་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའོ། །འདི་དག་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དག་
ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་པ་མིན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
虽然称为有情，但中有不是[五趣]，如《施设论》所说："四生摄五趣，五趣不摄四生，何者不摄？中有。"在这三界的五趣中，有身体和想法都不同的，如人类、欲界天、初禅天除最初出生者外。这是识住第一。由于多种颜色、特征和形状不同，安立为身体不同；由于乐、苦、舍等多种想法，[安立]为想法不同。也有身体不同而想法相同的，即最初出生的梵众天。识住第二。所有最初出生的[梵众天]都想："我们是被这位大梵所创造的"，大梵也想："这些是我所创造的"，由于想的活动相同，故想法相同。大梵的身体长宽形状、语言表达和穿着与众不同，其眷属也各不相同，因此身体不同。与此相反，有身体相同而想法不同的，即光明天，
这是识住第三。他们颜色、特征、形状无差别，故身体相同；他们在根本定地对喜根感到厌倦而修近分定的舍根，又从近分定的舍根感到厌倦而修根本定地的喜根，因此想法不同。这难道不应该对遍净天也成立吗？不成立，因为他们不会对那种乐感到厌倦。为什么呢？因为那乐是寂静的，而喜是令心动摇的，因此是不寂静的。经部说：不是这两者，而是在光明天众中，那些新生不久、不善于了解世界生灭的有情，看到火焰后担心火会烧毁梵宫并蔓延到此处，因而恐惧、失望、厌烦。在那里生久的、了解世界生灭的有情则对那些恐惧的有情说："朋友们，不要害怕！
这火焰以前也曾烧毁空梵宫，然后自行熄灭。"因此提供安慰，所以想法不同。有身体相同且想法也相同的，即遍净天。这是识住第四。想法相同是指都以乐为想。初禅是以有烦恼想为相同想，第二禅以善想为相同想，第三禅以异熟生想为相同想。无色界三处，
如经中所说，这些共为七识住。在此，何为识住？是与它们相应的五蕴或四蕴，依情况而定。其余是恶趣、第四禅及有顶。这些处有压制识的[因素]，因此不是识住。


 །ཅིས་འཇོམས་ན་ངན་འགྲོ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པར་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་དང་།
8-459
སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདུན་དང་། སྲིད་རྩེ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་
པ་དགུར་བཤད་དོ། །འདི་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་དགས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཏུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ངན་སོང་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་མིན་ཏེ་བཙོན་ར་
བཞིན་ནོ། །མདོ་གཞན་ལས་གནས་པ་དག་གི་ཡང་བཞིར་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་པ་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དང་། ཚོར་བར་ཉེར་འགྲོ་དང་འདུ་ཤེས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དང་། འདུ་བྱེད་དུ་ཉེར་འགྲོའོ། །
དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གོ་རིམ་བཞིན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི། དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ས་པ་ཉིད་དེ་ས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་པ་ནི་བརྟེན་
པ་ཡིན་ན། སྐལ་བ་མི་མཉམ་པའི་ས་པའི་ཕུང་པོ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྲེད་པའི་དབང་གིས་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་པར་
མ་བཞག་ཅེ་ན། བྱེ་སྨྲ་རྣམས་ན་རེ། གནས་པ་པོ་ཉིད་ལ་ནི་གནས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནམ། ཆོས་གང་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་ནས་གྲུ་དང་མཉན་པའི་ཚུལ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་པ་དག་ཅེས་བཤད་ན། 
8-460
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་བཤད་དོ། །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་ནི་ཞིང་། ཉེར་ལེན་དང་བཅས་པའི་
རྣམ་ཤེས་ཟད་པར་ནི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་བརྟན་པས་ས་བོན་ཉིད་ཞིང་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་། བསྡུ་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གནས་པ་བདུན་གྱིས་བཞིའམ་བཞིས་བདུན་ཞེ་ན། མུ་ནི་བཞི་
ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མུ་དང་པོ་བདུན་དག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངན་སོང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྲིད་རྩེ་ན་རྣམ་ཤེས་མ་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །གསུམ་
པ་ནི། བདུན་པོ་དག་ཏུ་ཕུང་པོ་བཞི་རྣམས་སོ། །བཞི་པ་ནི། རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་དེར་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་སོགས་པ། སེམས་ཅན་མངལ་སྐྱེས། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས། བརྫུས་
ཏེ་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་གནས་བཞི་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་རྣམས་དང་དུད་འགྲོ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཀ་ཡོད་ལ། དམྱལ་བ་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་དང་། སྲིད་པ་བར་མ་རྣམས་བརྫུས་སྟེ་སྐྱེ་བ་
ཁོ་ན། ཡི་དྭགས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བའང་ཞེས་པས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་ནོ། །སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཟང་ཤོས་བརྫུས་སྐྱེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཡང་མངལ་གྱི་སྐྱེ་གནས་ལ་བརྟེན་ཞེ་ན། 
8-461
དེ་ལྟར་མཛད་ན་དོན་ཆེན་པོ་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་དུ་དང་འབྲེལ་བས་ཤཱཀྱའི་རིགས་ཆེན་པོ་ཆོས་ལ་གཟུང་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ནི་འཁོར་ལོར་བསྒྱུར་བའི་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་རིམ་གྲོ་
སྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དང་། མིར་གྱུར་པ་དག་གིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་འདི་ཐོབ་བོ་ཞེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་རིགས་དང་གདུང་མེད་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་
མུ་སྟེགས་ཅན་ན་རེ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་འདས་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ནས་སྒྱུ་མས་འཇིག་རྟེན་ཟའོ་ཞེས་ཁ་ཟེར་བ་ལྟར་འདི་སུ་ཞིག་ཡིན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའམ།
འོན་ཏེ་ཤ་ཟ་ཞིག་ཅེས་དེ་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །སྐྱེ་གནས་བཞི་ལས་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མང་བ་ཡིན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
什么压制[识]呢？恶趣是被苦受所损害。在第四禅中是由无想和无想定所[压制]，
在有顶是由灭尽定所[压制]，因为它们切断了心的相续。七识住、有顶和无想有情共被解释为九有情居。因为在这些处所，有情自愿安住。不愿意住在那里，所以其他恶趣不是有情居，如同监狱一样。其他经典中将住处也说为四种：识住趣色、趣受、趣想和趣行。它们的自性按顺序是四种有漏蕴，并且是自地的，而非其他地的。为什么呢？因为住是依靠，而识由于爱的力量不依靠非同分地的蕴。
为什么单独识不被安立为识住呢？毗婆沙师们说：住者本身不称为住处，如国王本身不是国王的所依；或者说，识依止于某些法而如同船和船夫方式行进，这些法被称为识住，而识本身不依止于识而行进，因此未被说[为识住]。此外，四识住是田，有取识通过灭尽而以种子形态稳固，但种子本身不成为田，所以[识不是识住]。总之，七识住和四[识住]如何摄取呢？有四句。
如何呢？第一句，凡是七[识住]中的识。第二句，恶趣、第四禅和有顶中除识外的[其他]蕴。第三句，七[识住]中的四蕴。第四句，除以上情况之外的。在这三界中，诸有情通过卵生等，即胎生、湿生和化生四生处而出生。人类和旁生有全部四种，地狱、天界和中有唯有化生，"饿鬼也有胎生"表明也有一些胎生。在所有生处中，最殊胜的是化生。如所说："那么为什么最后有菩萨虽然已获得对生的自在力，却依靠胎生呢？"
如此做是为了看到重大利益：通过与亲属的关系而摄持伟大的释迦种族归向佛法；为了使他人生起恭敬，想："这是转轮王种姓"；为了使所化众生生起勇猛心，想："成为人也能获得这种成就。"如果不这样，没有种姓和血统，如同其他外道所说："百劫过后，这样一个幻术师出现于世间，用幻术吞噬世界"，谁是这人？是幻化的人？还是罗刹？人们会如此推测。在四生处中，化生是最多的。


 །སྲིད་པ་བར་མ་གང་ཞེ་ན། འདིར་གང་འཆི་བ་
དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡི། སྲིད་པའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །གསོན་པ་ནི་བྱུང་བ་ཡིན་ན་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པ་བར་མ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་
ལ་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི། གང་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕངས་པ་མངོན་ཞིང་རྫོགས་པའོ། །སྡེ་པ་གཞན་ན་རེ་འཆི་བའི་སྲིད་པ་ཆད་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་འབྱུང་ངོ་། །
8-462
ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་དེ་མི་འཐད་དོ། །རིགས་པ་ནི་འཆི་བའི་སྲིད་པ་ཆད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་འབྱུང་བ་མིན་ཏེ། རྒྱུན་གྱི་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱུན་མི་ཆད་
པར་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། འབྲུའི་རྒྱུན་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆད་ནས་འབྱུང་བ་མཐོང་སྟེ་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ནང་དུ་གཟུགས་ལས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ་ཟེར་ན། གཟུགས་
བརྙན་མ་གྲུབ་ཕྱིར་དང་། མི་འདྲའི་ཕྱིར་ན་དེ་འདིའི་དཔེར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ན་ལྷན་ཅིག་པས་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་བརྙན་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་བརྙན་ནི་གཉིས་
ལས་འབྱུང་ཕྱིར་དཔེ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། ལུང་ནི་མགུར་ནས་གསུངས་ཕྱིར་ཡོད་དེ། མདོ་ལས་སྲིད་པ་ནི་བདུན་ཏེ། དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་དང་། དུད་འགྲོའི། ཡི་དྭགས་ཀྱི། ལྷའི། མིའི། ལས་ཀྱི། སྲིད་པ་
བར་མའོ་ཞེས་གསུངས་པས་མདོ་འདི་ནི་དེ་དག་མི་འདོན་ཏོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གནས་གསུམ་མངོན་དུ་གྱུར་བས་མའི་མངལ་དུ་བུ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་རུང་ཞིང་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང་།
ཕ་མ་ཆགས་པར་གྱུར་ཅིང་ཕྲད་པ་དང་། དྲི་ཟ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ནའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་སྲིད་པ་བར་མ་མ་གཏོགས་པ་དྲི་ཟ་གཞན་གང་ཞིག་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་འོང་ལྔར་གསུངས་པས་སྲིད་པ་བར་མ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་དང་། 
8-463
སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདི་ལས་ཀྱང་གྲུབ་བོ། །འགྲོ་བ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་པའི་སྲིད་པ་བར་མའི་ཤ་ཚུགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་ནི་ལས་གང་
གི་འགྲོ་བ་འཕེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མ་ཡང་འཕེན་པས་འཕེན་པ་གཅིག་པ་དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་འགྲོ་བ་དེར། དེའི་སྔོན་དུས་
ཀྱི་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཤ་ཚུགས་ཅན་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །དེའི་བོངས་ཚད་ནི་བྱིས་པ་ལོ་ལྔ་དྲུག་ལོན་པ་ལྟ་བུ། དེ་ཡང་དབང་པོ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་ཞེས་པ་
ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བཞག་ལ། དེ་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་བར་སྲིད་དེ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་
མའོ། །དུས་སྔ་མའི་སྲིད་པའམ་སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དེ་ནི། སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཕན་ཆད་ནས་འཆི་བའི་སྔོན་རོལ་ཚུན་ཆད་དོ། །སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ནི་འཆི་བའི་སྲིད་པའོ། །སྲིད་པ་
བར་མ་དེ་ཡང་རིས་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་མཐོང་ངོ་། །གང་དག་ལྷའི་མིག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་ཤེས་གྲུབ་པས་མཐོང་། རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། དེ་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ། 
8-464
དེའི་ཤུགས་ནི་མགྱོགས་པ་དེ་དེ་དང་འདི་ལྡན་པའོ། །དབང་པོ་ཀུན་ཚང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མི་ཟློག་པའི་ཕྱིར། དེ་འགྲོ་བ་གང་དུ་སྐྱེ་
བར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ལྡོག་སྟེ། མིའི་བར་སྲིད་དུ་གྲུབ་པ་མི་ཉིད་ལས་ལྷ་ལྟ་བུར་མི་འགྲོ་བས་སོ། །འདོད་པའི་བར་སྲིད་དེ་ཁམས་ཀྱི་ཟས་ཟའམ་ཞེ་ན།
དེ་ནི་རགས་པ་ནི་མ་ཡིན། ཇི་ལྟ་བུ་ན་དྲི་ཟའོ། །དབང་ཆུང་བ་དྲི་མི་ཞིམ་པ། དབང་ཆེ་བ་དྲི་ཞིམ་པའོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
什么是中有呢？此处是指在死亡和在他处出生之间所产生的有。活着是已经生起，而由于尚未到达应去的处所，中有是已生而未生起。应去的处所是指异熟所牵引的果报显现并圆满之处。其他部派说："仅从死有断灭之处生起生有。"
这不合理，理由和经典都不支持。理由是：生有不是从死有断灭后产生的，因为相续流转的诸法会不间断地在其他处所生起，与种子相续类似。若说"见到断灭后生起的，如镜子等中从色法产生影像"，[回答：]因为影像无实体，且不相似，所以这不能作为此处的比喻。[影像]若是一体则因同时性而不会有两个，且影像不是色法的相续，又因影像从两者生起，所以比喻不相似。经典证明[中有]存在是因为佛亲口所说，经中说："有有七种：地狱有、畜生有、饿鬼有、天有、人有、业有和中有。"若说他们不诵此经，那么"因三处具足，胎儿在母胎中形成：母亲适宜且有经血，父母具有欲望并结合，以及香阴也靠近"中所说的，除中有外还有什么其他香阴？世尊说五种不还，如果没有中有，"中般涅槃"怎么可能成立？从《胜士七趣经》中也可证明。
中有将要去往何处，其形貌如何？因为投生何趣的业也同时投生其中有，所以是同一投生，因此去往何趣，其前时的中有就会具有该趣类似的形貌。它的大小如五六岁的孩童，且感官明晰。"有"泛指五取蕴，其分为四种，中有就是其中之一；生有是在各趣结生的刹那；前时有或前世有是从生的刹那以后直到死亡之前；最后刹那是死有。中有也能被同类互相看见。那些获得天眼极清净神通的人也能看见。神通是在虚空中行走，业所产生的是业神通，其力量是迅速，中有具有这种能力。
具足诸根且无障碍，因为连金刚等也不能阻挡它，它对将要投生的趣不可转变，如已形成人的中有不会去往天趣等。欲界中有是否食用段食？它不吃粗食。那么[吃]什么？是食香的。权力小的食不好的香，权力大的食好的香。


 །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། འདི་ནི་སྲིད་པ་འཚོལ་བ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སོང་སྟེ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བས་ན་དུས་ཐུང་ངུར་གནས་སོ། །དེས་སྐྱེ་སྲིད་ཇི་ལྟར་འཚོལ་ཞེ་ན། བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གྱུར་པས་ཏེ། གདགས་པ་ལས། དེའི་ཚེ་
དྲི་ཟ་ལ་སེམས་གཉིས་ལས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའམ། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྩེ་དགས་འགྲོ་བའི་
ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་ན། ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་གཙང་བར་རམ་མི་གཙང་བར་དྲི་འདོད་པས་འགྲོ་བ་དང་། བརྫུས་སྐྱེས་གནས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པས་སོ། །
8-465
གཞན་བརྫུས་སྐྱེས་དེའི་ནང་ནས་དམྱལ་བ་ཚ་བར་སྐྱེ་འགྱུར་དེ་རླུང་དང་ཆར་པ་ཤིན་ཏུ་གྲང་མོ་དག་གིས་བཏགས་ནས་ཉེན་པ་དང་། དམྱལ་བ་དག་ན་མེ་འབར་བ་མཐོང་སྟེ་དྲོ་བར་འདོད་
དེ་དེར་རྒྱུག་གོ །ཡང་རླུང་ཚ་བ་དང་ཉི་མ་དང་མེས་གདུང་བ་དག་གིས་ཉེན་པ་དང་། དམྱལ་བ་དག་ན་བསིལ་བ་མཐོང་ནས་བསིལ་བ་འདོད་པས་རྒྱུག་གོ །དེ་ལ་ལྷའི་སྲིད་པ་བར་
མ་ནི་སྟན་ལས་ལྡང་བ་བཞིན་དུ་གྱེན་དུ་འགྲོ། དམྱལ་བ་ཡི་ནི་སྤྱིའུ་ཚུགས་སུ་ཡིན་ལ། རྩེ་དགས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་བར་སྲིད་ཐམས་ཅད་དམ་ཞེ་ན། མདོ་ལས་མངལ་དུ་འཇུག་
པ་བཞི་ཞེས་གསུངས་པས་གཅིག་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཤེས། གཞན་འགའ་ཞིག་ནི་གནས་པ་ཡང་། གཞན་ནི་འབྱུང་བའང་ཤེས་པས་ཡང་ཞེས་པ་འཇུག་པའོ། །གཞན་ནི་ཐམས་ཅད་རྨོངས་པས་ཏེ་གནས་འཇུག་
གཉིས་ཀ་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཅན་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་གསུམ་དག་སྟེ། འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བ་དང་། རང་བྱུང་གཉིས་ཏེ་རང་རྒྱལ་དང་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཤེས་ལ། གནས་འབྱུང་མིན། གཉིས་པ་གནས་འཇུག་ཤེས་བཞིན། སངས་རྒྱས་ནི་འབྱུང་བ་ཡང་ངོ་། །ལས་སམ་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རྣམས་དང་པོ། 
8-466
ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་གཉིས་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ན་གསུམ་པ་སྟེ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་
སྐྱེད་བྱེད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བཤད་པ་ནི། འདིར་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འཕོའོ་ཞེས་བྱ་བར་དམ་བཅས་ན་བདག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡོངས་
སུ་གཟུང་ནས་རྒོལ་ཏེ། དེ་དགག་པ། བདག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ཕུང་པོ་འདི་དག་འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་དག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནང་གི་
བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ལས་ནི་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ཆོས་བརྡར་བཏགས་པ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཕུང་པོ་འདི་དག་
འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་དག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་བརྡར་བཏགས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འོ་ན་བདག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་མི་དགག་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཙམ་ཉིད་ལ་བདག་ཅེས་འདོགས་ན་དེ་ལ་ནི་དགག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕུང་པོ་དག་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འཕོའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། 
8-467
མི་འཕོ་ཡི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། དེ་དག་ལ་འཕོ་བའི་མཐུ་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའམ་ཡོངས་སུ་བགོས་པའི་ཕུང་པོ་ཙམ་གྱི་སྲིད་
པ་བར་མ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུན་གྱིས་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་མའི་མངལ་དུ་འགྲོ་བས་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
毗婆沙师们说：这是寻找有，所以迅速前往，由于结生，所以短时间安住。它如何寻找生有呢？因为心颠倒了。如《施设论》说："当时，香阴会现起任何一种与贪爱相应的心或与嗔恨相应的心。"通过这两种心嬉戏着去往生处。如果是湿生，则根据业力，希求气味而前往清净或不清净的出生处；如果是化生，则是由对出生处的希求而前往。
其他化生中，将生于热地狱者，被极寒的风雨折磨时，看到地狱中的火焰，希求温暖而奔向那里。也有被热风、太阳和火焰折磨的，当看到地狱中的凉爽时，希求凉爽而奔向那里。其中，天的中有如同从座位上起身一样向上而去，地狱的中有则是倒立而行。所有中有都是嬉戏着去往生处吗？经中说有四种入胎：一种是知道入胎；另一些也知道安住；还有一些也知道出胎，因此说"也"是指入胎；其他的则是对一切愚痴，即对安住和入胎两者都不知道。卵生众生始终是愚痴的。入胎有三种：转轮王和自生二种，即辟支佛和圆满佛。其中第一种只知入胎，不知安住和出生；第二种知道安住和入胎；佛陀也知道出生。积累了广大的业或福德的人是第一种，
获得广大智慧的人是第二种，因为福德和智慧两者都广大，所以是第三种，依次递增。其余的人都是第四种。第二，解释产生的缘起：在此，外道们如果主张"有情转生到他世"，则认为已经证明了我的存在，于是执著我论而争论。反驳此论：什么样的我？没有所谓的能舍弃这些蕴并结生为其他蕴的内在作者。世尊这样说："业存在，异熟存在，但除了法的施设外，找不到能舍弃这些蕴并结生为其他蕴的作者。这里法的施设是：此有故彼生。"他详细说明了缘起。那么，什么样的我不被否认呢？如果仅仅把蕴称为我，那么对它就没有否认。若这样，蕴就会转生到他世了？
蕴不转生，因为蕴是刹那性的，它们没有转生的能力，而是由烦恼和业所造作或所分配的，仅仅是蕴的相续，称为中有，就像灯虽然是刹那性的，但通过相续可以去往其他处所一样，前往母胎，所以这没有过失。


 །ཚེའི་ལས་
ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕེན་པ་འདྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གང་གིས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པ་བཞིན། དེ་སྲིད་དུ་རིམ་གྱི་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེས་ནས་ཡང་ལས་དང་ཉོན་
མོངས་བསགས་ནས་ཡང་བར་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཡང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་
ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཡང་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ན་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། 
8-468
ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིའོ། །ཆ་གསུམ་མོ་ནི། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། བར་དག་སྟེ། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དག་ཡིན་ནོ། ། དེ་གསུམ་
དུ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེ་ན། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐར་གཉིས་གཉིས་དང་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ནི་སྔོན་གྱི་མཐར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ནི་ཕྱི་མའི་མཐར་
རོ། །བར་དུ་བརྒྱད་ནི་ལྷག་མའོ། །ཅི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོངས་རྫོགས་ལྡན་ལ། འདི་གང་ཟག་གང་ཞིག་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདི་
ཐམས་ཅད་ལ་རེག་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདོད་སྤྱོད་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །ཡང་སྔོན་མཐའ་ཕྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བའི་ཚེ་ཚོར་བ་ལ་ཐུག་པ་བདུན་སྔོན་མཐའ་དང་།
ལྔ་ནི་ཕྱི་མཐའོ། །མ་རིག་ཉོན་མོངས་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ཏེ་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་
དང་དེའི་དབང་གིས་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོ་གཤེགས་སོ་ཞེས་བྱས་ན་ཞབས་འབྲིང་པའང་འོང་བར་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་དག་ནི་ཚེ་སྔོན་མའི་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལས་གང་གིས་འདིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །
8-469
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མའི་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་སེམས་དེ་ཕན་ཆད་ནས་ཇི་
སྲིད་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དོད་ཚུན་ཆད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །དེ་དོད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །རེག་
པ་ནི་གསུམ་འདུས་ཏེ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །ཚོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནུས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་འཁྲིག་པའི་
འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་བར་རོ། །སྲེད་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པའི་ཕྲག་དོག་དང་། འཁྲིག་པའི་ཆགས་པ་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པའོ། །ཉེ་བར་
ལེན་པ་ནི་གནས་སྐབས་གང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་འཚོལ་བ་ལ་རྒྱུག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པ། དེ་སྲིད་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་ནི་
སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་དེ་ཡང་འདི་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་ཚེ་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། འདི་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚེ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །
8-470
སྐྱེ་བ་ཕན་ཆད་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་ནི་རྒ་ཤི་སྟེ། འདི་ལ་ཡན་ལག་བཞི་པོ་མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་ཚོར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་
གཞན་དག་ཏུ་རྒ་ཤི་ཡིན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
由于寿命的业不同，所以并非所有蕴相续的牵引都相同，因此，按照各自的牵引，以次第相续而生，然后又积累业和烦恼，再通过中有相续前往他世。这样，从业和烦恼为因而产生的生，又从中产生业和烦恼，再从这些产生生，所以应当了解轮回是无始的。所说的蕴相续生起的三个阶段，即是十二缘起支：无明、行、识、名色、六处、触、受、爱、取、有、生和老死。三个部分是：前际、后际和中间，即过去、未来和现在的生。
十二支如何安立于这三个部分呢？前际和后际各有两支：无明和行在前际，生和老死在后际。中间八支为其余。是否一切有情的生命中都具有这八支呢？对于完全具足的人而言，这是针对能经历所有这些阶段的个体所说的。而且，这仅就欲界而言。另外，当分为前际和后际两部分时，包括受在内的七支是前际，五支是后际。
无明是前世烦恼的状态，即前世烦恼的状态在此被称为无明，因为它们同时运行，以及由它的力量使它们全部产生，就像说"国王离开"，也就明白侍从也来了一样。行是前世福德等业的状态，在此称为"诸行"，即能在此处成熟的业。识是在母胎结生的刹那，五蕴是识。名色是从结生心之后直到六处生起之前的阶段。然后是六处，从六处生起直到根、境、识三者和合为止。触是三者和合，能够完全了知乐苦等三种感受之因的阶段。受是从能够了知之时起，直到不行淫欲贪之间。爱是具有对享受的贪求嫉妒和淫欲贪著的阶段，直到开始寻求境界为止。取是为了获得享受而奔波追求的阶段。如此奔波，所做能产生结果的业即是有。此业从今生命终后在来世结生即是生，此处作为识支的，在另一世中即是生。
从生以后直到受的阶段之间是老死，此处的四支：名色、六处、触和受，在其他处即是老死。


 །རྟེན་འབྲེལ་དེ་རྣམ་པ་བཞིར་བརྗོད་དེ། སྐད་ཅིག་པ་དང་། རྒྱུན་ཆགས་པ་དང་། འབྲེལ་པ་ཅན་དང་། གནས་སྐབས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་
ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །གནས་སྐབས་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་སྐབས་ཚེ་གསུམ་བར་ཆད་མེད་པར་འབྲེལ་བ་དག་གོ །དེ་ཉིད་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ།
དེ་རྣམས་ལས་འདི་ནི་གང་ལ་དགོངས་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་པར་འདོད་ལོ། གལ་ཏེ་ཡན་ལག་དང་། ཡན་ལག་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡོད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པར་བསྒྲགས་ཞེ་ན།
མ་རིག་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་དེའི་ཚེ་ནི་མ་རིག་པ་བཤད་ལ། འདུ་བྱེད་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ནི་འདུ་བྱེད་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་གྱི་ཡན་ལག་བསྒྲགས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སྔོན་
དང་ཕྱི་མཐའ་བར་དག་ལ་རྨོངས་པ་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་ཟློག་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་རྟེན་འབྲེལ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ཆ་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །བཅུ་གཉིས་པོ་ཉོན་མོངས་ལས་གཞི་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་ཉོན་མོངས་གསུམ་མོ་སྟེ། 
8-471
མ་རིག་སྲེད་ལེན། ལས་གཉིས་སོ་སྟེ། འདུ་བྱེད་སྲིད་པ། གཞི་བདུན་ཏེ་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བྱའོ། གཞི་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དེ་བདུན་
འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་དང་ལས་སུ་གཞག་པ་ལྔ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དབུས་སུ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་
དག་རྒྱ་བསྐྱེད་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མདོར་བསྡུས། འདས་པའི་དུས་སུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྒོ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མདོར་བསྡུས་ཞེ་ན། སྔོན་
དང་ཕྱི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་མདོར་བསྡུས་པ་དེ་ནི་བར་མ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནུས་པ་ལས་རྒྱས་པར་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཅན་དང་། རྒ་ཤིའི་འབྲས་བུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་ཡན་ལག་གཞན་གྱིས་ཁ་བསྐང་དགོས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་
ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྟོན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་སྟེ། སྲེད་པ་ལས་སྲེད་པའོ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས་ཏེ། ལེན་པ་ལས་སྲིད་པ་དང་། མ་རིག་པ་ལས་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཉིད་དོ། །
8-472
ལས་དེ་ལས་གཞི་སྟེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྲིད་པ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །གཞི་ལས་གཞི་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མིང་དང་། གཟུགས་ནས་རེག་པ་ལས་ཚོར་བའི་བར་དང་། སྐྱེ་
བ་ལས་རྒ་ཤིའོ། །གཞི་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཚོར་བ་ལས་སྲེད་པའོ། །འདི་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཉོན་
མོངས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒ་ཤི་ནི་ཚོར་བ་ལ་ཐུག་པའི་གཞི་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པས། ཡང་འདི་ལ་ཁ་བསྐང་བར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་
དེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལས་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་ལ་བལྟོས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་དེ་ཉིད་ལ་བལྟོས་ནས་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་དང་བུ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚིག་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲད་པ། ཨི་ཏི་ནི་འགྲོ་བ། ཉེ་སྒྱུར་གྱི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཕྲད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །
8-473
པ་ད་ནི་ཡོད་པའི་དོན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
缘起被说为四种：刹那、相续、关联和阶段。第一，刹那和关联是指一切有为法。阶段性的是指具有十二[支]的五蕴阶段，三世无间断地相关联。这也是相续性的。在这些中，此处是指哪一种呢？认为是阶段性的。如果支分和每一支分都有五蕴，为什么宣说为无明等呢？因为在无明为主要的阶段时说为无明，在行为主要的阶段时说为行，乃至老死，所以没有过失。为了遣除对前际、后际和中间三种愚痴，经中只是将缘起作为有情而展示，所以说为三个部分。十二[支]从烦恼、业和事三者而安立，烦恼有三：
无明、爱和取；业有两种：行和有；事有七，即其余[支]。它们是业和烦恼的所依，所以称为事。既是事，那七种也是果。被安立为烦恼和业的五种是因。为什么在中间将事扩展为五种，而烦恼扩展为两种不同的因和果，而在未来时由于两种不同而略说果，在过去时由于烦恼从一方面示现而略说因呢？前际和后际略说因果，仅能从中间推断，而未详细说明。因为在十二支中没有说明无明的因，所以轮回是有始的，因为没有说明老死的果，所以有终，或者需要用其他支来补充。如果还有其他的[支]，将成为无穷尽，[答：]佛陀教导：烦恼生烦恼，如爱生爱；烦恼生业，如取生有，无明生诸行；
业生事，如诸行生识，有生生；事生事，如识生名色乃至触生受，以及生生老死；事生烦恼，如受生爱。这是安立有支的方式，因此无明是烦恼性也从烦恼生。老死在受之后的事中也生烦恼。因此教导，这里没有任何需要补充的，如经所说："如是，唯有此大苦蕴生起。"此处，缘起是因，因为[果]从中生起；缘起也是果，因为从[因]中生起。所以，相对于什么是缘起，相对于它自身则不是缘起，如父与子。因此，缘起一词的含义中，"缘"意为会遇，"起"意为去，根据印度语词根的含义变化，"会遇后"的含义就是"缘起"。"生"是存在的含义。
;


 །སམ་དང་ཨུད་གོང་ན་ཡོད་ན་འབྱུང་བའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་ཕྲད་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་
མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་འབྱུང་སྔོན་ཕྲད་ནས་ཡིན། །མེད་ཕྱིར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་འདི་དེ་ནི། །མ་གྲུབ་སྔོན་དུ་བྱེད་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་
ནི་ཟློས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །སམ་ནི་འདུ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཨཱི་ཏྱ་ནི་འགྲོ་བར་རུང་བ་ཏེ་མི་སྡོད་པའོ། །ཨུཏ་གོང་ན་ཡོད་པའི་པ་ད་ནི་འབྱུང་བའི་དོན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ། ཚོགས་
པ་དེ་དང་དེ་ན་འགྲོ་བར་རུང་བ་རྣམས་འདུས་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ། རིག་པ་ལས་གཞན་པ་གང་ཡིན་པ་
མ་རིག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མཛའ་བ་ལས་ཟློག་པ་མི་མཛའ་བ་ཡིན་པ་དང་། བདེན་པོ་ལས་ཟློག་པ་བརྫུན་ཡིན་པ་སོགས་བཞིན་ཏེ། མདོ་ལས། མ་རིག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། སོགས་
པ་འཆིང་བ་དང་། ཕྲ་རྒྱས་དང་། ཆུ་བོ་དང་སྦྱོར་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་ཤེས་རབ་ངན་པ་ཡིན་ལ། བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། 
8-474
སྨད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མིན་ལ། དེས་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པར་མི་རུང་ངོ་། །མ་རིག་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་གཉིས་མཚུངས་པར་
མི་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལྟ་བ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་མ་རིག་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་མི་འདག་གོ་ཞེས་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དོན་དེ་དང་དེ་དག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོའོ། །རེག་དྲུག་ནི། དབང་པོ་དང་
ཡུལ་དང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལྔ་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པའི་
རེག་པ་ཡིན། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནི། བླ་གདགས་ཀྱི་ཚིག་མིང་ལ་བྱ། དེ་ལྷག་པར་འདིའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་བླ་གདགས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་
སྐད་དུ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་སྔོན་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་ཤེས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་སྔོན་པོ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་ལ། སྔོན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །
8-475
དྲུག་པོ་དེ་དག་རིག་པའི་རེག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་རེག་པ་དང་། གཞན་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་རེག་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལ། དང་པོ་དྲི་མེད་དེ་ཟག་མེད་ཀྱི་རེག་པ། གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་
པ་ཅན་གྱི་རེག་པ། ལྷག་མ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །བར་མ་དེ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གནོད་སེམས་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རེག་པའོ། །ཡང་
ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་དང་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དང་། བཏང་སྙོམས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་གསུམ། དེ་ལྟར་རེག་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་
ཡང་དྲུག་སྟེ། དེའི་དང་པོ་ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བའོ། །སེམས་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དྲུག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བའོ། །ཚོར་རེག་བྱེ་སྨྲ་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པས་
དུས་མཉམ་དུ་འདོད་དོ། །ཚོར་བ་དེ་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་རྣམ་པ་དག་ནི་ཡང་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཅོ་བརྒྱད་གང་
ཞེ་ན། ཡིད་བདེ་བའི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་དྲུག །ཡིད་མི་བདེ་བའི་དྲུག །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དྲུག་གོ །འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ། དེ་དག་རང་དམིགས་ཅན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
如果前面有sam和ud，则意为生起。因此，其他人说："缘起的含义是会遇后生起。"这是不合理的，因为"如果生起在会遇之后，由于[此时]不存在，所以不合理；如果[认为]这两者同时[存在]，由于[一者]在尚未成立时[已]作为先导，所以[不合理]。"因此，如所说："缘起是重复的含义，sam是和合的意思，ītya是去的可能性，即不停止，ud在上面的pada是生起的意思。这表明：这些和那些聚集处的可能去处聚合而生，即是缘起。"与明相反的，即明以外的，是无明。如同与友谊相反的是非友谊，与真相反的是假等，经中说："无明是结、缚、随眠、瀑流和轭。"如果说这是劣慧，如同说恶子不是子一样，
这被贬低的慧不是染污的，因为这是见解的缘故，不合理称为无明。如果无明是慧，则不能与慧体同时相应，而此[无明]与见相应。经中也说："被无明染污的慧不清净。"名是世间共许能表达那些含义的，所以是无色蕴。六触是从根、境、识三者和合而生。其中，眼耳鼻舌身五种和合触，因为依靠有碍根，所以是有碍触。第六意和合触，施设语言名称，因为这主要是它的所缘，所以称为施设语言和合触。如所说："眼识知蓝色而不知'这是蓝色'，意识既知蓝色也知'这是蓝色'。"
这六种分为明触、无明触和两者都不是的触三种。第一种是无垢即无漏触，第二种是染污触，其余的是有漏善和无覆无记。中间又分为二种：与害心相应的触和与贪欲相应的触。又总摄为三：乐受触等、苦受触和舍受触。因此从触生起的受也有六种：前五种是身受，因为仅依靠心，所以第六种是心受。毗婆沙师认为受和触互为俱生因果，所以认为是同时的。受本身安立为十八意近行，其分类也是十八。什么是十八意近行呢？六种喜意近行、六种忧意近行和六种舍意近行。欲界有全部十八种，它们都是自所缘的。


 །དྲི་དང་རོ་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་དྲུག་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བཅུ་གཉིས་སོ། །
8-476
གོང་མ་གཟུགས་མེད་པ་ནི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་གཟུགས་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཉེ་བར་རྒྱུ་
བ་རྣམས་མ་གཏོགས་བཅུ་གཉིས། འདོད་པར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་རང་ལ་དམིགས་པའོ། །ཡང་ན་ཡུལ་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་དོན་ལ་སྦྱོར་བས་ཀྱང་ངོ་། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་རང་དེ་དག་གི་རང་
བཞིན་ཡིན་ལ། ཡིད་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་རྒྱུའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་བརྒྱད་དོ། །གཟུགས་མེད་པ་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་ཀྱིའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་བཞི་གཉིས་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་
ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་དྲུག་ཁོ་ན་གཞན་དག་ནི་མེད་དོ། །དེ་དག་དྲུག་གི་དམིགས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་རང་གི་བཞིའི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ན་དྲི་རོ་མེད་པའོ། །གོང་མ་
གཟུགས་མེད་ནི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་གཅིག་གི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་དུ་ནི་གཟུགས་སྒྲ་རེག་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཞི། གཟུགས་
འགྲོ་དང་གོང་མ་གཟུགས་མེད་དུ་འགྲོ་བ་ཆོས་ལ་ཉེ་རྒྱུ་གཅིག་གོ །གཟུགས་མེད་པའི་དངོས་གཞི་ནི་ཆོས་ལ་ཉེ་རྒྱུ་གཅིག་གོ །དེ་ཡང་རང་ཡུལ་ཅན་ཏེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཁོ་ན་ལ་སྟེ་ཁམས་འོག་མ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
8-477
ཡིད་ཀྱི་ཉེ་རྒྱུ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་མི་བརྗོད་པ་ཅི་ཞེ་ན་རྣམ་ཤེས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ །བཤད་ཟིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་སྲིད་
པ་ལས་ཀྱི་མཛོད། སྲེད་ལེན་ཉོན་མོངས་པའི་མཛོད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལས་ཡན་ལག་གཞན་མ་བསྟན་ནོ། །སྔར་རྟེན་འབྱུང་དེ་ཉོན་མོངས་ལས་གཞི་རྣམས་སུ་བཤད་པ་འདིར་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ལས་
ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་གཞི་རྣམས་སྐྱེ་བ། ས་བོན་ལས་སྡོང་བུ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཀླུ་གནས་པའི་མཚོ་བསྐམས་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། ཉོན་མོངས་པའི་
ཀླུ་གནས་པའི་སྐྱེ་བའི་མཚོ་ཡང་མི་སྐམ་མོ། །ལྗོན་ཤིང་རྩ་བ་ནས་མ་ཕྱུང་བ་རྣམས་བཅད་ཅིང་བཅད་ཀྱང་སླར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན། ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་མ་བཏོན་པའི་འགྲོ་བ་
རྣམས་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྗོན་ཤིང་རྣམས་དུས་དུས་སུ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་གཞི་
རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཤུན་པ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་རྣམས་སྐྱེ་བར་ནུས་ཀྱི། འབའ་ཞིག་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཉོན་མོངས་པས་ཐོབ་པའི་ཤུན་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་ནུས་ཀྱི། 
8-478
འབའ་ཞིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་ནི་ཤུན་པ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཤུན་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་བཞིན་སྨན་དག་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན།
དེ་བཞིན་དུ་ལས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན། ལས་རྣམས་
ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞི་ནི་བཟའ་བཏུང་གྲུབ་པ་བཞིན་རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་པས་གདོད་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་
པར་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། །འབྲེལ་ན་ཐར་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་གང་ཞེ་ན། རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་གྱི་ས་
ཡིན་ལ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆིག་སྐྱ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་བར་མ་སོགས་གཞན་རྣམས་གསུམ་པོ་ནི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན། ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཆར་ཡིན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
除了香和味的六种近行外，在色境的行境中有十二种。上面的无色界是法近行三种的所缘，因为那里没有色等。在初禅和二禅中，除了忧意近行外有十二种，[这些是]趣向欲[界]的，即缘于欲界自身。或者也通过应用于了知境相的意义。色界自身是它们的自性，而意是意近行的所缘，所以有八种。无色界是法近行的所缘，属于两种[意近行]。在三禅和四禅中只有六种舍意近行，没有其他的。这六种的所缘是欲界。色界自身是四种的所缘，因为那里没有香和味。上面的无色界是一种法近行的所缘。
在无色界空无边处的近分定中有色、声、触、法近行四种。色趣和上面无色趣的法近行一种。无色界根本定有法近行一种。这也是以自境为所缘，即只是无色界，不缘于下界。所有十八意近行都只是有漏的。
为什么不说余下的支分呢？[如]识和六处。有些已经说过了，行和有将在业藏中解说，爱和取将在烦恼藏中解说，所以没有说明其他支分。前面已将缘起解释为烦恼、业和事，此处则是：从烦恼生烦恼、业和事，如同从种子生长茎干和叶等。例如，龙所居住的湖不会干涸一样，烦恼龙所居住的生湖也不会干涸。如树木未从根部拔除，虽然砍断也会再生一样，未从根除烦恼的众生也是如此。如树木在不同时节产生花果一样，烦恼也不是一次性地成为烦恼、业和事的因。
如同带壳的谷粒能够生长，而单独的则不能一样，被烦恼所得的带壳的业能够生长，而单独的则不能。业如同带壳的果实，是带着烦恼之壳的。同样，药物在果实成熟后才完全发挥作用，同样，业在异熟后就不再产生异熟了。例如，花是产生果实的近因一样，业也是如此产生异熟的。所谓的异熟事，如同已经完成的食饮一样，已经异熟，所以不再与其他世中的异熟相联系。如果联系，则永远不会解脱。
在这四有中，哪些生有是染污的呢？它们是自地烦恼的遍行地，而不是为[个别]缠所能独自[染污]的。中有等其他三有，则可能是善、染污和无记三者。


 །སྲིད་
པ་འདི་རྣམས་ལས་གང་ཞིག་གང་དང་ལྡན་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་སྲིད་པ་བར་མ་དོ་མ་གཏོགས་པ་གསུམ། གཞན་འདོད་གཟུགས་ལ་སྲིད་པ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། །འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། 
8-479
ཟས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟས་ནི་བཞི་སྟེ། ཁམ་ཀྱི་ཟས། རེག་པའི། ཡིད་ལ་སེམས་པའི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་སོ། ། དང་པོ་ཁམ་ཀྱི་ཟས་ནི་རགས་ཕྲ་གཉིས། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཁམས་
ན་ནི་དྲི་རོ་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ་སྟེ། སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་ཁམ་དུ་བཅད་ནས་ཁམ་དུ་བྱས་ནས་མིད་པའི་ཕྱིར་ཁམ་གྱི་ཟས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཟས་མ་
ཡིན། རང་གི་དབང་པོ་དང་། དེའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་མི་འདོགས་ཤིང་། གྲོལ་བ་ཕྱིར་མི་འོངས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་མི་ཕན་
ཕྱིར། རེག་པ་གསུམ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཟས་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཀ་དག་ནའོ། །ཟས་ནི་སྲིད་པ་གསོ་བར་
བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཟག་མེད་རྣམས་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པས་ཟས་མ་ཡིན་ནོ། །བྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཡིན་ན་སྲིད་པ་འཚོལ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཁུ་
ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྒྱུར་བྱས་པ་མེད་པས་དེ་ནི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྲིད་པ་འཚོལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་འཚོལ་དང་། དྲི་ཟ་བའི་ཕྱིར་དྲི་ཟ་དང་། 
8-480
འཆི་སྲིད་དང་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་བྱུང་བས་སྲིད་པ་བར་མ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་དེ་དག་གིས་བར་སྲིད་ཁོ་ན་བསྟན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་
ཟས་བཞི་ཁོ་ན་ཞེ་ན། འདི་ལ་གནས་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དང་། བརྟེན་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེར་རིམ་པ་བཞིན་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཁམས་
དང་རེག་བྱ་གཉིས་སོ། །དེ་གཉིས་སྐྱེས་པའི་སྲིད་པ་གསོ་བར་བྱ་བ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་སེམས་པས་ནི་ཡང་སྲིད་པ་གཞན་འཕེན་པ་དང་། འཕངས་ཟིན་པ་ནི་ལས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་
བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིས་དོན་དུ་སེམས་པ་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་ནོ། །འདི་གཉིས་མ་སྐྱེས་པའི་སྲིད་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་གཙོ་
བོ་ཡིན་ནོ། །ཟས་སྔ་མ་གཉིས་སྐྱེས་ཟིན་གསོ་བས་མ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་མ་ལྟ་བུའོ། །ད་ནི་དེ་དག་སེམས་གང་ལ་གནས་ཏེ་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་
བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། ཁམས་དང་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། 
8-481
སྐྱེ་བ་དང་ཆོས་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་འདོད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་བར་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའང་དེའོ། །འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་ཚོར་བ་
བཏང་སྙོམས་ལ་སྟེ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་བཞག་པ་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ལའང་འཆི་འཕོའམ་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། སེམས་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་མེད་དོ། །འཆི་བའི་སྲིད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་
གསུམ་སྟེ། མྱ་ངན་འདས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལུང་བསྟན་མིན་པ་ཁོ་ན་ལ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བཏང་སྙོམས་ཡོད་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ། །ཅི་སྟེ་མེད་
ན་ནི་སྤྱོད་ལམ་པ་ཁོ་ན་ལ་སྟེ་གཉིས་སོ། །འཆི་ན་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་རྣམ་ཤེས་འགག་ཅེ་ན་ཅིག་ཅར་འཆི་ན་ནི་ཡིད་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་མོད་ལ་འགག་པར་
འགྱུར་རོ། །རིམ་གྱིས་ན་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ངན་སོང་། མིར་འགྲོ་བ། ལྷར་འགྲོ་བ། མི་སྐྱེ་བ་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་གྲངས་རིམ་གྱིས་འཆི་ན་རྐང་པ་དང་ལྟེ་བ་དང་། སྙིང་ཁར་ཡིད་འཆི་འཕོའོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
这些有中哪些具备哪些呢？除了无色中有外的三种，其余欲界和色界具有所有四种有。众生如何维持生存呢？通过食物维持，食物有四种：段食、触食、意思食、识食。第一种段食有粗细两种。欲界中是香、味、触三处的自性，因为通过鼻、舌、身切成段并成团吞下，所以称为段食。色处不是食物，因为它不能利益自己的根和大种，也不利益已解脱的不还和阿罗汉见到极悦意的食物。触由三和合而生，思是意业，有漏识是食，这些在三界中都存在。食是能够滋养有的意思，而无漏[法]是为了灭尽它而生，所以不是食物。已出生的是指已生为有情，那么寻求有是什么呢？因为没有精血等任何因素，所以是从意生，因为从意而生，所以称为意生；因为本性是寻求有，所以称为寻有；因为食香，所以称为食香；因为产生于死有和生有之间，所以称为中有；因为趣向生，所以称为现起。这些名称都只是指中有。为什么只有四食呢？此中，所依是具有根的身体，所依止是心和心所法，为了使它们依次增长，有段[食]和触[食]两种。这两者是已生有的养育中的主要[因素]。意思能投生其他有，已投生的则是通过业熏习的识种子成就，所以有思和识两种，依次所说。这两者是未生有的产生中的主要[因素]。前两种食滋养已生，如乳母，后两种产生[有]，如母亲。现在，它们依止何种心而死亡转生和出生呢？善根圆满、结生善根、离欲界地和界、退失、死亡、
出生这六种法，唯在意识中，不在其他[识]中。中有结生也是如此。死亡和出生在舍受中，因为[这种受]不明显。既不在入定专一之心中死亡或出生，也不在无心中有死亡或出生。死有有三种：涅槃的阿罗汉唯在无记中，即在欲界中，如果有异熟舍受，则住在异熟心中。如果没有，则唯在威仪心中，有两种。死亡时，识在身体哪一部位灭尽呢？如果是顿死，则意与身根同时迅速灭尽。如果是渐死，下趣者、生为人者、生为天者、不再生的阿罗汉们依次是从脚、脐、心处死亡。


 །ཕྱི་
མ་ལ་གཞན་དག་སྤྱི་བོར་ཟེར་རོ། །འཆི་བའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི། རྡོ་ལེབ་བསྲེགས་པའི་ཐོག་ཏུ་ཆུས་བཏབ་པ་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །
8-482
གནད་གཅོད་པའི་ཚོར་བས་ཉེན་པ་དག་དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་འཆི་ལ། གནད་གཅོད་པ་ནི་ཆུ་སོགས་པ་མེ་རླུང་གི་ཁམས་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དྲག་ཏུ་འཁྲུགས་པས་མཚོན་བརྡར་བས་བཏབ་
པ་དང་འདྲ་བར་ཚོར་བ་མི་བཟད་པ་དག་གིས་བཅད་པ་ཡིན་གྱི། ཤིང་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སའི་ཁམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་བཞི་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ། སྐྱོན་དེའང་གཙོ་བོར་ཁམས་དེ་གསུམ་ཡིན་པས་སོ། །ལྷ་ལ་འཆི་བའི་ལྟས་ལྔ་སྟེ། གོས་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར། མེ་ཏོག་གི་འཕྲེང་བ་རྙིངས་པར་འགྱུར། མཆན་ཁུང་གཉིས་ནས་
རྔུལ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ལུས་ལ་དྲི་ང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། རང་གི་སྟན་ལ་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་ན་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་ཚོགས་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ། ཚོགས་གསུམ་ནི། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚོགས་དང་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚོགས་དང་། མ་ངེས་པའི་ཚོགས་སོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་ལས་རིང་དུ་སོང་བས་
འཕགས་པ་སྟེ། གཏན་དུ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ཟག་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ངེས་པའོ། །
8-483
མཚམས་མེད་བྱེད་པ་དག་ནི་དམྱལ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དེར་སྐྱེ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བཤད་པ་ལ།
སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན། ལུས་དང་ཚེ། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད། བསྐལ་པའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་གཅིག་གནས་པར་འདོད་པའི་འོག་
དག་གི་གཞི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་པར་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྔམས་སུ་ནི་དཔག་ཚད་ས་ཡ་དྲུག་འབུམ། རྒྱར་ནི་གྲངས་མེད་དོ། །ཚན་
པོ་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་གཞིག་པར་མི་ནུས་པར་སྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྟེང་ན་སྤྲིན་རྣམས་འདུས་ནས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་གཉའ་ཤིང་ཙམ་འབབ་པ་དེའི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་ཏེ། དེའི་རྔམས་སུ་
དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་དང་། སྟོང་ཕྲག་དག་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཆུ་དེ་ཐད་ཀར་མི་བོ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །དེར་ལས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་རླུང་དག་གིས་དེ་ཀུན་ནས་དཀྲུགས་
པས་འོ་མ་སྐོལ་བས་སྤྲིས་མ་ཆགས་པ་ལྟ་བུར། འོག་མ་ཆུ་སྟེང་མ་གསེར་གྱི་ས་གཞིར་ཏེ་གཉིས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིས་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱི་རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད། ལྷག་མ་དག་ནི་གསེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྔམས་སུ་འགྱུར་ཏེ་གསུམ་འབུམ་ཉི་ཁྲིའོ། །
8-484
ཆུ་དང་གསེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ་མཉམ་ལ། རྒྱའི་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཐད་ཀར་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དང་བརྒྱ་ཕྲག་ནི་ཕྱེད་དང་ལྔ་རྣམས་སོ། །ཁོར་ཡུག་ཏུ་ནི་ཟླུམ་པོ་
ཡིན་པས་གསུམ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཙ་ན་དཔག་ཚད་ས་ལ་ཕྲག་གསུམ་དང་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཁྲི་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །གསེར་གྱི་ས་གཞི་སྟེང་དུ། ཆར་པའི་རྒྱུན་དག་བབ་སྟེ་ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་
ཚོགས་ཡོད་པའི་ཆུ་དེ་དག་མཐུ་རྣམ་པ་དུ་མའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་རླུང་དག་གིས་བསྲུབས་པས། དེ་ལ་དབུས་ན་ལྷུན་པོ། གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང་། གཤོལ་མདའ་འཛིན་དང་། སེང་ལྡེང་ཅན་དང་། དེ་
བཞིན་བལྟ་ན་སྡུག་རི་དང་། རྟ་རྣ་དང་ནི་རྣམ་འདུད་དང་། མུ་ཁྱུད་འཛིན་རིས་ར་བ་རིམ་པ་བདུན་བསྐོར་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་ནི་ཕྱི་ལ་གླིང་རྣམས་ཡིན་ནོ།

这是您要求的藏文直译成简体中文：
对于最后[一种]，其他人说是顶门。死亡时身体的根，如同在被烧热的石板上浇水而萎缩一样，在脚等处消失。被断要害的感受所折磨的人们如此渐次死亡，断要害是指水等火风诸界中任何一个剧烈紊乱，如同被磨利的武器刺入一样，被难忍的感受所割断，而不像切割木头那样。为什么不是地界呢？因为没有第四种过患，即风、胆、痰三种，这些过患主要是那三种界。
天人有五种死相：衣服变得有垢，花鬘变旧，两腋下流汗，身上发出臭味，对自己的座位不再喜乐。众生世间如此出生、住留和死亡时，世尊安立为三种补特伽罗：正性定聚、邪性定聚和不定聚。因远离恶法故称为圣者，因为获得永远断离的得。那些生起无漏道的补特伽罗，因为确定灭尽烦恼，所以是正性定聚。造无间罪的人，因为确定生于地狱，所以是邪性定聚。除这两者之外的是不定聚。第三，生于器世间的解说分为
器世间、身寿、度量标准、劫的建立四部分。首先，器世间是一个三千大千世界安住的下面基础，因众生业力的缘故，依于虚空现起风轮，其厚度是一百六十万由旬，宽度无数。坚硬到连大金刚杵也不能摧毁。其上集聚云朵，降下如车轴般的连续大雨，形成水轮，其厚度是一百一十万由旬。水不会横向流散是因为业力。那里，由业力生起的风将其搅动，如同煮沸的牛奶上形成凝结的膜一样，下面是水，上面成为金地，形成两层。之后水轮厚度是八十万由旬，剩余的成为金轮的厚度，即三十二万由旬。
水轮和金轮的宽度相同，直径东西方向有一百二十三万五百由旬。周围是圆形的，所以是三倍[直径]。这样就是三百六万零三百五十由旬。在金地之上，降下雨流，具有各种种子的水被具有多种力量差别的风搅动，因而在中央形成须弥山，被七座环山如同围墙般环绕：持轭山、担山、檀木山、妙见山、马耳山、象鼻山和持边山。然后外面是诸洲。


 །དེ་དག་གི་ཕྱི་རོལ་
ན་ནི་ཁོར་ཡུག་སྟེ། ནང་མའི་རི་བདུན་གསེར་ཡིན། ཕྱི་མ་དེ་ལྕགས་སོ། ། ལྷུན་པོ་ནི་རིན་ཆེན་གསེར་དངུལ་བཻཌཱུརྻ་ཤེལ་བཞིའི་རང་བཞིན་ངོས་བཞི་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུས་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དེའི་
ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བ་ལས་འདི་ཕྱོགས་བཻཌཱུརྻ་དེས་ནམ་མཁའ་སྔོན་པོར་སྣང་ངོ་། །དེ་དག་ཆུའི་ནང་དུ་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་དག་ནུབ་བོ། །རི་རབ་དེ་བཞིན་ཆུ་ལས་སྟེང་དུ་ཡང་དཔག་ཚད་དག་ནི་བརྒྱད་ཁྲི་འཕགས་པས་འཕང་དུ་འབུམ་དྲུག་ཁྲིའོ། །
8-485
ལྷག་མ་བརྒྱད་པོའི་འཕང་དུ་ཆུ་ལས་འཐོན་པ་ཕྱེད་ཕྱེད་དབྲི་བས་ཏེ། རི་རབ་ཀྱི་ཕྱེད་གཉའ་ཤིང་འཛིན། དེའི་ཕྱེད་གཤོལ་མདའ་འཛིན་ནས་ཁོར་ཡུག་གི་བར་ཕྱི་མ་དེ་ལ་སུམ་བརྒྱ་ཕྱེད་དང་
བཅུ་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ཆུ་ལས་ཇི་ཙམ་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་རྔམས་སུ་རྒྱར་ཡང་རང་རང་འཕང་དང་མཉམ་མོ། །རི་དེ་དག་གི་བར་དུ་ནི་ཆུ་འོབས་ལྟ་བུར་བསྐོར་བའི་བདུན་ནི་རོལ་པའི་
མཚོ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་འབའ་ཞིག་གོ །ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། བསིལ། ཞིམ། ཡང་། འཇམ། དང་བ། དྲི་ང་མེད་པ། འཐུངས་ན་མགྲིན་པ་དང་ལྟོ་བར་མི་གནོད་པའོ། །དེ་དག་ལས་
དང་པོའི་ཁ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །རོལ་མཚོ་དེ་དག་ནི་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཟླུམ་པོ་ཡི་ངོས་ལ་སུམ་འགྱུར་རོ། །རོལ་མཚོ་གཞན་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་དབྲི་སྟེ།
གཉིས་པའི་ཁ་ཞེང་དང་པོའི་ཕྱེད་བཞི་ཁྲི་ནས། བདུན་པའི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ལྷག་མ་མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་ཕྱི་ཁོར་ཡུག་གི་ནང་དུ་གནས་པ་ནི་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་
ལ། ཚྭ་ཆུའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཁ་ཞེང་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་ནི་ཉི་ཤུ་གཉིས་རྣམས་ཆུ་འོབས་ལྟ་བུར་བསྐོར་རོ། །དེ་ལ་ནི་གླིང་རྣམས་གནས་པའི་ལྷོ་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་འཛམ་བུ་གླིང་སྟེ་ངོས་གསུམ་ལ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས་སོ། །
8-486
ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ཡིན་པས་ངོས་ཕྱི་ལ་བསྟན་པ་གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི། ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ལུས་འཕགས་ཀྱི་གླིང་ནི་ཟླ་གམ་འདྲ། ངོས་གསུམ་འདི་དང་འདྲ་ལ། ཆུང་ཤོས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་
དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བ་ལང་སྤྱོད་པའི་གླིང་ཟླུམ་པོ་སྟེ། ཕྱི་སྐོར་ལ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །དེ་དབུས་ཐད་ཀར་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་
སུ་སྒྲ་མི་སྙན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དེ། གྲུ་བཞི་པ་ངོས་མཉམ་པའོ། །གླིང་གི་དབྱིབས་ཅི་འདྲ་བས་དེར་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་གདོང་གི་དབྱིབས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་བཤད་དོ། །དེ་ཡི་བར་གྱི་གླིང་
བརྒྱད་ནི་གླིང་གཡོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལུས་དང་ལུས་འཕགས་གཉིས་ཤར་གླིང་གི་འཁོར། སྒྲ་མི་སྙན་དང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཟླ་བྱང་གླིང་དང་ནི། རྔ་ཡབ་དང་ནི་རྔ་ཡབ་གཞན་ལྷོ་གླིང་གི གཡོ་
ལྡན་དང་ནི་ལམ་མཆོག་འགྲོ་ནུབ་གླིང་གི་འཁོར་ཡིན་ལ། ཚད་དབྱིབས་དབུས་མ་དང་མཐུན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ན་མི་གནས་སོ། །ཁ་ཅིག་ལྷོ་ནུབ་ན་སྲིན་པོ་དག་གནས་སོ་ཟེར་རོ། །འཛམ་བུ་གླིང་
འདི་ཀའི་ནང་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་པོ་དགུ་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ན་གངས་རིའོ། །དེ་ནས་ནི་ཕར་སྤོས་ངད་ལྡང་བའི་རིའི་ཚུར་རོལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཆུ་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པའི་མཚོ་ཡོད། 
8-487
མིང་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་ཡང་གདྒཱ་དང་། སིནྡྷུ་དང་། སཱི་ཏ་དང་། པཀྵུ་སྟེ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་འབབ་པ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་གང་བ་ཡོད་དོ། །དེའི་དྲུང་ན་གང་
ལ་འབྲས་བུ་དམར་པོ་དག་ཡོད་པའི་ཤིང་འཛམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་འདི་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གྲགས་སོ། །འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན་དམྱལ་
བ་མནར་མེད་པ་ཡོད་དེ། གནམ་འཕང་དང་རྒྱ་མཉམ་མོ། །དེའི་འོག་གཞི་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །འདི་ནས་ནི་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི་ཡོད་དོ།

 །དེ་དག་གི་ཕྱི་རོལ་
ན་ནི་ཁོར་ཡུག་སྟེ། ནང་མའི་རི་བདུན་གསེར་ཡིན། ཕྱི་མ་དེ་ལྕགས་སོ། ། ལྷུན་པོ་ནི་རིན་ཆེན་གསེར་དངུལ་བཻཌཱུརྻ་ཤེལ་བཞིའི་རང་བཞིན་ངོས་བཞི་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུས་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དེའི་
ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བ་ལས་འདི་ཕྱོགས་བཻཌཱུརྻ་དེས་ནམ་མཁའ་སྔོན་པོར་སྣང་ངོ་། །དེ་དག་ཆུའི་ནང་དུ་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་དག་ནུབ་བོ། །རི་རབ་དེ་བཞིན་ཆུ་ལས་སྟེང་དུ་ཡང་དཔག་ཚད་དག་ནི་བརྒྱད་ཁྲི་འཕགས་པས་འཕང་དུ་འབུམ་དྲུག་ཁྲིའོ། །
8-485
ལྷག་མ་བརྒྱད་པོའི་འཕང་དུ་ཆུ་ལས་འཐོན་པ་ཕྱེད་ཕྱེད་དབྲི་བས་ཏེ། རི་རབ་ཀྱི་ཕྱེད་གཉའ་ཤིང་འཛིན། དེའི་ཕྱེད་གཤོལ་མདའ་འཛིན་ནས་ཁོར་ཡུག་གི་བར་ཕྱི་མ་དེ་ལ་སུམ་བརྒྱ་ཕྱེད་དང་
བཅུ་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ཆུ་ལས་ཇི་ཙམ་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་རྔམས་སུ་རྒྱར་ཡང་རང་རང་འཕང་དང་མཉམ་མོ། །རི་དེ་དག་གི་བར་དུ་ནི་ཆུ་འོབས་ལྟ་བུར་བསྐོར་བའི་བདུན་ནི་རོལ་པའི་
མཚོ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་འབའ་ཞིག་གོ །ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། བསིལ། ཞིམ། ཡང་། འཇམ། དང་བ། དྲི་ང་མེད་པ། འཐུངས་ན་མགྲིན་པ་དང་ལྟོ་བར་མི་གནོད་པའོ། །དེ་དག་ལས་
དང་པོའི་ཁ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །རོལ་མཚོ་དེ་དག་ནི་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཟླུམ་པོ་ཡི་ངོས་ལ་སུམ་འགྱུར་རོ། །རོལ་མཚོ་གཞན་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་དབྲི་སྟེ།
གཉིས་པའི་ཁ་ཞེང་དང་པོའི་ཕྱེད་བཞི་ཁྲི་ནས། བདུན་པའི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ལྷག་མ་མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་ཕྱི་ཁོར་ཡུག་གི་ནང་དུ་གནས་པ་ནི་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་
ལ། ཚྭ་ཆུའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཁ་ཞེང་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་ནི་ཉི་ཤུ་གཉིས་རྣམས་ཆུ་འོབས་ལྟ་བུར་བསྐོར་རོ། །དེ་ལ་ནི་གླིང་རྣམས་གནས་པའི་ལྷོ་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་འཛམ་བུ་གླིང་སྟེ་ངོས་གསུམ་ལ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས་སོ། །
8-486
ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ཡིན་པས་ངོས་ཕྱི་ལ་བསྟན་པ་གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི། ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ལུས་འཕགས་ཀྱི་གླིང་ནི་ཟླ་གམ་འདྲ། ངོས་གསུམ་འདི་དང་འདྲ་ལ། ཆུང་ཤོས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་
དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བ་ལང་སྤྱོད་པའི་གླིང་ཟླུམ་པོ་སྟེ། ཕྱི་སྐོར་ལ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །དེ་དབུས་ཐད་ཀར་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་
སུ་སྒྲ་མི་སྙན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དེ། གྲུ་བཞི་པ་ངོས་མཉམ་པའོ། །གླིང་གི་དབྱིབས་ཅི་འདྲ་བས་དེར་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་གདོང་གི་དབྱིབས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་བཤད་དོ། །དེ་ཡི་བར་གྱི་གླིང་
བརྒྱད་ནི་གླིང་གཡོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལུས་དང་ལུས་འཕགས་གཉིས་ཤར་གླིང་གི་འཁོར། སྒྲ་མི་སྙན་དང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཟླ་བྱང་གླིང་དང་ནི། རྔ་ཡབ་དང་ནི་རྔ་ཡབ་གཞན་ལྷོ་གླིང་གི གཡོ་
ལྡན་དང་ནི་ལམ་མཆོག་འགྲོ་ནུབ་གླིང་གི་འཁོར་ཡིན་ལ། ཚད་དབྱིབས་དབུས་མ་དང་མཐུན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ན་མི་གནས་སོ། །ཁ་ཅིག་ལྷོ་ནུབ་ན་སྲིན་པོ་དག་གནས་སོ་ཟེར་རོ། །འཛམ་བུ་གླིང་
འདི་ཀའི་ནང་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་པོ་དགུ་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ན་གངས་རིའོ། །དེ་ནས་ནི་ཕར་སྤོས་ངད་ལྡང་བའི་རིའི་ཚུར་རོལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཆུ་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པའི་མཚོ་ཡོད། 
8-487
མིང་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་ཡང་གདྒཱ་དང་། སིནྡྷུ་དང་། སཱི་ཏ་དང་། པཀྵུ་སྟེ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་འབབ་པ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་གང་བ་ཡོད་དོ། །དེའི་དྲུང་ན་གང་
ལ་འབྲས་བུ་དམར་པོ་དག་ཡོད་པའི་ཤིང་འཛམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་འདི་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གྲགས་སོ། །འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན་དམྱལ་
བ་མནར་མེད་པ་ཡོད་དེ། གནམ་འཕང་དང་རྒྱ་མཉམ་མོ། །དེའི་འོག་གཞི་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །འདི་ནས་ནི་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི་ཡོད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
在这些的外围有周围环绕的山脉。内侧的七座山是金质的。外侧的那座山是铁质的。须弥山是由金、银、琉璃、水晶四种宝物构成，四面各具有这样的本质，由于这种力量，使得那个方向的天空呈现其颜色，其中这个方向因琉璃而使天空呈现蓝色。这些山在水中沉没了八万由旬。须弥山从水面向上也升起八万由旬，因此总高为十六万由旬。
8-485
其余八座山的高度从水面露出的部分是每座比前一座减半，即持双山是须弥山的一半，持轭山是持双山的一半，依次递减到铁围山，铁围山的高度是三百一十二点五由旬。这些山从水中向上突出多少，其宽度也与各自的高度相等。这些山之间环绕着像水沟一样的七个游戏海，它们充满具有八功德的水。八功德是：清凉、甘美、轻盈、柔软、清澈、无臭、饮用不伤喉咙和肚子。其中第一个游戏海的宽度为八万由旬。这些游戏海被称为内海，其周长是直径的三倍。其他游戏海的宽度依次减半，第二海的宽度是第一海的一半即四万由旬，直到第七海的宽度为一千二百五十由旬。在持边山外围、铁围山内侧存在的是外大海，其本质是咸水。其宽度为三十二万二千由旬，环绕如水沟。四大部洲位于此海中，在南方是南瞻部洲，三面各二千由旬。
8-486
因为形状像车，所以外侧朝外的一面长三点五由旬。在东方是东胜神洲，形状像半月，三面与南瞻部洲相同，最小的一面为三百五十由旬。在西方是西牛贺洲，形状圆形，周长七千五百由旬。其直径为三千五百由旬。在北方是北俱卢洲，面积为八千由旬，是四方形且四边等长。据说各洲居民的面孔形状与其所在洲的形状相同。各洲之间有八个小洲，称为附属小洲：身洲和胜身洲是东胜神洲的附属，圣道和圣道月是北俱卢洲的附属，柄杵洲和其他柄杵洲是南瞻部洲的附属，动摇洲和胜道行洲是西牛贺洲的附属，它们的大小形状与主洲相似。所有这些小洲都有人居住。有些人说在西南方有罗刹居住。在南瞻部洲北方，越过九座黑山后有雪山。再往北，在雪山与香山之间，有一个宽度为五十由旬的湖泊。
8-487
这湖泊名为无热恼湖，有恒河、信度河、悉多河和博叉河四大河流注入，湖中充满具有八功德的水。湖边生长着一种称为瞻部的树，其果实为红色，因这棵树而此洲得名瞻部洲。就在南瞻部洲下方二万由旬处有无间地狱，其高度和宽度相等。其下的基层也是相同的厚度。从这里到那里的距离是四万由旬。


 །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་ཆད་མེད་པར་མནར་བའི་ཕྱིར་མནར་
མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་སྟེང་ན་དམྱལ་བ་གཞན་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་། ངུ་འབོད་དང་། བསྡུས་འཇོམས་དང་། ཐིག་ནག་དང་། ཡང་སོས་ཏེ་བདུན་པོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་
ལ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡང་སོས་ན་ནི་ལུས་རྣམས་བཅད་ཅིང་ཕུག་ལ་གཏགས་ཀྱང་རླུང་གྲང་མོ་དག་ལངས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡང་སོས་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རབ་
ཏུ་ཚ་བ་ནས་ཡང་སོས་ཀྱི་བར་གོང་ནས་གོང་དུའོ། །བརྒྱད་པོའི་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་གནོད་པ་བྱས་ནས་ཡང་འདི་དག་གནོད་པ་བྱེད་པས་ཀུན་ལ་ལྷག་མའི་གནས་བཅུ་དྲུག་སྟེ། གང་ཞེ་ན། 
8-488
དེ་དག་གི་ངོས་བཞིའི་དབྱེ་བས་ཏེ་རེ་རེ་ན། མེ་མ་མུར་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་གང་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་རྐང་པ་བཞག་ན། པགས་པ་དང་ཤ་ཁྲག་ཞིག་པར་འགྱུར་ལ། རྐང་པ་
བཏེག་ན་པགས་པ་དང་ཤ་ཁྲག་སླར་སྐྱེ་བ་དང་། རོ་མྱགས་སྐྱག་པའི་འདམ་རྫབ་འབུ་མཆུ་རྣོན་པོ་ལུས་དཀར་ལ་མགོ་ནག་པ་དག་གིས་རུས་པའི་བར་དུ་འབིགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྤུ་གྲིའི་
སོས་གཏམས་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་གང་དུ་འགྲོ་བ་ན་པགས་པ་དང་ཤ་ཁྲག་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་སོགས་པ་ལོ་མ་རལ་གྲི་ལྟ་བུའི་ནགས་ཁྲོད་དུ་རལ་གྲི་རྣོན་པོ་རྣམས་ལྷུང་བས་ཡན་ལག་
དང་ཉིང་ལག་གཅོད་པ་དང་། ཁྱི་སྲེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཤལ་མ་ལི་ལྕགས་ཚེར་རྣོན་པོ་སོར་བཅུ་དྲུག་པ་གོང་དུ་འཛེག་པ་ན་ནི་ཚེར་མ་ཐུར་དུ་
ཁ་བལྟས་ཏེ་འབབ་པ་ན་གྱེན་དུ་ཁ་བལྟས་ཏེ་འཛུག་པ། ཁྭ་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ཕྱུང་ཏེ་ཟ་བ་རྣམས་མཚོན་ཆ་མངོན་པར་འབབ་པ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་བྱའོ། །བཞི་པ་
ཆུ་བོ་རབ་མེད་ཐལ་ཆུ་ཁོལ་མས་གང་བ་འགྲམ་ན་སྐྱེས་བུ་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པས་བསྲུང་ཞིང་། སྟེང་འོག་སྣམ་ལོགས་གར་འགྲོ་ཡང་བརྡུང་ཞིང་འཚེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་འོབས་བཞིན་དུ་བསྐོར་བའོ། །
8-489
ཆུ་བུར་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་དང་། སོ་ཐམ་ཐམ་པ་དང་། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་དང་། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་དང་། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང་། པདྨ་ལྟར་གས་པ་དང་། པདྨ་ལྟར་ཆེར་གས་
པ་སྟེ་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་ནི་གཞན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་ཀ་ནའོ། །མིང་འདི་རྣམས་སེམས་ཅན་གྲང་བ་མི་བཟད་པས་ཉེན་པས་དེ་དག་གི་ལུས་དང་སྒྲ་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པས་གྲང་
བའི་དམྱལ་བའོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཙམ་གྱི་འོག་ན་མནར་མེད་པའི་གོ་དེ་ཙམ་ཡངས་པ་ཅི་ཤོང་ཞེ་ན། གླིང་རྣམས་ནི་འབྲུའི་ཕུང་པོ་བཞིན་ཞབས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོ་ནི་རིམ་གྱིས་གཞོལ་བ་ཡིན་ཞེས་གྲག་གོ །དམྱལ་བ་བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་སྤྱིའི་ལས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་ལས་དག་གིས་གྲུབ་པས། རྣམ་པ་
དུ་མ་ཡོད་ལ་གནས་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་གཤིན་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་གནས་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་འོག་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱས་བཅད་པར་ཡོད་དོ་གཞན་དེ་
ལས་འཕྲོས་པའོ། །དུད་འགྲོ་ནི་ཐང་དང་ཆུ་དང་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ནི་འཕྲོས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐུན་མོང་བའི་ལས་དབང་གིས་བར་སྣང་ལ་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་རྣམས་དང་། 
8-490
འཕུལ་བར་བྱེད་པའི་རླུང་དག་གྲུབ་སྟེ། རི་རབ་ལ་རླུང་གིས་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་འཁོར་རོ། །ཉི་ཟླ་དང་འདིའི་བར་ཐག་དེ་གཉིས་ལྷུན་པོའི་ཕྱེད་ན་རྒྱུ་བས་བཞི་ཁྲི། དེ་གཉིས་ཚད་ཅི་ཙམ་
ཞེ་ན། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ། ཉི་མ་དེའི་སྟེང་དུ་གཅིག་དང་བཅས་པ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གོ ། ཉི་མའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་འོག་གཞི་མེ་ཤེལ་ཡིན་པས་ཚ་བར་བྱེད་
པ། ཟླ་བའི་ཆུ་ཤེལ་ཡིན་པས་བསིལ་བར་བྱེད་པ། གཉིས་ཀ་སྣང་བར་བྱེད་པར་མངོན་པར་གྲུབ་བོ།

那是因为无间断地经受痛苦折磨，所以称为无间地狱。在其上有其他地狱：极热地狱、热地狱、大号叫地狱、号叫地狱、众合地狱、黑绳地狱、等活地狱，这七个地狱中的痛苦是有间断的。在等活地狱中，众生的身体被割裂、穿刺后，有冷风吹起，使那些众生恢复过来等等。从极热地狱到等活地狱，苦痛依次递减。在这八大地狱中遭受伤害后，又在这些地方继续遭受伤害，所有地狱都有十六个附属处，那是什么呢？
8-488
这是按照四面的划分，每面都有：烧煨坑，深及膝盖，众生把脚放进去时，皮肉血液会被毁坏，抬起脚时，皮肉血液又会重新生长；粪尿泥沼，有尖嘴身白头黑的虫子钻透至骨头；布满剃刀的大道，行走时皮肉血液会被毁坏；如剃刀叶的森林，锋利的剃刀掉落砍断肢体和关节，还有野狗撕咬；铁刺树，有十六指长的尖锐铁刺，向上爬时刺朝下，下来时刺朝上刺入；铁嘴乌鸦啄出眼睛食之——这些因类似于刀剑雨般降落，所以归为一类。第四种是无遮河，充满沸腾的碱水，岸边有持武器的人守卫，无论众生往上下四方何处逃，都会被殴打煮烫。这些附属地狱环绕着大地狱，如同壕沟。
8-489
疱地狱、皰裂地狱、齿战地狱、阿切地狱（因寒冷而发出"啊切"声）、呼号地狱（发出"呜呼"声）、裂如青莲花地狱、裂如红莲花地狱、裂如大红莲花地狱，这八个寒冷地狱位于大地狱的四周。这些名称与众生因难忍的寒冷而身体变化和发出的声音相符，故称为寒冷地狱。南瞻部洲下方的无间地狱空间如此广阔，怎能容纳呢？据说，洲如谷物堆积一样底部宽广，因此大海是逐渐倾斜的。十六个地狱是由共业形成的，而孤独地狱则是由各自的业力形成，种类多样且位置不定。饿鬼之王名为阎魔，其居所在南瞻部洲下方五百由旬处。其他饿鬼则分散各处。旁生（畜生）生活在陆地、水中和空中，其根本居所是大海，其他则分散各处。由众生的共业力，虚空中形成日月星辰，
8-490
以及推动它们运行的风，这些围绕着须弥山如同车轮般旋转。日月与此洲的距离是须弥山高度的一半，约四万由旬。日月有多大呢？月亮的圆面直径为五十由旬，太阳比它大一由旬，即五十一由旬。太阳宫殿的底部是火水晶，所以产生热量；月亮宫殿的底部是水晶，所以产生凉爽；两者都明显地起到照明的作用。


 །ཅི་གླིང་བཞིར་ཉི་མ་གཅིག་གིས་སམ་མང་པོས་བྱ་བ་བྱེད་ཅེ་ན་གཅིག་གིས་ཏེ། དེ་
ཡང་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་ནམ་ཕྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ལུས་འཕགས་སུ་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཉི་མ་ཕྱེད་པ་དང་། བ་ལང་སྤྱོད་དུ་འཆར་བ་དུས་གཅིག་པས་སོ། །ཉི་མའི་འགྲོས་
ཀྱིས་འདི་ན་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་པའི་དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་དབྱར་ཟླ་ཐ་མའི་མར་ངོ་ནས་ཡིན་ལ། རགས་པར་བརྩིས་པས་དེའི་
ཕྱོགས་མཐའ་མའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་སྟོན་ཉིན་མཚན་མཉམ། ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་མོ་རིང་དུ་འགྲོ། དགུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཞི་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་དཔྱིད་ཉིན་མཚན་མཉམ། དེའི་དགུ་ནས་མཚན་མོ་ཐུང་དུ་འགྱུར་རོ། །
8-491
ཉིན་མོ་ཟློག་སྟེ་མཚན་རིང་དུ་འགྲོ་ཚེ་ཉིན་མོ་ཐུང་དུ་འགྲོ །མཚན་ཐུང་དུ་སོང་དུས་དེ་རིང་དུ་འགྲོ་བས་སོ། །ཉིན་མཚན་ཅི་ཙམ་རེས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཐང་ཅིག་གོ །སྔ་མ་
ཉི་མ་ལྷོ། ཕྱི་མ་བྱང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་སྟེ་བགྲོད་པ་གཉིས་སོ། །ཟླ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཉི་མ་དང་ནི་ཉེ་བ་ལས་དེའི་འོད་གཞལ་མེད་ཁང་ལ་འབབ། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ངོས་སུ་
རང་གི་གྲིབ་མས་འགྲིབ་པར་སྣང་བས་ཟླ་བ་འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཉི་ཟླ་སྐར་མ་སོགས་གཞལ་མེད་ཁང་ན་གནས་པ་སྟེ་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པར་གཏོགས་སོ། །དེ་དག་ལས་ས་ལ་གནས་པ་
ནི་བང་རིམ་དང་རི་བདུན་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །རི་རབ་འདི་ལ་བང་རིམ་བཞི་ཡོད་དེ། བར་གྱི་ཐག་ནི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུ། དང་པོ་རི་རབ་ལས་འབུར་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་དག་
ནི་བཅུ་དྲུག་དང་། གཉིས་པ་བརྒྱད་དང་། གསུམ་པ་བཞི་དང་། བཞི་པ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་འཕགས་སོ། །འོག་མ་དེ་ལ་གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་གཞོང་ཐོགས་དང་། དེ་ནས་གཉིས་པར་འཕྲེང་ཐོགས་དང་ནི་གསུམ་པར་
རྟག་མྱོས་འདི་དག་ཀྱང་ལྷ་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པའི་ནང་ཚན། བཞི་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་གནས་པ་དེ་བཞིན། རི་ནི་བདུན་པོ་དག་ལ་ཡང་དེ་དག་གི་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ཡོད་དེ། 
8-492
དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷའི་རིས་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷུན་པོའི་རྩེ་མོ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །ལྷུན་པོའི་རྩེའི་ངོས་རེ་རེ་ལ་བརྒྱད་ཁྲིའོ། །དེའི་ཕྱོགས་དང་མཚམས་བཞི་སྟེ་
བརྒྱད་ལ་ནི། ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་གནས་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པའི་ཚད་ཙམ་གྱིས་གྱེན་དུ་འཕགས་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལྕོག་ལྕགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དོ། །རི་རབ་དེའི་རྩེའི་དབུས་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་
གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་ངོས་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་པ་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་ས་གཞི་ཚོན་བརྒྱས་བཀྲ་བར་བྱས་པ། དེ་
ཡང་ཤིང་བལ་གྱི་འདབ་མ་བཞིན་དུ་མཉེན་པ། རེག་ན་འཇམ་པ། རྐང་པ་བཞག་པ་དང་ནེམ་བཏེག་པ་དང་སྤར་ཞེས་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་དབུས་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཕོ་བྲང་རྣམ་པར་རྒྱལ་
བྱེད་རིན་པོ་ཆེ་དང་གནས་རྣམ་པར་དུ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔལ་གྱིས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ངོ་མཚར་བར་བྱེད་པ་ངོས་ངོས་ཀྱི་སྲིད་དུ་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་
བཅུའོ། །གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོས་བཞི་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བཞི་ཡོད་དེ། ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་དང་། རྩུབ་འགྱུར་དང་། འདྲེས་མའི་ཚལ་དགའ་བའི་ཚལ་གྱིས་བརྒྱན་ནོ།

日月是否由一个太阳还是多个太阳为四大部洲服务呢？是由一个太阳，当北俱卢洲午夜时，东胜神洲日落，南瞻部洲正午，西牛贺洲日出，这些是同时发生的。根据太阳的运行，这里的白天黑夜长短会改变。根据论典，第二个夏月从世俗所认为的最后一个夏月的下半月开始。大致计算，在那个月份最后一天的初八日秋分日夜平分，从初九开始夜晚逐渐变长。在冬季的第四个月初八是春分日夜平分，从初九开始夜晚逐渐变短。
8-491
白天转变为夜长日短时，白天变短；夜晚变短时，白天变长。日夜变长多少是有固定时间的。前者是太阳向南运行，后者是向北运行，这是两种运行方式。月亮宫殿接近太阳时，太阳的光线照射在月亮宫殿上，在月亮的另一面，因自身的阴影显得被遮蔽，所以月亮有盈亏变化。日月星辰等居住在宫殿中，属于四大天王天。其中居住在地面上的是须弥山台阶和七山上的众神。须弥山有四个台阶，相互间距各为一万由旬。第一台阶从须弥山凸出一万六千由旬，第二台阶凸出八千由旬，第三台阶凸出四千由旬，第四台阶凸出二千由旬。在最下面的台阶上有手持钵的夜叉，第二台阶上有持花环的夜叉，第三台阶上有常醉的夜叉，这些都是四大天王天的成员。在第四台阶上有四大天王及其眷属诸神居住，同样在七山上也有他们的城镇和城市，
8-492
正因为如此，这个天神部类是最大的。须弥山顶上是三十三天。须弥山顶的每一面各有八万由旬。在其四方四隅八个方向上，有金刚手的住处，像铁塔一样向上突出五百由旬高的叠层建筑。在须弥山顶的中央有诸神的城市名为"妙见"，每边长二千五百由旬，高度为一点五由旬，黄金为地基，以百种颜色装饰，如棉花叶一般柔软，触感光滑，脚踩下去会陷入，抬起时又会回弹。在其中央有帝释天的宫殿"胜殿"，由各种珍宝和多种精美住所组成，以超越所有其他住所的荣耀而显得奇妙，每边长二百五十由旬。在城市的四面外围有四个神的游乐园：众车园、粗恶园、杂林园和喜林园作为装饰。


 །དེ་དག་གི་ནི་ཕྱོགས་བཞི་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུས་བཅད་པ་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་བའི་གནས། 
8-493
ས་བཞི་བཟང་པོ་ཕན་ཚུན་འགྲན་པ་ལྟ་བུར་མཛེས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞི། དེའི་བྱང་ཤར་གྱི་མཚམས་ན་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་དགའ་བ་མཆོག་སྟེར་བ། དེའི་རྩ་བ་
ནི་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཐུར་དུ་ཟུག །གནམ་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་བརྒྱ། ཡལ་ག་དང་འདབ་མ་དང་ལོ་མ་ནི་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུར་ཁྱབ་པ། དེའི་མེ་ཏོག་དང་འདབ་མ་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པའི་དྲི་
ངད་རྫི་ཕྱོགས་སུ་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ལྡང་ངོ་། །རྫི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ནི་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུར་ལྡང་ངོ་། །ལྷོ་ནུབ་མཚམས་ན་ལྷ་རྣམས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ལྷའི་
འདུན་ས་ཆོས་བཟང་ངོ་། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དེའི་སྟེང་གི་ལྷ་རྣམས་གཞལ་མེད་ཁང་ན་གནས་པ་སྟེ་མདོར་ན་ལྷའི་རིས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །
འདོད་པའང་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་མི་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲོད་པས་འཁྲིག་ལ། དེ་དག་ལ་ཁུ་ཆུ་མེད་ཀྱི་རླུང་བཏང་བས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་ལོ། །
འཐབ་བྲལ་བ་འཁྱུད་པ་ཙམ་གྱིས་དང་། དགའ་ལྡན་པ་ལག་བཅངས་བྱས་པས་དང་། འཕྲུལ་དགའ་བ་རྒོད་པས་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ལྟ་བས་འཁྲིག་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་སྨྲ་རྣམས་ན་རེ། 
8-494
ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་གཉིས་སྤྲོད་པས་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །ལྷའམ་ལྷ་མོ་གང་གི་པང་དུ་ལྷ་གཞོན་ནུའམ། གཞོན་ནུ་མ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་གང་དེ་དང་དེའི་བུ་དང་བུ་མོར་འཛིན་ནོ། །དེ་དག་
བོང་ཚོད་བྱིས་པ་ལོ་ལྔ་ལོན་པ་ནས་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ལྟ་བུའི་བར་རིམ་པ་བཞིན་ལྷའི་རིས་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལུས་ཀུན་རྫོགས་པ་གོས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་
སྐྱེའོ། །ལྷ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་སྐད་དེ་ལེགས་སྦྱར་དུ་སྨྲའོ། །ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་། འདོད་པ་བཞིན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་། འདོད་པ་བཞིན་བདག་
དང་གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་གསུམ་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་གི་མཚན་གཞི་ནི་རིམ་པ་བཞིན་འདོད་པའི་ལྷ་ཁ་ཅིག་དང་མིར་བཅས་པ་དང་། འཕྲུལ་
དགའ་བ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ས་དགུ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་དེ་དག་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཏིང་
ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་། དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བས་བདེ་བར་གནས་པ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་གནས་པའོ། །ལྷའི་གནས་ཉེར་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བར་ཐག་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞིའི་གནས་ནས་གནས་འོག་མ་འཛམ་བུ་གླིང་ཇི་སྲིད་པ་དེ་ནས་དེ་ཡི་གོང་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དེ་སྲིད། 
8-495
སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བར་ཇི་སྲིད་དེ་ནས་གོང་འཐབ་བྲལ་གྱི་བར་ནས། ཤིན་ཏུ་མཐོང་ནས་འོག་མ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཇི་སྲིད་གོང་ནས་འོག་མིན་པའི་གནས་སུ་
ཡང་དེ་སྲིད་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོག་མར་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའམ་གོང་མར་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་སྟོན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་དང་གོང་མའི་ལྷས་ཁྲིད་པར་
གྱུར་ན་ཡིན་གྱི། དེ་མ་གཏོགས་པ་བགྲོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་དག་གིས་གོང་མ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་དོ། །གླིང་བཞི་པ་དང་། ཉི་ཟླ་དང་། རི་རབ་དང་ནི་འདོད་ལྷ་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་
རྟེན་དང་བཅས་པ་ནི་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ། དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་པར་འདོད་ལ། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་ཡིན་ནོ། ། བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཏེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་
ཡོད་དོ།

在这些四方二十由旬处有诸神的游乐之处，
8-493
四处优良的地方，相互竞争般美丽。在其东北方向有圆生树，为诸神提供最殊胜的欲乐。其根向下延伸五十由旬，高度为百由旬，枝叶伸展覆盖五十由旬。当它的花朵和叶子全部开放时，其香气顺风飘散百由旬。逆风则飘散五十由旬。在西南方向有诸神议事的善法堂，那里诸神商议应做与不应做之事。三十三天之上的诸神居住在宫殿中，简言之，有二十二类天神。其中六类是享受欲乐的。欲界中，四大天王天和三十三天的天神像人类一样通过两两交合行淫，但他们没有精液，通过释放风气而消除热恼。离诤天通过拥抱，喜足天通过牵手，化乐天通过微笑，他化自在天则通过对视来行淫。有部论师们说，
8-494
所有天神都是通过双方交合的方式。若有天神或天女的膝上出现化生的天子或天女，他们就认为那是他们的儿子或女儿。这些天子天女的体形像五岁至十岁的孩童，依次在这些天界中出生。色界诸天出生时身体已完整且穿着衣服。所有天神都说圣语即梵语。有三种欲生：随所获得而受用者，随自己所化而受用者，随自己和他人所化而受用者，它们分别对应某些欲界天神和人类，化乐天，以及他化自在天。第三禅天的九种地是三种乐生，这些天神长时间安住于离生乐、定生喜乐、无喜之乐中。二十二天处之间的距离是：四大天王天距离下界南瞻部洲的距离，等于从四大天王天到上方三十三天的距离，
8-495
三十三天到南瞻部洲的距离，等于从三十三天到上方离诤天的距离，乃至从色究竟天到下方南瞻部洲的距离，也等于从色究竟天到色界顶处的距离，应当了知。下界出生者如果具有神通或成为上界众生的向导，即通过神通者或上界天神引导才能前往，除此之外不能前往。他们也看不见上界。四大部洲、日月、须弥山、欲界天和梵世合称为四大部洲世界。一千个这样的世界称为小千世界。一千个小千世界称为二千中千世界。一千个二千中千世界称为三千大千世界，其中包含一亿个四大部洲世界。


 །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ནི་ཆགས་པའོ། །གཉིས་པ་ལུས་དང་ཚེ་ནི། དེ་དག་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཚད་རང་ཁྲུ་བཞི་པ་དང་། 
8-496
ཕྱེད་དང་བཞི་པ། ཤར་གླིང་པ་དང་། བ་ལང་སྤྱོད་དང་ནི། བྱང་གླིང་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིམ་པ་བཞིན་ཁྲུ་བརྒྱད་བཅུ་དྲུག །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་སྟེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཉིས་འགྱུར་བསྐྱེད་
པས་སོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པས་ལྷའི་ལུས། སྡེ་རིས་བཞི་པ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་བཞི་ཆ་ནས་ནི་རྩ་གསུམ་པ་བཞི་ཆ་གཉིས་པ། འཐབ་བྲལ་བ་བཞི་ཆ་གསུམ་པ། དགའ་ལྡན་པ་རྒྱང་གྲགས། འཕྲུལ་
དགའ་བ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་དང་བཞི་ཆ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐྱེད་པའོ། །གཟུགས་ཅན་དང་པོ་ཚངས་རིས་པ་དཔག་ཚད་ཕྱེད། དེ་ཡི་གོང་མ་གཉིས་སྔ་མ་
ལས་ཕྱེད་ཕྱེད་བསྐྱེད་པ། འོད་ཆུང་བ་རྣམས་དཔག་ཚད་གཉིས་དེའི་ལྷག་མ་ཡན་ཆད་ལུས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། སྤྲིན་མེད་པ་རྣམས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ།
གསུམ་དོར་ཏེ། ཉིས་འགྱུར་དེ་ག་བསོད་ནམས་སྐྱེས་ནས་འོག་མིན་པའི་བར་དུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བས། དེའི་ལུས་དཔག་ཚད་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ངོ་། །ཚེ་ཡང་སྒྲ་མི་སྙན་ན་ཚེ་ལོ་སྟོང་སྟེ་གཉིས་
ན་ཕྱེད་ཕྱེད་སྤངས་པ་སྟེ་བ་ལང་སྤྱོད་ལྔ་བརྒྱ། ལུས་འཕགས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ན་མ་ངེས་ཏེ། ཐུང་བ་ཐ་མར་ནི་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ། རིང་བ་བསྐལ་པ་དང་པོ་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །
8-497
མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་འདོད་པ་དག་གི་ལྷ་རྣམས་ལས་ཆེས་འོག་མ་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པ་དག་གི་ཉིན་ཞག་གཅིག །དེ་སུམ་ཅུ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལོ། དེ་ལྟ་བུ་ཚེ་ལོ་
ལྔ་བརྒྱའོ། །གོང་མ་གཉིས་ཀ་ཉིས་འགྱུར་རོ། །མི་ལོ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཉིན་ཞག་ཏུ་བཞག་པ་དང་། དེའི་རང་ལོ་སྟོང་། མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ།བཞི་བརྒྱ། བརྒྱད་བརྒྱ། སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་མ་
འཐབ་བྲལ་བ་སོགས་སོ་སོའི་ཉིན་ཞག །རང་ལོ་ཉིས་སྟོང་། བཞི་སྟོང་། བརྒྱད་སྟོང་། ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཡིན་པས་སོ། །གཟུགས་ཅན་ཉིན་མཚན་མེད་པས་ཚེ་བརྩི་བ་ན་རང་ལུས་ཀྱི་ཚད་དཔག་ཚད་ཕྱེད་ཡིན་
པས་གཞལ་བའི་དེ་དག་གི་ཚེ་བསྐལ་པ་ཡི་ཕྱེད་ཡིན་པ་ནས། འོག་མིན་པའི་བསྐལ་པ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཡིན་པའི་བར་དུའོ། །གཟུགས་མེད་ལ་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ནི་ཉི་ཤུ་ལྷག་པས་ལྷག་པ་
ཡིན་ཏེ། བཞི་རིམ་པ་བཞིན། ཉིས་ཁྲི། བཞི་ཁྲི། དྲུག་ཁྲི། བརྒྱད་ཁྲིའོ། །འོད་ཆུང་ནས་བཟུང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་མ་དག་ནི་དེའི་ཕྱེད་ལ་བསྐལ་པར་བཞག་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཡང་
སོས་ལ་སོགས་པའི་ཚ་དམྱལ་བ་དྲུག་གི་ཚེ་ནི་རིམ་པ་བཞིན། འདོད་ལྷའི་ཚེ་དང་དེའི་ཉིན་ཞག་མཉམ་པར་བཞག་པའི་འདྲེས་ཀྱི་དེད་ན་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འདོད་པའི་ལྷ་དང་གྲངས་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ་ཡང་སོས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །
8-498
རབ་ཏུ་ཚ་བ་ནི་བར་བསྐལ་ཕྱེད་དོ། །མནར་མེད་ནི་བར་ཀྱི་བསྐལ་པའོ། །དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ། མཆོག་ཏུ་རིང་བ་ཀླུ་བརྒྱད་ལྟ་བུ་ནི་བར་བསྐལ་གཅིག་གོ །ཡི་དྭགས་རྣམས་
མི་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཉིན་ཞག་ཏུ་བཞག་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱའོ། །གྲང་དམྱལ་བའི་ཚེ་ཚད་ནི། ཡུལ་མ་ག་དྷའི་ཏིལ་གྱི་སྦྱང་ཁལ་བརྒྱད་ཅུ་ཤོང་བ་ཏིལ་གྱིས་འཕྱུར་བུར་བཀང་བའི་ནང་ནས་
ལོ་བརྒྱ་ཞིང་ཏིལ་གཅིག་ཕྱུང་བས་ནམ་དེ་ཟད་པར་གྱུར་པ་ཆུ་སྦུར་ཅན་གྱི་ཚེ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལྷག་མ་དྲུག་གི་ཚེ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་ཉི་ཤུས་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་དག་ལས་
སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པ་ལ་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མེད་དོ།

 །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ནི་ཆགས་པའོ། །གཉིས་པ་ལུས་དང་ཚེ་ནི། དེ་དག་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཚད་རང་ཁྲུ་བཞི་པ་དང་། 
8-496
ཕྱེད་དང་བཞི་པ། ཤར་གླིང་པ་དང་། བ་ལང་སྤྱོད་དང་ནི། བྱང་གླིང་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིམ་པ་བཞིན་ཁྲུ་བརྒྱད་བཅུ་དྲུག །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་སྟེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཉིས་འགྱུར་བསྐྱེད་
པས་སོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པས་ལྷའི་ལུས། སྡེ་རིས་བཞི་པ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་བཞི་ཆ་ནས་ནི་རྩ་གསུམ་པ་བཞི་ཆ་གཉིས་པ། འཐབ་བྲལ་བ་བཞི་ཆ་གསུམ་པ། དགའ་ལྡན་པ་རྒྱང་གྲགས། འཕྲུལ་
དགའ་བ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་དང་བཞི་ཆ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐྱེད་པའོ། །གཟུགས་ཅན་དང་པོ་ཚངས་རིས་པ་དཔག་ཚད་ཕྱེད། དེ་ཡི་གོང་མ་གཉིས་སྔ་མ་
ལས་ཕྱེད་ཕྱེད་བསྐྱེད་པ། འོད་ཆུང་བ་རྣམས་དཔག་ཚད་གཉིས་དེའི་ལྷག་མ་ཡན་ཆད་ལུས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། སྤྲིན་མེད་པ་རྣམས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ།
གསུམ་དོར་ཏེ། ཉིས་འགྱུར་དེ་ག་བསོད་ནམས་སྐྱེས་ནས་འོག་མིན་པའི་བར་དུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བས། དེའི་ལུས་དཔག་ཚད་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ངོ་། །ཚེ་ཡང་སྒྲ་མི་སྙན་ན་ཚེ་ལོ་སྟོང་སྟེ་གཉིས་
ན་ཕྱེད་ཕྱེད་སྤངས་པ་སྟེ་བ་ལང་སྤྱོད་ལྔ་བརྒྱ། ལུས་འཕགས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ན་མ་ངེས་ཏེ། ཐུང་བ་ཐ་མར་ནི་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ། རིང་བ་བསྐལ་པ་དང་པོ་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །
8-497
མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་འདོད་པ་དག་གི་ལྷ་རྣམས་ལས་ཆེས་འོག་མ་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པ་དག་གི་ཉིན་ཞག་གཅིག །དེ་སུམ་ཅུ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལོ། དེ་ལྟ་བུ་ཚེ་ལོ་
ལྔ་བརྒྱའོ། །གོང་མ་གཉིས་ཀ་ཉིས་འགྱུར་རོ། །མི་ལོ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཉིན་ཞག་ཏུ་བཞག་པ་དང་། དེའི་རང་ལོ་སྟོང་། མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ།བཞི་བརྒྱ། བརྒྱད་བརྒྱ། སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་མ་
འཐབ་བྲལ་བ་སོགས་སོ་སོའི་ཉིན་ཞག །རང་ལོ་ཉིས་སྟོང་། བཞི་སྟོང་། བརྒྱད་སྟོང་། ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཡིན་པས་སོ། །གཟུགས་ཅན་ཉིན་མཚན་མེད་པས་ཚེ་བརྩི་བ་ན་རང་ལུས་ཀྱི་ཚད་དཔག་ཚད་ཕྱེད་ཡིན་
པས་གཞལ་བའི་དེ་དག་གི་ཚེ་བསྐལ་པ་ཡི་ཕྱེད་ཡིན་པ་ནས། འོག་མིན་པའི་བསྐལ་པ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཡིན་པའི་བར་དུའོ། །གཟུགས་མེད་ལ་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ནི་ཉི་ཤུ་ལྷག་པས་ལྷག་པ་
ཡིན་ཏེ། བཞི་རིམ་པ་བཞིན། ཉིས་ཁྲི། བཞི་ཁྲི། དྲུག་ཁྲི། བརྒྱད་ཁྲིའོ། །འོད་ཆུང་ནས་བཟུང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་མ་དག་ནི་དེའི་ཕྱེད་ལ་བསྐལ་པར་བཞག་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཡང་
སོས་ལ་སོགས་པའི་ཚ་དམྱལ་བ་དྲུག་གི་ཚེ་ནི་རིམ་པ་བཞིན། འདོད་ལྷའི་ཚེ་དང་དེའི་ཉིན་ཞག་མཉམ་པར་བཞག་པའི་འདྲེས་ཀྱི་དེད་ན་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འདོད་པའི་ལྷ་དང་གྲངས་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ་ཡང་སོས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །
8-498
རབ་ཏུ་ཚ་བ་ནི་བར་བསྐལ་ཕྱེད་དོ། །མནར་མེད་ནི་བར་ཀྱི་བསྐལ་པའོ། །དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ། མཆོག་ཏུ་རིང་བ་ཀླུ་བརྒྱད་ལྟ་བུ་ནི་བར་བསྐལ་གཅིག་གོ །ཡི་དྭགས་རྣམས་
མི་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཉིན་ཞག་ཏུ་བཞག་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱའོ། །གྲང་དམྱལ་བའི་ཚེ་ཚད་ནི། ཡུལ་མ་ག་དྷའི་ཏིལ་གྱི་སྦྱང་ཁལ་བརྒྱད་ཅུ་ཤོང་བ་ཏིལ་གྱིས་འཕྱུར་བུར་བཀང་བའི་ནང་ནས་
ལོ་བརྒྱ་ཞིང་ཏིལ་གཅིག་ཕྱུང་བས་ནམ་དེ་ཟད་པར་གྱུར་པ་ཆུ་སྦུར་ཅན་གྱི་ཚེ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལྷག་མ་དྲུག་གི་ཚེ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་ཉི་ཤུས་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་དག་ལས་
སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པ་ལ་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མེད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"这一切都是一同消灭和一同产生的。产生即是形成。第二，身体和寿命：居住在那些处所的众生中，瞻部洲（南赡部洲）人的身高为四肘半或四肘，东胜身洲人、西牛货洲人以及北俱卢洲人的身高依次为八肘、十六肘、三十二肘，后一洲的身高是前一洲的两倍。
欲界天人因具有欲望而有天身，四大王天的身高为四分之一由旬，三十三天为四分之二由旬，离诤天为四分之三由旬，兜率天为一由旬，化乐天为一又四分之一由旬，他化自在天为二又二分之一由旬。色界众生中，初禅梵众天身高为半由旬，其上二天身高比前一天各增加一半，少光天的身高为二由旬，其余更高天的身体比前一天增加一倍，无云天为一百二十五由旬。
除去三倍，再加上两倍，从福生天到色究竟天之间应当了解，色究竟天的身高为一万六千由旬。寿命方面，北俱卢洲人寿命为一千岁，其余两洲各减去一半，即西牛货洲为五百岁，东胜身洲为二百五十岁。瞻部洲人寿命不定，最短为十岁，最长为劫初人的寿命，无法测量。
以人间五十年为一昼夜，欲界天中最低的四大王天一昼夜，三十日为一月，十二月为一年，如此寿命为五百岁。上面两天的寿命是前一天的两倍。以人间一百年为三十三天的一昼夜，该天的寿命为一千岁。人间二百年、四百年、八百年、一千六百年分别为离诤天等各自的一昼夜，寿命分别为二千岁、四千岁、八千岁、一万六千岁。
色界天因无昼夜，寿命计算是根据其身高，梵众天等寿命为半劫，色究竟天为一万六千劫。无色界天寿命为以二万增加的千劫，即依次为二万劫、四万劫、六万劫、八万劫。从少光天起计算为大劫，其下诸天以半大劫计为一劫。
等活等六种热地狱的寿命依次与欲界天寿命相同，若按照欲界天昼夜来计算，则等活地狱众生的寿命为五百岁等。极热地狱寿命为半中劫，无间地狱寿命为一中劫。
旁生（畜生）的寿命不定，最长如八龙王寿命为一中劫。饿鬼以人间一月为一昼夜计算，寿命为五百岁。寒冰地狱的寿命是，以摩揭陀国能容纳八十石芝麻的容器装满芝麻，每一百年取出一粒芝麻，直到芝麻取完，这就是疱裂地狱的寿命。其余六种寒地狱的寿命是前一种的二十倍。
除北俱卢洲外，其他地方都有非时而死的现象，北俱卢洲则没有。"


 །གསུམ་པ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་བའི་མཐའ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ། མིང་གི་མཐའ་ནི་ཡི་
གེ དུས་ཀྱི་མཐའ་ནི་སྐད་ཅིག་མ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་བདུན་འགྱུར་དུ་རྩིས་ཏེ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ། དེ་བདུན་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བདུན་
ལ་ལྕགས་རྡུལ། དེ་བདུན་ཆུ་རྡུལ། དེ་བདུན་རི་བོང་གི་རྡུལ། དེ་བདུན་ལུག་རྡུལ། དེ་བདུན་གླང་རྡུལ། དེ་བདུན་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ། དེ་བདུན་སྲོ་མ་དང་། དེ་བདུན་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཤིག་དང་། 
8-499
ཤིག་བདུན་ལ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བདུན་སོར་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །སོར་མོ་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ཁྲུ་གང་། ཁྲུ་བཞི་ལ་གཞུ་འདོམ་གང་། འདོམ་དེ་དག་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱང་
གྲགས། གྲོང་ལས་དེ་ཙམ་ཕྱིན་པའི་ས་སྟོངས་དེ་ལ་དགོན་པར་འདོད་ལ། རྒྱང་གྲགས་དེ་བརྒྱད་དཔག་ཚད་ཅེས་བྱའོ། །དུས་ཀྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་ཟེར། དེ་དག་ཀྱང་
དྲུག་ཅུ་ལ་ཐངས་གཅིག་གོ །ཐངས་ཅིག་ནས་ཡུད་ཙམ། ཉིན་ཞག །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་སུམ་ཅུས་བསྒྱུར་ཏེ། ཐངས་སུམ་ཅུ་ཡུད་ཙམ། དེ་སུམ་ཅུ་ཞག །དེ་སུམ་ཅུ་ཟླ་བ་ཡིན་
པའོ། །ཞག་མི་ཐུབ་དྲུག་དོར་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་དེའི་ལོ་གཅིག་ཞེས་བྱའོ། །ཟླ་བ་གཉིས་གཉིས་ན་ཞག་རེ་རེ་དོར་དགོས་པས་དེ་ཞག་མི་ཐུབ་བོ། །བཞི་པ་བསྐལ་
པའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ནི། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་མང་པོ་བཤད་པ་སྟེ། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ། ཆགས་པའི་བསྐལ་པ། གནས་པའི་བསྐལ་པ། སྟོངས་པའི་བསྐལ་པར་གསིལ་བ་ལས་སོ། །འཇིག་
པའི་བསྐལ་པ་ནི། དམྱལ་བ་མནར་མེད་པ་ཡི་སེམས་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་མེད་པ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་སྣོད་ཟད་པས་ལྷག་མ་མེད་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་པ་ལ་བཅུད་འཇིག་པ་དང་སྣོད་འཇིག་པ་གཉིས། 
8-500
དང་པོ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་དག་དེ་ནས་འཕོ་ཞིང་ཕྱིན་ཆད་དེར་སྐྱེ་མཁན་མེད་པ་བཞིན། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བར་ལའང་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་གྱི་ལྷར་སྐྱེ་བའམ། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་ཆས་
ནས་གླིང་བཞི་པ་རིལ་སྟོང་པར་ལུས་པའོ། །གཉིས་པ་སྣོད་སྟོང་པར་ལུས་པའི་དུས་ཉི་མ་བདུན་བྱུང་ནས་རིམ་གྱིས་ས་དང་རི་རབ་འདོད་ལྷའི་གནས་བསྲེགས་པའི་མེ་ལྕེ་རླུང་གིས་ཁྱེར་ནས་ཚངས་
པའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པ་རྣམས་བསྲེགས་པར་གྱུར་གྱི་བར་ཡིན་ལ། མེ་ལྕེ་དེ་ཡང་དེའི་ས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ལས་གོང་དུ་འགྲོ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་བསྲེགས་ནས་རང་ཞིའོ། །གཉིས་
པ་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ནི། དང་པོའི་རླུང་ནས་གཟུང་ནས་ནི་དམྱལ་བའི་གནས་མནར་མེད་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་སྲིད་པའི་བར་དུའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་སྣོད་རྣམས་ཀྱི་
སྔ་ལྟས་སུ་རླུང་འཇམ་པོ་དག་པ་ལྡང་། དེ་ནས་རླུང་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ན་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་ཆུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བར་དང་། དང་པོར་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་
ཁང་། དེ་ནས་འཐབ་བྲལ་བའི་བར་གྲུབ་པས་སྣོད་གྲུབ་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་གཅིག་འོད་གསལ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་མནར་མེད་ཀྱི་དམྱལ་བར་སེམས་ཅན་གཅིག་སྐྱེ་བའི་བར་ནི་བཅུད་གྲུབ་པའི་རིམ་པའོ། །
8-501
ཆགས་འཇིག་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གནས་བསྐལ་ཏེ་མི་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འགྲིབ་པའི་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཡ་ཐོག་རིང་མོའོ། ། དེ་ནས་ཡར་སྐྱེ་བ་བར་
བསྐལ་ཕྱེད། མར་ནི་ཚེ་ལོ་བཅུ་པར་འགྲིབ་པ་ཡི་བར་བསྐལ་ཕྱེད་དེ། བསྐལ་པ་གཞན་ཁུག་པ་དེ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དང་། དེ་ནས་ཡར་སྐྱེ་བ་ནི་བར་བསྐལ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མར་འགྲིབ་
མེད་པས་མར་གྱི་མ་ཐོག་རིང་མོའོ། །གནས་བསྐལ་པའི་ཡར་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཚེ་ནི་ཅི་ཙམ་ཐུག་ཡིན་ན་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་རོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་འདི་ཡང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་
ཤུར་གནས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"第三，衡量的标准：色法的最小界限是极微尘，名称的最小界限是字母，时间的最小界限是刹那。极微尘等这些从一级到下一级按七倍计算，极微尘七个为微尘，同样地，微尘七个为铁尘，铁尘七个为水尘，水尘七个为兔尘，兔尘七个为羊尘，羊尘七个为牛尘，牛尘七个为日光尘，日光尘七个为游尘，游尘七个为虮，虮七个为麦粒，同样地，麦粒七个为指节。
二十四指节为一肘，四肘为一弓寻（臂展），五百寻为一由旬。从村落行进这么远的空旷地方被称为阿兰若（静处），八由旬为一由旬。时间最小的刹那一百二十为一刹那，六十刹那为一瞬间。从一瞬间到须臾、日夜、月，这三者从上到下以三十倍计算，三十瞬间为一须臾，三十须臾为一日夜，三十日夜为一月。
一年是十二个月，每隔两月去掉一天，称为不足月。因为每隔两个月需要去掉一天，所以称为不足月。第四，讲述劫的安立：一大劫分为多种类型，可分为坏劫、成劫、住劫和空劫。
坏劫是指从无间地狱中众生的存在消失开始，直到器世间完全毁灭为止。因此，坏劫分为情世间坏灭和器世间坏灭两个阶段。首先，地狱中出生的众生从那里迁移，此后再无众生出生于彼处，同样直至大梵天，所有众生都转生为光明天或迁移到其他世界，四大洲完全变为空无。
其次，器世间成为空无之时，七个太阳依次出现，逐渐烧尽大地、须弥山、欲界天宫，火焰被风吹向梵天宫殿，烧尽空旷的梵天宫殿。这火焰仅限于该处，不会上升到更高处，烧尽这些后自行熄灭。
第二，成劫：从初始风开始，直到无间地狱中有一个众生转生为止。由众生业力的影响，空中首先出现温和清净的风作为器世间的前兆，然后这些风产生并形成风轮，然后从水到须弥山，首先形成梵天宫殿，然后直至离诤天形成，这是器世间形成的次第。众生从光明天死后转生为大梵天，然后逐渐直至一个众生转生于无间地狱，这是情世间形成的次第。
成劫和坏劫之间的劫称为住劫。从人寿无量岁开始减少到人寿十岁的时期是上古长期。此后寿命增长为半中劫，减至人寿十岁为半中劫，这十八次寿命变动后，再度增长为一中劫，此时没有减少过程，因此是下古长期。住劫中这些寿命增长到多少为止呢？增长到八万岁。这样，这个世界成立后住存二十中劫。"


 །དེས་ན་ཆགས་པ་དང་ནི་འཇིག་པ་དང་། ཞིག་ནས་སྟོངས་པ་དང་འདུག་པ་དག་ཐམས་ཅད་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་པ་རེར་མཉམ་མོ། །དེ་དག་བརྒྱད་ཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྐལ་པ་
ཆེན་པོ་གཅིག་གོ །བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་བོ། །གྲངས་མེད་ཀྱང་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་དྲུག་ཅུའི་མཐའ་སྟེ། དྲུག་ཅུ་གང་ཞེ་ན། གཅིག་
བཅུ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་དང་། །ས་ཡ་བྱེ་བ་དུང་འཕྱུར་རྣམས་ལ་རྐྱང་པའི་གྲངས། །ཐེར་འབུམ་ཁྲག་ཁྲིག་རབ་བཀྲམ་དང་། །གཏམ་དཀྲིགས་མི་འཁྲུགས་ཁྱད་ཕྱིན་དང་། །པད་སྟེངས་དེ་འདྲེན་མཐའ་སྣང་དང་། །རྒྱུ་རིག་འོད་མཛེས་དབང་ལེགས་ཕྱིན། །
8-502
རྟོགས་འགྲོ་འབྱིང་རྡུལ་རྒྱ་བཏགས་དང་། །སྟོབས་འཁོར་བརྡ་ཤེས་རྣམ་འབྱུང་དང་། །སྟོབས་མིག་རྣམས་ནི་ཟུང་གི་གྲངས། །བར་ནས་བརྒྱད་ནི་མ་རྙེད་དོ། །དེ་མཐར་གྲངས་མེད་བཞག་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་དེ་དག་མར་
ནི་འགྲིབ་པ་ཡི་བརྒྱད་ཁྲི་ནས་བརྒྱ་ཡི་བར་ལ་དེ་དག་འབྱུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡར་སྐྱེ་ལ་མིན། དེ་དུས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་བརྒྱ་ལས་མར་འགྲིབ་ལ་མིན་ཞེ་
ན་སྙིགས་མ་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པས་ཡིན་ནོ། །སྙིགས་མ་ལྔ་སྟེ། ཚེའི་སྙིགས་མ། དུས་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པའི། སེམས་ཅན་གྱི། ལྟ་བའི་སྙིགས་མའོ། །ངན་སྙིགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྙིགས་མའོ། །སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་
སྲོག་དང་ཡོ་བྱད་རྒུད་པར་བྱེད། བར་པ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་དང་བདག་ངལ་བར་རྩོམ་པའི་དགེ་བ་རྒུད་པར་བྱེད། ཐ་མས་ལུས་རྒུད་པར་བྱེད་དོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡར་སྐྱེ་མར་
འགྲིབ་གཉིས་ཀ་ལ་འབྱུང་ཞིང་། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་བར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུས་ཐོབ་བོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འབྱུང་བ་ནི་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལས་
མི་འཕྱི་དེའི་བར་རོ། །དེ་ལས་འཕྱི་བ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེའི་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བ། དངུལ་གྱི། ཟངས་ཀྱི། ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནོ། །
8-503
མས་རིམ་བཞིན། དེ་དག་གླིང་གཅིག་གླིང་གཉིས་དང་། གླིང་གསུམ་དང་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གླིང་བཞི་པ་གཅིག་ཏུ་གཉིས་འབྱུང་བ་མིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །དེ་
དག་གི་ས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། དང་པོ་ལ་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཕས་བསུ། གཉིས་པ་རང་དེ་དག་གི་ཐད་དུ་འགྲོ། །གསུམ་པ་གཡུལ་བཤམས་ནས་དང་། བཞི་པ་མཚོན་བརྩམས་
པས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །མཚོན་བརྩམས་ཀྱང་གསོད་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ། །རྒྱལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་
ནང་དུ་སྐྱེའོ། དེ་དག་ལ་རྫས་ནི་རིན་ཆེན་སྣ་བདུན། ཉེ་བའི་བདུན་ཡོད་ལ་ལུས་མཚན་སོ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། །ཐུབ་པ་རྣམས་དེ་ལས་ཀྱང་མཚན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། ཤིན་
ཏུ་གསལ་ལ་རྫོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་བསྐལ་པ་དང་པོ་པའི་མི་རྣམས་རྒྱལ་པོ་དང་བཅས་སམ་ཞེ་ན། སྔར་བྱུང་སེམས་ཅན་གཟུགས་ཅན་གྱི་ལྷ་བཞིན། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་
རོ་ལ་ཆགས་ཏེ་ས་སྦྲང་རྩིའི་རོ་བྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་བརྐམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་གིས་དེའི་དྲི་མནམས་ནས་རོ་མྱངས་སོ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱས་པས་ཁམ་གྱི་ཟས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་ནོ། །
8-504
དེ་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་ལུས་རྩུབ་ལ་ལྕི་བར་ཞུགས། འོད་ནུབ། མུན་པ་བྱུང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་ཟླ་བྱུང་ངོ་། །རོ་དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་ནུབ་ནས་ས་ཞག་དང་། དེ་ཡང་ནུབ་ནས་མྱུ་གུའི་ཚལ།
དེ་ཡང་ནུབ་ནས་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པའི་འབྲས་སཱ་ལུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"因此，成劫、坏劫、灭后空劫和住劫这些都各自平等为二十中劫。这八十劫合为一大劫。这样的大劫三阿僧祇劫，菩萨才能成佛。阿僧祇也是第六十位数处的最后，什么是六十位数？一、十、百、千、万、十万，以及百万、千万、亿、十亿作为基本数位。千亿、万亿、亿亿、兆、京、垓、秭、穰、沟、涧、正、载、极、恒河沙、阿僧祇等是双数位。中间八个数位没有找到。在那之后建立为无数（阿僧祇）。
诸佛出现在寿命从八万岁减至一百岁之间。为何不在寿命增长期出现？因为那时众生难以生起厌离。为何不在寿命低于一百岁时出现？因为那时浊世极为严重。五浊是：寿命浊、时代浊、烦恼浊、众生浊、见解浊。因为变成恶浊故称为浊。前两种使生命和资具衰败，中间两种使欲界福德和努力行善的功德衰败，最后一种使身体衰败。
独觉出现在寿命增长期和减少期两者中，犀角喻独觉通过百劫修行的因而获得菩提。转轮王出现是从无量寿到八万岁之间，不会晚于此期。因为更晚的时期不是适合其圆满的器世间。转轮王有四种：金轮王、银轮王、铜轮王、铁轮王。他们依次统治一洲、二洲、三洲、四洲。他们也不会同时出现在一个四大洲世界，就像佛陀一样。
他们征服国土的方式是：金轮王被诸小国迎接，银轮王亲自前往各国，铜轮王布阵而胜，铁轮王用兵器征服。虽用兵器但没有杀害的伤害。征服后，使众生安住于十善业道。正因为如此，他们死后转生于天界。他们拥有七种珍宝，七种辅助珍宝，身体以三十二相庄严。
佛陀的相较之更加明显、更加清晰圆满，因此更加殊胜。劫初的人类是否有国王呢？最初的众生如同色界天人，之后渐渐贪著味道，大地上出现了蜂蜜味的物质，一个贪婪本性的众生闻到气味后尝了味道。其他人也同样这么做，这是口食开始的最初。
因为习惯于此，身体变得粗重，光明消失，黑暗出现，之后日月出现。那种味道也渐渐消失，出现了地肥，地肥也消失后出现了嫩芽林，嫩芽林也消失后出现了不耕不种的稻米。"


 །དེ་ཟོས་པ་དང་། དེ་ནི་ཆེས་རགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་པ་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཅིན་དང་། ཕྱི་སའི་ལམ་དང་། ཕོ་དང་མོའི་དབང་
པོ་དང་དབྱིབས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་མཐོང་ནས་སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པས་འདོད་པ་རྩོམ་པའི་ཐོག་མ་དེའོ། །དེ་དག་སཱ་ལུ་
དེ་ནང་ཟ་ན་ནང་ལེན། ནུབ་ཟ་ན་ནུབ་ལེན་པས་སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་ཞིག་གིས་བསོག་འཇོག་བྱས་པས་གཞན་དག་ཀྱང་བྱེད། དེ་ནས་ནི་དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྐྱེས་པས་དེ་རང་
མི་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་ཞིང་རྣམས་བགོ་བཤས་བདག་གིར་གཟུང་ནས་གཞན་གྱི་དེ་འཕྲོག་པར་བརྩམས་ཏེ་ཆོམ་རྐུན་གྱི་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ནོ། །མི་དེ་དག་གིས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་འདུས་ནས་རང་བཞིན་བཟང་
བ་ཞིག་ཞིང་དཔོན་དུ་བཅུག །དེ་ལ་དྲུག་ཤས་བསྟབས་པ་ཞིང་རྣམས་ཀྱི་དཔོན་པོ། དེ་ནི་མང་པོས་བཀུར་བས་རྒྱལ་པོ་དེའི་མིང་མང་པོས་བཀུར་བའོ། །དེ་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མའོ། །གང་དག་ཁྱིམ་ནས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ལ་བྲམ་ཟེ་དང་། 
8-505
རྐུན་པོ་མང་དུ་བྱུང་བ་རིགས་བཞིར་བྱེད། དེས་དེ་དག་མཚོན་འདེབས་པར་གྱུར། དེ་ལྟ་བུ་བགྱིས་པ་ཆད་པས་འཇིགས་ནས་ངས་མ་བགྱིས་ཞེས་སྨྲས་པས་བརྫུན་བྱུང་ངོ་། །ཞེས་གྲག་གོ །དེ་ནས་ལས་
ཀྱི་ལམ་འཕེལ་བ་དང་ལྷག་པར་གྱུར་པས་ཁད་ཀྱིས་ཚེ་ཐུང་ངུ་གྱུར་ལ། དེའི་ཐ་མ་ནི་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་དཀྲོལ་གྱི་རྩ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། རོ་ལ་ཆགས་པ་
དང་ལེ་ལོའོ། །ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དེར་བསྐལ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། མཚོན་གྱི་བསྐལ་པ་དང་ནི་ནད་དང་ནི་མུ་གེའི་བསྐལ་པ་དག་གིས་ཚར་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་དག་དུས་ཇི་སྲིད་ན་མཚོན་ཞག་བདུན་
དང་ནི་ནད་ཟླ་བ་བདུན་དང་། མུ་གེ་ལོ་བདུན་དག་སྟེ་གོ་རིམ་མས་བཞིན་ནོ། །སྤྱིར་འཇིག་པ་དུ་ཞེ་ན། ཉི་མ་བདུན་གྱི་མེ་དང་། ཆར་གྱི་ཆུས་དང་། རླུང་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པ་དག་
གིས་འཇིག་པ་དག་ནི་ཡང་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དང་པོས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མན། གཉིས་པས་གསུམ་པ་མན་སོགས་པས་གསུམ་པ་དེ་དག་གིས་རྩེ་མོ་ཡིན་དེ་ཡང་གོ་རིམ་བཞིན་འཇིག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་
བསམ་གཏན་གསུམ་དེ་ལྟར་འཇིག་ཅེ་ན། དེ་ཡི་སྐྱོན་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསུམ་པོ་རིམ་པ་བཞིན། རྟོག་དཔྱོད་མེ་ལྟ་བུ། དགའ་བ་ཆུ་ལྟ་བུ། གཡོ་བ་རླུང་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་དེའོ། །
8-506
བཞི་པ་ནི་ནང་གི་སྐྱོན་མེད་པས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་པ་མེད། དེ་དག་ས་འདབ་ཆགས་པ་མེད་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེ་དག་གང་འབྱུང་བ་ན་གཞལ་མེད་
ཁང་དང་བཅས་ཏེ་འབྱུང་། མི་རྟག་པ་འཇིག་པའི་དུས་ནའང་དེ་ཡི་གཞལ་མེད་ཁང་སེམས་ཅན་དང་བཅས་ཏེ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཡིས་འཇིག་པ་བདུན་ནོ། །དེ་ནས་ཆུ་ཡིས་གཅིག །དེ་ལྟར་ཆུ་
བདུན་ཐལ་ནས་ཀྱང་མེ་ཡིས་བདུན། དེ་ནས་ནི་མཇུག་ཏུ་རླུང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་པས། མེས་འཇིག་པ་དྲུག །ཆུས་འཇིག་པ་བདུན། རླུང་གིས་འཇིག་པ་གཅིག་གོ །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་
པ་ལས། འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་གསུམ་པའོ།། །།
༄། །བཞི་པ་ལས་བསྟན་པའི་གནས།
བཞི་པ་ལས་བསྟན་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ། ལས་ཀྱི་རབ་དབྱེ། དེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི་སེམས་པ་དང་། དེས་བྱས་པའི་ལས་གཉིས་སོ། །དེའི་དང་པོ་སེམས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །
སེམས་པ་དེས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་བསམ་པའི་ལས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དེ་དག་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ལུས་དེ་དང་དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི། 
8-507
ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ། བྱེ་སྨྲ་དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འདོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"他们吃了稻米后，由于身体变得更加粗重，为了产生相应的结果，出现了小便道、大便道，以及男女性器官和不同形态。他们相互看见后，由于过去的习惯力，开始从事不如法的行为，这是欲望开始的最初。他们吃早上的稻米就在早上收取，吃晚上的就在晚上收取，一个懒惰的众生开始储存粮食，其他人也跟着做，之后对此生起了我执，因而稻米不再自然生长。
之后，他们划分田地占为己有，开始抢夺他人的田地，这是偷盗的开始。那些人为了制止这种行为聚集在一起，推举一位本性良善的人为田长。给他六分之一的收成作为田地的领主，因为众人尊敬他，国王的名号就是'众人尊敬'。这是国王的开始。那些离开家庭的人被称为婆罗门，盗贼增多使社会形成四个阶级。他们开始相互伤害，为了害怕惩罚，有人说'我没有做'，这就是妄语的出现。
之后，恶业增长加剧，寿命逐渐变短，最终减至十岁。因此，灾难的根源有两个：贪著味道和懒惰。在人寿十岁时有三种灾难：刀兵劫、疾病劫和饥荒劫使人灭尽。这些灾难的时间分别为刀兵七日、疾病七月和饥荒七年，按照顺序发生。
总的来说，毁坏的方式有几种？通过七个太阳的火、雨水和极大扰动的风，共有三种毁坏方式。第一种毁坏初禅及以下，第二种毁坏第二禅及以下等，第三种毁坏第三禅，这三种毁坏都按照次第发生。为什么三种禅那会这样毁坏？因为与它们的过失相符合：三禅按次第有寻伺如火、喜乐如水和动摇如风的过失。
第四禅因无内在过失而不动，所以没有这样的毁坏。那些天界如星星般不相连，所以当它们产生时与宫殿一同产生，在无常毁坏时也与众生和宫殿一同毁坏。火灾毁坏七次，然后水灾一次，如此水灾七次之后又七次火灾，最后是风灾，所以有四十九次火灾，七次水灾，一次风灾。《阿毗达磨俱舍论颂》中，这是'世界品'第三品。
第四 业品
解释第四业品分为两部分：业的分类和确立业的道理。首先，众生的业产生了这个多样的世界，产生这样结果的业有思业和思所造业两种。其中第一种思业是意业。思业所产生的是思已业，应当了知为身业和语业。身业和语业各有表业和无表业两种。由于心的力量使身体处于某种状态，这就是身表业，有部认为是形色。"


 །གཞན་དག་ན་རེ་འགྲོ་བ་ལས་ཡིན་ཏེ་ལུས་གཡོ་བ་ལས་ཡིན་གྱི་མི་གཡོ་བས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་
སོ། །དེ་འགྲོ་བ་མིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ལས་ཕན་ཆད་དུ་མེད་པས། དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་མི་རིགས་སོ། །ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་སྐད་
ཅིག་མ་ཡིན་པས། བདག་ཉིད་དུ་རེད་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་ལས་བྱུང་ངམ་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འགའ་མི་འབྱུང་བས་མིན་ནོ། །འོ་ན་བྱེད་རྒྱུ་
དང་འབྲལ་བ་ལས་སམ། རྒྱུ་ཡང་འཇིག་པ་པོར་འགྱུར་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བས་དེ་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མེད་ཀྱི། རང་ཉིད་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་
ཡིན་པས་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཇིག་པར་ཡང་གྲུབ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འདབ་ཆགས་པར་
འབྱུང་བ་ལ་འགྲོ་བར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པར་ཟད་དེ་རྩའི་མེ་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་མེད་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དབྱིབས་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །མདོ་སྡེ་པ་དབྱིབས་ཁ་དོག་ལས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན། 
8-508
འདི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ནི་གཉིས་ཀྱི་འཛིན་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་
བས་ན་མང་པོ་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཁོ་ན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འདོགས་པར་ཟད་དོ་ཟེར་རོ། །ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི། ངག་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་
བྱེད་མ་ཡིན་པ་མདོ་སྡེ་པ་རྫས་སུ་མི་འདོད་དེ། དེ་ནི་ཁས་བླང་ནས་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དང་། འདས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་
དག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར། བྱེ་སྨྲས་མདོ་ལས་བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་དང་། བསྟན་མེད་ཐོགས་
མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་རྣམ་གསུམ་དྲི་མེད་ཟག་མེད་ཀྱི་གཟུགས་གསུངས་པ་དང་། ཡིད་གཞན་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱང་མངོན་པར་འཕེལ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་མ་བྱས་ལ་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ལས་
ཀྱི་ལམ་དག་འགྲུབ་པ་དང་། ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང་། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ། 
8-509
རྒྱུ་ཅི་ལས་བྱུང་། ས་གང་ན་ཡོད། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ། མདོ་སྡེ་ལས་བསྟན་པའི་ལས་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། འདོད་པ་ན་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་
མིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཕྱིན་ཆད་འདས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་མོ་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་སྐྱེ་སྟེ། འདས་པའི་དེ་དག་གཞི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་རྟེན་
གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏ།ེ འཇུག་པར་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ས་ལ་གྲིལ་བ་ལ་ལག་པས་གྲིལ་བ་དང་སའི་ཕྱོགས་བཞིན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཟག་བཅས་
ཀྱི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་འདོད་པ་རང་གི་འབྱུང་བ་དག་ཁོ་ན་རྒྱུར་བྱས་པ་ལ་སྐྱེ། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དེའི་ས་པའི་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་རྒྱུར་བྱས་ནས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་
ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་ས་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"其他人说：'行走才是业，身体运动才是业，不动则不是业。'这种行走不成立，因为一切有为法获得自身后就不再存在，所以它不可能转移到其他地方。第一点已成立，因为它是刹那性的，一获得自身立即就灭。
物质的灭是否无因而生？不是的，因为没有任何事物是无因而生的。那么是否由于离开了作因而灭？这将导致因变成灭者的过失，所以也不是这样。因此，诸物质的灭没有其他原因，而是因其本性是灭的自性，所以一生起就灭去。这些被证明是刹那性灭的，因为在刹那间灭去，所以也没有行走。
在不同地方相续出现而显得像在行走，只是一种增上慢，如同芦苇中的火。既然没有行走，那么身表业就被证明是形态。经部师说：如果形态是别于颜色的某种东西，这应该是两种感官所取的对象，然而在色处没有两种感官的取。另外，长等形状在极微中也不存在。因此，只是多个对象以某种方式排列，被命名为长等形状而已。
语表业是语言本性的声音。经部师不承认无表业为实体，因为那仅仅是发誓不作某事，并且是依于已消逝的大种而假立，而这些大种本身已没有自性，也没有色法的特征。有部以经中所说的有见有对色、无见有对色、无见无对色三种无漏色法，以及他心相应的福德也增长，自己未作而令他作的业道也成就，八支圣道，别解脱戒等的存在为理由，证明无表色确实存在。
第二，确立这些业，包括因何而生，在哪一地存在，无表业，经中所说的业种类四部分。首先，欲界所摄的无表业从第一刹那以后，以过去大种为因而生，以那些过去的身体大种为所依，因为它们是引发和随引的原因，如同手推动轮子在地上滚动和地面一样。欲界中有漏的身语业只以欲界自身的大种为因而生，色界中的以彼地的大种为因而生。无漏身语业则在任何地方都以彼地的大种为因而生。"


 །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་
ཞིང་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པ་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་པས་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་རྒྱུར་བྱས་ནས་སྲོག་གཅོད་སྤོང་བ་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་ཚིག་འཁྱལ་པ་སྤོང་བའི་བར་དུ་སྐྱེ་སྟེ། 
8-510
སེམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཐ་དད་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་ཐར་སྡོམ་པ་ནི་འབྱུང་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་རྒྱུར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་བདུན་སྐྱེའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་རྒྱུ་མཐུན་
པ་ལས་བྱུང་བ་ལུས་ཀྱི་ནི་ཟིན་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུང་དུ་བསྟན་མིན་སེམས་ནི་སྟོབས་ཆུང་བ་ཡིན་པས། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་
བར་འགྱུར་བའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་འཕེན་པ་མེད་པ་དང་། ལས་གཞན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་སེམས་པ་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གསུམ་པའོ། །གཉིས་པ་ས་གང་ན་ཡོད་པ་
ནི། མི་དགེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ན་སྟེ་གཞན་དག་ན་མེད་དོ། །ལྷག་མ་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ཐམས་ཅད་ནའོ། །གཟུགས་ནའང་རྣམ་རིག་མིན་པ་ཡོད་ལ། གཟུགས་མེད་ན་ནི་འབྱུང་
བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ། །གང་ན་ལུས་དང་ངག་འཇུག་པ་དེ་ན་ལུས་ངག་གི་སྡོམ་པ་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་ས་གཉིས་པོ་འདོད་ཁམས་དང་། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་བསམ་གཏན་
དང་པོ་དག་ན་ཡོད་ཀྱི་དེ་ཡན་ལ་མེད་དོ། །འདོད་པ་ན་ཡང་བསྒྲིབས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་ཀྱི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་ན་ཡོད་དོ། །ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་གཡོས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ངག་གི་ལས་ཡོད་ལ། 
8-511
དེ་ཡན་ཆད་ན་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་ལ་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ཡོད་དོ། །རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་
ན། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ན་མེད་དོ། །སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བས་སློང་བར་བྱེད་ཀྱི་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་སྤང་གི་མ་ཡིན་པས་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་
མ་བསྟན་པའི་སེམས་དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ན་མེད་དོ། །ཀུན་སློང་གི་དབང་ཁོ་ན་ལས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བར་འཇོག་གམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་དོན་དམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་
དང་། མཚུངས་ལྡན་དང་ཀུན་ནས་སློང་བ་བཞིས་སོ། །དེ་ལས་ཐར་པ་དམ་པའི་དོན་དུ་དགེ་བ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་དང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་སློང་ལ་མི་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་བདག་
ཉིད་ཀྱིའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་སྟེ་འཕྲོད་པའི་སྨན་བཞིན་ནོ། ། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། མཚུངས་ལྡན་གྱི་དགེ་བ་སྟེ། སྨན་དང་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་བཞིན་ཀུན་ནས་བསླང་
བའི་བྱ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་དང་ཐོབ་པ་དང་འགོག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་རྣམས་ཀུན་ནས་སློང་བས་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྨན་དང་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་འོ་མ་བཞིན་ནོ། །
8-512
ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལས་ཟློག་པ་བཞི་ནི་མི་དགེ་བའོ། །དོན་དམ་པར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ། ནམ་མཁའ་དང་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པར་བསྟན་པ་དག་མཐོང་སྤང་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀུན་
ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། སྟོན་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་ལོག་པའི་ངག་གི་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་
བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མི་འགལ་ཏེ །ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུའི་ཀུན་སློང་དང་ནི་དེའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་ལས་དང་པོ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་
པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ། གཉིས་པ་བྱ་བའི་དུས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"此外，无表业不被大种所执持，由等流因所生，显示为有情。由定所生的禅定无漏戒的无表业随心而行，以不执持的大种和等流因为因，从断杀生开始直至断绮语，都从同样的因而生，因为大种与心一样没有差别。别解脱戒则以不同的大种为因而生七种无表业。表业由等流因产生，身表业是有执受的。
无表业有善和不善两种，无记心因力量微弱，所以不能引发与之相应的有力业，其他表业和思业有善、不善和无记三种。第二，关于在哪一地存在，不善业只存在于欲界而已，其余的善业和无记业则存在于一切地。**界中也有无表业，无色界中因为没有大种而不存在。哪里有身语活动，哪里就有身语律仪。表业只存在于欲界和有寻有伺的初禅中，在更高的地中不存在。欲界中也没有有覆无表业，只存在于梵世。
大梵天也有由掉举发起的语业，但在更高处没有语表业，而有以外部大种为因的声处。如果有寻有伺的心发起表业，那么在第二禅等中也没有这种心。由修断所断烦恼发起表业，因为向内观察，所以不是见断烦恼所发起的有覆无记心，这种心在欲界中不存在。
是否仅仅依靠发动机而安立为善或不善呢？不是的，因为有胜义、自性、相应和发起四种。其中，胜义善是指解脱，自性善是指三善根和惭愧，因为不依赖发动机，所以是自性善，如同适宜的药物。与这些相应的法是相应善，如同与药物调配的饮料。由此发起的行为和生起等，以及得、灭尽定、无想定等是发起善，如同与药物调配的饮料产生的牛奶。
与上述相反的四种是不善。胜义无记中，虚空和非择灭无记、见断烦恼所发起的表业不是发起无记，这与佛说的'从邪见生邪思维和邪语的邪业道'是否相矛盾？不矛盾，因为发动机有两种：因的发动机和行为时的发动机。在两者中，第一种能引发，所以是开始的发动，第二种在行为时随顺运行，所以是随行发动。"


 །མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་རྣམ་ཤེས་ནི། ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་རྟོག་དཔྱོད་དག་
གི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པའི་བྱ་བའི་དུས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ལྔ་ནི་རྗེས་སུ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བ་སོགས་ལས་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་ཀྱང་དགེ་མི་དགེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལ། 
8-513
མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བ་ལས་དགེ་བ། ལུང་མ་བསྟན་ལས་ལུང་མ་བསྟན་འདྲ་བའམ། ཡང་ན་དེ་ལ་
རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་ལུང་མ་བསྟན་ལས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྡེ་པ་གཞན་དག་སངས་རྒྱས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་མེད་དགེ་བར་རྒྱུད་གཅིག་པའོ་ཟེར་རོ། །སྒོམ་སྤང་
ཀྱང་ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེད་པའི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་
འཇུག་བྱེད་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་གཉིས་ཀ་མིན་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་བཤད་པ་ལ། རབ་དབྱེ། གང་ཞིག་གང་
དང་ལྡན་པ། ཇི་ལྟར་ཐོབ། གཏོང་བ། གང་ལ་ཡོད་པ་བཤད་པ་ལྔ་ལས་དང་པོ་ནི། རྣམ་རིག་མིན་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྡོམ་པའི་ལས་དང་སྡོམ་པ་མིན་གྱི་ལས་དང་། དེ་ལས་གཞན་
པ་བར་མའི་ལས་སོ། །འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུན་སྡོམ་ཞིང་འགོག་པས་ན་སྡོམ་པ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་དང་། 
8-514
ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གསུམ་པ་
གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལས་སོ་སོ་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། དགེ་སློང་ཕའི་སྡོམ་པ། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ། དགེ་ཚུལ་ཕའི། དགེ་ཚུལ་མའི། དགེ་སློབ་མའི།
དགེ་བསྙེན་ཕའི། དགེ་བསྙེན་མའི། བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྫས་སུ་ནི་དགེ་སློང་དགེ་ཚུལ། དགེ་བསྙེན་བསྙེན་གནས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཐ་དད་ལས་མིང་ནི་འཕོ་བ་
ཙམ་སྟེ། མཚན་གྱུར་པ་སྡོམ་པ་མི་གཏོང་ཞིང་སྔོན་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བསྙེན་དགེ་ཚུལ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་རིམ་པ་བཞིན་བླངས་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ཐ་དད་པ་ཉིད་དུའམ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཐ་དད་དེ་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་སྲོག་གཅོད་པའི་སྤོང་བ་གསུམ་ནས་མྱོས་པར་གྱུར་པའི་བཏུང་བ་སྤོང་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་མཚན་
ཉིད་ཐ་དད་པར་སྐྱེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བས་སོ། །སྲོག་གཅོད་ཀྱི་སྤོང་བ་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་འབྱེད་ན་ཇི་སྐད་དུ། གཞིའི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཞེ་ན། 
8-515
ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པའི་གཞི་ཆེས་མང་པོ་དག་ཡང་དག་པར་ལེན་འདོད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ཆེས་མང་པོ་དག་ལས་ལྡོག་པས་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་
སོགས་པའི་གཞི་ཆེས་མང་པོ་དག་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྤོང་བའི་གཞི་རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་གཞིའི་ཁྱད་པར་ལས་སྤོང་བ་རྣམས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཉིས་ཀ་
ཡང་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཏང་བས་སྡོམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་བཏང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་སྡོམ་པ་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་
ནའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"见断的识能发动寻伺，成为表业的引发因素，但由于心向外观察，在行为时没有它，所以不是随行发动。修所断的意识既是引发发动也是随行发动。五识聚只是随行发动。如果引发发动是善等，随行发动也可以是善、不善、无记三种，不善和无记也是同样的情况。
佛陀则引发发动若是善，随行发动也是善，若引发发动是无记，随行发动也是无记，或者对佛陀而言，即使引发发动是无记，随行发动也可以成为善。其他部派说佛陀没有无记心，是单一的善相续。前面说修所断的意识既是引发发动也是随行发动，应当了知这包括善、不善和无记三种。异熟所生的心既不是引发发动也不是随行发动，因为它是无功用而转的缘故。
第三，解释无表业分为五部分：分类、谁与何相应、如何获得、如何舍弃、谁具有。首先，无表业有三种：律仪业、不律仪业和非二者的中间业。遮止恶戒相续故名律仪，这又分为三种：别解脱律仪、无漏律仪、有漏禅定所生律仪。第一是内道行者的欲界戒律，第二是圣者喜爱的戒律，第三是色界的戒律。
其中，别解脱律仪有八种：比丘戒、比丘尼戒、沙弥戒、沙弥尼戒、式叉摩那戒、优婆塞戒、优婆夷戒、近住戒。实质上这些戒只有四种：比丘、沙弥、优婆塞和近住。由于性别差异而有名称的变化，性别改变不舍戒体，也不获得原来没有的戒体。
如果依次受了优婆塞、沙弥、比丘戒，这些戒是各自独立的还是同一个？它们是各自独立不相混的。例如，从不杀生戒到不饮酒戒，每一种戒相都有三个不同的体相，其余戒相也是如此。比如不杀生戒，在不同的戒体中有什么区别？正如经说：'由所依的差异而有差异。'怎样产生差异呢？越是想受持更多学处，越是要远离更多傲慢和放逸的原因，所以越能远离更多杀生等恶行，也越能趋入断恶的基础，因此由于所依的差异而断恶有所不同。
若不如此，两者都归于一体，舍弃比丘戒时也将舍弃所有三种戒，但这不是所承许的。因此，这些律仪是各自完全独立的。"


 །དེ་དག་འགལ་བ་མེད་དེ་ཇི་སྐད་དུ། གསུམ་ཆར་ཡང་ལྷན་ཅིག་པར་འགྱུར་གྱི་སྡོམ་པ་ཕྱི་མ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་སྔ་མ་གཏོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པས་སོ། །དེ་དག་
གིས་སྤང་བྱ་དུ་སྤོང་ན། སྤང་བྱ་ལྔ་དང་བརྒྱད་དང་བཅུ་དང་ནི་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་མོས་པ་ལས་རིམ་པ་བཞིན་དགེ་བསྙེན་དང་ནི་བསྙེན་གནས་དང་། དགེ་ཚུལ་གྱི་ཆེད་དང་དགེ་སློང་ཉིད་
དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སོར་སྡོམ་ནི་ལས་མི་མཉམ་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་བསིལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ལུས་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་བླངས་པ་བདེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་སྤྱད་དོ། །
8-516
བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་། ལུས་དང་ངག་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་
པ་དང་པོ་དག་ནི་སོ་སོ་ཐར་པ་སྟེ། སྡིག་པ་ལས་སོ་སོ་ཐར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་། བྱ་བ་སྟེ་ལས་ཀྱི་ལམ་
དངོས་སོ། །སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སོ་སོ་ཐར་པ་ནི་མིན་ནོ། །མཇུག་ཡིན་གྱི་ལས་ཀྱི་ལམ་དངོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་
ཐར་པ་དང་ལྡན་པ་བརྒྱད་དེ། དགེ་སློང་ཕའི་ནས་བསྙེན་གནས་ཀྱི་བར་རོ། །ཆོས་འདི་པ་ལས་གཞན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ལའང་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་མོད་ཀྱང་དེ་སོ་སོ་ཐར་པའི་
སྡོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ནི་སྲིད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཏན་དུ་སྡིག་པ་ལས་སོ་སོ་ཐར་པར་བྱེད་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་སོ། །བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་
པ་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་དེ་ལྡན་ལ། འདིར་ནི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དུ་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་གྲོང་འདི་ན་སཱ་ལུའི་ཞིང་ཡོད་དོ་ཞེས་གྲོང་གི་ཉེ་འཁོར་ལ་ཡང་གྲོང་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །
8-517
ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་དང་། འཕགས་པའི་སེམས་ཅན་དང་ལྡན་ལ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་གཉིས་སོ། །སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལས་ཐ་མ་གཉིས་ནི་སེམས་རྗེས་
འབྲང་སྟེ། སེམས་གཞན་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་མེད་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དགུ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པར་བསམ་ཟག་དེ་གཉིས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་སྤོང་
བའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས། ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །
ངག་གི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྡོམ་པ་ལེགས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དང་། གང་ཡང་མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་པ་
ཅི་ཞེ་ན། ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པ་ལས་མི་གཡེང་བར་བྱ་བ་དག་སྟེ་གཉིས་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་དབང་པོའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གང་ཞིག་གང་དང་ལྡན་པ་
ནི། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ཇི་སྲིད་དུ། སྡོམ་པ་མ་བཏང་བའི་བར་རྟག་ཏུ་ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་རིག་མིན་པ་དང་ལྡན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཕྱིན་ཆད་འདས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། 
8-518
སྡོམ་མིན་གནས་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ཏེ། དེས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་
པོ་ལའང་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་བཏང་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་འདས་པ་ཐོབ་བོ། །འཕགས་པ་ནི་ལམ་སྔོན་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་འདས་པ་དང་མི་ལྡན་ནོ། །བསམ་
ཟག་གི་སྡོམ་ལྡན་མཉམ་པར་བཞག་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་གནས་པ་དེ་ལའང་། ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་རིག་མིན་པ་གཉིས་དང་ལྡན་གྱི་ལངས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"这些没有矛盾，正如所说：'三种戒体同时存在，受持后来的律仪并不舍弃前面的律仪。'这些戒体各舍弃多少所断？舍弃五种、八种、十种和一切所断，分别是优婆塞戒、近住戒、沙弥戒和比丘戒。这样的别解脱戒安立不平等的业，所以称为戒律，因为它能使人清凉。由于身体没有热恼，所以说'受持戒律安乐'，又因为被智者所赞叹，故称为善行。
由于是行为的自性，所以称为业；由于能制止身语，所以称为律仪。受持律仪的第一刹那的表业和无表业称为别解脱，因为能从罪恶中解脱。由于能制止身语，所以称为别解脱律仪，是行为，是真正的业道。第二刹那等只是别解脱律仪，而不是别解脱，是后续而非真正的业道。
具有别解脱戒的有八种：从比丘到近住戒。虽然佛教以外的外道也有受持的戒律，但那些不是别解脱律仪，如经中所说：'由于依赖于三有，所以不能永远从罪恶中解脱。'这就是原因。
从禅定生起的称为禅定律仪及其所具，这里近分定也被称为禅定，如同说'这村有稻田'，村庄附近也被称为村庄一样。
无漏律仪为圣者所具，圣者分为有学和无学两种。这三种律仪中，后两种是随心而行的，因为它们跟随不同的心，也在无心时随之而行。在九种无间道中所生的禅定律仪和无漏律仪称为断律仪，因为它们能断除恶戒和引发恶戒的烦恼。
经中说：'身律仪善，语律仪善，意律仪善，一切处律仪善。'又说'以眼根律仪防护而住'是什么意思？这是指不散乱于正知和正念，这两者被假名为意律仪和根律仪。
第二，关于谁与何相应，住持别解脱律仪者，只要未舍戒体，就一直具有现在的无表业。从第一刹那之后也具有过去的无表业。住持不律仪者也是如此。具有禅定律仪者一直具有过去和未来的无表业，因为在第一刹那就已经获得前世舍弃的禅定律仪。圣者因为未曾生起前道，所以在第一刹那不具有过去的无表业。
具有禅定律仪和无漏律仪的圣者入定时处于圣道，也具有两种现在的无表业，但出定则不具有。"


 །བར་མ་
ལ་གནས་པ་ལ། རྣམ་རིག་མིན་པ་ངེས་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། གང་ལ་འཆལ་ཚུལ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་ཡོད་ན་དང་པོ་བར་གྱི་དང་ལྡན་ནོ། །
བར་ནི་ད་ལྟར་གྱིའོ། །སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཕྱིན་ཆད་དུས་ནི་གཉིས་ཏེ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་གཉིས་ཀ་དང་ངོ་། །སྡོམ་མིན་ལ་གནས་པ་དགེ་བའི་རྣམ་རིག་མིན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་
བ་དང་། སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་རིག་མིན་པ་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ལས། དང་པོ་དེར་རབ་ཏུ་དང་བའི་ཤུགས་གང་གིས་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ན་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་ལ། 
8-519
ཕྱི་མ་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་ལྡན་པ་གང་གིས་གསོད་པ་དང་འཆིང་རྡེག་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ན་མི་དགེ་བའི་རྣམ་རིག་མིན་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་གཉིས་ཇི་སྲིད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་
བ་དེ་སྲིད་དུ་རིག་བྱེད་མིན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དང་། གཞན་དུ་འདས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ནོ། །སྡོམ་པ་སྡོམ་མིན་བར་མ་
ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བྱེད་པ་དག་ལ་ད་ལྟར་གྱི་དེ་དང་ལྡན་པ། མ་བཏང་བར་དུ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་
ཕྱིད་ཆད་ནི་འདས་པ་དེ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། མ་འོངས་པ་མེད་དོ། །བསྒྲིབས་པ་དང་ནི་མ་བསྒྲིབས་པའི་ལུང་མ་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་འདས་པ་དག་དང་ལྡན་པ་འགའ་མེད་དེ།
ཆོས་ཉམ་ཆུང་བའི་ཐོབ་པ་ཡང་ཉམ་ཆུང་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིས་ཉམ་ཆུང་བར་བྱས་ན་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ལུས་དང་ངག་མི་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་མིན་པ་
དང་། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་དང་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་བསྐྱེད་པས་ཉེས་སྤྱད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པས་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལུས་ངག་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཡིན་ལ། 
8-520
དངོས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ལས་མི་དགེ་བ་དེའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་སྡོམ་མིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །སྡོམ་པའང་མིན་སྡོམ་མིན་ཡང་མིན་པ་བར་མ་དོར་གནས་པ་ཞིག་སེམས་ཞན་པས་དགེ་
བའམ་མི་དགེ་བ་བྱེད་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཉིད་ལྡན་ལ། རིག་བྱེད་མིན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་རིག་བཏང་བ་དང་། གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ད་དུང་དུ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་
མ་བྱུང་བའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་རྣམ་རིག་མིན་པ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་གྱི། རིག་བྱེད་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་ནི། བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཟག་པ་
དང་བཅས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ས་པའམ། ཉེར་བསྡོགས་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ཐོབ་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་ཟག་མེད་འཕགས་པའི་ས་ནམ་ཐོབ་པ་དེས་ཐོབ་བོ། །
སོ་སོ་ཐར་པ་ཞེས་པ་འདི་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་ལ། འདི་ཡང་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་ན། གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་ཐོབ་བོ། །དེ་ཡང་དགེ་སློང་ཕ་དང་
དགེ་སློབ་མ་ནི་དགེ་འདུན་ལས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གང་ཟག་ལས་སོ། །སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བྱེ་སྨྲ་འདུལ་བ་པས་རང་བྱུང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དེ་དག་གི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་རག་ལུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །
8-521
དུས་ཇི་སྲིད་དུ་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ། རིས་བདུན་གྱི་དང་། ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱའོ། །སྡོམ་མིན་གྱི་དུས་ངེས་པ་ནི། ཇི་སྲིད་འཚོའི་
བར་དུ་སྡིག་པའི་ཆོས་ཁས་བླངས་པས་སྐྱེ་ཡི། ཉིན་ཞག་པ་ཡི་སྡོམ་མིན་ནི་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་བསྙེན་གནས་པ་དེ་བཞིན་དེ་དེ་ལྟར་ནོད་པ་མེད་ཅེས་གྲག་གོ །བསྙེན་གནས་གཞན་ལས་ནོད་
པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚུལ་ནི་ལེན་པ་པོ་སྟན་དམའ་བར་འདུག་སྟེ། འབོགས་པ་པོས་ཆོ་ག་སྨྲས་པའི་རྗེས་སུ་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"处于中间状态者不一定具有无表业，而是在有恶戒和持戒支分等所摄时，才具有初始的中间无表业。中间是指现在的。从第一刹那之后有两个时间：过去和现在两者。不律仪者具有善的无表业，律仪者具有不善的无表业中，对于前者，以极大净信力而礼拜佛塔等行为时，生起善的无表业；对于后者，以烦恼力而杀、缚、打等行为时，生起不善的无表业。这两种情况下，只要随后的力量持续多久，无表业就随行多久。
在第一刹那中具有现在的无表业，之后也具有过去的无表业。所有住于律仪、不律仪或中间状态者的表业，在一切作表业时具有现在的表业，未舍弃之前，从第一刹那之后也具有过去的表业，而没有未来的表业。有覆和无覆无记的表业没有具有过去的表业，因为法力微弱，得也微弱，所以不具随行性。为何力微弱？由于心的缘故。
由于不制止身语，所以称为不律仪；由于被圣者所呵责并产生不悦意果报，所以是恶行；由于是戒律的对立面，所以是恶戒；由于是身语不善，所以是业；由于是业的自体所摄，所以是不善业道。这些是不律仪的异名。
处于非律仪亦非不律仪的中间状态者，若以弱心行善或不善，只具有表业，而不具无表业。又或者舍弃表业后，已经转变成另一种状态，尚未生起表业的某些圣者只具无表业，而不具表业。
第三，关于如何获得，获得有漏的禅定心，无论是禅定正行地还是近分定，就能获得禅定律仪；获得无漏圣地时就能获得无漏律仪。别解脱戒是由他人表示，这也由他人表示，所以从他人的表业而获得。其中，比丘和式叉摩那从僧团获得，其他的从个人获得。'等'字是指有部律师认为通过自然证悟等十种方式具足戒的人，其别解脱律仪不依赖于表业。
获得的时间有多长？终生持守七众戒，一日一夜受持近住戒。不律仪的确定时间是终生受持恶法而生起，没有一日一夜的不律仪，据说没有像近住戒那样受持不律仪的方式。近住戒从他人处获得，其方式是：受者坐于低座，由授戒者念诵仪轨后跟随诵读。"


 །དེ་ཡང་རྒྱན་གསར་པས་མི་བརྒྱན་པར་སང་ནམ་ནི་ལངས་ཀྱི་
བར་དུ་བསྙེན་གནས་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཚང་བར་ནི་ལེན་ནོ། །གང་གིས་ཚེས་བརྒྱད་ལ་རྟག་ཏུ་བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྔོན་ཡང་དག་པར་བླངས་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཟས་ཟོས་ནས་ཀྱང་
ནོད་ཆོག་ལ། དེ་ཡང་ནང་པར་གཞན་ལས་ནོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་བལྟོས་པ་ནི་རྐྱེན་ཡོད་ཀྱང་མི་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་དུ་ནོད་པ་ནི་ལེགས་
པར་སྤྱད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་དང་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པས་སམ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ཉེ་བར་བྱེད་པས་བསྙེན་གནས་སོ། །
8-522
འདིས་དགེ་རྩ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསོས་འདེབས་པའི་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་དུ་ཡང་གཏོགས་སོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལས་རིམ་པ་བཞིན་རྩ་བ་བཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག །མྱོས་འགྱུར་འཐུང་བ་
སྤོང་བ་གཅིག་པུ་ནི་བག་ཡོད་པའི་ཡན་ལག །དེ་བཞིན་ལྷག་མ་གསུམ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡིས་མི་མཐུན་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་དྲེགས་པ་སྐྱེ་
བར་འགྱུར་ལ། དེས་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐག་ཉེ་བར་གྱུར་པས་དེ་བརྒྱད་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བསྙེན་ལས་གཞན་ལའང་བསྙེན་གནས་ཡོད་དམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མ་སོང་བ་ལ་ནི་
མེད་དོ། །འོ་ན་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཁོ་ནས་དགེ་བསྙེན་དུ་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཉི་འོག་པ་འགྱུར་རོ་ཟེར་ལ། ཁ་ཆེ་བ་སྡོམ་པ་མེད་པས་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གང་གིས་འགྱུར། དགེ་
བསྙེན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་དེ་ཁོ་ན་ལས་འདིའི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཐོབ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡོམ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དགེ་སློང་བཞིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་
བུ་ཐམས་ཅད་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡིན་ན། སྣ་གཅིག་སྤྱོད་པའི་དགེ་བསྙེན་སོགས་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར། དེ་བསླབ་པའི་གཞི་གང་བསྲུང་བར་བྱེད་པ་ལ་དེ་སྤྱོད་པར་གསུང་ཞེས་གྲག་ལོ། །
8-523
སློབ་དཔོན་རང་ལེན་པའི་ཚེ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཁས་བླངས་པ་དེ་དང་དེའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཞེད་དོ། །སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་ཉིད་
ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཡིད་ཇི་བཞིན་པའི་དབང་གིས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཡོད་ལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་ཆེན་
པོ་ཡོད་དོ། །གང་ཞིག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྩོམ་པ་དེ་ཡང་། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་སློབ་པ་
ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་སྐུ་དེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པའམ། ཡང་ན་གང་དག་བརྙེས་པས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའོ། །དེ་
དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལའམ་འོན་
ཏེ་གཅིག་ལ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ། ལམ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་དགེ་འདུན་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་སློབ་པ་དང་སློབ་པ་གཉིས་ཀ་དང་སྟེ། 
8-524
གང་དག་ཐོབ་པས་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཅི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལའམ་འོན་ཏེ་གཅིག་ལ། ལམ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་
ཐམས་ཅད་ལའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཞི་
བར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"那也是不以新饰装扮，从清晨直至日出期间，完整受持具足八支的近住戒。凡是曾经发愿'我将在每月初八日持守近住戒'的人，即使在吃过饭后也可以受戒，但也应在清晨从他人处获得，因为依赖他人是为了即使有障碍也不违背誓言。除这两种方式外的受戒方式只是善行而已，不是近住戒律仪。由于此戒使人亲近阿罗汉，或者使人亲近终生律仪，故称为近住戒。
此戒因能为微小善根者增益善根，故也属于布萨。八支中，依次为四根本戒是戒律支分，不饮酒一项是不放逸支分，其余三项是梵行支分，按照次第。它能对治八种不相应法，能防止失念和傲慢的生起，由此使恶戒变得遥远，所以断除这八种。
除了优婆塞外，其他人能否有近住戒？可以有，但是对于未皈依三宝者则没有。那么，仅仅皈依就成为优婆塞吗？日出部说能成为，迦湿弥罗部说因为没有律仪而不能成为。那么，由何而成为优婆塞？通过自称为优婆塞，仅从这一点就能生起此戒。虽然已获得，但为了了知，所以宣说应受持的内容，如同比丘一样。如果所有这样的人都受持优婆塞戒，那么一分行优婆塞等是什么情况？据说他受持哪一条学处，就称为那一分行者。
阿阇黎认为，当自己受戒时，凡是承诺皈依等的内容，就成为那种优婆塞。所有律仪也有小、中、大的区别，这是由发心受持的意愿所决定的。如此，阿罗汉也有小的别解脱律仪，凡夫也有大的别解脱律仪。
开始皈依三宝者，正如所说：'皈依佛者，是皈依成佛之无学法，即由主要成分而称为佛身，或者因为证得一切通达之行故为佛。这些是什么？即尽智等及其眷属。色身没有前后差别。'是皈依一切佛还是一佛？从特征角度是皈依一切佛，因为道的特征没有不同。
皈依僧伽者，是皈依成僧之无学法和有学法，即由证得而成为不可分的八种补特伽罗故为僧伽。是皈依一切僧还是一个僧？因为道的特征没有不同，所以从特征角度皈依一切僧。皈依法者，是皈依涅槃即择灭，因为自己和他人相续中的烦恼和苦息灭是同一特征。"


 །ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་མི་སློབ་པའི་ཆོས་དག་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བས་མཚམས་མེད་པར་འགྱུར། བྱེ་
བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་རྟེན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སློབ་དཔོན་རང་མི་སློབ་པ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འཇོག་སྟེ། གཟུགས་
སྐུ་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་རྩ་བའི་མཛོད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས་མ་བཀག་པས་སོ་ཞེས་བཞེད་དོ། །དེ་བས་ན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པ་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོར་
གྱུར་པའོ། །སྡོམ་པ་གཞན་ལ་མི་ཚངས་སྤྱོད་སྤོང་པ་བསླབ་པའི་གཞིར་མཛད། དགེ་བསྙེན་ལ་འདོད་པས་ལོག་གཡེམ་སྤོང་བ་བསླབ་གཞིར་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། ལོག་གཡེམ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། 
8-525
ཁྱིམ་དུ་གནས་པ་རྣམས་དེ་བསྡམ་བླ་བའི་ཕྱིར་དེ་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་ལ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུང་མ་ཅན་དེ་ལས་ཅིས་མི་ཉམས་ཞེ་ན། དེ་དག་
གི་སྡོམ་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་ལོག་གཡེམ་སྤངས་པར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་ཐོབ་ཀྱི། བདག་གི་རྒྱུད་འདི་ལས་མི་ཚངས་སྤྱོད་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ལས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བསྙེན་ཀྱི་བསླབ་བཞིར་
རྫུན་སྨྲ་སྤོང་། ཕྲ་མ་སོགས་མིན། བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདས་པར་གྱུར་ན། དྲི་བར་བྱ་བ་ལ་བདག་གིས་དེ་ལྟ་བུ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ལ་དེ་
བརྫུན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་འདས་པར་བྱས་ཀྱང་བདག་ཉིད་འཆགས་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས། དེ་ལྡོག་པ་བཤད་དོ། །བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལས་མྱོས་འགྱུར་འཐུང་བ་སྤོང་བ་
ཁོ་ན་བཤད་པ་ཡང་། དེ་བཀག་ན་ཡན་ལག་གཞན་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་བསྲུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅས་དང་། བཅད་སྐད་གསར་རྙིང་དུ་ཟད་དོ། །ཅི་སོ་ཐར་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་གསུམ་
ལས་འདོད་པར་གཏོགས་པ་སོར་སྡོམ་ནི་སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་འཇུག་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་དང་། 
8-526
སེམས་ཅན་ཀྱི་རྟེན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དག་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ཟག་མེད་སྡོམ་པ་ནི་ལམ་དངོས་ལས་ཐོབ་ཀྱི་སྦྱོར་འཇུག་ལས་མ་ཡིན་
ན་བཅད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དུས་གསུམ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཐོབ་བོ། །དེ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སམ་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་བམ་
ཞེ་ན། སྡོམ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐོབ་ལ་ཡན་ལག་ལ་ནི་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། ལ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཏེ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞིན། ལ་ལ་ནི་གཞི་ལས་ཏེ་དེ་ལས་
གཞན་པའོ་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད་པ་རྒྱུར་འདོད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་
པོ་དག་རྒྱུར་འདོད་ན་གཅིག་གིས་སོ། །དེ་བས་ངེས་པ་ལྔ་པོ་སེམས་ཅན་དང་། ཡན་ལག་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་དང་། ཚེ་ངེས་པ་མི་བྱེད་ན་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ། ངེས་པ་དེ་
དང་མ་བྲལ་ན་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཙམ་མོ། །སྡོམ་པ་མིན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། ཡན་ལག་ཀུན་ལས་འཐོབ་རྒྱུས་ནི་མིན་ཏེ། གཅིག་གིས་ཐོབ་བོ། །སྡོམ་པ་མིན་པ་དེ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོབ་སྟེ། 
8-527
དེའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་གསོད་པར་སྦྱོར་བའི་བྱ་བའམ། གཞན་གྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཅག་ཀྱང་འཚོ་བ་འདིས་འཚོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"如经中所说：'如果仅仅无学法是佛，那么以恶心出如来血为何成为无间罪？'有部论师说：'因为损害所依而成为损害彼等。'阿阇黎自己认为不仅无学法安立为佛，色身也是佛，因为根本《俱舍论》的《别解释》中未加否定。因此，皈依是一切正受律仪的入门。
为何其他律仪中以离不净行为学处，而优婆塞以离邪淫为学处？因为邪淫是极为被诃责的对象，为了使在家人能加以制止，所以获得不作此事的戒律，但不是梵行。有妻子者为何不破戒？他们的戒是按照所受持的'远离邪淫'而获得，并非从'我此相续中不行不净行'而获得。
优婆塞的四学处中只说远离妄语，而不说两舌等，这是因为若违犯一切学处，当被询问时说'我没有做过这样的事'，这种说法将成为妄语，考虑到'如何在违犯后能自己忏悔'，所以说明了远离妄语。在遮罪中只说明远离饮酒，是因为禁止饮酒后，其他支分和其他事也将被守护。'遮'和'制'只是用词新旧的不同而已。
在别解脱戒、禅定戒、无漏戒三种中，属于欲界的别解脱戒是从一切前行和正行中获得的。能显示为有情和无情的，以及性罪和遮罪，都是从两者获得，因为它们依托有情而起作用，所以从现在的蕴、界、处而获得。禅定戒和无漏戒是从正行道而获得，不是从加行而获得，何况是遮罪。三世一切蕴、界、处都能获得这些。
这些是从一切有情或一切因获得的吗？戒体是从一切有情获得的，但在支分上有差别：有些是从一切获得，如比丘戒；有些是从基础获得，如其他戒。'支分'是指业道。因上也有差别：若认为无贪、无嗔、无痴为因，则从一切获得；若认为小、中、大心为因，则从一种获得。因此，若不确定五种确定：有情、支分、处所、时间和生命的确定，就能获得别解脱律仪；若不离这些确定，则只是善行。
不律仪不是从一切有情和一切支分获得的，而是从一种获得。不律仪通过两种因获得：生于彼种姓者通过杀害的行为获得；生于其他种姓者通过承认'我们也以此谋生'而获得。"


 །ལྷག་མའི་ནི། གང་དུ་ཀུན་ར་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་བ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་མ་བཙལ་བར་དུ་ཟས་
མི་ཟའོ་ཞེས་དམ་བཅའ་ལེན་པ་ལྟ་བུའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་ལས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་གུས་པས་ལས་བྱེད་པས་ཐོབ། བཞི་པ་གཏོང་
བ་ནི། མི་བརྡ་ཕྲད་པའི་དྲུང་དུ་བསླབ་གཞི་རྣམས་བསམ་པ་ཐག་པས་སླར་ཕུལ་བ་དང་། རྟེན་ཤི་འཕོས་པ་དང་། མཚན་གཉིས་དག་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་བྱུང་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་
ཆད་པས་སོ་སོ་ཐར་པའི་འདུལ་བ་གཞན་རྣམས་གཏོང་བ་དང་། བསྙེན་གནས་ནི་བླངས་པའི་མཚན་མོ་འདས་པ་ལས་གཏོང་བས་སོ་སོ་ཐར་པའི་འདུལ་བ་གཏོང་བ་དེའོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་
དེ་དག་གིས་གཏོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་བོར་བ་དང་། རྟེན་ཉམས་པ་དང་། གཞི་ཆད་པ་དང་། ཇི་སྲིད་དུ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-528
ཁ་ཅིག་སྟེ་མདོ་སྡེ་པ་ཕམ་པའི་ལྟུང་བར་གྱུར་པ་བཞི་ལས། གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་གཏོང་བར་སྨྲ་བ་དང་། བྱེ་སྨྲའི་ནང་ནས་གཞན་འགའ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ལས་གཏོང་སྟེ།
དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་ན་བསླབ་པའི་མཚམས་ཐམས་ཅད་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་བས་སོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་གཅིག་བྱུང་བ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱུང་བས་
སྡོམ་པ་ཟད་པར་གཏོང་མི་རིགས། ལྟུང་བ་གཞན་བྱུང་བ་ལ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཐལ་བས་སོ། ། ཇི་སྐད་དུ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མི་འགའ་ཞིག་ལ་ནོར་ཡང་བདོག །བུ་ལོན་ཡང་ཆགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྟུང་བ་དེ་བཤགས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་
པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུ་ལོན་བཅལ་ནས་ནོར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། བུ་ལོན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པས་ཐུན་མོང་བའི་ཕམ་པ་འཆབ་མེད་ལ་བུ་ལོན་ཅན་དང་། ནོར་
ཅན་བཞིན་དང་འཆབ་བཅས་ཀྱི་རིལ་གཏོང་བ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་དགེ་སློང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་བསླབ་པ་སྦྱིན་པ་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་བྱུང་བའི་མོད་ལ་ཕས་ཕམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཟེར་གྱི། 
8-529
གང་ཕས་ཕམ་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དགེ་སློང་མ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཕས་ཕམ་པ་མིན་ཏེ། སེམས་འགས་ཀྱང་མི་འཆབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
རྣམ་པར་བཞག་གོ །ཞེས་དང་། ཕས་ཕམ་པ་ཅན་དེ་དགེ་སྦྱོང་མིན་པར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ཕས་ཕམ་པ་བ་དགེ་སློང་མ་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་འབྱུང་། རྒྱུད་ཁྲེལ་མེད་
པ་ཤས་ཆེན་པོས་ཉམས་པར་བྱས་པ་སྡོམ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ཕུལ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་
འབྱུང་ངོ་། །དོན་མེད་པ་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་འབད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་དགེ་སློང་ཡིན་ན་དགེ་སློང་ཉིད་དེ་འདྲ་བ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་མ་རངས་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་
ནུབ་ན་འདུལ་བའི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་མེད་པའི་འདུལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཟིན་པ་ནི་མི་གཏོང་བ་ཞེས་སོ། །བསམ་གཏན་དུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་
གཏོང་སྟེ། གོང་མ་འོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ས་འཕོས་པའམ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། རིས་མཐུན་པ་བཏང་བ་དག་གིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་གཏོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་པ་འཕགས་པའི་དགེ་བ་ཟག་མེད་ནི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་གཏོང་སྟེ། 
8-530
འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལས་ནི་ལམ་སྔ་མ་གཏོང་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་སྦྱངས་པ་ལས་ནི་དབང་པོ་བརྟུལ་པོའི་ལམ་མོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"其余的，凡是在某处仅仅供养草根等就能生起无表业的这样的福田，或者立誓'在未礼拜佛陀之前不食用食物'这样的善或不善行为，能生起无表业的，都是通过如此恭敬行事而获得。第四，关于舍弃，在能理解语言的人面前以真诚的心把学处交还，或者依身死亡，或者两种性别同时出现，或者断绝善根，这些是舍弃别解脱律仪的情况；而近住戒则在受持的夜晚过去后舍弃，这就是舍弃别解脱律仪。
如说：'为何这些原因导致舍戒？因为生起与正受相违的表业，或者舍弃所依，或者所依毁坏，或者基础断绝，或者已经过了所受持的时间。'
有些人，如经部师，主张犯四波罗夷中的任何一条即舍弃戒体。有部中的一些人则说在正法隐没时舍弃戒体，理由是正法隐没时，一切学处界限和一切业道都不存在。迦湿弥罗诸师则认为，仅因犯一条根本罪而舍弃一切戒体是不合理的，否则就会导致犯其他罪时也没有破戒的过失。
如经说：'那么应该怎样理解？在这种情况下，既有戒律也有破戒，就像有些人既有财产也有债务一样。若忏悔罪过，则具有戒律而不是破戒，就像还清债务后具有财产而没有债务一样。'因此，对于共同的波罗夷，不覆藏者如同有债务和财产之人，覆藏者则完全舍弃戒体，这是两种情况。
如经说：'如果因为破戒而成为非比丘，就不会有授予学处的人了。并非所有犯戒者立即都称为他胜。对于犯他胜者，必定是非比丘。有些人因为相续的特殊性而不是他胜，因为无论如何都不会覆藏，这是依法安立的。'
关于犯他胜者非沙门，经中说：'如果犯他胜者非比丘，为何不再出家？因为相续无惭愧，大幅退失，没有受戒的资格，而不是因为比丘的实体。同样，即使舍弃三学也不得出家。何必在这无意义的事上努力？如果这样的人还是比丘，那么对这样的比丘身份，我顶礼却不欢喜。'
正法隐没时因为没有律仪羯磨，所以不能获得新的律仪，但已获得的不会舍弃。
一切属于禅定的善法因两种原因而舍弃：上地生于下地，即地位改变或者从定中退失；舍弃同分也会稍微舍弃。同样，属于无色界的圣者无漏善法因三种原因而舍弃：证得果位时舍弃前道；通过锐根时舍弃钝根道。"


 །ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་ནི་ལམ་གོང་མ་འབྲས་བུའམ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་
ཅན་ནོ། །སྡོམ་མིན་གསུམ་གྱིས་གཏོང་སྟེ། སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་སམ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཐོབ་པ་ན་སྟེ་གཉེན་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་
བོར་བའི་ཕྱིར་ཤི་བ་དང་། རྟེན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་མཚན་གཉིས་བྱུང་བ་ལས་སོ། །བར་མ་ནི་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་གང་གིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་འདི་འཕངས་པ་སྟེ་ཆད་པས་
དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཆད་པ་འགྱུར་ཏེ་རྫ་མཁན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་མདའི་འགྲོས་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདིས་ཆོག་གོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་གཏོང་ན་ཀུན་ཏུ་བླངས་པ་
བཏང་བ་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བླངས་པ་བཞིན་མ་བྱས་པའི་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ལས་དང་། དོན་རྣམ་པར་ཆད་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཆད་ལ། ཚེ་ཆད་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་
བ་ཆད་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཆད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་རྒྱུ་དེ་དྲུག་གིས་གཏོང་ངོ་། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་གཟུགས་མིན་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་གཏོང་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆད་པའམ། 
8-531
གོང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་ལས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པས་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་
རྣམ་པ་གང་གིས་སྤོང་བའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེས་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་
སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། ཟ་མ་མ་ནིང་སྒྲ་མི་སྙན། མཚན་གཉིས་པ་མ་གཏོགས་པའི་མིའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཁོ་ན་ལའོ། །སྡོམ་པའང་གང་དག་ལ་ཡོད་ན། དེ་བཞིན་གྱི་མི་དང་
ལྷ་ལའང་སྟེ་འགྲོ་བ་གཉིས་ལ་ཡོད་དོ། །ཀླུ་བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ལེགས་སྤྱད་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྡོམ་པ་མིན་པས་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་མི་རྣམས་ལ་སོར་
བསམ་ཟག་མེད་གསུམ་མོ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡོམ་པ་ཡོད། ཁམས་གོང་མ་ལ་ནི་དེ་མེད་དོ། ཟག་མེད་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་
ཁྱད་པར་ཅན་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་མ་གཏོགས་པའི་མཐོ་རིས་དང་པོ་གཉིས་དང་། གཟུགས་མེད་ནའང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
8-532
བཞི་པ་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་ལས་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་པ་ལ། རྣམ་གྲངས། ཆེ་ལོང་བསྡུ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལས་བདེ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
ཐོབ་པར་བྱེད་པས་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །མི་བདེ་བ་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མི་དགེ་བ་དང་། གཞན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ལུང་
མ་བསྟན་ཡིན་ནོ། །ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་། བསོད་ནམས་མིན་པའི་ལས་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་གསུམ། ཡང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དང་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དང་། བདེ་
བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་གསུམ། ཕྱི་མ་གསུམ་སྔ་མའི་རྣམ་གྲངས། བར་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ནི་འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་སོ། །མི་གཡོ་
བ་ཁམས་གོང་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྟེ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་ལས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ས་ནི་དེ་དག་ཏུ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་
བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བཞག་གོ །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དགེ་བར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་སོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་གྱི་ལས་དགེ་བ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར། འདོད་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་གསུམ་བདེ་བའི་ཚོར་བའི་ས་པ་ཡིན་པས་སོ། །
8-533
དེ་ཡན་ཆད་སྡུག་མིན་བདེ་མིན་མྱོང་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དག་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མེད་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"从退失中舍弃上道、果位或殊胜果位。不律仪因三种原因而舍弃：从正受律仪，或者因为获得禅定的因缘力量，因为对治力强大；舍弃色身故死亡；所依毁坏故两性同时出现。中间无表业因烦恼力量强烈推动而断绝，也就是中断，如同陶工的轮盘和箭的行程一样。如果舍弃受持说'以此正受足矣'，或者从彻底舍弃所受，或者如同所受而不作，行为中断，或者因为对象中断，或者寿命中断，或者善根断绝而中断，以这六种原因而舍弃。
属于欲界的非色善法和三界的一切善法因两种原因而舍弃：善根断绝或者生于上界色界和无色界。三界的一切非色有染污法因对治生起而退失，由于对治特定类型的随烦恼的道路能断除该烦恼及其眷属，而其他的则不能。
第五，关于何者具有，不律仪存在于哪些有情？只存在于除去黄门、两根人、北俱卢洲以外的人类。律仪存在于哪些有情？同样存在于人和天这两种众生。龙族受持近住戒的说法只是善行而已，不是律仪，所以不存在于其他众生。人类有别解脱戒、禅定戒和无漏戒三种。生于欲界和色界的天人有禅定所生律仪，上界则没有。无漏律仪在除了特殊禅定和无想有情以外的前两种天道和无色界也存在。这是从相应的角度而存在，不是从现前的角度。
第四，经中所说的业的异名解释分两部分：异名和概要归纳。首先，乐业因为能得可意果报和涅槃，是善业的异名。不乐业是感不可意异熟的不善业，非乐非不乐业是无记业。又有福业、非福业和不动业三种。又有感乐受业等，感苦受业，感非乐非苦受业三种。后三者是前者的异名。
其中，福业是欲界的善业。不动业是从上界生起的，即色界和无色界的善业。为什么这样称呼？因为在那些地方业的异熟稳定安住，因为不动摇而安立为不动业。非福业在世间中是指不善业。直至第三禅的善业是感乐受业，因为欲界和三禅是乐受地。从此以上是感非苦非乐受业，因为在那里没有乐受和苦受。"


 །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། ལས་
དེའི་མི་དགེ་བ་ལས་སོ། །དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། ཚོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་འོག་ནའང་བར་མ་སྡུག་མིན་བདེ་མིན་མྱོང་བར་
འགྱུར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ལས་གང་གིས་ཀྱང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ལས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྨིན་པར་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ། བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར་ནི་གཟུགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་འགྱུར་ནི་སེམས་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ། །སྡུག་མིན་བདེ་མིན་མྱོང་འགྱུར་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འོག་ན་བདེ་མིན་སྡུག་མིན་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་
ཁམས་ལས་གཞན་ནི་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ཅིག་ཅར་དུ་ལྡན་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཚོར་བ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་མྱོང་འགྱུར་ནི་རེག་པ་དང་། 
8-534
དམིགས་པས་མྱོང་འགྱུར་ནི་ཡུལ་རྣམས་དང་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་མྱོང་འགྱུར་ནི་ལས་རྣམས་དང་། མངོན་སུམ་དུ་ནི་གྱུར་པ་ལས་མྱོང་འགྱུར་ནི་གང་གི་བདེ་སོགས་དེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ན་ནི་དེ་
མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཚོར་བ་གཞན་ནི་མེད་པའོ། །དེ་བས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར་སོགས་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ངེས་པ་
དང་མ་ངེས་པ་དང་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཅིས་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སོགས་པས་ཏེ་སྐྱེས་ནས་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པ་
སྟེ་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་འི་སྟེང་དུ་མྱོང་བར་མ་ངེས་པ་བསྣན་པས་བཞིར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་མ་ངེས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་
ནས་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དཔེས་སྟོན་པ་དག་ན་རེ་གནས་སྐབས་ངེས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ངེས་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པར་ངེས་ལ་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་མ་ངེས་པ་དང་།
གཉིས་ཀ་ངེས་པ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ངེས་པ་སྟེ་མུ་ནི་བཞི་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལས་བཞི་ལས་གསུམ་གྱི་རིས་མཐུན་པ་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
8-535
ཁམས་གསུམ་པོ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ན་ནི་འཕེན་པ་བཞི་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། དམིགས་བསལ། དམྱལ་བ་ན་ནི་དགེ་བའི་གསུམ་གྱིས་འཕེན་པ་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་
མེད་དེ། དེར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་ན། དེ་ནི་
ས་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེར་སྐྱེས་ནས་མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་མི་བྱེད་དོ། །བརྟན་ལ། འཕགས་པ་ཡིན་མི་ཉམས་ཆོས་ཅན་ཡང་ཡིན་ན་ས་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་བ་དེར་སྐྱེས་ནས་གཞན་དུའང་དེ་ཕྱི་མར་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་ནི་མི་བྱེད་ལ། གང་དུ་སྐྱེ་བར་མ་ངེས་པ་དང་། མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་གྱུར་ནི་བྱེད་དོ། །འདོད་ཁམས་སམ་
སྲིད་རྩེའི་འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་མི་བརྟན་པའི་འཕགས་པ་དེ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་ལས་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་
ནི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལ་ནི་འཆི་བ་མེད་དོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"感受苦的业唯在欲界，是由不善业所致。这些果报不仅仅是受，而是包括相应的聚合。有些人说，在第四禅之下也有中间的非苦非乐受业，因为任何业都不能在特殊禅定中成熟，因为那里没有苦乐受。
三种业的异熟能否同时成熟？可以的。感受乐的业是色法，感受苦的业是心和心所法，感受非苦非乐的业是非心相应行法。因此，下地也有感受非苦非乐的业，因为除了欲界外，其他界不可能同时具有三种业的异熟。
此外，由自性感受的是诸受，由相应感受的是触，由所缘感受的是诸境，由异熟感受的是诸业，由现前感受的是由谁现前了乐等，谁就感受，此时没有其他受。所以，感受有五种。
乐受业等三种业也应了知为决定和不决定两种。怎样区分？因为是现法受，以及生后受和后后受，所以是决定的，这有三种。加上不决定受，就成为四种。有些人将不决定受分为异熟决定和不决定两种，称为五种业。
其他用譬喻说明的人说：时分决定而异熟不决定，异熟决定而时分不决定，两者都决定，两者都不决定，这四种情况。
在四种业中，三种感受相应的业能引生同类，而现法受业则不能。
在三界和一切众生中有四种引业，这是总说。特别的是，在地狱中虽有三种善业引生，但没有现法受业，因为那里没有可爱的异熟。
若是稳固的凡夫，具有不退失法，则在已离某地贪欲之处投生后，不造现法受业。若是稳固又是圣者，具有不退失法，则在已离某地贪欲之处投生后，不造生后受和后后受业，但会造不定受业和现法受业。
已离欲界或有顶贪欲的不稳固圣者，具有退失法，不会造生后受和后后受业。为什么？因为这将是果报业的退失，而退失果报是不会死的，将会解释这一点。"


 །སྲིད་པ་བར་མ་འདོད་ཁམས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི། 
8-536
ལས་འཕེན་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་གཉིས་ཏེ། མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྔ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ལྔ་མྱོང་འགྱུར་ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པའི་ལས་འཕེན་པར་བྱེད་པས་ཉི་ཤུ་སྲིད་པ་བར་མའི་གཉིས་སོ། །
སྲིད་པ་བར་མའི་ལས་ངེས་པ་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ་དེ་ནི་མཐོང་ཆོས་འབྲས་བུ་ལ་མྱོང་འགྱུར་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རིས་མཐུན་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ། །ངེས་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་།
ཉོན་མོངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དང་བ་དྲག་པོས་བྱས་པའི་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུན་ཆགས་སུ་བྱས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཕ་དང་མ་བསད་པ་གང་དེ་ངེས་པར་
མཐོང་ཆོས་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས། ཞིང་གི་ཁྱད་པར་གྱུར་པ་ནི། དཔེར་ན་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་བུད་མེད་དོ་ཞེས་འཐབ་མོ་བརྒལ་བ་ལས་མཚན་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གྲག་པ་ལྟ་བུ་
དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་དཔེར་ན་ཉུག་རུམ་ཞིག་གིས་གླང་གི་རླིག་པ་དབྱུང་བ་ལས་ཐར་བར་བྱས་པས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་ས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལས་འདོད་ཆགས་
དང་གཏན་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལས་དེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་རྣམ་པར་སྨིན་ངེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ཞིང་ནི་གང་ཟག་ལྔ་སྟེ་གང་དག་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལས་ལངས་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སེམས་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། 
8-537
དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སོན་པ་ལས་སླར་ལོག་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ་ལས་ལངས་པའི་རྒྱུད་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་
འབྲེལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བགོས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་མེད་པ་ལས་ལངས་པའི་རྒྱུད་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་
པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བགོས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལས་
ལངས་པའི་རྒྱུད་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གསར་པ་ཡིན་པས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལས་ལངས་པའི་
རྒྱུད་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གསར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཕན་པའམ་གནོད་པ་གང་བྱས་པ་
ཡི་འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་གཙོ་བོ་ཚོར་བ་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་ཡིན་ལ་ལུས་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ལས་དགེ་བའི་ལས་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དག་ན་ཡོད་ཀྱི་དེའི་རྣམ་སྨིན་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །
8-538
མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་གཡེང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གང་ཞིག་ལ་གནས་པ་ཡིན། རྒྱུ་ཅི་
ཞིག་གིས་འགྱུར་ཞེ་ན། གཡེང་བའི་སེམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་གཞན་ལྔ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གཡེང་བའི་སེམས་དེ་ནི་རྒྱུ་ལྔ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་
ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ་རྫས་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཕ་རོལ་ཀྱི་སེམས་གཡེང་བར་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སེམས་གཡེངས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྲག་པས་སེམས་གཡེངས་པ་སྟེ། མི་མ་ཡིན་མི་སྡུག་
པ་མིའི་གན་དུ་འོངས་པ་དེས་སྐྲག་ནས་སེམས་གཡེངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གནོད་པས་སེམས་གཡེང་བ་ནི་མི་མ་ཡིན་དེ་དག་འཁྲུགས་ནས་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལྟ་བུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"欲界中行的中有，有二十二种引业：胎内五个阶段、出生五个阶段，各有决定受和不定受业引生，共二十种，加上中有的两这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"中有在欲界中活动的，有二十二种引业：胎内五个阶段和出生五个阶段的各有决定和不决定业的引生，所以有二十种，加上中有的两种。
所说的中有决定业十一种是现法受果的业，因为它只是一类。所谓决定业，是由强烈的烦恼或净信所作，或对功德田所作，或相续不断所作，或杀父杀母，这些必定是现法受果的业。
田的殊胜，例如传说有一位比丘因辱骂僧团说'是女人'而引起争端，结果性别变化。心思殊胜，例如一位宦官为公牛解除生殖器束缚而变成男性。
或者，由于已经完全离某地的贪欲，所以在现法中感受该地的业。什么样的业？就是必定成熟的业。现法受业的对象有五种人：从灭尽定中出来的人，因为入定类似涅槃，获得最胜寂静心，这就像从涅槃境界返回一样；从慈心定中出来的人，其心相续与利益无量众生的增上意乐相应，与极其清净的无量福德分享相联系；从无恼定中出来的人，其心相续与对无量众生无恼害的增上意乐相应，与极其清净的无量福德分享相联系；从见道中出来的人，因断尽一切见所断，所以是崭新转依的无垢者；从阿罗汉果中出来的人，因断尽一切修所断，所以是崭新转依的无垢者。对这些人所做的善恶，果报立即感受。
因为异熟的主要是受，所以属于心而不属于身，由于无分别性，善业存在于特殊禅定乃至有顶之间，其异熟仅是心受。不善业的异熟是身受，而非心受。
众生心散乱存在于哪里？因何而起？散乱心存在于意识中，不在其他五识中。这种散乱心由五种原因产生：由于众生业的异熟所生，如用药物咒语等方式扰乱他人的心，来世自己的心也会散乱；因恐惧而心散乱，如丑陋的非人来到人前，人因恐惧而心散乱；因损害而心散乱，如非人发怒攻击要害处。"


 །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཆ་མ་མཉམ་
པས་གཡེང་བའི་སེམས་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་གྱིས་སེམས་གཡེངས་པ་བུ་ཤི་བའི་མ་ལྟ་བུ། སེམས་ཅན་གང་དག་གི་སེམས་གཡེངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྲ་མི་སྙན་མིན་པ་
འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ། ལྷ་དག་གི་ནང་ནའང་སྨྱོན་པ་ཡོད་ན་མི་དང་ངན་འགྲོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལའང་འབྱུང་བ་ཆ་མ་མཉམ་པས་སེམས་གཡེང་བ་ཡོད་དོ། །
8-539
མདོ་ལས་ཡོན་པོ་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡོན་པོ་ངག་གི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་པོའོ། །སྐྱོན་ཡང་སྟེ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྟེ། སྙིགས་མའང་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིར་གསུངས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ལས་གཡོ་ལས་སྐྱེས་
སོགས་གསུམ་ཡོན་པོ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་སྐྱོན། འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པས་སྙིགས་མའོ། ། ཡང་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བ། གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པ་ལ་སོགས་དཀར་ནག་པ་
ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་ནག །མི་དཀར་མི་ནག་ལ་རྣམ་སྨིན་མེད་པ་ལ་ལས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི། ལས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་
ལས་མི་དགེ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྣམ་སྨིན་ཡང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་གནག་པའོ། །གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ཉིད་ནི་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་དེའི་རྣམ་
སྨིན་ཡང་གཅིག་ཏུ་དཀར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པ་མ་བཤད་ཅེ་ན། གང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་སྲིད་པ་བར་མ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ཡོད་པ་དང་། ལུས་
ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ནར་བཤད་དོ་ཞེས་གྲག་གོ །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ཉིད་ནི་མི་དགེ་བ་དང་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་དཀར་ནག་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དཀར་ནག་གཉིས་ཀ་ལས་སོ། །
8-540
ཇི་སྐད། འདི་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་སམ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཅིག་ལ་དཀར་པོ་ཡང་ཡིན། ནག་པོ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་
ལྟ་བུ་ནི་མེད་དེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་མི་དགེ་བ་ཡང་དགེ་བ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་དཀར་ནག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ན་མི་དགེ་
བ་གདོན་མི་ཟ་བར་དགེ་བ་དང་འདྲེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་འདྲེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་
སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་གནག་འཇུག་པ་དང་འགལ་བས་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་དགོངས་
པ་ཅན་གྱིས་མི་དཀར་བར་བཞག་གོ །ཟག་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་དེ་དག་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་དང་། འདོད་པ་ལས་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་ལ། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཀྱིས་གང་སེམས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་ནག་པོའི་ལས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལས་སོ། །འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དགུ་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཀར་གནག་སྟེ། 
8-541
དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནག་པོ་དགུ་ཟད་ལ་དེར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཀར་པོའི་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི། བསམ་གཏན་དང་བསམ་གཏན་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་
བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེས་པའི་ཐ་མ་དགུ་པ་དེའི་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པས་སོ། །སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་དམྱལ་བ་མྱོང་འགྱུར་ནག་པོ་དང་། འདོད་ཁམས་དམྱལ་བ་ལས་གཞན་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ནི་
དཀར་ནག་གཉིས་སུ་རིགས་གསུང་། གཞན་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་དགེ་བ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་གནག་པའོ་ཟེར། འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་གཞན་དཀར་གནག །གཞན་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་དགེ་བ་ཡང་
ཡིན་མི་དགེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"由于大种不平衡而心散乱，如风、胆、痰紊乱；由忧愁而心散乱，如死了儿子的母亲。哪些众生会心散乱？除了北俱卢洲外的欲界有情，即使在诸天中也有疯狂者，何况人和恶趣。除佛陀外的诸圣者，也会因大种不平衡而心散乱。
经中说三种歪曲：身歪曲、语歪曲、意歪曲。过失也是身、语、意的；浊秽也说为身、语、意的。身业生于谄诳等三种为歪曲，生于嗔恨为过失，生于贪欲为浊秽。
又有白业而异熟白，黑业而异熟黑，黑白业而异熟黑白，非黑非白业而无异熟能尽业，这四种是业的差别。其中依次，不善业是纯黑的，其异熟也是不悦意的，是纯黑的；属于色界的善业是纯白的，其异熟也是纯白的。为何不说无色界的？据说只解释有两种异熟（中有和生有）以及身语意三业俱全的地方。属于欲界的善业因与不善混杂故为黑白，因异熟混合故也是黑白。
如说：这是从相续的角度安立，而不是从体性的角度。一个业或异熟既是白又是黑，这是不可能的，因为相互矛盾。那么，不善业也应该因与善混杂而成为黑白吗？在欲界中，不善业并非必定与善混合，因为它力量强大，而善业因力量弱小而被混合。
能尽除这些的是无漏业。它因无烦恼故非黑，因违背有漏故不属于界，因无异熟故依据意趣而安立为非白。所有无漏业都能尽业吗？不是的。见道上的四法忍，以及离欲道上的八无间道，这十二种思是能尽黑业的业。离欲道上第九无间道的思是能尽黑白业的，即灭尽第九种善与不善黑业。能尽白业的是离第四禅贪时第九无间道的思。
其他论师说，感地狱异熟的是黑业，感欲界除地狱外的异熟业是黑白业。其他人说，见所断业因不与善混合故为黑业；欲界所生其他为黑白；其他修所断的既是善也是不善。"


 །མདོ་ལས་མི་སློབ་པའི་ལུས་ངག་ལས་ཡིད་ཉིད་ཐུབ་བའི་ལུས་དང་ཐུབ་པའི་ངག་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་སྟེ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལེགས་
པར་སྤྱད་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་གཙང་བྱེད། ངག་ཡིད་གཙང་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དུས་རེ་ཞིག་དང་། གཏན་དུ་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཀྲུ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཟློག་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྟེ་མི་དགེ་བ་གསུམ་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །སེམས་པའི་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་མིན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱད་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །
8-542
དཔེས་སྟོན་པ་རྣམས་དེ་གསུམ་ཁོ་ན་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ལ། བྱེ་སྨྲས་དེ་ལྟ་ན་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཕང་ངོ་། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པ་སྨད་
པ་ཡིན་ཞིང་། འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་སྤྱད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཟློག་པ་བརྣབ་སེམས་མེད་པ། གནོད་སེམས་མེད་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་
པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆེ་ལོང་བསྡུ་བ་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ། བྱེ་བྲག་གཞི་གསུམ་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལས་ཆེ་ལོང་བསྡུས་ནས་ནི། དགེ་དང་མི་དགེ་
བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་བཅུར་གསུངས་སོ། །ཅི་རིགས་པར་ལེགས་ཉེས་དེ་གཉིས་ཚང་བར་མ་བསྡུས་པ་བསྟན་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་དུ་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ཕྱོགས་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་ཉོན་
མོངས་པ་ཅན་གཞན་ཡང་མ་བསྡུས་ཏེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ཕྱོགས་སེམས་པ་ཡང་མ་བསྡུས་སོ། །དགེ་བ་ལ་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྦྱོར་མཇུག །
མྱོས་གྱུར་སྤང་བ། སྦྱིན་མཆོད། ངག་གི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་སོགས་ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱད་སེམས་པ་མ་བསྡུས་སོ། །མི་དགེ་དྲུག་ནི་སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་ལེན། བརྫུན་ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཁྱལ་རྣམས་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལ་དངོས་ཀྱི་རྣམ་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་རིག་མིན་པ་དག་གོ །
8-543
འདོད་པས་ལོག་གཡེམ་གཅིག་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་རིག་དང་རྣམ་རིག་མིན་ཏེ་རྣམ་གཉིས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་ན་རྣམ་རིག་རྣམ་རིག་མིན་པ་
གཉིས་ཀའོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དགེ་བ་གཟུགས་ཅན་བདུན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་
བྱ་སྟེ་རྣམ་རིག་མིན་པ་ཉིད་དོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་ཉེར་བསྡོགས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལའང་ཀུན་དཀྲིས་དྲག་པོས་སམ། རབ་ཏུ་དང་བ་ལྷུར་ལེན་པ་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བ་རྩོམ་
ན་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཉེར་བསྡོགས་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ལས་ལམ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་།
ཆགས་པ་དེའི་མཇུག་ཐོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བརྣབ་སེམས་སོགས་ཞེ་སྡང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གནོད་སེམས། གཏི་མུག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ལོག་ལྟ་ཡིན་པས་མི་དགེ་བའི་རྩ་
བ་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་དང་བཅས་པ་རྣམས་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། ངེས་པར་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །
8-544
གསོད་དང་གནོད་སེམས་ཚིག་རྩུབ་གསུམ་པོ་ཞེ་སྡང་གིས་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་ལ། ལོག་གཡེམ་བརྣབ་སེམས་མ་བྱིན་ལེན། ཆགས་པ་ཡིས་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་གཏི་མུག་གིས་མཐར་
ཕྱིན་པར་བྱེད་ལ། ལྷག་མ་བརྫུན། ཕྲ་མ། ཚིག་ཀྱལ་པ་གསུམ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འདོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"经中说无学的身语意业为调伏身、调伏语、调伏意三业，按照次第排列。所有身语意的善行三种，是身净化、语净化、意净化三种。为什么这样说？因为它们能暂时或永久地洗涤恶行的烦恼。与此相反，身业、语业和意业的不善，被认为是三种恶行。思业虽然转为他物的贪心等、害心、邪见不是业的本性，但它们是意的恶行三种。
用比喻说明的人认为只有那三种是意业，有部则认为若如此，则业与烦恼将成为一体。这些因为是受谴责的行为，且果报不悦意，所以是恶行。与此相反，无贪心、无害心和正见是意的善行。
第二，概要归纳分为业道、其果报和特殊基础三种解释。首先，从中概要归纳，善与不善的业道说为十种。依据各自情况，这两种善恶未完全归纳，在不善业道中，身恶行的前行、后续以及其他有染污的部分未被归纳，因为那不是极为粗大的。意恶行方面的思也未归纳。在善业方面，身的前行后续、离酒、布施供养，语的爱语等，以及意善行的思，均未归纳。
不善的六种，即杀生、不与取、妄语、离间语、粗语、绮语，命他人做时因无实际的表业，所以是无表。欲邪行一种，因为自己亲自完成，所以既是表也是无表。那六种若自己做，则都是表与无表二者。正受的善业道中，七种有色法是两种（表与无表），由禅定和无漏戒所摄的，称为由定所生，只是无表。业道近分是表业。在此，若以强烈的缠缚或极其净信努力开始行动，也不会成为无表。从近分转回是业道的后续。
这些的前行是从三不善根生起的，由于从贪欲之后生起，所以贪心等；从嗔恨之后生起，所以害心；从愚痴之后生起，所以邪见；因此是从三不善根生起的。善业道的前行和后续是由善心所发，与无贪、无嗔、无痴相应，所以是从这些生起的。
杀生、害心和粗语三种以嗔恨而达到究竟；邪淫、贪心和不与取以贪欲而完成；邪见以愚痴而达到究竟；其余妄语、离间语和绮语三种则认为以贪嗔痴三者而完成。"


 །སྲོག་གཅོད་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་སེམས་ཅན་དང་། ལོག་གཡེམ་སོགས་ཀྱི་གཞི་ལོངས་སྤྱོད་དང་།
ལོག་ལྟའི་གཞི་མིང་དང་གཟུགས་དང་། བརྫུན་སྨྲ་སོགས་ཀྱི་གཞི་མིང་གི་ཚོགས་ཡིན་ནོ། ། གང་གིས་ཕ་རོལ་པོ་ངེས་པར་འཆི་བར་བྱས་ནས། དེ་དང་མགོ་མཉམ་དུའམ་བྱེད་པ་པོ་སྔར་འཆི་ན་དེ་
ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་དངོས་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྔར་དང་མཉམ་དུ་འཆི་བ་གཉིས་ལ་དངོས་མེད་དེ། ལུས་གང་གིས་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དེ་ནི་མེད་ལ་རིས་མཐུན་པ་ཐ་དད་པ་ལུས་གཞན་ཁོ་
ན་ཞིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་སྟེ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྡན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དམག་གིས་གདབ་པ་དང་། ལིངས་འདེབས་པ་དང་། མ་འཁྲིགས་
པར་གདབ་པ་དག་ཏུ། ཕ་རོལ་པོ་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མང་པོ་ཚོགས་པས་བཏབ་པ་ལ་གཅིག་གིས་སྲོག་གཅོད་ན་ལས་ལམ་དེ་སུ་ལ་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དམག་ལ་སོགས་པ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། 
8-545
དེ་དག་གི་དོན་གྱིས་ན་ཕན་ཚུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྲོག་ཆགས་མི་གསོད་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་དེར་དབང་མེད་དུ་ཁྲིད་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །སྲོག་
གཅོད་པ་ནི་འདི་བསད་པར་བྱའོ། །སྙམ་བསམས་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་ནི་གཞན་དེ་བསད་པའོ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་གཞན་གྱིས་བདག་གིར་བྱས་པའི་ནོར་མཐུ་དང་འཇབ་བུས་བསམ་པ་དེ་བདག་གིར་བྱེད་
པའོ། །བགྲོད་མིན་ལ་བགྲོད་པར་འདོད་པ་ཡིས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཏེ། བགྲོད་བྱ་ཡན་ལག་ཡུལ་དུས་མ་ཡིན་པར་བགྲོད་པའོ། །བརྫུན་ཚིག་འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་དོན་གང་གི་དབང་
དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པའི་ཚིག་ཕ་རོལ་པོས་དོན་དེ་མངོན་པར་གོ་བའོ། །མིག་རྣ་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་དེ་རིམ་པ་བཞིན་བཤད་ན་མཐོང་ཐོས་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉམས་མྱོང་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ནི་ལུང་དུ་མ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤི་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕྲ་མ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དབྱེ་ཞིང་མི་འཛའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཚིག་དོན་མངོན་པར་གོ་བ་དང་མ་ནོར་བ་ཡིན་པའོ། །
8-546
སེམས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཚིག་རྩུབ་པོ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་གང་ལ་མི་སྙན་པ་སྨྲ་འདོད་པས་སྨྲས་པ་དེས་དོན་གོ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཀུན་ནི་འཁྱལ་པ་ཉིད་སྨྲ་བའོ། །གཞན་
དག་ནི་བརྫུན་དེ་ལས་གཞན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྱལ་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཁ་གསག་བྱེད་པ་དང་། ཆགས་པས་གླུ་ལེན་པ་དང་། ཟློས་གར་
གྱི་ཚེ་བཞད་གད་སློང་བ་བཞིན་དང་། བསྟན་བཅོས་ངན་པ་དག་འདོན་པ་བཞིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་ལོག་པས་ཕ་གི་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གིར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་ནས་གཞན་གྱི་ནོར་
ལ་མཐུའམ་འཇབ་བུའང་རུང་བས་ཆགས་པའམ་བདག་གིར་བྱེད་འདོད་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི། སེམས་ཅན་དག་ལ་ཞེ་སྡང་བས་ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མེད་
དོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཁོ་ན། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་སེམས་པ་དེ་ནི་དེ་དག་
གི་རྒྱུ་བས་རྒྱུ་སྟེ། དེ་དག་གི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འགྲོས་ཀྱིས་འགྲོ་འོ། །སྲོག་གཅོད་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"杀生等四种是以众生为基础，邪淫等以受用为基础，邪见以名色为基础，妄语等以名蕴为基础。若杀死他人后，与他同时死亡或行为者先死，此时是否有实际的业道？若先死或同时死，没有实际业道，因为作行为的身体已不存在，而生起的只是另一个不同类的身体。这是有道理的，因为它不是行为者，所以不应具有业道。
如果在军队攻击、投石或混战中，为了杀死对方而集合众人攻击，其中一人杀死对方，这业道与谁相应？因为军队等是同一目的，所以全部如同行为者一样具有业道，因为他们彼此互为方便。但若有人立誓即使为了性命也不杀生，被强迫带到那里的除外。
杀生是有意识地想'我要杀他'，不错误地杀死他人。不与取是以偷窃或抢劫的意图，将他人所有的财物据为己有。邪淫是对不应行淫者起行淫欲念，有四种：对不应行淫的对象、身体部位、地点或时间行淫。妄语是改变对某事物的认识后所说的话，使对方理解其意义。
眼耳意三识所体验的，按次序称为见闻识；鼻舌身识的体验是觉察。有部师说：'香味触是无记的，如同死亡，所以称之为觉察。'离间语是以染污心说使他人分离不和的话，使对方理解其意而不错误。
染污心的粗语是对他人想说不悦耳的话，使对方理解其意。染污心的一切语言都是绮语。其他人说，除妄语外的一切染污语言都是绮语。例如奉承，贪欲而唱歌，歌舞剧时引起笑声，诵读恶劣论著等。
贪心是邪恶地想'他人所有的东西，要是属于我该多好'，通过抢夺或偷窃而贪爱或想据为己有他人财物。害心是对众生嗔恨，意欲伤害他人。认为没有善恶业的见解是邪见。
在这些中，贪心等三种仅是业道，与这些相应的思是它们的因，因为依靠这些的力量而如此造作，所以随着它们的轨道而行进。杀生等七种因为是身语业，所以既是业也是业道，因为它们依靠发动的思而进行。"


 །
8-547
མེད་པར་ལྟ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་ལ། དགེ་བ་གཅོད་རྒྱུ་ཡང་འདོད་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཏེ། སྦྱོར་བྱུང་དག་ནི་སྔར་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅོད་བྱེད་གང་
གིས་ན་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ་ཞེས་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། ལེགས་སྤྱད་ཉེས་སྤྱད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །ཚུལ་
ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ན། ཁ་ཅིག་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཆར་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ་འཆད་དེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཟེར། འདིར་རིམ་གྱིས་ཏེ་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་
དུ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་ལོག་པར་བལྟ་བ་རྣམ་པ་དགུས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དགུ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕྲ་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་
ཏུ་གྱུར་པའི་དགེ་རྩ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་མར་འདོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ། གང་དག་མེད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་
ཏུ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་གཅོད་ན། མིའི་ནང་ཁོ་ན་དག་ཏུ་གཅོད་ཀྱི། ངན་སོང་དག་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མིན་པ་དག་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-548
ལྷའི་ནང་དུའང་མིན་ཏེ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིའི་ཡང་གླིང་གསུམ་དག་ཏུ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་མི་སྙན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་སྡིག་པའི་བསམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་
རོ། །དེར་ཡང་རྟེན་གང་གིས་གཅོད་ན། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཀྱིས་གཅོད་དོ། །དེ་གཉིས་ལྟ་སྤྱད་དེ་སྡིག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་དང་འཁྱུད་པ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ནིང་གིས་མ་ཡིན་
ཏེ། སྲེད་པ་སྤྱད་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངན་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དགེ་རྩ་ཆད་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་ནི་དགེ་རྩ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། མ་ཐོབ་པ་
སྐྱེ་བས་ཏེ་མི་ལྡན་པ་དེ་སྐྱེ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་
པའམ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའམ་ཡོད་ལྟ་སྐྱེས་པས་དེའི་ཐོབ་པ་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །ཉིང་མཚམས་ནི་རྣམ་པ་དགུ་ཅིག་ཅར་སྦྱོར་ལ། མངོན་སུམ་
དུ་ནི་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ཏེ་ནད་མེད་ནས་སྟོབས་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དམ་ཞེ་ན། མཚམས་མེད་བྱེད་པའི་ནི་འདི་ལ་མིན་ཏེ། དེ་ནི་མཐོང་ཆོས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-549
ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞིག་སེམས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ན། མི་དགེ་བ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་དང་ལྔ་དང་དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་དང་། སེམས་པ་ཅིག་ཅར་ལྷན་ཅིག་
འབྱུང་ངོ་། །དགེ་བ་གཅིག་ནས་བཅུའི་བར་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྤྱིར་བཏང་ནས། དམིགས་བསལ་དུ། གཅིག་དང་བརྒྱད་དང་ལྔ་དང་མིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །འགྲོ་བ་ག་ན་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞིག་
མངོན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དམྱལ་བ་ན་ནི་འཁྱལ་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་གནོད་སེམས་རྣམ་གཉིས་སོ། །བརྣབ་སེམས་དང་ལོག་ལྟ་ནི་མངོན་རྒྱུར་མེད་ཀྱང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གཞན་མེད། སྒྲ་མི་སྙན་ན་
ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ལྡན་པར་ཡོད་དེ་མངོན་རྒྱུར་ནི་མེད་དོ། ། དེ་ནི་བདུན་པ་ཚིག་ཀྱལ་པ་དངོས་སུ་ཡང་ཡོད་ལ། མི་ཚངས་སྤྱོད་ཡོད་ཀྱང་ལོག་གཡེམ་མེད་པར་བསྟན་ནོ། །འདོད་པ་ཁམས་གཞན་ན་
མི་དགེ་བ་བཅུ་ཆར་མངོན་དུ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"邪见能断善根，所断的善根是欲界的生得善根，因为加行善已经先前退失了。以什么断善根？即'没有善行'、'没有恶行'这样诽谤因的见解，以及'没有善恶行的果报'这样诽谤果的见解。
如何断善根？有人说九种善根同时断，如同见所断那样。而此处是渐次的，像修所断烦恼一样，以极大的极大断极小的极小，依次以九种邪见断九种善根。这样，与微细同时存在的善根是什么呢？断除一切善根时，最后舍弃的那些，若没有这些，即称为'善根断尽'。
在哪里断善根？仅在人道中断，不在恶趣，因为染污慧与无染慧都不坚固。也不在天道，因为业果明显可见。在人中也仅在三洲，不在北俱卢洲，因为那里没有恶念。以什么为依靠而断善根？由男性和女性断。因为他们见解行为坚固，抱持罪恶的念头。因此，黄门不能断善根，因为他们随顺贪欲的行为，如同恶趣众生。
善根断的本质是怎样的？既不生起善根所得，又生起不得，当生起不相应时，称为'善根断尽'。这些断尽者如何结生相续？或因对因果生起怀疑，或因正见或有见生起，由于切断那些获得，所以说善根再相续。结生的九种是同时相续，但现前则是渐次的，如同从无病到获得力量一样。是否所有人都能如此？造作无间罪的人不能在今生中善根再相续，因为他们没有今生善根再相续的资格。
多少业道与思同时生起？不善的一至八种与思同时生起。善的一至十种与思同时生起，这是总说。特别的是，'一、八、五和否'。在哪些众生中有多少业道现起？在地狱中有绮语、粗语和害心两种。贪心和邪见虽不现起，但从相应角度存在。其他不存在。在北俱卢洲，意的三种是相应存在的，但不现起。那里虽有绮语和非梵行，但教导说没有邪淫。在其他欲界处所，十种不善业道都能现起并相应存在。"


 །དགེ་བ་བརྣབ་སེམས་མེད་པ། གནོད་སེམས་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བ་ལྔ་ཐམས་ཅད་ན་
རྙེད་པ་ལྡན་པར་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད། གཟུགས་མེད་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ནི་རྙེད་པ་སྟེ། ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལུས་ངག་གི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བདུན་ཡོད་ལ། 
8-550
ལྷག་མར་བྱས་ན་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཁམས་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ན། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་དེ། འོན་ཀྱང་དམྱལ་བཅས་སྒྲ་མི་སྙན་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་
འབྲས་བུ་ནི། མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་ཐམས་ཅད་བདག་པོ་རྒྱུ་མཐུན་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་གསུམ་འབྱིན་པར་འདོད་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ལས་ལམ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གསུམ་ཀ་
འགྲུབ་ན། སྲོག་གཅོད་ལ་སྦྱར་ན་ཕ་རོལ་པོ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དམྱལ་བར་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ་དང་། བསད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་
ཚེ་ཐུང་ངུར་འགྱུར་བ་དང་། གཟི་བྱིན་མེད་པ་ཕམ་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཕྱིའི་སྨན་རྣམས་གཟི་མཐུ་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ལྷག་མ་དགུ་ལ་ཡང་ངོ་། །དགེ་བ་ཡང་དེ་
བཞིན་ཏེ། སྲོག་གཅོད་སྤང་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་པ་དང་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་གསུམ་སྟེ་ལྷར་སྐྱེ་བ་དང་། མིར་སྐྱེས་ཀྱང་ཚེ་རིང་བ་དང་། ཕྱིའི་སྨན་གཟི་
མཐུ་ཆེ་བར་འོང་བ་སོགས་སོ། །ལོག་པའི་ངག །ལོག་པའི་ལས་མཐའ། ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་པའི་དང་པོ་གཉིས་ལས་ལོགས་སུ་ལོག་འཚོ་གསུངས་ན་དེ་ཅི་ཞེ་ན། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེ་སྡང་དང་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལོག་པའི་ངག་དང་། 
8-551
ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ལ། ལོག་འཚོ་ནི་སྦྱང་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལས་ལོག་ཤིག་ཏུ་བསྟན་ནོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པས་བསླང་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཁོ་ན་ལོག་
འཚོ་ཡིན་ལ་གཞན་མ་ཡིན་སྙམ་ན་སེམས་པ་དེ་ནི་མདོ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་མིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མདོ་ལས། གླང་པོ་ཆེ་འཐབ་པ་ལ་བལྟ་
བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལོག་པའི་འཚོ་བར་བཞག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ལོག་པའི་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲིར་བཅས་ནི་ཟག་བཅས་ཏེ། དེས་བསྡུས་པའི་སྤོང་བའི་ལམ་བར་ཆད་མེད་
ལམ་དག་གི་ལས་ནི་འབྲས་བུ་ལྔ་ཡིས་འབྲས་བུར་བཅས་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་རང་གི་ས་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་འདྲ་བ་ཕྱི་མ་རྣམས། བྲལ་བའི་ནི་སྤང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་ནི་དེས་དྲངས་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་
བ་མ་འོངས་པ་ཐོབ་པ་སྤངས་པའང་ཡིན་ནོ། །བདག་པོའི་ནི་འབྲས་བུ་སྔར་བྱུར་བ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དོ། །སྤོང་ལམ་དྲི་མེད་དམ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་སྨིན་བཞག་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡི་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །
8-552
ཟག་བཅས་སྤོང་བའི་ལམ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པའང་བྲལ་འབྲས་མ་གཏོགས་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པ་སྤོང་ལམ་མ་གཏོགས་པ་
ལྷག་མ་དང་། ལུང་བསྟན་མིན་པའི་ལས་གང་རྣམ་སྨིན་དང་བྲལ་བ་བཞག་པའི་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱིས་སོ། །ལས་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཆོས་དགེ་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་པའི་བཞི་དང་ལ་སོགས་པ་
མི་དགེ་བ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང་། བདག་པོའི་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་སྟེ་རྒྱུ་མཐུན་དང་བྲལ་བ་བཞག་པའོ། །ལས་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཆོས་དགེ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་
དང་བདག་པོ་གཉིས་དང་རིམ་པ་བཞིན་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་གསུམ་སྟེ་རྣམ་སྨིན་དང་བྲལ་བ་མ་གཏོགས་སོ། །ལུང་མ་བསྟན་བཞི་སྟེ་བྲལ་བ་མ་གཏོགས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"善业中的无贪心、无害心、正见三种，在三界五趣一切处都可得、相应以及现行。在无色界和无想有情中，通过获得即相应的方式有身语七种善业道，其余的两界中，除地狱和北俱卢洲外，都以现行方式存在。
第二，这些的果报是：十种不善业道和善业道都产生三种果报：增上果、等流果和异熟果。为何这些业道能成就三种果报？以杀生为例，因为使他人痛苦，所以异熟果是在地狱中受苦；因为杀害，所以等流果是即使转生为人也短寿；因为使对方失去威光而被降伏，所以增上果是外在的药物威力微小。其余九种也是如此。
善业也同样，如戒杀生长期依止、修习、多次行持，有三种果报：转生为天，即使转生为人也长寿，外在药物威力增大等。
关于'邪语'、'邪业'、'邪命'，若分开解释'邪命'，这是什么？身语业由嗔恨和贪欲所生的是邪语和邪业，而邪命因为难以净化，所以与这两者分开教授。若认为仅仅由对资具贪著所引发的身语业才是邪命，而其他不是，这种想法与经典相违，不应如此。世尊在《戒蕴经》中，把观看大象打架等也安立为邪命，为什么？因为受用邪境。
有漏即有染污，其所摄的断道无间道的业有五种果报：其异熟果是自地所摄的悦意异熟；等流果是后来与定所生法相似的；离系果是所断的烦恼；士用果是由它引发的法。这又包括与解脱道同时生起的未来得的断除；增上果是除先前生起和自体外的一切有为法。无漏断道的业有四种果报，不包括异熟果。
除有漏断道外的其他善业和不善业，有四种果报，不包括离系果。除无漏断道外的其余无漏业，以及无记业，有三种果报，不包括异熟果和离系果。善业的果报中，善法有四种果报，不包括异熟；不善法有士用果和增上果两种；同样，无记法有三种，不包括等流果和离系果。不善业的果报中，善法有士用果和增上果两种；同样，不善法有三种果报，不包括异熟果和离系果；无记法有四种果报，不包括离系果。"


 །ལུང་བསྟན་མིན་གྱི་འབྲས་བུའི་ཆོས་
དགེ་བ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་བདག་པོའི་དེ་དག་གཉིས་དང་། ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་གསུམ་བྲལ་བ་དང་རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་མི་དགེ་བ་
རྣམས་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཆོས་གསུམ་མོ། །འདས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་གསུམ་པའི་ཆོས་ནི་བྲལ་བ་བཞག་པའི་བཞི་ཡིན་ནོ། །
8-553
བར་མ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡི་ནི་འབྲས་བུའི་ཆོས་མ་འོངས་པའང་བཞི་སྟེ་དེ་དག་གོ །བར་མ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང་བདག་པོའི་འབྲས་
བུ་གཉིས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་ནི་གསུམ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཐུན་དང་བྲལ་བ་མ་གཏོགས་པའོ། །རང་གི་ས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་གི་ས་
པའི་ཆོས་བྲལ་བ་ལས་གཞན་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ས་པའི་ཆོས་ཟག་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་དང་བྲལ་བ་མ་གཏོགས་པའོ། །ཟག་བཅས་ཞིག་ན་གཉིས་ཏེ།
སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་གཉིས་སོ། །སློབ་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་སློབ་པའི་ཆོས་ནི་གསུམ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་བྲལ་བ་མ་གཏོགས་པའོ། །ལ་སོགས་པ་དེའི་མི་སློབ་པའི་ལས་ཀྱི་
འབྲས་བུ་ནི་མི་སློབ་པ་ལའང་དེ་དང་འདྲའོ། །སློབ་པ་ཡང་མིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མིན་པ་རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་མཐུན་བཞག་པའི་གསུམ་མོ། །མི་སློབ་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སློབ་པ་ཡིས་ནི་ཆོས་
བདག་པོའི་འབྲས་བུ་གཅིག་པུ་དང་། ལ་སོགས་པ་མི་སློབ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ་རྣམ་སྨིན་དང་བྲལ་བ་མ་གཏོགས་པ་དང་། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང་། 
8-554
བདག་པོའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །སློབ་མི་སློབ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སློབ་པའི་ཆོས་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང་བདག་
པོ་གཉིས་དང་སོགས་པ་མི་སློབ་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་གཉིས་དང་། སློབ་མིན་མི་སློབ་མིན་པ་འབྲས་བུ་ལྔ་ཆར་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སློབ་པ་དེ་ལ་སོགས་སློབ་
མིན་ནི་རྣམ་སྨིན་བྲལ་བ་མ་གཏོགས་གསུམ་དང་མི་སློབ་པ་དེ་དང་འདྲ། སློབ་མིན་མི་སློབ་མིན་པ་བྲལ་བ་མ་གཏོགས་པ་བཞི་དང་། སྤང་བྱ་མིན་པ་བདག་པོ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་
པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སློབ་པ་དེ་དག་སྐྱེས་བུ་དང་བདག་པོ་གཉིས་དང་མི་སློབ་པ་བྲལ་བ་མ་གཏོགས་པ་བཞི་དང་། སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་
མཐུན་མ་གཏོགས་པའོ། །སྤྱིར་སྤང་བྱ་མིན་པའི་ལས་འབྲས་དེ་དག་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ནི་བདག་པོའི་གཅིག་པ་དང་། སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ནི་སྐྱེས་བུ་བདག་པོའི་གཉིས་དང་། སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ནི་
རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་པའི་བཞི་སྟེ་གོ་རིམ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། ། བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེད་པ་དང་། རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། 
8-555
རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཞེས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། རིགས་མིན་བསྐྱེད་པ་ནི་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་
མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཆོ་ག་ཉམས་པའོ་ཞེས་སོ། །རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་ལས་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཆོ་ག་མ་ཉམས་པ་ཡང་ཡིན་
ཞེའོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་ནི་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའོ། །ཅི་ལས་གཅིག་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་གཅིག་འཕེན་ནམ། དུ་མ་འཕེན། དེའི་དུ་མས་གཅིག་ཁོ་ནའམ་དུ་མ་འཕེན་ཞེ་ན། ལས་གཅིག་གིས་སྐྱེ་
བ་གཅིག་ཁོ་ན་འཕེན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་རིས་མཐུན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེར་ཕྱིན་ནས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"无记业的果报中，善法有士用果和增上果两种；同样，不善法有三种，不包括离系果和异熟果；由见所断的不善诸法，如苦等，是无记二见的等流果，因此无记法有三种。过去业的一切果报，三时法是四种，不包括离系果。
现在中有的果报法，未来也有四种，即这些。现在中有的现在果报是士用果和增上果两种。未生即未来，其未来果报有三种，不包括等流果和离系果。自地业的果报，自地法有四种，不包括离系果。异地法若是无漏，则有三种果报，不包括异熟果和离系果。若是有漏，则有两种，即士用果和增上果。
有学业的果报，有学法有三种，不包括异熟果和离系果。同样，其无学业的果报，对无学也相似。非有学非无学有三种，不包括异熟果和等流果。无学业的果报，对有学法只有增上果一种；同样，对无学法有三种，不包括异熟果和离系果；对非有学非无学有士用果和增上果两种。
除有学无学外的非有学非无学业的果报，对有学法有士用果和增上果两种；同样，对无学法也有两种；对非有学非无学有全部五种果报。见所断业的果报，对有学等，对非有学有三种，不包括异熟果和离系果，对无学与之相似；对非有学非无学有四种，不包括离系果；对非所断只有增上果一种。
修所断业的果报，对有学有士用果和增上果两种；对无学有四种，不包括离系果；对非所断有三种，不包括异熟果和等流果。一般而言，非所断业的果报，对见所断只有增上果一种；对修所断有士用果和增上果两种；对非所断有四种，不包括异熟果，应当按顺序了解果报的首尾。
论中所说的'非理所生业'、'理所生业'、'非理所生亦非非理所生业'的特征是什么？非理所生是染污业，因为是从非如理作意而生，有人说是仪轨失坏。理所生是善业。其他人说是仪轨未失坏。除这两者外的是两者皆非。
一个业只引一生，还是引多生？多业引一生还是多生？一业只引一生。所谓'生'是指同类，到达那里后称为'生'。"
;


 །རིས་མཐུན་པ་དུམ་བུར་འཕེན་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་དུ་མས་ཀྱང་གཅིག་འཕེན་
པ་མ་ཡིན་གྱི། ལས་གཅིག་གིས་འཕངས་པའི་རིས་མཐུན་པ་ལ། ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དུ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ནི་རིས་མཐུན་པ་འཕེན་པར་
བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིའང་མིན་ཏེ་ལས་དང་འབྲས་བུ་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དང་། རྣམ་པ་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གསུངས་པའི་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན། 
8-556
མཚམས་མེད་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ། དེ་ནི་ལྔ་སྟེ། ཕ་མ་དགྲ་བཅོམ་གསོད་པ། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱི་ཁྲག་འབྱིན་པ་རྣམས་དང་།
ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཤས་ཆེན་པོ་དང་། རྣོ་བའོ། །དེ་ལ་ཤས་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣོ་བ་ནི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་
ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །ངན་འགྲོ་གསུམ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང་། སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྣམས་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། དེ་དག་འཕགས་པའི་ལམ་དང་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་
པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །མཚམས་མེད་པའི་སྒྲིབ་པ་གླིང་གསུམ་དག་ན་ཡོད་ལ། དེའི་ཡང་ཕོ་དང་མོ་ལ་ཡོད་ཀྱི། ཟ་མ་སོགས་
ལ་མི་འདོད་དོ། །ཕ་མ་མེད་པར་བྱས་པ་ནི་བྱམས་བ་ཆུང་བ་སྟེ་ཕན་པ་ཆུང་བ་དང་ངོ་ཚ་ཆུང་བ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཉེ་བར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་
རྣམས་ལའང་མི་འདོད་དོ། །སྒྲིབ་པ་ལྷག་མ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔ་དག་ནའོ། །མཚམས་མེད་ལས་བཞི་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས། དེའི་ཡང་སྲོག་གཅོད་དུ་འདུ་བ་གསུམ་དེའི་སྦྱོར་བ་གཅིག་གོ །གཅིག་ནི་ངག་གི་ལས་ཏེ་དབྱེ་ན་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུས་བཏགས་པའམ། 
8-557
འདིས་འབྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་ལ་མཚམས་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཏེ་ཉོན་
མོངས་ཅན་མིན་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་བསྟན་མིན་པའོ། །འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མཚམས་མེད་དུ་འགྱུར། དེ་དང་གང་བྱ་བའི་དགེ་འདུན་ཡང་དག་ལྡན་གྱི། འབྱེད་པ་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་
འབྱེད་པ་པོ་ཅི་དང་ལྡན་ན། དེ་ཡི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བརྫུན་དེ་དང་འབྱེད་པ་པོ་ཡང་དག་པར་ལྡན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པར་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་
ཆེན་པོར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་པས་མཚམས་མེད་གཉིས་སམ་གསུམ་སོགས་བྱས་ན་གནོད་པ་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །འབྱེད་མཁན་དགེ་སློང་ལྟ་བ་སྤྱད་པ་ཁོ་ནས་འབྱེད་ཀྱི་སྲེད་པ་སྤྱད་པས་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དང་ལྡན་པས་འབྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཉམས་པས་མ་ཡིན། གང་དུ་འབྱེད་ན་སྟོན་པ་བཞུགས་པ་དེ་ལས་གཞན་དུའོ། །སུ་དག་ཅིག་འབྱེད་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཏེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དགེ་འདུན་
ནོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱེ་བ་ཡིན། དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་པའི་སྟོན་པ་དང་། དེས་བསྟན་པའི་ལམ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་བྱེ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །
8-558
བྱེ་ནས་དུས་ཇི་སྲིད་འདུག །ནུབ་གཅིག་ལས་དེ་ནི་མི་གནས་སོ་སྟེ། བྱེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ནམ་མ་ལངས་པ་ཉིད་དུ་དགེ་འདུན་སླར་བཟླུམ་པར་འགྱུར་པས་སོ། །དབྱེན་དུ་བཤད་པ་དེ་
ནི་ལམ་འཛུག་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཕྱེ་བར་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་དུ་འདོད་དོ། །གང་དུ་ཡོད་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་ཁོ་
ན་ནའོ། །འབྱེད་གཞི་དགེ་སློང་བརྒྱད། འབྱེད་པ་པོ་དགུ་ཡོང་བ་ནས་སོགས་ཀྱིས་མང་པོའི་བར་རོ། །ལས་ཀྱི་དབྱེན་ནི་གླིང་གསུམ་ན་སྟེ་གང་ན་བསྟན་པ་ཡོད་པར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
"由于同类会分段引生，所以多业也不引一生；而是认为在一业所引的同类上，有多业使之圆满。无心等至不能引同类，因为不与业同时生起。诸得也不能引，因为业与果不相同。佛陀所说的业障、烦恼障和异熟障三种，其性质是什么？
无间罪是业障，它有五种：杀父、杀母、杀阿罗汉、破和合僧、恶心出佛身血。烦恼有两种：猛利和锐利。其中猛利是经常生起的，锐利是强大的。其中猛利的是烦恼障。三恶趣、无想有情和北俱卢洲是异熟障，因为它们障碍圣道和引导趣入圣道的善根。因此认为有三种障。
无间罪障在三洲存在，且只在男女中有，不认为黄门等有。杀父母是爱少，即利益少、惭少、愧不安住，因此饿鬼和旁生也不认为有。其余障在五趣中存在。四种无间罪是身业，其中杀生类的三种，破僧是前行。一种是语业，即破僧，是以果名因或因能分离，故称为无间罪。
它称为不和，本性是非心相应的行法，非烦恼性、无覆、无记。那么它如何成为无间罪？它与被分离的和合僧相应，而非与分离者相应。那么分离者与什么相应？分离者与其过失妄语相应。其果报是在中劫中于阿鼻大地狱中成熟。若多作两个或三个等无间罪，则伤害更大。
分裂者仅以持见行的比丘分裂，不以持爱行者。以具戒律者分裂，不以戒律毁坏者。在何处分裂？在佛住处之外的地方。谁能分裂？凡夫，即凡夫僧伽。以什么程度是分裂？当他们接受除如来外的导师和除其所教导的道外的道，这时称为僧伽分裂。
分裂后持续多久？不超过一夜，因为一旦分裂，必定在天亮前僧伽会重新和合。所说的分裂因为成为入道的障碍，所以被视为分裂世尊的法轮，因此称为破轮。在哪里存在？只在阎浮提。分裂的基础是八比丘，分裂者从九起至多数。羯磨分裂在三洲存在，即有教法之处。"


 །འབྱེད་བྱ་དགེ་སློང་དུ།
དེ་ནི་བརྒྱད་དག་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །འཁོར་ལོའི་དབྱེན་ཡང་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་དང་ཐ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ་དགེ་འདུན་ཤ་
གཅིག་པས་དང་། བར་དུ་ཡང་བསྟན་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྟ་བའི་སྐྱོན་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་དང་། མཆོག་ཟུང་ཅིག་མ་བྱོན་པའི་སྔོན་རོལ་དང་། ཐུབ་པ་ནོངས་པ་དང་མཚམས་མ་བཅད་
པ་དག་ཏུ་ཡང་དེ་མཚམས་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གནས་པ་བྱེ་བར་བརྗོད་པས། དྲུག་པོ་དེ་དག་ཏུ་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། །མ་བསད་པ་སོགས་མཚམས་མེད་དུ་གང་གིས་བཞག་ཅེ་ན། 
8-559
ཕ་མ་བསད་པ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགྲ་བཅོམ་བསད་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་སྤངས་པར་སོང་བས་སོ། །ཕའམ་མཚན་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་པའི་བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་ཡང་བསད་
པས་དེར་འགྱུར་རོ། །མ་གང་ལ་ན་གང་གི་ཟླ་མཚན་ལས་བདག་བྱུང་བ་དེ་མའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ནི་འགྲོངས་པར་སེམས་པ་ལ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ལ་རྡེག་པར་སེམས་པ་
ཙམ་ལ་མིན་ནོ། མཚོན་བསྣུན་པའི་འོག་ཏུ་དེ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ན་སྔ་མ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས། དེ་ཤི་ན་ཡང་མཚམས་མེད་མིན། གང་གིས་མཚམས་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པའི་རྟེན་དེ་ལ་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །མཚམས་མེད་དག་གི་ནང་ནས། དགེ་འདུན་དབྱེ་ཕྱིར་བརྫུན་སྨྲ་བ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རབ་ཏུ་ཆེ་བར་འདོད་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ལས་གོ་
རིམ་བཞིན་ལྔ་པ་དང་གསུམ་པ། དང་པོ་རྣམས་ཆེས་ལྕི་བ་ཡིན་ལ། ཕ་གསོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་བའོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དགེ་བ་ལ་
སྲིད་རྩེའི་སེམས་པ་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲིར་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་མཚམས་མེད་ནི། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་སུན་འབྱིན་བྱས་པ་དང་། 
8-560
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་གསོད་པ་དང་། སློབ་པ་གསོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ཞལ་དུ་འདུ་བའི་སྒོ་ནི་འཕྲོག་པ་དག་དང་། ལྔ་པ་མཆོད་རྟེན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།
དེ་དག་མཚམས་མེད་པ་དང་ཆ་འདྲ་བས་ཏེ་དེ་ལ་ཉེ་བར་བཞག་གོ ། རྩེ་མོ་ལས་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ས་ལས་འདའ་བའི་ངན་སོང་བའི་ལས་བགེགས་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པ་ལ་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་མ་གཏོགས་པའི་འདོད་པ་སྤྱོད་པའི་ལས་རྣམས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་
པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་རྣམས་བགེགས་ཤིན་ཏུ་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་སོ། །གང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་གཟུང་ཟེར་ན། གང་ཕན་ཆད་ནས་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ལས་རྣམས་
བྱེད་པར་རྩོམ་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དུས་ཕན་ཆད་རྟག་ཏུ་བདེ་འགྲོར་དང་། རིགས་མཐོ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། དབང་པོ་ཚང་བ་དང་། ཕོར་འགྱུར་བ་དང་། ཚེ་རབས་དྲན་
པར་འགྱུར། ནུར་བ་མེད་པས་མི་ལྡོག་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ཁོ་ནར་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་འཕེན་པར་བྱེད་གྱི་གླིང་གཞན་དུ་མ་ཡིན་དེ་ཡང་ཕོར་གྱུར་པའི་རྟེན་ཉིད་ལ་འཕེན་པ་དང་། 
8-561
དེ་ཡང་སྟོན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལུས་པའི་ཚེ་དག་ཏུ་འཕེན་པར་བྱེད་ཀྱི། མང་པོ་ལུས་པའི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
ལས་དེ་ཡང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཐོས་སྒོམ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པས་བསྐལ་པ་དགུ་བཟླུམས་ཏེ། བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ལུས་པའི་ཚེ་འཕངས་སོ།

 །འབྱེད་བྱ་དགེ་སློང་དུ།
དེ་ནི་བརྒྱད་དག་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །འཁོར་ལོའི་དབྱེན་ཡང་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་དང་ཐ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ་དགེ་འདུན་ཤ་
གཅིག་པས་དང་། བར་དུ་ཡང་བསྟན་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྟ་བའི་སྐྱོན་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་དང་། མཆོག་ཟུང་ཅིག་མ་བྱོན་པའི་སྔོན་རོལ་དང་། ཐུབ་པ་ནོངས་པ་དང་མཚམས་མ་བཅད་
པ་དག་ཏུ་ཡང་དེ་མཚམས་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གནས་པ་བྱེ་བར་བརྗོད་པས། དྲུག་པོ་དེ་དག་ཏུ་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། །མ་བསད་པ་སོགས་མཚམས་མེད་དུ་གང་གིས་བཞག་ཅེ་ན། 
8-559
ཕ་མ་བསད་པ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགྲ་བཅོམ་བསད་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་སྤངས་པར་སོང་བས་སོ། །ཕའམ་མཚན་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་པའི་བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་ཡང་བསད་
པས་དེར་འགྱུར་རོ། །མ་གང་ལ་ན་གང་གི་ཟླ་མཚན་ལས་བདག་བྱུང་བ་དེ་མའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ནི་འགྲོངས་པར་སེམས་པ་ལ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ལ་རྡེག་པར་སེམས་པ་
ཙམ་ལ་མིན་ནོ། མཚོན་བསྣུན་པའི་འོག་ཏུ་དེ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ན་སྔ་མ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས། དེ་ཤི་ན་ཡང་མཚམས་མེད་མིན། གང་གིས་མཚམས་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པའི་རྟེན་དེ་ལ་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །མཚམས་མེད་དག་གི་ནང་ནས། དགེ་འདུན་དབྱེ་ཕྱིར་བརྫུན་སྨྲ་བ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རབ་ཏུ་ཆེ་བར་འདོད་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ལས་གོ་
རིམ་བཞིན་ལྔ་པ་དང་གསུམ་པ། དང་པོ་རྣམས་ཆེས་ལྕི་བ་ཡིན་ལ། ཕ་གསོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་བའོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དགེ་བ་ལ་
སྲིད་རྩེའི་སེམས་པ་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲིར་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་མཚམས་མེད་ནི། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་སུན་འབྱིན་བྱས་པ་དང་། 
8-560
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་གསོད་པ་དང་། སློབ་པ་གསོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ཞལ་དུ་འདུ་བའི་སྒོ་ནི་འཕྲོག་པ་དག་དང་། ལྔ་པ་མཆོད་རྟེན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།
དེ་དག་མཚམས་མེད་པ་དང་ཆ་འདྲ་བས་ཏེ་དེ་ལ་ཉེ་བར་བཞག་གོ ། རྩེ་མོ་ལས་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ས་ལས་འདའ་བའི་ངན་སོང་བའི་ལས་བགེགས་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པ་ལ་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་མ་གཏོགས་པའི་འདོད་པ་སྤྱོད་པའི་ལས་རྣམས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་
པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་རྣམས་བགེགས་ཤིན་ཏུ་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་སོ། །གང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་གཟུང་ཟེར་ན། གང་ཕན་ཆད་ནས་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ལས་རྣམས་
བྱེད་པར་རྩོམ་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དུས་ཕན་ཆད་རྟག་ཏུ་བདེ་འགྲོར་དང་། རིགས་མཐོ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། དབང་པོ་ཚང་བ་དང་། ཕོར་འགྱུར་བ་དང་། ཚེ་རབས་དྲན་
པར་འགྱུར། ནུར་བ་མེད་པས་མི་ལྡོག་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ཁོ་ནར་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་འཕེན་པར་བྱེད་གྱི་གླིང་གཞན་དུ་མ་ཡིན་དེ་ཡང་ཕོར་གྱུར་པའི་རྟེན་ཉིད་ལ་འཕེན་པ་དང་། 
8-561
དེ་ཡང་སྟོན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལུས་པའི་ཚེ་དག་ཏུ་འཕེན་པར་བྱེད་ཀྱི། མང་པོ་ལུས་པའི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
ལས་དེ་ཡང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཐོས་སྒོམ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པས་བསྐལ་པ་དགུ་བཟླུམས་ཏེ། བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ལུས་པའི་ཚེ་འཕངས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是完整的简体中文直译：
分裂的对象是比丘僧团。
这是由八人以上（比丘）才能做到的。分裂僧团的时机，首先在法轮初转不久，最后在世尊入灭之时，僧团团结一致的时期；中间期间，在教法尚未出现戒律缺失和见解缺失之前；以及殊胜二众（舍利弗和目犍连）尚未出现之前；佛陀在世且没有结界的情况下，在同一界内分成两派的情况被称为分裂，在这六种情况下，不会出现分裂僧团的行为。
关于杀父等无间罪是如何认定的问题：
杀害父母被视为无间罪是因为断绝了恩德；杀害阿罗汉是因为毁灭了功德田。即使父亲或母亲改变性别，杀害转为女性的父亲或转为男性的母亲，仍构成无间罪。所谓母亲，是指自己从其月经而生的人。对如来起恶心是指想要杀死（佛陀），而不仅仅是想要打击佛陀。若在刺伤某人后，此人成为阿罗汉，即使因先前伤害而死亡，也不构成无间罪。任何造作无间业的身体是不可能获得离欲果位的。
在无间罪中，为分裂僧团而说谎被认为是最严重的过失。其余罪行按顺序，第五（破和合僧）和第三（杀阿罗汉），第一（杀母）是最严重的，而杀父亲则是其中最轻的。从果报角度来说，世俗的善业中，非想非非想处的心意是最大的善果，其果报是八万劫的极度安宁。
近无间罪是：以不净行侮辱阿罗汉尼、杀害已确定菩提的菩萨、杀害有学位者、抢夺僧团的财物，第五是破坏佛塔。这些行为与无间罪相似，因此被称为近无间罪。
对于获得顶位忍法者，所有会导致恶趣的业障都将被阻止，从而超越恶报之地；同样，对于获得不还果者，除了现法受报外的欲界业将被阻断；对于获得阿罗汉果者，色界和无色界的业也将完全被阻断。
至于何时被认定为菩萨，当开始创造能带来相好果报的业时，便被确定为菩萨。此后，他将永远投生善趣、高贵种姓、诸根具足、转为男身、忆念前生，无有退转。因为他为了利益一切众生，面对各种苦难和困境都不会厌倦。
菩萨只会在瞻部洲（南赡部洲）投射相好成熟的业，而非其他洲域，且只以男身投射。当亲见佛陀时，通过以佛陀为缘的决心，只在距离成佛一百劫时才会投射，而不是更多劫之前。这种业是由发心产生的，而非通过闻思修得来。我们的导师（释迦牟尼佛）在还有九十一劫成佛时，已积累了九劫（的相好之业）。


 །མཚན་རེ་
རེའང་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ལས་སྐྱེས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན། སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤེ་ན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དང་པོ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་བདུན་ཁྲི་
ལྔ་སྟོང་། གཉིས་པ་ལ་བདུན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་། གསུམ་པ་ལ་བདུན་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་རྣམ་གཟིགས་དང་མར་མེ་མཛད་དང་། རིན་ཆེན་གཙུག་གཏོར་ཅན་རིམ་པ་བཞིན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་
གསུམ་གཉིས་དང་པོའི་ཐ་མར་བྱུང་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱལ་སྲིད་ལུས་ཀྱི་བར་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཁྱད་པར་མི་རེ་བར་
སྙིང་རྗེ་ཡིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡན་ལག་བཅད་ཀྱང་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འཁྲུགས་པ་དེའི་ཚེ་བཟོད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ལ། 
8-562
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་རྒྱལ་རིའི་ཕུག་གཅིག་ན་མེའི་ཁམས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་མཐོང་ནས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྒྲེང་སྟེ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ། སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཁྱོད་འདྲའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་
གཞན་དག་ལྷ་ཡུལ་ས་ལ་མེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས། བསྐལ་པ་དགུ་བཟླུམས། བྱང་ཆུབ་པའི་སྔོན་རོལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་ཚེ་བསམ་གཏན་དང་བློའམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་སོ། །རང་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་གཞི་
གསུམ་བཤད་པ་ནི། སྦྱིན་ཚུལ་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་གཞི་གསུམ་པོ་འདི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡིན། བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་གཞི་ཡང་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་སྟེ། དཔེར་
ན་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་
བསོད་ནམས་ཀྱི་གཞི་ལ་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡིན་ལ། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡིན་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །
8-563
ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཡིན་པས་གསུམ་ཆར་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་བྱུང་བྱམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་ཡང་སྟེ། བྱམས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་
དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་སེམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡིན་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་
བ་གཞན་ནི་བསོད་ནམས་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བ་སྟེ་སྦྱོར་བའོ། །འདི་དག་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་
དེའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་དང་། ལན་ལ་རེ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱེད་མོད། དེ་
མ་ཡིན་པར། གང་གི་གཞན་དག་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕན་གདགས་པར་འདོད་པ་ཡིས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པའང་། ཚོགས་པ་གང་གིས་ལུས་དང་ངག་ལས་སློང་བར་བྱེད་
པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཡང་། གང་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དགེ་ཡིད་ཀྱིས། །རང་གི་རྫས་དག་སྦྱིན་བྱེད་པ། །དེ་ཚེ་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས། །སྦྱིན་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྦྱིན་པ་དེ་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
每一相好都从一百种福德而生。世尊在为菩萨时，曾供养了多少佛陀呢？在第一无数劫中，供养了七万五千佛；第二无数劫中，供养了七万六千佛；第三无数劫中，供养了七万七千佛。毗婆尸佛、燃灯佛、宝髻佛分别出现在第三、第二、第一无数劫的最后，而这一切佛陀中的第一位是释迦牟尼佛。
对于一切受用、王位乃至身体，不期望任何世俗利益，而是出于悲心而布施，仅此便圆满了布施波罗蜜。在有贪著的状态下，即使肢体被斩断也毫不恼怒，此时便圆满了忍辱和持戒波罗蜜。
同样地，见到如来燃灯佛在山洞中入火定后，单足而立，七天之间用"最胜丈夫，如你这样的大沙门，天界人间都无有"等一偈赞颂，由此圆满了精进波罗蜜，积累了九劫（福德）。在证悟菩提前的最后阶段，以金刚喻定时圆满了禅定和智慧波罗蜜。因为各自圆满到达彼岸，故称为波罗蜜多。
第三，解释三福业事的差别：布施、持戒、修定所生的三种福业事，既是福德，也是行为，也是基础，因此称为福德行事。例如，它们既是业也是业道，或者只是业道，故称业道。
首先，布施所生的福业事中，身语业具备三者（既是福德，也是行为，也是基础），而引发身语业的心既是福德也是行为，与之俱生的诸法仅是福德。
持戒所生的福业事是身语业，所以也具备三者。修定（特别是慈心）所生的福业事既是福德也是福业事，因为通过慈心，相应的思心所能引发行为。与之俱生的思和持戒既是福德也是行为，其他俱生法仅是福德。
或者说，行福德即是福德行事，即加行。为了成就这些，开始福德加行，所以这三者是其基础。
以何而行布施，那便是布施。虽然有因恐惧、期望回报、贪著等而布施，但那不是真正的布施，而是为了供养他人和希望利益他人而行布施。"行布施"是指通过什么聚合引发身语业。如同所说："当人以善心，施舍自己物，此时诸善蕴，即是所谓施。"这样的布施能带来丰厚受用的果报。


 །
8-564
དེ་ལ་འདོད་ཆགས་མ་བྲལ་བའམ་སོ་སྐྱེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་མཆོད་རྟེན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་དོན་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ། །
འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་འགྱུར་མ་གཏོགས་དེས་དེ་དག་ལ་ཕན་གཏགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། རྣམ་
སྨིན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བས་སམ་སོ་སྐྱེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི། གཉིས་ཀའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་དང་།
འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་མཆོད་རྟེན་ལ་སྦྱིན་པ་ནི། མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་མ་གཏོགས་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་མིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ། །སྦྱིན་པ་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཅན་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་
པ་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་དམིགས་བསལ་ནི། སྦྱིན་བདག་གི་ཁྱད་པར་དང་། དངོས་པོ་དང་། ཞིང་གི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལས་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་སྦྱིན་བདག་ཁྱད་འཕགས་དང་། ཚུལ་ཐོས་སོགས་ཀྱི་
ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་གུས་པ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་ལག་པ་དང་། དུས་སུ་དང་། གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་ལྟ་བུར་བྱིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། 
8-565
བཀུར་སྟི་རྙེད་པར་འགྱུར། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུས་ལས་མ་ཡོལ་བར་དུས་སུ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་བར་ཆད་མེད་པར་རྙེད་པར་
འགྱུར་བའོ། ། གཉིས་པ་གང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་ལ་སོགས་པ་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ། དེ་བྱིན་
པས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྦྱིན་པ་དེ་ལས་གཟུགས་བཟང་པོར་འགྱུར། དྲིས་གྲགས་པ་ལྡན་པར་དང་། རོས་དགའ་བ་དང་། རེག་བྱས་ལུས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་དང་། བུད་མེད་
རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་དུས་སུ་རེག་ན་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ལུས་སུ་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཕན་འདོགས་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱར་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ཁྱད་འཕགས་
སུ་བཞག་པའི་དང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བ་ལ། སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་སླར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་རེ་བར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པར་གྱུར་པའི་མི་ལ་
སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ན་སྟོང་འགྱུར་དུ་རེ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དག་ཏུ་ནད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ནད་གཡོག་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། 
8-566
གྲང་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱིན་པ་གསུངས་ནས། རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདི་བདུན་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ་
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། ཕ་མ་དང་ཕན་འདོགས་འདོགས་པ་གཞན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་སྟེ། དོམ་དང་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་དཔེར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི།ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་ལྡན་པ་ལ་བྱིན་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབུམ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་གྲོལ་བས་གྲོལ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སྦྱིན་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི་མཆོག་གོ །སྟོན་པས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གསུངས་པ་ལས་ཐ་མ་མཆོག་
ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
对此，未离贪者或凡夫离贪者向佛塔布施，因为不能对他人有所利益，故是为自利而施。
圣者离贪者对众生布施，除了现世受报外，是为了利益他们，故是为他利而施，而非为自利，因为已超越异熟果报。未离贪者或凡夫离贪者对众生布施，是为了双方利益。圣者离贪者对佛塔布施，除了现世受报外，不是为了双方利益而施。
关于前面所说布施能带来丰厚受用果报的特殊情况和例外，由施主、所施物和福田的殊胜性决定，共有三种。首先，殊胜施主是指具备戒德、闻法等功德的人，他以恭敬心亲手、适时、不损害他人地布施。因此而行的布施按次序产生四种殊胜果报：获得恭敬赞誉，获得广大受用的信心，适时获得受用，获得无障碍的受用。
第二，所施之物是指色、香、味、触任何一方面圆满的物品。布施这些物品，相应地，由于色圆满会获得端正相貌，由于香而获得名声，由于味而获得喜乐，由于触而获得极其柔软且如同宝女般，触之则生乐的身体。
第三，福田殊胜由众生差别、苦难、恩德和功德差别而定。首先，世尊说："对投生为畜生者布施，可期望百倍回报；对破戒之人布施，可期望千倍回报。"第二，《财布施福业事经》中提到对病人布施、对照顾病人者布施、对寒冷者等布施，经中说："具足七种财布施福业事的善男子或善女人，其福德难以计量。"第三，对父母和其他恩人布施，如熊和鹿等前世故事为例。第四，经中说："对持戒者布施，获得十万倍果报。"
在一切布施中最殊胜的是解脱者对解脱者布施，即离贪者对离贪者的布施，或菩萨为利益一切众生而行的布施最为殊胜。佛陀所说的八种布施中，最后一种是最殊胜的。


 །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། འཇིགས་པས་དང་། བདག་ལ་དང་། བདག་ལ་སྦྱིན་པར་འགྱུར་བས་དང་། སྔོན་བདག་གིས་ཕ་དང་མེས་པོ་དག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་དང་། མཐོ་
རིས་ཀྱི་དོན་དུ་དང་། གྲགས་པའི་དོན་དུ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་དོན་དང་། སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དོན་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དང་། དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ། །
8-567
ནམ་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བས་སྦྱིན་པའོ། །མེད་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནས་དམ་པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པས་སྦྱིན་པའོ། །
འདི་ལ་བདག་གི་གཉིས་གཅིག་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡོ་བྱད་རྣལ་འབྱོར་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་བརྒྱད་དོ། །ཡང་མདོ་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
གཞལ་དུ་མེད་དོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སྦྱིན་ན་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་གཞལ་དུ་མེད་དོ་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་མོད། འཕགས་པ་མིན་ཡང་ཕ་མ་དང་། ནད་པ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་དང་། སྐྱེ་མཐའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་ལ་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ཡོན་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་རྣམས་ཀྱི་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་ཤེས་པར་འདོད་པས་རྒྱུ་དྲུག་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་ནི་བྱས་
པའི་རྗེས་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་། གང་དུ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་བྱེད་པ་ཞིང་དང་། ལས་ཀྱི་ལམ་གཞི་དང་ནི། དེའི་དོན་དུ་ལུས་ངག་གི་ལས་བྱེད་པ་སྦྱོར་
བ་དང་། གང་གི་ལས་ཀྱི་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་སེམས་པ་དང་། དེ་དག་ལ་དེ་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ནི་བྱའོ། །དེ་དག་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ནི་མི་བྱའོ་སྙམ་པ་བསམ་པ་སྟེ། 
8-568
དེ་དག་གི་དབང་ལས་དེ་ལྕི་བའམ་ཡང་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་བ་ཆུང་ངུ་དང་། ལྕི་བ་ཆེ་བ་ལས་ཀྱང་ཆུང་དང་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལས་ཇི་ལྟར་ན་བསགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།
ཆེད་དུ་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། བློ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བ་བབ་ཅོལ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གང་ཞིག་གིས་ཇི་ཙམ་གྱིས་དེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དང་།
ལས་དེ་ཡིད་ལ་བཅགས་པ་མེད་པས་མི་འགྱོད་པ་དང་། དེ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་འཁོར་ཡང་མི་དགེ་བ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་འབྱིན་པར་
ངེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དགེ་བ་ལའང་ཡིན་པས་དེ་དག་བསགས་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་བསགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བདག་དོན་དུ་
བཤད་པ་མཆོད་རྟེན་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བཏང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་།
ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལས་མཆོད་རྟེན་ལ་བཏང་བ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཡིན་གྱི། ལེན་པར་བྱེད་པ་པོ་རྒྱུར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལེན་པར་བྱེད་པའམ། 
8-569
གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་ཀྱང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་མཐུས་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དད་པར་བྱས་པས་སྦྱིན་པས་རང་གི་སེམས་ལས་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་རོ། །
ངན་པ་ལ་བྱིན་ན་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཞིང་ངན་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ས་བོན་ལས་འབྲས་བུ་མི་འཁྲུལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ངན་པའི་ཞིང་ལའང་གཞན་ལ་
ཕན་པའི་བསམ་པས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ས་བོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཁོ་ན་གྲུབ་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ངན་པས་འབྲས་བུ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་པ་
དག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་མི་དགེ་བའི་གཟུགས་ཡིན་ལ། དེ་སྤོང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སྤོང་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།

以下是完整的简体中文直译：
八种布施是哪些呢？对亲近者布施、因恐惧而布施、因自己曾受施而布施、期望他人回馈而布施、因祖先曾行布施而布施、为获天界而布施、为求名声而布施、为心灵庄严之故、为心灵资具之故、为瑜伽资粮之故以及为获最胜义利而行布施。
对已接近和亲近者布施，是为"亲近布施"。见到破坏者亲临眼前而施舍好物，是为"恐惧布施"。
在这里，"为自己"中的两项（心灵庄严和心灵资具）与瑜伽合为一项，共计八种布施。此外，经中广说："对预流果向者布施，其果报不可衡量；对预流果者布施，其果报更不可衡量"等。即使非圣者，对五类人（父母、病人、说法者以及最后身菩萨）布施，从果报角度来说，其功德也是不可衡量的。
想要了解业的轻重者应当了解六种因素：行为后继续进行的是"加行"；在何处造作利益或损害是"田地"；业道基础；为此而造身语业是"加行"；使业道圆满的"思心所"；以及思维"应当做这个，不应当做那个"的"思维"。根据这些因素，业变得轻或重，轻者又有较轻与较重，重者也有较轻与较重的差别。
如何才算是积集的业？是有意识地造作，而非未加思考随意为之；是将能导致某种果报的行为完全做完；对该业无所留恋而不后悔；没有对治力；不善业的辅助行为也是不善的；确定会产生异熟果报；同样对善业也是如此，这些才称为积集的业。除此之外的只是已作而非积集。
前面解释的为自利而对佛塔布施，若没有享用者，如何成为福德？福德有两种：舍弃所生和享用所生。对佛塔布施仅是舍弃所生的福德，不需要接受者作为因缘。就像修慈心等，没有受者或利他行为，但由自心力而成福德一样，因对具德者生起信心而行布施，通过自心产生福德。
若施予恶者，会得不悦意果报吗？即使在劣田上，种子也会结出相应果实，所以即使施予恶田，因为出于利他意乐，布施种子必定产生悦意果报，只是因田劣而使果报较小。
所说的"持戒所生"是什么样的？破戒被称为不善色法，舍弃它即是持戒。这种舍弃有两种类型。


 །ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་
གང་གིས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པས་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་པས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་
བཅད་པ་ལས་འགལ་བ་ཡང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འཆལ་པའི་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཕན་མ་བྱུང་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་མ་གོས་པ་དང་། 
8-570
འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེའི་རྒྱུས་འཕན་མ་ཕྱུང་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་བར་མ་གྱུར་པ་དང་། འཆལ་ཚུལ་དེའི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་
བཞག་པ་དང་། ཞི་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་མིན་གྱི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་སོ། །སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། མཉམ་པར་བཞག་
པའི་དགེ་བ་ནི་སྒོམ་པའོ། །མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ། ཇི་སྐད་དུ་མཉམ་པར་
བཞག་པའི་དགེ་བ་དེ་ནི་རྒྱུད་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་བསྒོ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་པོ་མཐོ་རིས་ཐོབ་པའི་
དོན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོ་བོ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྲལ་བའི་དོན་དུ་སྒོམ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། ། མདོ་ལས་གང་ཟག་བཞི་ནི་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེད་དོ་ཞེས་
གསུངས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཚད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཟེར། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་བསྐལ་པར་མཐོ་རིས་སུ་དགའ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར། 
8-571
བསོད་ནམས་ཀྱི་གཞི་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཡིས་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མིན་པས་མདོ་སོགས་ཡང་དག་པ་ཇི་བཞིན་སྟོན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ།
གང་དག་ཆོས་ལོག་པར་འཆད་པར་བྱེད་པའམ། སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་གྲགས་པ་འདོད་ནས་འཆད་པ་དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་འཛེམ་པར་བྱའོ། །ཡང་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་ཏེ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཅན་གང་ཡིན་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་ཐར་པའི་
ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་གང་སྐྱེས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་ལ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་
གཏམ་ཐོས་ནས་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། མཆི་མ་འཁྲུག་ཅེས་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་
ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་སོགས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གསུམ་པ་ནང་ཚན་གཞན་ཡང་ཡིག་འབྲུ་དང་། རིགས་པས་རབ་ཏུ་བཅུག་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བཅུག་པའོ། །ལས་རྣམ་གསུམ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། 
8-572
དེ་ལ་ཡིག་འབྲུ་དང་རྒྱ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་རིགས་པས་རབ་ཏུ་བཅུག་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པ་དང་། བགྲང་བ་དང་བཅས་པ་དང་། སྙན་ངག་གི་ནི་ངག་གི་ལས། གྲངས་ནི་ཡིད་
ཀྱི་ལས་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་དང་། ངན་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པ། དགེ་བ། གྱ་ནོམ་པ་
ནི་དགེ་བ་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་ཡི་འདུས་མ་བྱས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པར་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་
བུའི་དོན་དུ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的简体中文直译：
如所说："以表业舍弃和以无表业舍弃的两种。"破戒不仅是自性罪，违反佛陀所制也是遮罪。清净持戒具有四种功德。何为四种？未被破戒所损害，即不被过失所染污；不被破戒因缘所损害，即不被烦恼和随烦恼所扰乱；依靠对治破戒的方法，即依靠正念；依靠寂静，不依赖特殊的出生方式，而是为了涅槃而回向。
什么是修定所生？等持善法是修定。等持即是具有禅定本性及与之俱生的诸法。为何称之为修定？如经中所说："等持善法能使心完全具足功德本性，使之极为熏习"，故称为修定。
后两种（持戒和修定），持戒主要为获得善趣，修定主要为断除烦恼，所以是这两种的果报。经中说："四种人能生梵福。"对此，毗婆沙师说："这是为了了知相好异熟业的数量而说的。"古代论师们说："为了在一劫中在善趣快乐安住，多少福德基础即为梵福。"
法布施是不与烦恼相应，如实正确地宣说经典等内容。如经中所说："若有人错误解释法义，或以烦恼心为求得利养、恭敬和名声而宣说，他们将损减自己的大福德。"应当对此谨慎防护。
又说三种善法：顺福分善是指带来悦意异熟果的善法；顺解脱分是指生起后成为涅槃之法的善法，如经中说："对于听闻轮回过患、无我和涅槃功德的开示后，起鸡皮疙瘩、流泪的人，应当了知他具有顺解脱分善根。"；顺抉择分是暖、顶等四种善法。
第三，其他内容分类也包括以文字及推理引导，即以不同方法引导。三业是身业、语业和意业。其中，文字和图案属于身业，通过推理引导属于语业，包括发起、数数思维及诗偈，数字属于意业，依次对应。
"障碍"、"恶"、"过失"是有烦恼法的异名。"无垢"、"善"、"妙"是无漏善法的异名。
应当依靠有为善法，而非无为法，因为无为法不能修习，且若为了获得果报而依靠，无为法也无有果报。
;


 །ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བླ་དང་བཅས་པ་ཡིན་གྱི་ཐར་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཐམས་ཅད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ལས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་བཞི་པའོ།། །།
༄། །ལྔ་པ་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པའི་གནས།
ལྔ་པ་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། སྲིད་པའི་
རྩ་བ་ཕྲ་རྒྱས་སུ་བསྟན། དེ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བཤད། དེ་དག་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པའི་ལས་དེ་དག་ཀྱང་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་དབང་གིས་བསགས་པར་གྱུར་པས་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྩ་བ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །
8-573
དེས་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པ་ན་བྱ་བ་བཅུ་བྱེད་དེ། རྩ་བ་བརྟན་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱུད་གནས་པར། ཞིང་དུ་སྒྲུབ་པར། རྒྱུ་མཐུན་སྒྲུབ་པར། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར། རང་གི་ཚོགས་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པར། དམིགས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཁྲིད་པར། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་གཡོ་བར། ཁམས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཆིང་བའི་དོན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །ཕྲ་
རྒྱས་དེ་དག་དུ་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་དྲུག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཞན་དག་དམིགས་པ་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས། དེ་བཞིན་ཁོང་ཁྲོའི་ཕྲ་རྒྱས་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི།
མ་རིག་པའི། ལྟ་བའི་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས། ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཕྲ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ན་ལ་མཚན་
ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི། སེམས་ནི་ཉོན་མོངས་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །སྒྲིབ་ཕྱིར་དགེ་
དང་འགལ་ཕྱིར་དང་། །ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། སྔོན་མེད་པའི་དགེ་བ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ལ། 
8-574
མདོ་སྡེ་པ་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་ཉལ་བ་ལ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ལ།
སད་པ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉལ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་འབྲལ་བའོ། །སད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་
སུམ་དུ་གྱུར་པའོ། །ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། ལུས་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པའི་མཐུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་
ལས་སྐྱེས་པ་དྲན་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་དང་། ཡང་། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སཱ་ལུའི་འབྲས་བུ་ལས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་ཟེར། སློབ་དཔོན་ཕྱི་མ་ལྟར་བཞེད་དེ། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་
ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་ནི། དེ་དྲུག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་དང་།
སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བས་བདུན་དུ་བཤད་དོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་སུ་བཞག་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཁ་ནི་ནང་དུ་བལྟས་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-575
དེར་ཁ་ཅིག་ཁམས་དེ་གཉིས་ལ་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་དེ་ཟློག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་སུ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་དྲུག་པོ་དེའི་ལྟ་བ་ལ་ལྔ་དབྱེ་སྟེ། འཇིག་
ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅུའོ།

以下是完整的简体中文直译：
一切其他法都是有上的，唯有解脱是无上的，因为涅槃超胜一切法。《阿毗达磨俱舍论》偈颂中称为"业品"的第四品至此结束。
第五 随眠品
第五，讲解随眠，分为：宣说随眠是有的根本，详细分类随眠，善巧确立随眠三部分。首先，产生种种世间的业也是由随眠力量所积集，因此有的根本是随眠。
随眠起作用时有十种功能：稳固根本，使相续安住，成为田地，成办等流，成就业有，摄持自部，使所缘愚痴，牵引识相续，动摇善分，以不离界方式周遍缠缚。
随眠有多少种？简略说有六种：由于贪欲力导致对所缘广大增长，故有贪欲随眠；同样有嗔恚随眠、慢随眠、无明随眠、见随眠和疑随眠。
对此，毗婆沙师认为：阿毗达磨中"随眠"一词仅指烦恼自体，因此随眠只是心相应法。如何得知？随眠能使心染污，能障碍善法，能与善法相违，随眠使心成为染污，使未生善法不生，已生善法退失，因此不是不相应法。
经部师则认为：不是实质上别有的随眠既不是相应法，也不是不相应法。处于潜伏状态的称为随眠，活动状态的称为缠。何为潜伏状态？即未现行的种子状态随逐不断。何为活动状态？即已现行状态。何谓种子状态？身中从烦恼生起能生烦恼的力量，如同从感受识生起的能产生忆念的力量，又如同从稻谷种子产生芽等的力量相似。
论师采纳后者观点，因他说："经部师的这种观点是正确的。"
第二，详细分类随眠：前述六种随眠中，贪欲分为欲贪随眠和有贪随眠两种，因此说有七种。色界和无色界中生起的贪欲被归为有贪，因为那些大多是向内观察禅定的贪著。
在那些界中，有些人认为那是解脱，为了破除这种想法，说它们是贪欲。或者，在这六种中，见分为五种：有身见、邪见、边执见、见取见和戒禁取见，共十种随眠。


 །བཅུ་པོ་དེ་འདོད་
པ་ན་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག །གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་པའི་མཐོང་བས་
སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཉིས་སུ་འདུ་ལ། དེའི་འདོད་སྤྱོད་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་
བཅུ་དང་། དེ་དག་གཉིས་ལས་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་བདུན། འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་བདུན་ཏེ། ལྟ་བའི་འཇིག་ཚོགས། མཐར་འཛིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གསུམ་མ་གཏོགས་པས་སོ། །ལམ་
མཐོང་བས་སྤང་བྱ་བརྒྱད་དེ། འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་འཛིན་གཉིས་མ་གཏོགས་སོ། །འདོད་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་མཐོང་བས་རིམ་བཞིན་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་མ་རིག་ང་རྒྱལ་བཞི་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན་ཏེ། 
8-576
བདེན་པ་མཐོང་བ་ཕྱིས་ལམ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་འཛིན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ལོག་ལྟ་ནི་བདེན་པ་བཞི་སོ་སོ་མཐོང་
བས་སྤང་བར་བྱ་བས་ན་བཞི། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་བཞི་བཞི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ཡིན་པ་གཉིས། ལྷག་
མ་བཞི་ནི་བདེན་བཞི་སོ་སོ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་དང་། སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན་པས་ལྔ་ལྔ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་དེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལྔ་
མ་གཏོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་གཟུགས་ཁམས་ན་སྤྱོད་པ་སོ་གཅིག་གོ །གཟུགས་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་གཟུགས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་འདྲ་བར་སོ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འདོད་དོ། །ཅི་མཐོང་
བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་ངེས་པར་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་སྤོང་ངམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་གང་དག་ཆོས་བཟོད་
པ་ཡིས་གཞོམ་པར་བྱ་བས་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ཉིད་དོ། །ལྷན་སྐྱེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་བཟོད་པས་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཅི་རིགས་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། 
8-577
སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །བཟོད་པས་གཞོམ་མིན། ས་ཐམས་ཅད་ན་ཤེས་པས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀའི་ཡང་སྒོམ་པ་ཁོ་
ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ལྔ་རང་གི་ངོ་བོའང་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཏེ་འཇིག་པས་ན་འཇིག་པ་དང་། བསགས་པས་ཚོགས་ཏེ་འཇིག་ཚོགས་སོ། །ཚོགས་ཞེས་པ་
མང་པོ་དང་ཕུང་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བཏགས་པ་སྟེ། རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་མངོན་
པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་པར་ལྟ་བའམ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི་མཐར་འཛིན་ཏེ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ལྟ་བ་
ལོག་ལྟ་སྟེ། ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཀྱང་མར་དྲི་ང་བ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཁོ་ན་བཤད་དེ། འདི་ནི་སྐུར་
པ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དམན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དམན་པ་ཞེས་པ་དེ་ཅི་ལ་ན། 
8-578
ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མིན་པ་ལ་རྒྱུ་དང་། ལམ་མིན་པ་དེར་ཏེ་རྒྱུ་དང་ལམ་ཏུ་ལྟ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ནོ། །དེ་དག་
ནི་ལྟ་བ་ལྔ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
这十种随眠，在欲界活动的有三十六种，色界活动的有三十一种，无色界活动的有三十一种，总共九十八种。这些可分为三界中见所断和修所断两类。其中欲界见所断有三十二种：这些随眠中，苦谛见所断有十种，集谛见所断有七种（除了有身见、边执见和戒禁取见三种），灭谛见所断有七种，道谛见所断有八种（除了有身见和边执见两种）。在欲界，通过见苦等真谛依次断除这些随眠。贪欲、嗔恚、无明、我慢四种是修所断，
因为在见谛之后通过修习道路来断除。其中，有身见和边执见唯是苦谛见所断，邪见由于各自见四谛而断，故有四种；见取见和疑也同样各有四种；戒禁取见是苦谛和道谛见所断的两种；其余四种（贪欲、嗔恚、无明、我慢）是四谛各自见所断和修所断，各五种。这三十六种在欲界活动。
除去其中的五种嗔恚，其余在色界活动的有三十一种。如同色界，无色界也同样有三十一种，因此共计九十八种。见所断随眠是否必须只通过见谛来断除？不是。那怎么样呢？有顶地所生的随眠，以法忍所断故是见所断。俱生随眠以随类智和忍所断，对圣者来说是见所断，对凡夫来说是修所断，通过两种方式断除。非忍所断，一切地中以智所断的随眠，对凡夫和圣者都只通过修习来断除。
五种见解的自性：执著我和我所的见解是有身见，因为它执著于会毁灭和积聚的对象，故称"有身"。"聚集"一词的意思是众多和蕴。这是安立于五取蕴之上，为了断除常想和一体想。对于执为我的事物，见为常住或断灭的是边执见，因为执著常断二边。见苦等谛为不存在的是邪见，虽然一切邪入的见解都是邪见，但如同极臭的酥油一样，因为具有极其严重的过患，所以单独说此见。这是诽谤否认，而其他是增益。
将劣法执为殊胜的见解是见取见。所谓"劣"是指什么？是一切有漏法，因为这些被圣者所舍弃。将非因视为因、将非道视为道的见解是戒禁取见。这些是五种见解。
;


 ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་མིན་པ་རྒྱུར་འདོད་པ་དང་། མེ་དང་ཆུ་ལ་འཇུག་པ་སོགས་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་པ་ལ་རྒྱུར་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང་། གྲངས་ཅན་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཤེས་པ་སོགས་ཐར་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལམ་དུ་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་འདི་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བྱར་རིགས་ན་དེར་མི་འཇོག་པ་
སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བྱར་བཞག་ཅེ་ན། དབང་ཕྱུག་སོགས་རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི། རྟག་པ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་
མཐོང་བ་ཁོ་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་གསུམ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཚན་ཏེ། མཐར་འཛིན་ལྟ་བའི་ནང་ནས་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་ལས་བདེ་བ་དང་གཙང་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཉིས་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གང་གིས་འཇོག་ན། 
8-579
དམིགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་གྱིས་སོ། །མདོ་ལས་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་པ་ཞེས་གསུངས་ན་ཇི་ལྟ་བུ། འདི་ནི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེའི་དབང་གིས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་ནི་བདུན་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཅུང་ཟད་
མཉམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་སེམས་ཁེངས་པ་ལ་ང་རྒྱལ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེ་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་བདུན་དུ་སོང་སྟེ། ཆུང་ངུ་ལས་བདག་ཁྱད་པར་
དུ་འཕགས་པའམ་མཉམ་པ་དང་མཉམ་མོ་སྙམ་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །མཉམ་པ་ལས་བདག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་སྙམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་བདག་
ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་སྙམ་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་སེམས་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཐོབ་པར་བདག་གིས་ཐོབ་བོ་སྙམ་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །
8-580
ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་དམན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་པ་
ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། བདག་མཆོག་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་། བདག་དང་འདྲའོ། །བདག་དམན་ནོ། བདག་བས་མཆོག་ཡོད་དོ། །བདག་དང་མཉམ་པ་ཡང་ངོ་། །བདག་བས་
དམན་པ་ཡོད། བདག་བས་མཆོག་མེད་དོ། །བདག་དང་མཉམ་པ་མེད། བདག་བས་དམན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ་དགུར་བཤད་པ་དེ་དག་ནི། ང་རྒྱལ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་
དང་། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གསུམ་དུ་འདུའོ། །ང་རྒྱལ་བདུན་པོ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དག་གིས་ཟད་པར་བྱའོ། །སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གསོད་པ་སོགས་ནས་བརྫུན་
དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་བར་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྒོམ་པས་སྤང་བྱའོ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་སྲེད་པ་དང་། འཇིག་པའི་སྲེད་པ་ཡང་དེའོ། །ཁམས་གསུམ་པའི་མི་རྟག་པ་དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་
འཇིག་པའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་ལ་ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པ་སོགས་འཇིག་སྲེད་ཀྱི་བར་དང་ངའོ་སྙམ་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་དང་ངའོ་སྙམ་པ་འཇིག་ལྟས། 
8-581
གསོད་སོགས་ལོག་ལྟས། འཇིག་སྲེད་ཆད་ལྟས། སྐྱེ་སྲེད་རྟག་ལྟས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ། མི་དགེ་བའི་འགྱོད་པའང་སྒོམ་སྤང་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
将自在天等非世间因执为因，以及将投入火水等非善趣因视为因，还有将持戒、苦行、数论和瑜伽的知识等非解脱道视为道的见解。如果这种见解应当归为集谛见所断，为何不安立为该类而安立为苦谛见所断？因为对自在天等执为因的执著是通过颠倒地执著常和我而起作用的，因此唯有通过见苦才能断除。
三种见解产生四种颠倒：边执见中的常见是常颠倒；见取见中产生乐颠倒和净颠倒两种；有身见中产生我颠倒。为何称为颠倒？因为对所缘产生颠倒，以及决定分别和增益的缘故。经中所说的"想颠倒、心颠倒和见颠倒"是什么意思？这是指见颠倒，而由于见颠倒的影响，与之相应的心和想也被说为颠倒。
慢随眠有七种：慢、过慢、慢过慢、我慢、增上慢、卑慢和邪慢。泛指心的高傲被称为慢。根据其活动方式可分为七种：认为自己胜过或等同于下等者的傲慢心态是慢；认为自己胜过平等者是过慢；认为自己胜过胜过者是慢过慢；对五取蕴执为我或我所的是我慢；未获得殊胜功德却认为已获得的是增上慢；认为自己仅稍逊于极胜者的是卑慢；不具功德却认为自己具足功德的是邪慢。
论中所说："认为我最胜的慢相，认为我相等、我低劣、有胜过我者、与我相等者、有不如我者、无胜过我者、无与我等者、无不如我者的九种慢相"，这些可归纳为慢、过慢和卑慢三种。七种慢通过见道和修道断除。
针对修所断法的缠缚，从杀生到妄语等都是修所断。同样，生爱和灭爱也是修所断。对三界无常的追求称为灭爱。圣者不会生起慢的相状乃至灭爱以及我想，因为这些会增长"见"。慢的各种相状和我想由有身见增长，杀生等由邪见增长，灭爱由断见增长，生爱由常见增长，不善的追悔也不是修所断。


 །གསུམ་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་
མི་འགྲོའི་ཁྱད། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ། དམིགས་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱས་ཁྱེར། གང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ། གང་དང་ལྡན་པ། དངོས་པོ་གང་ལ་ཕྲ་རྒྱས་དུ་ཞིག་རྒྱས་པ།
རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བསྡུ། ངེས་ཚིག །གཞན་པའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་མི་འགྲོའི་ཁྱད་པར་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་དག་ལས་དུ་ཞིག་ཀུན་ཏུ་འགྲོ། དུ་ཞིག་
ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་དང་། གང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་
རིག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་རང་གི་ཁམས་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་
འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འགྲོ་བཅུ་གཅིག་དེ་དག་ལས་དགུ་གོང་དུ་དམིགས་པ་སྐལ་པ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཇིག་ལྟ་མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་གཉིས་པོ་མ་གཏོགས་པའོ། །ཅི་ཕྲ་རྒྱས་ཁོ་ན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། 
8-582
མ་ཡིན་ཏེ་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་གང་འབྱུང་བ་དེའང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་དུ་མའི་ཕྱིར་མ་གཏོགས་སོ། །གཉིས་པ་ཟག་
བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལས་དུ་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས། དུ་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་གསུམ་པོ། ལོག་ལྟ་ཐེ་ཚོམ་
དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འབའ་ཞིག་པ་སྟེ་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དང་ཉིད་དེ། དྲུག་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་
ཅན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པའོ། །འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་ས་པའི་འགོག་པ་ཁོ་ན་དང་། ལམ་ལ་དམིགས་པ་འདོད་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ས་དྲུག་གི་ཆོས་ཤེས་
པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཀའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པ་ས་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་ས་དགུའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་
མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་འདིའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པར་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན། 
8-583
འདོད་ཆགས་མིན་ཏེ་དེ་སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་མིན། འགོག་ལམ་ཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་མ་ཡིན་ལ། འགོག་ལམ་ཡང་དག་པའི་
དོན་དུ་དག་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་འཛིན་དེའི་དམིགས་པ་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་དམིགས་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱས་ཁྱེར་བཤད་པ་ནི། དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་
ནི་དམིགས་པས་རྒྱས་པར་འགྱུར། དུ་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་བཞག་པ་དེ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་རང་གི་ས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་
ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་སར་རང་གི་རིས་ཁོ་ན་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་
ལ་དམིགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ས་གོང་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དམིགས་པའི་དངོས་
པོ་ནི་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །གསུམ་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་
མི་འགྲོའི་ཁྱད། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ། དམིགས་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱས་ཁྱེར། གང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ། གང་དང་ལྡན་པ། དངོས་པོ་གང་ལ་ཕྲ་རྒྱས་དུ་ཞིག་རྒྱས་པ།
རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བསྡུ། ངེས་ཚིག །གཞན་པའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་མི་འགྲོའི་ཁྱད་པར་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་དག་ལས་དུ་ཞིག་ཀུན་ཏུ་འགྲོ། དུ་ཞིག་
ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་དང་། གང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་
རིག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་རང་གི་ཁམས་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་
འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འགྲོ་བཅུ་གཅིག་དེ་དག་ལས་དགུ་གོང་དུ་དམིགས་པ་སྐལ་པ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཇིག་ལྟ་མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་གཉིས་པོ་མ་གཏོགས་པའོ། །ཅི་ཕྲ་རྒྱས་ཁོ་ན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། 
8-582
མ་ཡིན་ཏེ་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་གང་འབྱུང་བ་དེའང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་དུ་མའི་ཕྱིར་མ་གཏོགས་སོ། །གཉིས་པ་ཟག་
བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལས་དུ་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས། དུ་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་གསུམ་པོ། ལོག་ལྟ་ཐེ་ཚོམ་
དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འབའ་ཞིག་པ་སྟེ་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དང་ཉིད་དེ། དྲུག་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་
ཅན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པའོ། །འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་ས་པའི་འགོག་པ་ཁོ་ན་དང་། ལམ་ལ་དམིགས་པ་འདོད་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ས་དྲུག་གི་ཆོས་ཤེས་
པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཀའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པ་ས་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་ས་དགུའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་
མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་འདིའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པར་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན། 
8-583
འདོད་ཆགས་མིན་ཏེ་དེ་སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་མིན། འགོག་ལམ་ཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་མ་ཡིན་ལ། འགོག་ལམ་ཡང་དག་པའི་
དོན་དུ་དག་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་འཛིན་དེའི་དམིགས་པ་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་དམིགས་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱས་ཁྱེར་བཤད་པ་ནི། དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་
ནི་དམིགས་པས་རྒྱས་པར་འགྱུར། དུ་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་བཞག་པ་དེ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་རང་གི་ས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་
ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་སར་རང་གི་རིས་ཁོ་ན་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་
ལ་དམིགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ས་གོང་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དམིགས་པའི་དངོས་
པོ་ནི་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །གསུམ་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་
མི་འགྲོའི་ཁྱད། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ། དམིགས་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱས་ཁྱེར། གང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ། གང་དང་ལྡན་པ། དངོས་པོ་གང་ལ་ཕྲ་རྒྱས་དུ་ཞིག་རྒྱས་པ།
རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བསྡུ། ངེས་ཚིག །གཞན་པའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་མི་འགྲོའི་ཁྱད་པར་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་དག་ལས་དུ་ཞིག་ཀུན་ཏུ་འགྲོ། དུ་ཞིག་
ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་དང་། གང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་
རིག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་རང་གི་ཁམས་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་
འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འགྲོ་བཅུ་གཅིག་དེ་དག་ལས་དགུ་གོང་དུ་དམིགས་པ་སྐལ་པ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཇིག་ལྟ་མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་གཉིས་པོ་མ་གཏོགས་པའོ། །ཅི་ཕྲ་རྒྱས་ཁོ་ན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། 
8-582
མ་ཡིན་ཏེ་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་གང་འབྱུང་བ་དེའང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་དུ་མའི་ཕྱིར་མ་གཏོགས་སོ། །གཉིས་པ་ཟག་
བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལས་དུ་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས། དུ་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་གསུམ་པོ། ལོག་ལྟ་ཐེ་ཚོམ་
དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འབའ་ཞིག་པ་སྟེ་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དང་ཉིད་དེ། དྲུག་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་
ཅན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པའོ། །འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་ས་པའི་འགོག་པ་ཁོ་ན་དང་། ལམ་ལ་དམིགས་པ་འདོད་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ས་དྲུག་གི་ཆོས་ཤེས་
པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཀའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པ་ས་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་ས་དགུའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་
མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་འདིའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པར་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན། 
8-583
འདོད་ཆགས་མིན་ཏེ་དེ་སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་མིན། འགོག་ལམ་ཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་མ་ཡིན་ལ། འགོག་ལམ་ཡང་དག་པའི་
དོན་དུ་དག་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་འཛིན་དེའི་དམིགས་པ་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་དམིགས་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱས་ཁྱེར་བཤད་པ་ནི། དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་
ནི་དམིགས་པས་རྒྱས་པར་འགྱུར། དུ་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་བཞག་པ་དེ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་རང་གི་ས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་
ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་སར་རང་གི་རིས་ཁོ་ན་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་
ལ་དམིགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ས་གོང་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དམིགས་པའི་དངོས་
པོ་ནི་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །གསུམ་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་
མི་འགྲོའི་ཁྱད། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ། དམིགས་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱས་ཁྱེར། གང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ། གང་དང་ལྡན་པ། དངོས་པོ་གང་ལ་ཕྲ་རྒྱས་དུ་ཞིག་རྒྱས་པ།
རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བསྡུ། ངེས་ཚིག །གཞན་པའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་མི་འགྲོའི་ཁྱད་པར་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་དག་ལས་དུ་ཞིག་ཀུན་ཏུ་འགྲོ། དུ་ཞིག་
ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་དང་། གང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་
རིག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་རང་གི་ཁམས་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་
འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འགྲོ་བཅུ་གཅིག་དེ་དག་ལས་དགུ་གོང་དུ་དམིགས་པ་སྐལ་པ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཇིག་ལྟ་མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་གཉིས་པོ་མ་གཏོགས་པའོ། །ཅི་ཕྲ་རྒྱས་ཁོ་ན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། 
8-582
མ་ཡིན་ཏེ་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་གང་འབྱུང་བ་དེའང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་དུ་མའི་ཕྱིར་མ་གཏོགས་སོ། །གཉིས་པ་ཟག་
བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལས་དུ་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས། དུ་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་གསུམ་པོ། ལོག་ལྟ་ཐེ་ཚོམ་
དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འབའ་ཞིག་པ་སྟེ་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དང་ཉིད་དེ། དྲུག་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་
ཅན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པའོ། །འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་ས་པའི་འགོག་པ་ཁོ་ན་དང་། ལམ་ལ་དམིགས་པ་འདོད་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ས་དྲུག་གི་ཆོས་ཤེས་
པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཀའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པ་ས་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་ས་དགུའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་
མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་འདིའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པར་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན། 
8-583
འདོད་ཆགས་མིན་ཏེ་དེ་སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་མིན། འགོག་ལམ་ཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་མ་ཡིན་ལ། འགོག་ལམ་ཡང་དག་པའི་
དོན་དུ་དག་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་འཛིན་དེའི་དམིགས་པ་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་དམིགས་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱས་ཁྱེར་བཤད་པ་ནི། དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་
ནི་དམིགས་པས་རྒྱས་པར་འགྱུར། དུ་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་བཞག་པ་དེ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་རང་གི་ས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་
ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་སར་རང་གི་རིས་ཁོ་ན་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་
ལ་དམིགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ས་གོང་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དམིགས་པའི་དངོས་
པོ་ནི་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第三，对这些内容进行良好的确定，包括遍行与不遍行的区别，有漏无漏的所缘，所缘相同二者的增盛，哪些是不善和无记，与什么相应，哪些事物上有多少随眠增盛，异名的分类合并，词义解释。从其他异名的解释中，第一，遍行与不遍行的区别：那九十八种随眠中，多少是遍行，多少是不遍行呢？苦谛和集谛所断的诸见，以及疑，与这些相应的无明，以及苦谛和集谛所断的不杂无明，由于缘于自己界的一切，所以是同分界遍行。在那十一种遍行中，九种缘于上地的是非同分界遍行，除了身见和边执见这两种。是否只有随眠是遍行呢？
不是，与遍行随眠同时生起的也是遍行，但不包括得（获得），因为它们有多种果。第二，有漏无漏的所缘：九十八种随眠中，多少缘于有漏，多少缘于无漏呢？灭谛所断的三种（随眠），邪见、疑与这些相应的，以及单独的不杂无明，还有道谛所断的三种，这六种是以无漏为对境。其余的是缘于有漏。缘于灭谛的只缘于自地的灭谛，缘于道谛的欲界烦恼的所缘是六地的法智分道的一切，因为它们也是三界的对治。色界和无色界的八地随眠的所缘是九地的随顺智分道的一切，所以这些所缘是它们的对境。为什么道是相互因呢？贪欲、嗔恚、傲慢、见取、戒禁取不被认为缘于无漏的理由，
贪欲不是，因为它是所断。由于不造成伤害，所以嗔恚不是。由于灭道是寂静的，所以傲慢不是，而且由于灭道是清净真实的意义，所以见、戒禁取不是它的所缘。第三，解释所缘相同二者的增盛：九十八种随眠中，多少通过所缘增盛，多少通过相应增盛呢？被确立为遍行的那些随眠，通过所缘的方式在自地上以一切五种方式增盛。非遍行的随眠，通过所缘的方式只在自地自类上增盛，而不在其他情况下增盛。缘于无漏的随眠肯定不通过所缘方式增盛，缘于上地所缘的也不。为什么呢？因为它们的所缘事物没有被执为我所，而且是对治。


 །ཟློག་པ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་སྲེད་པ་དག་གིས་བདག་གིར་བྱས་པ་དེ་ལ་ཕྲ་རྒྱས་གཞན་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་ནུས་ཏེ། 
8-584
སྣམ་བུ་གཤེར་བ་ལ་རྡུལ་ཆགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྲ་རྒྱས་གང་ཞིག་ཆོས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེར་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་སྲིད་མ་སྤངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱས་པར་
འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་གང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ་ནི། གོང་མ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ལ། འདོད་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་།
མཐར་འཛིན་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་མ་རིག་པ་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །ཕྲ་རྒྱས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་མི་དགེ་བའོ། །དེ་ལས་འདོད་པ་ན་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་
དང་། རྨོངས་པ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་ནང་ནས་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་གསུམ་སྟེ། དེ་ནི་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་། བློའམ་ཤེས་རབ་ཐ་ན་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་ལས་སྐྱེས་པའང་ངོ་། །གཞན་ཐེ་ཚོམ་ང་རྒྱལ་རྩ་བར་འོས་པ་མིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དུ་འཇུག་པས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ང་རྒྱལ་མཐོན་པོར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བ་དང་
ཆོས་མི་མཐུན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་མིན་འཇིག་རྟེན་ནི་རྩ་བ་རྣམས་ནི་བརྟན་པ་དང་འོག་ན་གནས་པ་ཞེས་གྲག་གོ །ལུང་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་བཞི་ཡིན་ཞེས་ཉི་འོག་པརྣམས་ཟེར་ཏེ། ལུང་མ་བསྟན་དེ་དག་གི་ནང་ཚན་སྲེད་པ་དང་། 
8-585
ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། རྨོངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གྱིས་རྩ་བར་འདོད་ཅེ་ན། བསམ་གཏན་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། སྲེད་ལྟ་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་དག་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་མ་རིག་
པའི་དབང་ལས་འགྱུར་རོ། །མདོ་ལས། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་གསུངས་པ་དེ་དག་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པས་སམ། མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི། བཞག་པར་བྱ་བའི་འདྲི་བ་ལ་ལུང་
དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དྲི་བ་ནི་བཞི་སྟེ། མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་། དྲིས་ནས་དང་། བཞག་པར་བྱ་བས་ལུང་དུ་བསྟན་པ་སྟེ་མཚན་
གཞི་རིམ་པ་བཞིན། ཅི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་དྲི་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་དང་། ཅི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་
སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། ཅི་མི་འདི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ནམ་དམན་པ་ཡིན་ཞེས་དྲི་ན་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་དྲིས་ནས། གལ་ཏེ་ལྷ་
རྣམས་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཟེར་ན་དམན་ནོ། །འོན་ཏེ་ངན་སོང་རྣམས་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཞེས་ཟེར་ན་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ་ཞེས་དང་། ཅི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་སེམས་ཅན་བདག་ཡིན་ནམ་གཞན་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་དྲི་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་བཞག་པར་བྱ་སྟེ། 
8-586
མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སྔོ་བསངས་སམ་དཀར་གཤམ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལུང་བསྟན་པར་ཇི་ལྟར་འགྲོ། དེ་ནི་ལུང་མི་སྟོན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལུང་བསྟན་པས་སོ། །ལྔ་པ་གང་དང་ལྡན་པ་
ནི། གང་ཟག་གང་གིས་ཕྲ་རྒྱས་གང་ཞིག་དམིགས་པ། གང་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་འདས་པ་དང་། ཉེ་བར་གནས་པ་ད་ལྟ་བའི་
འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ། ང་རྒྱལ་གང་ལ་དེ་སྐྱེས་ལ་མ་སྤངས་པ་དེ་དག་གིས་དངོས་པོ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་དེ་དག་མ་འོངས་པས་ཉིད་ཀྱི་དུས་གསུམ་པའི་དངོས་པོ་ཀུན་དང་
ལྡན་ཏེ། ཡིད་དག་གི་ཡུལ་ནི་དུས་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་གཞན་དག་གིས་ནི་རང་དུས་པ་དང་། དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དུས་གསུམ་
པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
相反，自我见和渴爱所执为我所的那些事物，其他随眠也能在其上增盛，就像潮湿的布料上会附着尘埃一样。任何随眠与某法相应，通过相应方式，只要未断除，就会在该法上增盛。
第四，哪些是不善和无记：上界色界和无色界的一切（随眠）都是无记，在欲界中，身见和边执见以及与它们相应的无明是无记。其余随眠在欲界中是不善的。其中，欲界的贪欲、嗔恚和愚痴是不善的根本。无记根有三种：即贪爱、无明和慧，甚至包括异熟所生的。其他如疑和慢不适合作为根本，因为疑是以二种方式活动而摇动的缘故，慢是向上活动的缘故，与根本性质不符。世间所说的根本应该是稳固的，居于下方的。
南方论师说无记根有四种，无记中的贪爱、见、慢和愚痴为什么被认为是根本呢？禅定者有三种：即贪爱、见和慢增盛的禅定者，他们都受无明力的影响。
经中所说的十四种无记事，是否因为是无记而被称为无记？不是。那么是什么？是因为对于应当搁置的问题而不予记别。问题有四种：应一向记别的、分别记别的、反诘记别的和搁置记别的，举例依次为：若问"是否一切众生都会死？"，回答"会死"；若问"是否一切众生都会再生？"，回答"有烦恼的会再生，无烦恼的则不会"；若问"此人是殊胜还是低劣？"，应反问"相对于谁而言？"，如果说"相对于诸天"则回答"低劣"，如果说"相对于恶趣"则回答"殊胜"；若问"五蕴与众生是同一还是异体？"等，因为众生没有实体，所以应搁置，就像问"石女儿是蓝色还是白色？"一样。这如何成为记别？因为回答"对此我不作记别"本身就是一种记别。
第五，与什么相应：任何补特伽罗的任何随眠对任何所缘增盛，则说他与该随眠相应。对于任何事物，过去和现前的贪欲、嗔恚、傲慢生起而未断除，则说他与这些事物相应，因为这些是本性烦恼，所以不必然所有（烦恼）都对一切（所缘）生起。意地的贪欲、嗔恚、傲慢能与三世的一切事物相应，因为意的对境是三世的。其他的贪欲、嗔恚、傲慢只与自己时间的（事物相应），而那些不生烦恼的（圣者）则与三世一切事物相应。


 །ལྷག་མ་ལྟ་བ་ཐེ་ཚོམ། མ་རིག་པ་རྣམས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱི་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏེ་དུས་གསུམ་པ་ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡང་མ་སྤངས་པ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །
8-587
འདིར་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཐེ་ཚོམ་མ་རིག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱི་པ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་
རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་དམ་མི་འཆའ་ཡི། དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཡོད་པར་ནི་གསལ་བར་དམ་བཅའ་འོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་འདས་པའི་གཟུགས་ཞིག་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་པས་
ཀྱང་། ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་མེད་ན་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་
ལྟ་ན་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །འབྲས་ཕྱིར་ཏེ་གལ་ཏེ་འདས་པ་ཞིག་མེད་ན་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།
འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཟེར། དེས་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བར་འདོད་དོ། །
8-588
དེ་དག་དུ་ཞེ་ན། རྣམ་བཞི་དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་པ་ནི་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་དང་། མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་པ་ནི་བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་དང་། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་པ་
ནི་བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་དང་། གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་པ་ནི་བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་གཉིས་དང་ལྷག་མ་སྐྱོན་དང་བཅས་པས་གསུམ་པ་བཟང་སྟེ། བྱ་བ་ཡིས་
དུས་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པས་སོ། །དེ་ཡང་། ཆོས་དེ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ད་ལྟར་བྱུང་བ། བྱས་ནས་འགགས་པ་དེའི་ཚེ་འདས་པ་ཡིན་
ནོ་ཞེས་གྲག་གོ །གལ་ཏེ་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡོད་ན་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་བགེགས་སུ་བྱེད། བྱ་བས་གསུམ་དུ་བཞག་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ལ་ཡང་བྱ་བ་
གཞན་ཞིག་ཡོད་དམ་ཅི། འོན་ཏེ་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་པས་རྟག་ཏུ་
ཡོད་དོ་ཞེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བརྒལ་བ། གལ་ཏེ་ཆོས་ལས་བྱ་བ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སྐྱོན་ཇི་ལྟར་སྨྲས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། 
8-589
དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། ། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཆོས་ཁོ་ན་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཆོས་དེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡོད་བཞིན་དུ། རེས་འགའ་འདས་པ། རེས་འགའ་མ་
འོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་གྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདས་མ་འོངས་པའང་ཡོད་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པའམ་ཞིག་པ་སོགས་སྐྱོན་
མང་བས་ན། འདི་སྐད་དུ། གང་དག་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་བསྟན་པ་ལ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས་
ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས་ཇི་ལྟ་བུར་ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་
ཟེ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་པས་སོ།

其余的见、疑、无明等，由于是共通烦恼的缘故，与一切即三世的一切事物相应。这是就未断除的情况而言。
在此将贪欲、嗔恚、傲慢以自相为烦恼，而见、疑、无明则称为共通烦恼，如此安立。毗婆沙师由于与有为的特征相应，不主张有为法是常住的，但明确主张三世都是存在的。为什么呢？因为世尊说过："诸比丘，若过去色不存在"等广泛的教言。经中说："识依二（缘）而生"的缘故，通过理论，也（可证实）由于对境存在，所以识得以生起，如果不存在则不会生起。如果过去和未来不存在，则成为无所缘的情况，那样因为无所缘，就不成其为识。因为果的缘故，若过去不存在，来世善恶业的果报如何成立？当不产生果报时，就没有现在异熟的因。因此，过去和未来确实存在。由于他们主张过去、未来、现在一切都存在，所以被称为"一切有部"。
他们有多少派呢？有四种：实体变异论者是尊者法救，特征变异论者是尊者妙音，位态变异论者是尊者世友，异异论者是尊者佛陀提婆。其中前两者和后者有过失，第三者较好，因为通过作用来安立诸时间。即：法不起作用时是未来，正起作用时是现在，作用已生而灭时是过去。若法本身一直存在，那么就会妨碍作用的产生，而且作用安立为三世，那么作用本身是否又有另一个作用？或者，如果既非过去、非未来、非现在，而又存在，那就成了恒常存在的无为法。因此，不应该说法不起作用时是未来。
反驳：如果作用与法是不同的，那么前述的过失如何成立？它不是不同的，所以没有过失。那么，如果法本身就是作用，法本身存在的同时，有时称为过去，有时称为未来，这在时间上是不合理的。如果过去未来如同现在的实体存在，为什么有未生或已灭等诸多过失？因此可以这样说：凡是主张过去和未来实体存在的一切有部，对教法并不好，而如同经中所说"一切有"那样的主张才是好的。经中如何说"一切有"呢？"一切有"指的是"婆罗门，唯十二处"的意思。


 །དེས་ན་འདས་མ་འོངས་དག་མེད་ན། ཇི་ལྟར་དེས་སམ་དེར་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་དེའི་རྒྱུའི་
ཕྲ་རྒྱས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དེས་ལྡན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཡོད་པས་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་བཞེད་དོ། །བྱེ་སྨྲ་རྣམས། འདས་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །
8-590
གང་ཞིག་དྲང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ནི་འདི་ལྟར། ཆོས་ཉིད་དག་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་པས་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟག་པས་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ་ཟེར་རོ། །ཡང་དངོས་
པོ་གང་ཞིག་སྤངས་ན་དེ་དངོས་པོ་དེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནམ། གང་དང་བྲལ་ན་དེ་དངོས་པོ་དེ་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གང་དང་བྲལ་ན་དེས་དངོས་པོ་དེ་སྤངས་པ་ཡིན་
ནོ། །སྤངས་པ་དེ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡང་ཡོད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེས་ལ། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རིགས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་སྤངས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྷག་མ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལྡན་ནོ། །སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རིགས་ལའང་རྣམ་པ་དགུ་ལས་དང་པོའི་རྣམ་པ་སྤངས་ན་དེ་
སྤངས་ཀྱང་དེའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དྲི་མ་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དྲུག་པ་དངོས་པོ་གང་ལ་ཕྲ་རྒྱས་དུ་ཞིག་རྒྱས་པ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་ནི་བཅུ་
དྲུག་སྟེ། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལྔ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །སེམས་ཀྱང་བཅུ་དྲུག་སྟེ་དེ་དག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་ཞིག་སེམས་གང་གིས་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་འདི་ལ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་འདི་སྙེད་ཅིག་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྟག་པར་བྱའོ། །
8-591
ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་དང་། སྒོམ་པ་ཡིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་འདོད་ཁམས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་ལྔའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཁམས་པ་གསུམ་དང་། གཟུགས་སུ་གཏོགས་
པ་གཅིག་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་དང་། དྲི་མེད་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་གཟུགས་ཁམས་ལས་སྐྱེས་པ་
ནི་སེམས་བརྒྱད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཁམས་པ་གསུམ་དང་། འོག་མ་གསུམ་གོང་མ་གཅིག་དྲི་མེད་ཀྱིའོ། །ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་གཟུགས་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་བཅུའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་
གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་གསུམ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་གྱི་རང་གི་སེམས་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་མཐོང་
བས་སྤང་བྱ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་དེས་གླགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཆོས་ཟག་མེད་རྣམས་ནི་སེམས་བཅུའི་དམིགས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་ཐ་མ་གསུམ་དང་། འགོག་ལམ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་
བྱ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་བསྡུས་ན། ཁམས་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མཐོང་དང་། གོམས་པས་སྤང་བྱ་ཟག་པ་མེད། །རྣམ་ཤེས་ལྔ་བརྒྱད་བཅུ་དང་ནི། །རྣམ་ཤེས་བཅུ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །
8-592
འགོག་དང་ལམ་མཐོང་སྤང་བྱ་ཀུན། །རང་གིས་གླགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཕྲ་རྒྱས་གང་དག་གིས་སེམས་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག །སེམས་དེ་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་
འགྱུར་བའང་ཡོད་དེ། སེམས་དེ་དག་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞིང་མ་སྤངས་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མ་སྤངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་གང་དག་ཡིན་པའོ། །རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བའང་ཡོད་དེ་སེམས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་
སྤངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཉོན་མོངས་ཕྲ་རྒྱས་བཅས་རྣམ་གཉིས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་མ་སྤངས་པ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་དང་
བཅས་པའོ།

那么，如果过去未来不存在，怎么能说与它们相应或对它们相应呢？由于从其生起的那些因随眠存在的缘故，所以说与那些烦恼相应；由于缘于它们的烦恼随眠存在的缘故，所以与事物相应，这是阿阇梨的意趣。毗婆沙师认为，过去未来确实是存在的。
对于无法引导（理解）的人，可以这样（解释）：法性是甚深的，所以不必然要用"常"来证成它。还有，对于某事物，若断除它，是否就与该事物分离？若与之分离，是否就是断除该事物呢？首先，与之分离，就是断除该事物。有些虽已断除但尚未分离的情况，如：苦智已生而集智未生时，已断苦谛所断的（随眠）类。虽然断除了它，但仍与余下的集谛所断的遍行随眠相应。关于修所断的九品，若断除了第一品，应知虽已断除它，但仍与以它为所缘的余下烦恼垢染相应。
第六，哪些事物上有多少随眠增盛：简言之，法有十六种：欲界、色界、无色界所行各五种，以及无漏法。心也有十六种：即同样的（分类）。在这些中，了知哪种法是哪种心的所缘后，应当考察"此中有这么多随眠增盛"。
比如，苦谛和集谛所断的欲界所生法是五种心的所缘，即：自界三种，色界一种（仅限修所断），以及无垢无漏识的行境或所缘。同样三类法色界所生者是八种心的所缘，即：自界三种，下界三种，上界一种和无垢心的（所缘）。同样三类法无色界所生者是十种心的所缘，即：三界所摄三种和无漏行境。灭谛和道谛所断法为三界摄的各自心的所缘，仅为灭谛和道谛所断，这些法是其所及的行境。无漏法是十种心的所缘，即：三界最后三种（修所断），灭道所断（见修所断）和无漏行境。
总结来说：三界苦谛集谛所见和修所断的无漏（法），分别是五、八、十种识的行境，灭谛和道谛所断的一切，是各自所及的行境。
某些随眠使心带有随眠，这些随眠是否在该心上增盛？有的会增盛，即那些与该心相应且未断除，所缘也未断除的随眠。有的不会增盛，即那些与该心相应但已断除的随眠。这样一来，烦恼带随眠有两种，而非烦恼心带有未断所缘的能增盛随眠。
;


 །ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་འཇུག་ན། དང་པོ་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་སྡུག་བསྔལ་ནས་ལམ་གྱི་བར་དུ་མི་
འདོད་དོ། །རྨོངས་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་ཐེ་ཚོམ་ལས་ལོག་པའི་ལྟ་བ་འཇུག་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་
ལོག་པར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ལོག་པར་ངེས་པས་སོ། །དེ་ནས་ལོག་ལྟ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་འཇུག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཕུང་པོ་བསལ་ནས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-593
དེ་ནས་འཇིག་ཚོགས་ལས་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བར་འཇུག་སྟེ། བདག་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་འཛིན་པ་དེ་ནས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་འཇུག་སྟེ།
གང་ཁོ་ན་ལ་མཐར་འཛིན་པ་དེས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་འཛིན་དེ་ནས་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་འཇུག་སྟེ། གང་གི་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ལ་མཆོག་
ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་རང་གི་ལྟ་བ་ང་རྒྱལ་དང་། དེ་ལ་ཆགས་པ་གཉིས་འཇུག །རང་གི་ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་དེའི་དགྲ་བོར་གྱུར་པ་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་
ལ་ཞེ་སྡང་འཇུག་པས་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཤེས་ནས་སྐྱེ་བ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་
པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེའོ། །དེ་དག་ཀྱང་
རྒྱུ་དང་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་རིམ་པར་བཞག་ལ། ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་ནི་ཚང་བ་ཡིན་གྱི། འགའ་ཞིག་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ནས་སྐྱེ་ཡི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། 
8-594
དཔེར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བསྡུ་ནི་ཟག་པ་གསུམ་ནི་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་དང་།
མ་རིག་པའི་ཟག་པའོ། །ཆུ་བོ་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཆུ་བོ། སྲིད་པའི། ལྟ་བའི། མ་རིག་པའི་ཆུ་བོའོ། །སྦྱོར་བ་བཞི་སྟེ་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ། སྲིད་པའི། ལྟ་བའི་མ་རིག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཉེར་
ལེན་བཞི་སྟེ། འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ། ལྟ་བ་ཉེ་བར། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཉེ་བར། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །འདོད་པ་ན་གཏི་མུག་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་
ནས་དཀྲིས་པ་དང་བཅས་པ་རྫས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་འདོད་པའི་ཟག་པའོ། ། གཟུགས་དང་གཟུགས་ནི་མེད་པ་ན་ཡང་། མ་རིག་པ་མ་གཏོགས་དེ་དག་གི་ཕྲ་རྒྱས་རྫས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཁོ་
ན་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྲིད་པའི་ཟག་པར་བཤད་ཅེ་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ཁ་ནང་དུ་
བལྟས་ཏེ་འཇུག་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་དག་ཡིན་པར་ཆོས་མཐུན་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ། །མ་རིག་པ་ཁམས་གསུམ་པ་རྫས་བཅོ་ལྔ་ནི་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །
8-595
ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལོགས་སུ་བགྲངས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་ན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ནི་ཟག་པར་བསྟན་ནོ། །ཆུ་བོ་དང་སྦྱོར་བའང་དེ་བཞིན་དུ་སྟེ། ལྟ་བ་རྣམས་མ་
གཏོགས་པ་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཁོ་ན་འདོད་པའི་ཆུ་བོ་དང་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའང་ངོ་། །ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ན་ཞེས་འཆད་པས། གྲོགས་མེད་
ལྟ་བ་རྣམས་འབའ་ཞིག་ནི་གསལ་བའི་ཕྱིར་འཇོག་པའི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མིན་པས་ལོགས་ཤིག་བསྟན་ནོ།

这十种随眠是如何运作的？首先，由于具有无明而对诸谛产生迷惑。因此从苦到道都不欲求。从获得两种迷惑中生起"这是苦还是不是苦"等疑惑。然后从疑惑转入邪见，即从生起疑惑后，由于不当闻思而错误地确定"没有苦"等。接着从邪见进入身见，因为撇开苦谛中的五蕴而执著为我。
然后从身见进入边执见，因为执著我为常或断的边际。从边执见进入戒禁取，因为相信通过所执著的边见能获得清净。从戒禁取进入见取，因为对所相信能得清净的见解执为最胜。之后进入对自己见解的慢心和贪着两者。当对自己的见解过度执著时，对作为敌人的他人见解生起嗔恨，如此了解生起的次序后，例如，当未断除欲贪随眠且未遍知，欲贪缠的相应对境也近在眼前，对此又作不如理作意时，欲贪就会生起。这些是按照因、境和加行力的次序安立的，应知其他烦恼也是这样生起。
虽然因素是具足的，但有些仅由境界力而生，非因力所生，例如有退法阿罗汉等，但实际上并非如此传说。第七，异名的分类合并：三种漏是欲漏、有漏和无明漏。四种暴流是欲暴流、有暴流、见暴流和无明暴流。四种轭是欲轭、有轭、见轭和无明轭。四种取是欲取、见取、戒禁取和我语取。
欲界中除无明外的一切烦恼缠，共四十一事，是欲漏。和无中除无明外的五十二事随眠，仅是有漏。为什么将和无的随眠合并为有漏呢？因为它们都是无记、内向运作、等持地所摄三种共同特性，所以合为一类。三界无明共十五事，称为无明漏。为什么单独计算它？因为无明是一切的根本，所以单独立为一漏。
暴流和轭也是如此：除见外的欲漏仅是欲暴流和欲轭，有漏也是如此。漏的词义解释为"安立"，单独的诸见因为明显，在安立时不相顺应，所以不是漏，而是单独显示。
;


 །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་མ་རིག་པ་
དང་བཅས་པ་རྫས་སོ་བཞི་ཁོ་ན་འདོད་པའི་ཉེར་ལེན་རྣམས་ཏེ་ནི། སྲིད་པའི་སྦྱོར་བ་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་སོ་བརྒྱད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེར་ལེན་དང་། ལྟ་བའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གཉིས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་སུམ་ཅུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྫས་དྲུག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ལས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལོགས་སུ་
ཕྱེ་ཞེ་ན། ལམ་གྱི་དགྲར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་བསླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་ནི་མི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས། མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིན་ཕྱིར་བསྲེས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ །
8-596
བརྒྱད་པ་ངེས་ཚིག་ནི། གང་ཕྱིར་དེ་དག་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་རྒྱུ་བ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དང་། དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་
དང་། སྦྱོར་བ་མེད་པས་ཟློག་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ཕྲ་རྒྱས་དག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་འཁོར་བ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་།
སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ནས་མནར་མེད་པའི་བར་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྨ་ནས་ཟག་པར་བྱེད་པས་ཟག་པ་ཞེས་དང་། ལ་སོགས་འཁྱེར་བར་བྱེད་པས་ན་ཆུ་བོ་དང་། འབྱར་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱོར་
བ་དང་། ཉེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཉེར་ལེན་ཅེས་པ་དེ་དག་གི་ནི་ངེས་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་གཞན་པའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ལ། རྣམ་གྲངས་ཕྱེ། ས་སོགས་གང་ཡིན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་གཉིས་
ལས། དང་པོ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ལ་སོགས་ཀྱི་རེག་པ་འཆིང་བ་དང་། ཕྲ་རྒྱས་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དབྱེ་བས་ཡང་རྣམ་པ་
ལྔར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དགུ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ། ང་རྒྱལ། མ་རིག །ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། ཐེ་ཚོམ། ཕྲག་དོག །སེར་སྣའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སོ། །ལྟ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་ནི་ལྟ་བ་གསུམ་མོ། །
8-597
འདིར་ལྟ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་དང་གཉིས་ལོགས་ཤིག་མཆོག་འཛིན་གྱི་ཀུན་སྦྱོར་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། ལྟ་བ་གསུམ་ཡང་རྫས་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ལ། མཆོག་འཛིན་གཉིས་ཀྱང་རྫས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་
ཏུ་འཛིན་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གཞན་ནོ། །གང་ཕྱིར་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ཀུན་སྦྱོར་རེར་བགྲང་ཞེ་ན། འདི་གཉིས་ཀ་ལ་གཅིག་ཏུ་ནི་མི་དགེ་བ་
དང་རང་དབང་ཅན་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གཞན་ལ་མེད་པས་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་དེ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཀུན་སྦྱོར་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །སྟོན་པས་གཞན་ཀུན་སྦྱོར་
ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་ལྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་འཛིན། ཐེ་ཚོམ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་གནོད་སེམས་སོ། །ཐ་མའི་ཆ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་ལ། འདི་དག་
ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཁམས་ལས་མི་འདའ་ལ། ལྟ་བ་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་དང་གསུམ་པོ་ཡིས་ནི་འདས་ཀྱང་ཕྱིར་ཟློག་
པར་བྱེད་དེ། སྒོ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་འདུན་གནོད་སེམས་དོར་བའི་གསུམ་དུའང་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་དང་། རྣམ་པ་གཉིས་དང་། རྣམ་པ་བཞི་པ་དག་ཡིན་ལ། 
8-598
དེ་དག་གི་སྒོ་ནི་འདི་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དང་། མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་འཇིག་ལྟས་བཅུག་ལ། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་བཅུག །ལོག་ལྟ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་
རབ་ཏུ་བཅུག་པ་དེའི་ཕྱིར་རྩ་བ་བསྡུས་ཕྱིར་གསུམ་མོ།

 །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་མ་རིག་པ་
དང་བཅས་པ་རྫས་སོ་བཞི་ཁོ་ན་འདོད་པའི་ཉེར་ལེན་རྣམས་ཏེ་ནི། སྲིད་པའི་སྦྱོར་བ་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་སོ་བརྒྱད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེར་ལེན་དང་། ལྟ་བའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གཉིས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་སུམ་ཅུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྫས་དྲུག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ལས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལོགས་སུ་
ཕྱེ་ཞེ་ན། ལམ་གྱི་དགྲར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་བསླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་ནི་མི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས། མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིན་ཕྱིར་བསྲེས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ །
8-596
བརྒྱད་པ་ངེས་ཚིག་ནི། གང་ཕྱིར་དེ་དག་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་རྒྱུ་བ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དང་། དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་
དང་། སྦྱོར་བ་མེད་པས་ཟློག་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ཕྲ་རྒྱས་དག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་འཁོར་བ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་།
སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ནས་མནར་མེད་པའི་བར་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྨ་ནས་ཟག་པར་བྱེད་པས་ཟག་པ་ཞེས་དང་། ལ་སོགས་འཁྱེར་བར་བྱེད་པས་ན་ཆུ་བོ་དང་། འབྱར་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱོར་
བ་དང་། ཉེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཉེར་ལེན་ཅེས་པ་དེ་དག་གི་ནི་ངེས་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་གཞན་པའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ལ། རྣམ་གྲངས་ཕྱེ། ས་སོགས་གང་ཡིན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་གཉིས་
ལས། དང་པོ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ལ་སོགས་ཀྱི་རེག་པ་འཆིང་བ་དང་། ཕྲ་རྒྱས་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དབྱེ་བས་ཡང་རྣམ་པ་
ལྔར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དགུ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ། ང་རྒྱལ། མ་རིག །ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། ཐེ་ཚོམ། ཕྲག་དོག །སེར་སྣའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སོ། །ལྟ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་ནི་ལྟ་བ་གསུམ་མོ། །
8-597
འདིར་ལྟ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་དང་གཉིས་ལོགས་ཤིག་མཆོག་འཛིན་གྱི་ཀུན་སྦྱོར་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། ལྟ་བ་གསུམ་ཡང་རྫས་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ལ། མཆོག་འཛིན་གཉིས་ཀྱང་རྫས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་
ཏུ་འཛིན་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གཞན་ནོ། །གང་ཕྱིར་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ཀུན་སྦྱོར་རེར་བགྲང་ཞེ་ན། འདི་གཉིས་ཀ་ལ་གཅིག་ཏུ་ནི་མི་དགེ་བ་
དང་རང་དབང་ཅན་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གཞན་ལ་མེད་པས་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་དེ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཀུན་སྦྱོར་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །སྟོན་པས་གཞན་ཀུན་སྦྱོར་
ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་ལྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་འཛིན། ཐེ་ཚོམ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་གནོད་སེམས་སོ། །ཐ་མའི་ཆ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་ལ། འདི་དག་
ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཁམས་ལས་མི་འདའ་ལ། ལྟ་བ་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་དང་གསུམ་པོ་ཡིས་ནི་འདས་ཀྱང་ཕྱིར་ཟློག་
པར་བྱེད་དེ། སྒོ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་འདུན་གནོད་སེམས་དོར་བའི་གསུམ་དུའང་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་དང་། རྣམ་པ་གཉིས་དང་། རྣམ་པ་བཞི་པ་དག་ཡིན་ལ། 
8-598
དེ་དག་གི་སྒོ་ནི་འདི་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དང་། མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་འཇིག་ལྟས་བཅུག་ལ། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་བཅུག །ལོག་ལྟ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་
རབ་ཏུ་བཅུག་པ་དེའི་ཕྱིར་རྩ་བ་བསྡུས་ཕྱིར་གསུམ་མོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
就如所说的欲望结合本身连同无明一共只有三十四种实体，这些是欲望的执取。有情的结合连同无明共三十八种，执著我见的执取；见解的结合因为将戒禁取见和见取见分为两类，所以见解执取有三十种。戒禁取见的执取有六种实体。为什么从见解中分出后者呢？因为它们是道路的敌人，而且会欺骗双方。无明的特性是不知，因为不清晰，所以不是执持者，因此混合（与其他在一起），这是众所周知的。
第八部分定义是：因为那些难以理解，微细运行，与获得和随行相关，通过所缘和相应两种方式增长，无结合而倒退时也会再三显现，所以称为随眠。它们能够维持轮回，从有顶到无间地狱，通过六种感官之门漏出，所以称为漏；以及运载（其他）的，所以称为暴流；能够黏着，所以称为结合；因为执取，所以称为取着 - 这些就是它们的定义。
第九部分解释其他分类，分为：分类和确定地等是什么两部分。第一，那些随眠本身又被分为五类：一切结合，触的束缚等，随眠，近烦恼，和缠缚的区分。
其中，九种一切结合是：随贪、嗔恚、我慢、无明、见取、戒禁取、疑、嫉妒、悭吝的一切结合。见的一切结合是三种见解。
这里如果问为什么将见的一切结合和见取的一切结合分开教示？因为三种见解是十八种实体，见取二者也同样是十八种实体，以及同样是执取为最胜的，所以后两种见解是另外的一切结合。如果问为何嫉妒和悭吝被计为各自的一切结合？因为这两者都是不善且独立存在的，其他缠缚没有这种特性，所以嫉妒悭吝被单独讲为两种一切结合。
佛陀教导了五种与最后部分相顺应的其他一切结合：我见、戒禁取见、疑、对欲的贪著和害心。"最后部分"是欲界，这些也与之相顺应。这样，对欲的贪著和害心二者不超出欲界，而两种见解和疑三者虽然已超越，但会使人退回，因为它们与门、随行和法相顺应。
也教导了除去欲贪和害心的三种（结合），因为烦恼有一种、两种和四种类型，而这三种包含了它们的门，以及边执见被我见所含，见取见被戒禁取见所含，邪见被疑所引入，因此为了归纳根本（烦恼）而说三种。


 །གཞན་དག་ན་རེ། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་བར་ཆད་གསུམ་སྟེ། འགྲོ་མི་འདོད་པ་དང་། ལམ་ནོར་བ་དང་། ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་
དེ་སྙེད་ཅིག་ཐར་པར་བགྲོད་པ་ལའང་གེགས་བྱེད་པ་དེ་ཆོས་མཐུན་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་ལྟས་ཐར་པར་སྐྲག་པར་འགྱུར་བས་འགྲོ་མི་འདོད། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱིས་ལམ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་
ཕྱིར་ལམ་ནོར་བར་འགྱུར། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་གསུམ་དུ་བསྟན་ནོ། །གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའང་ཉིད་དེ། གོང་མ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་དེ་ལས་
སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་གཉིས་དང་། རྒོད་པ་དང་། ང་རྒྱལ། རྨོངས་པ་དེ་དག་མ་སྤངས་པར་གོང་མ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་འཆིང་བ་སྟེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་
ནི་འདོད་ཆགས་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་འཆིང་བ་འདོད་ཆགས། སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་། བཏང་སྙོམས་ལ་ནི་འཆིང་བ་གཏི་མུག །ཕྲ་རྒྱས་ནི་རྩ་ཉོན་སྔར་བཤད་པ་དག་གོ །
8-599
སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པས་བསྡུས་པ་གང་དག་ཡིན་
པ། གང་དེའང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་དག་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གང་ཞེ་ན། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་།
སེར་སྣ་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་བཅས་པ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །བྱེ་སྨྲ་ཁྲོ་བ་དང་འཆབ་པ་བསྣན་ནས་བཅུར་འདོད། ཕྲག་དོག་ནི་གཞན་
གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུག་པའོ། །སེར་སྣ་ནི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་དང་། མཁས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའོ། །རྒོད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་
པར་མ་ཞི་བའོ། །གཉིད་ནི་ལུས་ཡང་དག་པར་འཛིན་མི་ནུས་པ་སེམས་མངོན་པར་སྡུད་པའོ། །འགྱོད་པའི་ནང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཀུན་དཀྲིས། ཁྲོ་བ་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མ་གཏོགས་
པ་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འཆབ་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཁྱུད་པའོ། །ཀུན་དཀྲིས་དེ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ངོ་ཚ་མེད་རྒོད་སེར་སྣ་གསུམ་བསླང་བས་དེ་གསུམ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །
8-600
འཆབ་པ་དང་རྩོད་པ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་ཁྲེལ་མེད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒོད་པ་ཁྲོ་བ་དང་། ཕྲག་དོག་
ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དྲུག་སྟེ། སྒྱུ་དང་། གཡོ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འཚིག་པ་དང་། ཁོན་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དག་གོ །
སྒྱུ་ནི་གཞན་འདྲིད་པའོ། གཡོ་ནི་སེམས་གྱ་གྱུ་བ། འཚིག་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་དམ་དུ་འཛིན་པ། ཁོན་འཛིན་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལན་མང་
དུ་བྱེད་པ། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་རྣམ་པར་མཐོ་འཚམས་པའོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་དང་རྒྱགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ། ཁོན་འཛིན་དང་རྣམ་འཚེ་ཁོང་ཁྲོ་ལས་སྐྱེའོ། འཚིག་པ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་
ལས། གཡོ་ནི་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའོ། །ཀུན་དཀྲིས་བཅུར་བཤད་པ་དེ་ལས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་རྒོད་ལྔ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་
པའི་ཕྱིར་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་བསྡུས་པ་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་འགྱོད་ཁྲོ་འཆབ་པ་ལྔ་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཁོ་ནའོ། །
8-601
དེ་ལྔ་ནི་རང་དབང་ཅན་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་ཙམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དྲུག་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
其他人说，前往他处的三种障碍是：不愿前往、道路错误和对道路产生疑惑。同样数量的障碍也阻碍前往解脱，这是法的相似性。其中，我见使人对解脱感到恐惧而不愿前往；戒禁取见因为依赖其他道路而导致道路错误；疑则导致对道路产生疑惑。因此，教导了三种。
也有上分相顺应的，上分是色界和无色界，对它们的贪欲二种、掉举、我慢、愚痴这些未断除时，就不会超越上界，所以称为上分相顺应。
依据三种感受的束缚：对乐受，贪欲通过所缘和相应方式增长而成为贪欲束缚；对苦受是嗔恚束缚；对舍受是愚痴束缚。随眠是前面所讲的根本烦恼。
因为扰乱心识所以称为烦恼，是根本烦恼以外的有烦恼法，心所，被称为行蕴所包含的，这些正是近烦恼，它们不被称为根本烦恼。什么是缠缚呢？无惭、无愧、嫉妒、悭吝、掉举、恶作、昏沉和睡眠，这八种是缠缚。
有部增加忿怒和覆藏成为十种。嫉妒是对他人的圆满成就从内心感到不安。悭吝是对法和财物，与善于布施相违背的心的执持。掉举是心不寂静。睡眠是身体不能正确支撑，心识收敛。恶作中属于烦恼性的是缠缚。忿怒是除了害心和害之外，对有情和无情的伤害之心。覆藏是对罪过的掩盖。
在这些缠缚中，贪欲引发无惭、掉举和悭吝三种，所以这三种与贪欲同类。覆藏和诤论是无明和爱的同类，而无明的同类是昏沉、睡眠和无愧。掉举、忿怒出自疑，嫉妒出自嗔恚的原因。
另外，有六种烦恼垢：诈、谄、骄，以及恼、恨、害。诈是欺骗他人。谄是心的不正直。恼是对有过失事物的坚固执持。恨是对怨恨事物的反复执着。害是伤害他人。
其中，诈和骄出自贪欲，恨和害出自嗔恚。恼出自见取见，谄是由见解引发的。
在所说的十种缠缚中，无惭、无愧、昏沉、睡眠和掉举五种与两种烦恼相应，因此是见道和修道两种所断。除此之外，其他属于近烦恼缠缚所包含的嫉妒、悭吝、恶作、忿怒、覆藏五种只是修道所断。这五种是独立的，因为仅与无明相应。同样，六种根本烦恼垢也与此相似。


 །འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་མི་
དགེ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །རྨུགས་རྒོད་གཉིས་གསུམ་ནི་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་གཉིས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དེ་ཡན་ཆད་ཉེ་ཉོན་རྣམས་ནི་ཅི་རིགས་པར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །འདོད་པ་དང་བསམ་
གཏན་དང་པོ་ན་གཡོ་སྒྱུ་ཡོད་དེ། ཚངས་པ་ཆེན་མོ་དེ་ནི་དེ་ན་བདག་ཉིད་ལོག་པར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་ལ་འདྲིད་པར་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་རོ། །རྨུགས་
རྒོད་རྒྱགས་པ་ཁམས་གསུམ་ནའོ། གཞན་དག་བཅུ་དྲུག་ལས་ལྔ་བོར་ཏེ་ཉེ་ཉོན་བཅུ་གཅིག་འདོད་ཁམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ས་སོགས་གང་ཡིན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་ས་པ་
དུ། རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ས་པ་དུ་ཞེ་ན། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་ས་པ། གཉིད་ང་རྒྱལ་བཅས་པ་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་དེ་དག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་
པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་རང་དབང་ཅན་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ཁོ་ན་དང་། ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་པ་དག་གོ །
8-602
བདེ་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་དབང་པོ་གང་ཉོན་མོངས་པའམ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞེ་ན། བདེ་བ་ཡིད་བདེ་དག་དང་འདོད་ཆགས་སུ་
མཚུངས་པར་ལྡན་ལ། ཞེ་སྡང་ཟློག་པའི་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེའོ། །མ་རིག་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། མེད་ལྟ་ཡིད་བདེ་དང་། ཡིད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ཐེ་
ཚོམ་མོ། །ཕྲ་རྒྱས་གཞན་ལྟ་བ་བཞི་ང་རྒྱལ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་གང་ཞིག་དང་ལྡན་ན་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་
ཀུན་མཚུངས་པར་ལྡན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་ན་བཏང་སྙོམས་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །ས་གོང་མ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ས་གོང་མ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི་ས་གང་ན་
དབང་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་རང་རང་གི་དབང་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཉེ་ཉོན་རྣམས་ལས། འགྱོད་དང་ཕྲག་དོག་ཁྲོ་བ་དང་། རྣམ་འཚེ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཚིག་པ་ཡིད་མི་
བདེའི་དབང་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེར་སྣ་དག་ནི་ཟློག་པ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་བདེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །གཡོ་དང་སྒྱུ་དང་འཆབ་དང་གཉིད། ཡིད་བདེ་མི་བདེ་གཉིས་ཀ་དང་མཚུངས་ལྡན། 
8-603
བདེ་བ་དག་དང་རྒྱགས་པ་བཏང་སྙོམས་དང་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་ལྡན་དུ་འགྲོ། བཞི་པོ་གཞན་ངོ་ཚ་མེད་ཁྲེལ་མེད་རྨུགས་རྒོད་ཀུན་དཀྲིས་པ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །འདོད་ན་སྒྲིབ་
པ་གཉིས་རྣམས་ཡོད་ལ། ཁམས་གཞན་གཉིས་ན་མེད་དོ། །རྒོད་འགྱོད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོ་དང་། ཟས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་དང་བྱ་བ་ཡང་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྔར་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་པུ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་།
རྒོད་འགྱོད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མེད་ན་བདེན་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྔ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །རེ་ཞིག་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་རྣམས་ནི་དམིགས་
པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་རྣམས་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་སྤངས་པས་སོ། །སྒོམ་པས་སྤང་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་
པ་གང་གིས་གཉེན་པོ་ལམ་གང་ཡིན་པ་སྐྱེས་པ་དེས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉེན་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྤོང་བ་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་། གཞི་གཉེན་པོ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་གང་གིས་དེ་སྤངས་པའི་ཐོབ་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
在欲界中，它们是不善的。昏沉和掉举两种是三种，即不善和无记两种。欲界以上的近烦恼都是适当地无记的。欲界和初禅中有谄和诈，例如大梵天在那里错误地显示自己，如同接近具寿马调那样。昏沉、掉举和骄在三界中都存在。其他人认为，从十六种中去掉五种，有十一种近烦恼是从欲界生起的。
第二，确立地等是什么：是意地几种？是六识地几种？所有见断的都是意地；睡眠和我慢等修断的也是意识地的。虽然独立的近烦恼是修所断，但它们仅是意地的；其他烦恼和近烦恼是依六种识的识地的。
从乐等五根中，哪些根与哪些烦恼或近烦恼相应？乐根和喜根与贪欲相应，嗔恚相反，是与苦根和忧根相应。无明与一切相应；邪见与喜根、忧根和疑相应。其他随眠如四种见解和我慢只与喜根相应。这些随眠与什么相应时是欲界生起的？舍根与一切相应，因为当烦恼断流时，舍平等存在。上地如何？上地的随眠与各自地中有多少根就与多少根相应。
在近烦恼中，恶作、嫉妒、忿怒、害、恨和恼与忧根相应，因为它们是意地的。悭吝则相反，与喜根相应。谄、诈、覆和睡眠与喜根和忧根两者都相应。乐根和骄与舍根全部相应。其他四种—无惭、无愧、昏沉、掉举这些缠缚与五根都相应。
欲界有二盖，其他两界没有。掉举和恶作可以合为一种，因为它们的所违、对治和非食相同，作用也相同。
如果一切烦恼都是盖，为何说有五种？因为对欲的贪著和害心二者只损害戒蕴；掉举和恶作损害定蕴；若无定和慧，则会对真理生疑，因此说为五种。暂且，见所断的通过遍知所缘和对所缘的真实断尽而断，即通过断除所缘和对所缘的执着而断。修所断的烦恼通过何种对治道生起，就被那种对治所断尽。对治有四种：断对治是无间道；所依对治是那以上的道，即持守所断烦恼的获得。


 །
8-604
ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོ་དག་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། རྙེད་པ་ཆད་པ་ཐག་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ལམ་གང་
གིས་ཁམས་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ། སྤོང་བ་གཉེན་
པོ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ། གཞི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ། ཐག་བསྲིང་བའི་ངོ་བོ་གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ན་གང་ལས་སྤོང་བར་བྱ་ཞེ་ན། མཚུངས་
ལྡན་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས། དམིགས་པ་ལས་ནི་ནུས་པ་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བར་འདོད། སྤངས་པ་ཞེས་པའང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་
ཐོབ་པ་ཆད་པས་སོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། གཟུགས་ཐམས་ཅད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རང་
གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་སྤངས་པའོ། །ཐག་བསྲིང་བ་བཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རིང་བ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོས་རིང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཚུལ་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་དང་། 
8-605
ཡུལ་གྱིས་རིང་བ་ཕྱོགས་སུ་ཡུལ་རྣམ་པར་ཆད་པ་སྟེ་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དང་། དུས་ཀྱིས་རིང་བ་དེ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དུས་གཉིས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་
ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྤངས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། ལན་ཅིག་ཏུ་གང་གིས་སྤོང་བའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། དེ་དག་གི་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཡང་
དང་ཡང་དུ་སྟེ། དུས་དུ་ཞིག་ན་ཁ་ཅིག་གིས་གཉིས། ཁ་ཅིག་གིས་དྲུག་སྟེ། གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམ་པར་
འཕེལ་བ་སྟེ་དབང་པོ་འཕོ་བ་རྣམས་སུ་བྲལ་བ་དེ་ཉིད། གནས་སྐབས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་བོ། །དེ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པ་དང་། སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཤེས་པའོ། །སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་སྤངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་
གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་ཀྱང་གཅིག་མིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དགུའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདོད་པ་ཁམས་ན། དང་པོའི་རྣམ་གཉིས་ཏེ་སྡུག་ཀུན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བར་ཟད་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །
8-606
གཉིས་ཟད་པ་ནི་འདོད་པ་ན་འགོག་པ་མཐོང་བས་ཟད་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བས་ཟད་པའི་སྤངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་སོ་སོ་བས་གཉིས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ན་གསུམ་ཡིན་པ་
དེ་བཞིན་གོང་མའི་དེ་གསུམ་ཡང་འདྲ་བ་ཉིད་པས་དྲུག །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཞན་གསུམ་སྟེ་དགུའོ། །གཞན་གསུམ་ནི། ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་གཅིག །གཟུགས་ཀྱི་ཟག་པ་སྤངས་པ་
གཅིག་དང་། ཟག་པ་ཀུན་ཟད་པར་སྤངས་པ་གཅིག་གོ །དེ་དག་ལས་སྔ་མ་དྲུག་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་ལམ་
གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཡོངས་ཤེས་བཟོད་པའི་འབྲས་བུར་བཞག་པ་ནི། བཟོད་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་འཁོར་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱི་དངོས་
གཞིའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལྔ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་
མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་བརྒྱད་དུ་བཞེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
远离对治是解脱道以上的道，因为已断的获得已远离。厌离对治是通过某种道见到该界过患而使之厌离。因此，所谓的厌离对治是缘苦和集的加行道；断对治是无间道；所依对治是解脱道；远离的本质对治是胜进道。
断除烦恼时，从何处断除？从相应不能分离烦恼，从所缘能够分离，因此认为应从所缘断除烦恼。所谓的断除也是因为自相续中的获得已断。这也是通过缘他相续中存在的烦恼、一切色法和非烦恼法而断除自相续中存在的烦恼。
远离有四种：特性的远离是同时生起的特性不相符；对治的远离是破戒与其不相符的对立面；所缘的远离是方位上所缘的隔绝，如东西海洋；时间的远离如过去未来两时。
问：道是否因为特殊而使烦恼的断除也特殊？答：不是，只有一次性的某种断道才能断尽。那些离系的获得是再三的：有时获得两个，有时获得六个，即对治生起的解脱道、获得沙门果和根的增长即根的转变，在那些情况下，离系本身获得了"遍知"的名称。
遍知有两种：智慧的遍知和断除的遍知。其中，智慧的遍知是无漏智。断除的遍知只是断除，因为是以因标果的缘故。断除的遍知不是一种，而是九种遍知。其中，首先在欲界，第一种有两种，即苦谛和集谛的见所断尽，这是一种遍知。
第二种断尽是欲界中的灭谛所断尽和道谛所断尽的断除遍知，因为它们各别所以是两种。如此，欲界中有三种，上界中的三种也是相同的，所以有六种。另外三种遍知，总共九种。其他三种是：下分结断除的一种遍知，色漏断除的一种，和一切漏尽断除的一种。
在这些中，前六种是见所断的忍的果，其余是智的果，即修道的果。将遍知建立为忍的果是因为诸忍具有智的眷属，与智有相同的果。有部宗认为禅定根本定的果是五种遍知，因为断除色界和无色界行的五种烦恼，而断除欲界行的一切烦恼是未至定的果。尊者妙音主张八种。
;


 །གཟུགས་མེད་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྡོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། 
8-607
གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་མེད་དངོས་གཞི་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་གཅིག་སྟེ། ཀུན་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་ཤེས་དགུ་པོ་ཐམས་
ཅད་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་གཉིས་ཏེ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་སོ། །རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པའི་འབྲས་
བུ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ་ཐ་མ་དག་གོ །ཆོས་ཤེས་པའི་ནི་གསུམ་ཐ་མ་དག་ཁོ་ན་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་
དེའི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཡོངས་ཤེས་དྲུག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐུན་ལྔ་སྟེ། རྗེས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་
པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པའོ། །བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ཉམས་པར་བྱས་པ་དང་། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་
ཏེ་རྒྱུ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་ནི། རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དང་བཞི་པ་ཁམས་ལས་འདས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡོངས་ཤེས་དུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། 
8-608
སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་བར་དུ་ནི་གཅིག་དང་ལྡན་པ་དག་མིན་ལ། མཐོང་བ་ལ་གནས་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་
ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་དང་ལྡན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གཉིས། འགོག་པ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གསུམ། འགོག་པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བཞི། ལམ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་ལྔ་དང་ཡང་
དག་ལྡན་ནོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པ། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཐོབ་པའམ། དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་
པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དྲུག་གམ་ནི། སྔོན་ནམ་ཕྱིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་གམ། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་
པ་ཀུན་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་ཡོངས་ཤེས་གཅིག་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་དཀྲིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་གཉིས་ལྡན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་དང་དགྲ་བཅོམ་དག་གི་ཡོངས་ཤེས་གཅིག་ཁོ་ནར་བཞག་ཅེ་ན། 
8-609
ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡང་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་ན་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ཏེ་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །ཡོངས་ཤེས་དུ་ཞིག་གཏོང་ངམ་ཐོབ་ཅེ་ན། ལ་ལར་དགྲ་བཅོམ་ཉིད་དང་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཉམས་ན་གཅིག་གཏོང་། ཕྱིར་མི་འོང་གཟུགས་
ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཉམས་ན་གཉིས་གཏོང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི།
ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་ཡོངས་ཤེས་སྔ་མ་ལྔ་གཏོང་ངོ་། །མཐར་གྱིས་པ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པས་ནི་ཡོངས་ཤེས་དྲུག་གཏོང་ངོ་། །
དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པ་ཡང་ལ་ལས་གཅིག་སྔོན་མེད་པ་ཐོབ་པའོ། །ལ་ལས་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་མེད་ལས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་འབའ་ཞིག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །ཁ་ཅིག་དྲུག་སྟེ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་
འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །ལྔ་ཐོབ་པ་ནི་སྲིད་པ་མིན་ནོ།

 །གཟུགས་མེད་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྡོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། 
8-607
གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་མེད་དངོས་གཞི་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་གཅིག་སྟེ། ཀུན་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་ཤེས་དགུ་པོ་ཐམས་
ཅད་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་གཉིས་ཏེ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་སོ། །རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པའི་འབྲས་
བུ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ་ཐ་མ་དག་གོ །ཆོས་ཤེས་པའི་ནི་གསུམ་ཐ་མ་དག་ཁོ་ན་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་
དེའི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཡོངས་ཤེས་དྲུག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐུན་ལྔ་སྟེ། རྗེས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་
པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པའོ། །བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ཉམས་པར་བྱས་པ་དང་། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་
ཏེ་རྒྱུ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་ནི། རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དང་བཞི་པ་ཁམས་ལས་འདས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡོངས་ཤེས་དུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། 
8-608
སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་བར་དུ་ནི་གཅིག་དང་ལྡན་པ་དག་མིན་ལ། མཐོང་བ་ལ་གནས་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་
ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་དང་ལྡན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གཉིས། འགོག་པ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གསུམ། འགོག་པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བཞི། ལམ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་ལྔ་དང་ཡང་
དག་ལྡན་ནོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པ། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཐོབ་པའམ། དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་
པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དྲུག་གམ་ནི། སྔོན་ནམ་ཕྱིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་གམ། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་
པ་ཀུན་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་ཡོངས་ཤེས་གཅིག་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་དཀྲིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་གཉིས་ལྡན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་དང་དགྲ་བཅོམ་དག་གི་ཡོངས་ཤེས་གཅིག་ཁོ་ནར་བཞག་ཅེ་ན། 
8-609
ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡང་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་ན་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ཏེ་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །ཡོངས་ཤེས་དུ་ཞིག་གཏོང་ངམ་ཐོབ་ཅེ་ན། ལ་ལར་དགྲ་བཅོམ་ཉིད་དང་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཉམས་ན་གཅིག་གཏོང་། ཕྱིར་མི་འོང་གཟུགས་
ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཉམས་ན་གཉིས་གཏོང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི།
ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་ཡོངས་ཤེས་སྔ་མ་ལྔ་གཏོང་ངོ་། །མཐར་གྱིས་པ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པས་ནི་ཡོངས་ཤེས་དྲུག་གཏོང་ངོ་། །
དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པ་ཡང་ལ་ལས་གཅིག་སྔོན་མེད་པ་ཐོབ་པའོ། །ལ་ལས་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་མེད་ལས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་འབའ་ཞིག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །ཁ་ཅིག་དྲུག་སྟེ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་
འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །ལྔ་ཐོབ་པ་ནི་སྲིད་པ་མིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些无色界天众的空无边处处等至的果是一种，即色界贪欲已尽的遍知。无色界根本定三种的果也是一种，即一切结合已完全消除的遍知。所有九种遍知都是圣道的果。世间道的果有二种，即顺下分和色界贪欲已尽的遍知。随后知识的果也是两种遍知，即最后二种。法智的果是三种，也只是最后几种，因为它们是三界修所断的对治。法智所对应的同分的果是六种遍知，即法忍和法智等的果，以及随顺的同分五种，即随忍和随智等的果。忍的果获得离系，是因为无漏、灭除有顶以及完全摧毁二种集谛因，因这三种因素已断除，故称为遍知。智的果所断，是因为上述三种因素加上第四种超越界，故称为遍知。
一个人与几种遍知相应呢？凡夫和住于见道的圣者，直到安住于集法智忍之间，都不与任何一种遍知相应。住于见道者，集法智时与一种相应。集随智时与二种相应，灭法智时与三种相应，灭随智时与四种相应，道法智时与五种相应。
圣者住于修道，安住于道随智时，只要未获得离欲界贪的果位或从中退失，就与六种遍知相应；若先前或后来获得离欲界贪果位的，则与一种遍知相应，即已断除顺下分遍知；获得阿罗汉果的则与一种遍知相应，即一切结合完全消除的遍知。获得离色界贪的人与两种遍知相应，即已断除顺下分和色界贪欲已尽的遍知。无色界所有烦恼已灭尽者也与二种遍知相应。
为何不还果和阿罗汉果的遍知各自只安立为一种呢？因为从界中离贪、获得果位以及两种原因，而这两者都在这两种情况中存在，因此将所有断除集合起来，所有的遍知称为一种。
舍弃或获得多少遍知呢？有时从阿罗汉果位和离欲界贪退失时舍一种。不还果者从离色界贪退失到离欲界贪退失时舍二种。先前已离贪而住于道随智的人，获得了顺下分已断的遍知后，舍弃前五种遍知。次第证得离欲界贪者舍六种遍知。
同样，在某些情况下获得一种先前未有的遍知。某些情况下获得二种，即仅从离无色界贪退失者。有些获得六种，即从不还果退失者。获得五种的情况是不可能的。


 །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་ལྔ་པའོ།། །།
༄། །དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་གནས།
དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་གནས་ལ། 
8-610
གང་མཐོང་བའི་བདེན་པ། གང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ། དེ་བགྲོདཔའི་གང་ཟག་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་བདེན་པ་མཐོང་བས་དང་། སྒོམ་པ་གོམས་པ་
ལས་སྤང་བ་ཞེས་བཤད་པས། དེ་གཉིས་ཟག་བཅས་སམ་ཟག་མེད་ཡིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཟག་པ་མེད་པའོ། །
བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་པའི་བདེན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་པ་དག་ནི་བཞིར་བཤད་དོ། །གར་བཤད་ན་ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་པས་ལམ་བདེན། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་
གང་། བྲལ་བའོ་ཞེས་པས་འགོག་བདེན། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་ཞེས་པ་དེར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་བསྟན་པས་སོ། །རིམ་པ་དེ་ཁོ་ནའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་
བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་དང་ལམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྔར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་ཞེ་ན། 
8-611
གང་ལ་ཆགས་པ་དང་། གང་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། གང་ལས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་རྟོགས་
ལ། ཕྱིས་འདིའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ །འདིའི་འགོག་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། འདིའི་ལམ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་ལམ་གྱི་བདེན་
པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྟེ། ནད་མཐོང་བ་དེའི་གཞི་དང་། དེ་ཟད་པ་དང་། སྨན་པ་བརྟེན་པ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་པར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་མེད་
ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུའོ། །
དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་ཀུན་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་དེ་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་བས་ན་འདི་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཕྱེ་བས་མིང་གི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཡོད་གྱི་རྫས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགོག་ལམ་ནི་རྫས་སུ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །འདི་དག་ཇི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་བཞིན་འཕགས་པའི་གཟིགས་པས་དེ་དག་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
8-612
གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་ཤེས་པར་བདེ་བར་འཛིན་པས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ།
ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཟག་བཅས་རྣམས་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པས། གསུམ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ཅི་རིགས་པའམ་
མ་ལུས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བཤད་དོ། །སྟོན་པས་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་བཤད། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཡང་གསུངས་ན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་ཆ་ཤས་སུ་བཅོམ་ན་དེའི་བློ་
མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གྱོ་མོར་བཅོམ་ན་བུམ་པའི་བློ་མི་འཇུག་གོ །

 །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་ལྔ་པའོ།། །།
༄། །དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་གནས།
དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་གནས་ལ། 
8-610
གང་མཐོང་བའི་བདེན་པ། གང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ། དེ་བགྲོདཔའི་གང་ཟག་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་བདེན་པ་མཐོང་བས་དང་། སྒོམ་པ་གོམས་པ་
ལས་སྤང་བ་ཞེས་བཤད་པས། དེ་གཉིས་ཟག་བཅས་སམ་ཟག་མེད་ཡིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཟག་པ་མེད་པའོ། །
བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་པའི་བདེན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་པ་དག་ནི་བཞིར་བཤད་དོ། །གར་བཤད་ན་ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་པས་ལམ་བདེན། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་
གང་། བྲལ་བའོ་ཞེས་པས་འགོག་བདེན། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་ཞེས་པ་དེར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་བསྟན་པས་སོ། །རིམ་པ་དེ་ཁོ་ནའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་
བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་དང་ལམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྔར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་ཞེ་ན། 
8-611
གང་ལ་ཆགས་པ་དང་། གང་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། གང་ལས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་རྟོགས་
ལ། ཕྱིས་འདིའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ །འདིའི་འགོག་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། འདིའི་ལམ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་ལམ་གྱི་བདེན་
པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྟེ། ནད་མཐོང་བ་དེའི་གཞི་དང་། དེ་ཟད་པ་དང་། སྨན་པ་བརྟེན་པ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་པར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་མེད་
ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུའོ། །
དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་ཀུན་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་དེ་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་བས་ན་འདི་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཕྱེ་བས་མིང་གི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཡོད་གྱི་རྫས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགོག་ལམ་ནི་རྫས་སུ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །འདི་དག་ཇི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་བཞིན་འཕགས་པའི་གཟིགས་པས་དེ་དག་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
8-612
གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་ཤེས་པར་བདེ་བར་འཛིན་པས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ།
ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཟག་བཅས་རྣམས་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པས། གསུམ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ཅི་རིགས་པའམ་
མ་ལུས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བཤད་དོ། །སྟོན་པས་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་བཤད། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཡང་གསུངས་ན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་ཆ་ཤས་སུ་བཅོམ་ན་དེའི་བློ་
མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གྱོ་མོར་བཅོམ་ན་བུམ་པའི་བློ་མི་འཇུག་གོ །


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
《阿毗达磨俱舍论》中"随眠品"第五章。
第六章 道与补特伽罗品
第六章 道与补特伽罗品中：
什么是所见的谛，什么是能见的道，以及行于此道的补特伽罗三者。首先，如前所说，烦恼随眠由见谛与修习而断，此二者是有漏还是无漏呢？分别如下：修道有两种：世间的和出世间的。所谓见道，因为是三界的对治，并且能同时断除九种见所断，所以唯是出世间的，是无漏的。
"由见谛"中的谛是什么呢？谛有四种。在哪里说的呢？"无漏道谛"说的是道谛，"由择力所得灭，是离系"说的是灭谛，"苦、集、世间"这里说明了苦谛和集谛。这是否只有这一种顺序呢？不是的。苦、集、灭、道，这就是按照最初现观的顺序来了解的。为什么诸谛是按这种顺序现观的呢？
首先观察所贪著、所遭害、所欲解脱的苦谛，然后思考"这个的因是什么"而观察集谛，"这个的灭是什么"而观察灭谛，"这个的道是什么"而观察道谛，就像见到疾病后，思考其病因、病愈和依靠医生一样。由于正确通达，所以称为现观。为什么这只是无漏而非有漏呢？因为它是趋向涅槃的正确了悟，"正确"是指如实义。
其中，取蕴作为果是苦谛。作为因的一切是集谛，因为从此生起彼故。因此，这两者虽因果分别而名称不同，但实体上并无差别。灭道在实体上也有差别。圣者如实见此等，故称为圣谛。
其他人颠倒不知苦而执为乐。一切有漏行皆是苦：可爱的是坏苦，不可爱的是苦苦，其他有漏的则是行苦，因具有这三种特性，所以说此世间或全部或部分是苦。导师说有四谛，也说有二谛，二谛的特征是什么呢？若分析为部分后，其认知不复存在的，是世俗有，如瓶子。将瓶子打碎为碎片后，瓶子的概念就不再生起。


གང་ལ་བློ་ཡིས་ཆོས་གཞན་བསལ་ན་དེའི་བློ་མི་
འཇུག་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བློས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསལ་ན་ཆུའི་བློ་མི་འཇུག་གོ །དེ་དག་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེའི་མིང་བཏགས་
པ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་གིས་བུམ་པ་དང་ཆུ་ཡོད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བདེན་པ་ཁོ་ནར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི་བརྫུན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །
8-613
དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཞན་ནོ་སྟེ། གང་ལ་བཅོམ་ཡང་དེའི་བློ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བློས་ཆོས་གཞན་བསལ་ཡང་དེའི་བློ་འཇུག་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་
གཟུགས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཅོམ་ཡང་རུང་། བློས་རོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསལ་ཀྱང་རུང་། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བློ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའམ་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་འཇིག་རྟེན་པས་འཛིན་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་དེ་
ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་གང་གིས་མཐོང་པའི་ལམ་ལ། དང་པོ་འཇུག་ཚུལ། འཕགས་པའི་ལམ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་སྣོད། འཇུག་པའི་སྒོ།
འཇུག་པ་དངོས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བདེན་པ་རྣམས་མཐོང་བར་འདོད་པས་ནི་དང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཐོས་པ་འཛིན་པའམ་དོན་
ཉན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ། 
8-614
བསམ་བྱུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་བྱུང་གི་སྐྱེ་བས་སོ། །ཤེས་རབ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། བྱེ་སྨྲ་ཐོས་བྱུང་གི་བློ་ནི་མིང་ལ་དམིགས་པ་དང་སོགས་པ་བསམ་བྱུང་གི་མིང་དོན་
གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པ། སྒོམ་བྱུང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པ། སྒོམ་བྱུང་གི་བློ་རྣམས་ནི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡི་གེ་ལ་མི་བལྟོས་པར་དོན་ལ་འཇུག་གོ །
གཞན་དག་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པ། བསམ་བྱུང་རིགས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །སྒོམ་པས་བརྩོན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་པ་
ཞེ་ན། འདུ་འཛི་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐག་བསྲིངས་པ། ལུས་དང་སེམས་གཉིས་དག་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན་ན་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བསྲིང་པ་དེ་གཉིས་སུ་ལ་འབྱུང་སླ་ཞེ་
ན། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་སླའི། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་འདོད་ཆེན་ཅན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་རྙེད་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྲེད་པ་
ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ། མ་རྙེད་པ་དག་ལ་དེ་འདོད་པ་ནི་འདོད་ཆེན་ཅན་ནོ། །དེ་གཉིས་ལས་ལྡོག་པ་ཆོག་ཤེས་དང་འདོད་ཆུང་སྔ་མ་གཉིས་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་དག་གོ །
8-615
དེ་གཉིས་ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །ཆོག་ཤེས་འདོད་ཆུང་གཉིས་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། འདི་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བས་འཕགས་པའི་རིགས། དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་
ན་བཞི། དེ་དག་ལས་གསུམ། ཆོས་གོས། བསོད་སྙོམས། མལ་སྟན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའི་གང་ཟག་ཉིད་དོ། །འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པ་ནི་སྤོང་བ་དང་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དོ། །
ཅིས་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། སྲིད་པ་དང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས། ཚུལ་དང་ལས་གཉིས་བཅས་ཏེ་འཕགས་པའི་རིགས་དང་གསུམ་གྱིས་ནི་ཚུལ་བསྟན། ཐ་
མ་བཞི་པས་ནི་ལས་བཅས་ཏེ། ཁྱེད་ཚུལ་འདི་ལས་འདི་བྱེད་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
若对某物以分别心除去其他法性后，其认知不复存在的，也是世俗有，如水，若以分别心除去色等法性，水的认知就不再生起。正因为这些只是世俗施设的名称，所以依世俗而言，说"有瓶子和水"时，所说的只是事实，而非虚妄，因此这是世俗谛。
胜义谛则不同：对某物虽经分析，其认知仍然存在，或者以分别心除去其他法性，其认知仍然存在，这就是胜义有，如色。对色，无论分析为极微尘，还是以分别心除去味等法性，色的自性认知仍然存在，这就是胜义有，因此是胜义谛。古代论师们认为，出世间智或其后所得的世间智所把握的是胜义谛，而如其他人所把握的则是世俗谛。
第二，关于能见的道，分为初入方式和圣道解说两部分。首先，关于入道的根器、入道之门、实际入道三方面。第一，欲见诸谛者首先要住于戒律。然后听闻或学习有助于见谛的教法，听闻后要具足无颠倒的思维。思维后要努力修习禅定，因为依靠闻所成慧生起思所成慧，依靠思所成慧生起修所成慧。
这些慧的特征是什么呢？毗婆沙师说：闻所成的认知缘于名称等，思所成的认知缘于名与义二者，修所成的认知从禅定中生起。修所成的认知是以义为对象，不依赖文字而直接趋入义理。其他人说：闻所成慧是从可信教量而生的确定，思所成慧是从以理推究而生的确定。
修习努力达到什么程度才算圆满呢？远离喧闹和不善分别，身心二者俱得安适时才算圆满。那么，这种远离对谁容易生起呢？对少欲知足者容易，对不知足和大欲者则不然。对优良衣物等再三贪求是不知足，未得到的也想要是大欲。与这两者相反的是知足和少欲，它们能对治前面两种。
这二者属三界无垢。知足少欲本质是无贪，圣者由此而生故称圣种，分别有四种。其中三种是对法衣、乞食、卧具知足的人即为知足的补特伽罗。第四圣种是乐于断除和修习。为何是无贪的本质？因为背离了有爱和欲贪。法的追随、方式和行为三者，前三圣种显示方式，第四圣种显示行为，意思是"如果你们依此方式行事，不久将获得解脱"。


 །ཅིས་དེ་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་བཞི་
གསུངས་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་བསྟན་ནོ། །དེ་རྣམ་གྲངས་སུ་སྟོན་པ་བདག་གིར་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ལུས། དེ་ལ་འདོད་པ་
ནི་སྲེད་པ། དེ་ལ་འཕགས་པའི་རིགས་གསུམ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པའི་དངོས་འདོད་པ་དེའི་དུས་སུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བཞི་པས་ནི་གཉིས་ཀ་འདོད་པ་གཏན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །
8-616
གཉིས་པ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི། དེ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པས་འཇུག་པ་དང་། དབུགས་བརྔུབ་དབུགས་དབྱུང་བ་དྲན་པ་ཡི་འཇུག་པ་གཉིས། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ལྷག་
པ་དང་། རྣམ་རྟོག་ལྷག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ལུང་ལས། གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་ཉེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ་དེ་ནི་མི་སྡུག་པས་འཇུག་གོ །གང་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པ་དེ་ནི་དབུགས་
རྔུབ་པ་དང་དབྱུང་བ་དྲན་པས་འཇུག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས། དབྱིབས་ཀྱི། རེག་པའི། བསྙེན་བཀུར་གྱི་འདོད་ཆགས་སོ། །དང་པོའི་གཉེན་
པོར་ནི་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་མི་སྡུག་པ། གཉིས་པ་རྣམ་པར་ཟོས་པ་དང་རྣམ་པར་མཐོར་བ་ལ་དམིགས་པའི། གསུམ་པ་རྣམ་པར་འབུས་གཞིག་པ་རྒྱུས་པས་བྲང་བྲེང་
ཏུ་སྦྲེལ་བའི་ཀེང་རུས་ལ་དམིགས་པའི། བཞི་པ་ཤི་བའི་རོ་གཡོ་བ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་མི་སྡུག་པའོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པའི་གཉེན་པོར་ཀེང་རུས་ཆགས་བཅས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིས་སོ། །མི་སྡུག་
པ་སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་རང་གི་ལུས་ཡན་ལག་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་དཔྲལ་བའི་དབྱེས་སུ་ཤ་མྱགས་ཤིང་ཟགས་པར་མོས་པ་རུས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ནས་རིམ་གྱིས་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ཀླས་པའི་བར་དུ་ནི། 
8-617
སྤྲོ་བ་དང་བདག་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལ་རུས་པའི་ཀེང་རུས་སུ་སྡུད་པས་ལས་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་བསྡུ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རུས་པའི་ཀེང་རུས་དེ་ལ་
རྐང་པའི་རུས་པ་རྣམས་བོར་ནས་ནི་ལྷག་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐོད་པའི་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་བས་སྦྱར་བར་བྱ་བར་བཤད་དོ། །ཐོད་པའི་ཕྱེད་ཀྱང་བོར་ནས་སྨིན་མ་
གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་འདི་ནི་མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སྡུག་པའི་རང་བཞིན། ས་དུ་པ། དམིགས་པ་ཅི། གང་དུ་བསྐྱེད་
པ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་མི་སྡུག་པ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཆགས་པ། ས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ཉེར་བསྡོགས་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་པ་དང་། འདོད་ཁམས་ན་བཅུ་དང་། དམིགས་པ་འདོད་སྤྱོད་
ཀྱི་སྣང་བ། མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཁོ་ནར་བསྐྱེད་ཀྱི། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དབུགས་བརྔུབ་པ་ནི། རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པའོ། །དབུགས་དབྱུང་བ་ནི་རླུང་ཕྱི་ཕྱིར་འབྱིན་པའོ། །དེ་གཉིས་དྲན་
པ་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ས་ལྔ་པོ་ཉེར་བསྡོགས་གསུམ་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འདོད་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེའི་དམིགས་པ་ནི་རླུང་། གང་དུ་བསྐྱེད་པ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ལྷ་དང་མི་དག་མི་ནང་དུའོ། །
8-618
སྦྱོར་བྱུང་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཆོས་འདི་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཕྱི་པའི་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
为何如此说呢？因为已说四种生爱，为对治它们，所以宣说四种圣种。这是按类别说明：衣物等是我所执著的事物，身体是我执的事物，对此的贪欲即是爱著。其中三种圣种能当下平息对我所执著事物的贪欲，第四种则能永久平息对两者（我执和我所执）的贪欲。
第二，关于入道之门：入道有修不净观入道和修入出息念入道两种，分别适合贪欲增盛者和妄念增盛者。经中说："若有贪欲炽盛、极为习行者，应以不净观入道；若有分别习行者，应以入出息念入道。"
贪欲有四种：色贪、形状贪、触贪、承侍贪。对治第一种的是缘于青瘀等的不净观；对治第二种的是缘于残食和分散的不净观；对治第三种的是缘于穿孔破坏、筋肉连接的骸骨的不净观；对治第四种的是缘于不动死尸的不净观。对治无差别的贪欲，则对一切具贪者都适合骸骨观。
修不净观有三种方式：初学者、具清净者和圆满作意者。初学者首先观想自己身体从脚趾到额头的肉腐烂脱落直至骨头，然后逐渐扩展到广大如海，然后收摄为唯独自己一人的骸骨，这是初学瑜伽行者的方式。
为了特别摄心，舍弃脚骨后观想其余骸骨，如此直至头骨一半，这是应当修习的。舍弃头骨的一半，将心安住于两眉之间，这是不净观圆满作意的瑜伽行者。
不净观的本质、所属地、所缘为何、在何处生起，依次是：不净观的本质是无贪，所属地是四禅及其近分、殊胜禅和欲界共十处，所缘是欲行的显现，只能在人中生起，不在其他趣中。
入息是风进入内部，这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
为何这样说呢？因为经中说有四种爱，为对治这四种爱而宣说四圣种。这是数量上的对应。自我执著之物为法衣等，我执之物为身体，对之贪求即是爱。其中三圣种是在对所执著之物的贪求生起时使之平息，第四圣种则能永远平息对二者的贪求。
第二，入道之门：入道有修习不净观入道和修习出入息念入道两种，分别适合贪欲偏重者和寻思偏重者。经中说："谁近于贪欲，极为习行者，彼以不净观入道。谁习于寻思分别，彼以出入息念入道。"
其中，贪欲有四种：色贪、形貌贪、触贪和恭敬贪。对治第一种的是缘于青瘀等的不净观，对治第二种的是缘于残食和分散的不净观，对治第三种的是缘于虫蛀、血脉相连的骨架的不净观，对治第四种的是缘于不动的尸体的不净观。作为无差别对治，骨架对一切贪欲者都有效。
不净观修习有三种方式：初业瑜伽行者、具足净修瑜伽行者、意念圆满瑜伽行者。首先，初业瑜伽行者应当观想自己脚趾至额头的身体肌肉腐烂脱落直至见骨，然后逐渐扩展至遍及大海边际，这是将自己和一切有情观想为骨架的初业瑜伽行。
为了进一步集中心意，舍弃腿部的骨头而专注于其余部分，依次舍弃直到只剩半个头盖骨，这是具足净修。再舍弃半个头盖骨，仅专注于两眉之间，这是意念圆满的不净观瑜伽行。
不净观的本质是无贪，所依地为四禅及其近分和特殊禅，以及欲界共十处，所缘是欲行境界，只在人道中修习，不在其他趣中修习。
入息是风进入体内，出息是风从体内排出。对这两者的忆念是念住，本质为智慧。所依地为五地：三近分定、特殊禅定和欲界。所缘为风，修习之处为欲界中的天人和人类。
由加行和离贪而证得。这是如实性的意念修习，唯属内道，非外道所有。


 །དེ་ཡང་རྣམ་པར་
ཕྱེ་ན་བགྲང་བ་དང་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇོག་པ་དང་། ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་
ནོ། །དབུགས་བརྔུབ་པ་དང་དབུགས་དབྱུང་བ་འདི་གཉིས་གཟུགས་མེད་དང་ནུར་ནུར་པོ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་དང་། སེམས་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་
ལུས་དང་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་གོ །དེ་གཉིས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དག་གི་ཞེས་བྱ་ཡི། མ་ཟིན་པ་དེ་དབང་བོ་དང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རང་གི་ས་པ་དང་། གོང་མའི་ཡིད་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་ཀྱི། འོག་མ་ཡི་སྤྱོད་ལམ་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་ཡིད་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མི་རྟོགས་སོ། །གསུམ་པ་འཇུག་པ་དངོས་ནི། དེ་
གཉིས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ་ཞི་གནས་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་བཏགས་པས་སོ། །
8-619
དེའི་རང་མཚན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་བཅས་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་སྟོང་པ་
དང་བདག་མེད་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། རང་བཞིན་དང་། འབྲེལ་བ་དང་། དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གོ །དང་པོ་ཤེས་རབ། དེ་ཡང་ཐོས་པ་དང་སོགས་
པ་བསམ་བྱུང་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །གཞན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འབྲེལ་བའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་། དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ལས་ནི་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གོ །རིམ་
པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ལུས་ཡིན་པ་བཞིན། དེ་ཡང་ཚོར་བ་མངོན་པར་འདོད་པ། དེ་ཡང་སེམས་མ་ཞི་བ། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གྱིས་
སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོར་བཞི་བཤད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ནི། གཙང་བ་དང་། བདེ་བ། རྟག་པ་དང་། བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །རིམ་པ་བཞིན་གོམས་པ་དེ་ནི། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་
བར་བཞག་པ་སྤྱི་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་བསྡུས་ཏེ་མི་རྟག་དང་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་པ་བཞིར་བལྟའོ། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་འབྱུང་སྟེ། 
8-620
ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེག་པར་བྱེད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་མེའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཏེ་དེ་དག་ལ་
དམིགས་པས་སོ། །དེ་ཡང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞི། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་བཞི། འགོག་པ་ལ་འགོག་པ་
ཞི་བ་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་བཞི། ལམ་ལ་ལམ་རིགས་པ་སྒྲུབ་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་བཞིའོ། །དྲོ་བ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོར་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བའི་མཐའ་ལས་རྩེ་མོ་དག་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ཡང་དྲོ་བ་
དེ་དང་འདྲ་བ་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་མིང་གཞན་དུ་བཏགས་སོ། ། དེ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྩེ་མོ་རྣམས་སོ། །དྲོད་རྩེ་གཉིས་ཀ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པས་རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་དུ་བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འགོད་པ་ལ་བྱའོ། །གཞན་དྲན་པ་
ཉེར་བཞག་གསུམ་དག་གིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་མཐའ་ལས་བཟོད་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ལས་བདེན་པ་ལ་ཆེར་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ། 
8-621
དང་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་རྩེ་མོ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཏོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
这若分类，则具足计数、随行、安置、观察、转变和清净六种方面时才算圆满。入息和出息在无色界、羯罗蓝等阶段、无心状态以及入第四禅定者中是不存在的，因此需依赖特殊的身心而入。这两者是有情众生所数，非俱生的，因为与诸根相异。这是从等流因所生。
这是由自地和上地的意识所了知，而不能被下地的威仪心和变化心所了知。第三，实际入道：由这两种禅定或止成就后，为了成就胜观，应修四念住。四者为何？即对身、受、心、法观察自相和共相两种特征。
自相是其自体，共相则是一切有为法所具有的无常性，一切有漏法所具有的苦性，以及一切法所具有的空性和无我性二者。念住有三种：自性念住、相应念住和所缘念住。第一是智慧，包括由闻、思、修所生。与此同时生起的诸法为相应念住，这些的所缘则为所缘念住。
顺序是：身是贪欲生起的所依，贪欲由对受的追求而生，这又因心未寂静，心未寂静又因未断烦恼。为对治四颠倒而说四念住，四颠倒是净颠倒、乐颠倒、常颠倒和我颠倒。按顺序修习时，住于法念住所缘的总相中，将身等一切总摄为无常、苦、空、无我四相。
由此生起善根暖位，这是焚烧烦恼薪柴的圣道火的前兆。暖位是相续不断的，以四谛为所行境，即缘于彼等。此又通过十六行相与所缘：苦谛有无常、苦、空、无我四相；集谛有因、集、生、缘四相；灭谛有灭、静、妙、离四相；道谛有道、理、行、出四相。
暖位从小、中、大渐次增长后生起顶位，顶位与暖位相似，同样缘于四谛，具十六行相。因为最为殊胜，所以被赋予另一名称。又因为它是善根动摇的顶点，所以称为顶位。暖位和顶位都由法念住引导行相，首先即是对诸谛安立行相。其他三念住也能助其增长。
从顶位的小、中、大阶段之后生起忍位，因为从不退失而能更大地接受诸谛，所以称为忍。忍位也有小、中、大三种，其中前两种如同顶位那样引导行相。
;


 །རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་འདི་ཡོད་དེ། བཟོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཁོ་
ནས་འཕེལ་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཆོས་མཆོག་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ན་གཏོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་གཟུགས་མེད་
པའི་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དམིགས་པ་རེ་རེ་ནས་ཕྲི་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་ཐམས་ཅད་ནི་
བཟོད་པ་འབྲིང་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་གྱིས་རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཆོས་
མཆོག་ཀྱང་འདོད་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་། དེས་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་
ཏུ་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་དེའི་རྩལ་གྱི་ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲོད་སོགས་དེ་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་སྟེ། 
8-622
ཐམས་ཅད་འཁོར་བཅས་ཕུང་པོ་ལྔ་པའོ། །ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་ཏེ། དྲོད་སོགས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་སོ། །ཅིས་འཕགས་པ་ལ་དེ་མངོན་གྱུར་པས་དྲོ་བར་འགྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་འགྱུར་བའོ། །དེ་
ལྟར་ན་བཞི་པོ་འདི་དག་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་དག་ལས་དྲོད་རྩེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་སྒོ་ནས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུ་དག་ཡིན་
ནོ། །བཟོད་པ་འབྲིང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པས་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་འཕགས་པའི་ལམ། དེས་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། བདེན་པ་རྣམས་ལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ནས་
འདི་ནི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་བཞི་ཆར་ཡང་སྒོམ་བྱུང་ཡིན་ལ། འདིའི་ས་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པ་ཅན་དང་། བསམ་གཏན་བཞིའི་སས་བསྡུས་པའོ། །མཐོང་ལམ་གྱི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོང་ན་ནི་མེད་
དོ། །དེ་ཡང་སྔར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། 
8-623
འཕེན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་གི་ལྟར་ན་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན། དང་པོ་གཉིས་ནི་ས་བདུན་པ་པ་ཡིན་ཏེ་འོག་འདོད་པའི་
ཁམས་ནའང་ཡོད་དོ་ཟེར་རོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་རྟེན། དེ་ལས་གསུམ་ནི་མི་དག་གི་ནང་ཁོ་ནའི་གླིང་གསུམ་དུའོ། །སྔོན་བསྐྱེད་པ་ནི་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་
བྱེད་དོ། །བཞི་པ་ནི་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་དག་ཐོབ་ལ། ཆོས་མཆོག་བུད་མེད་ཀྱིས་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་ཐོབ་
པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་པས་ནི་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ཅན་འབའ་ཞིག་ཐོབ་བོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཏོང་ཞེ་ན། འཕགས་པས་ས་གང་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་པའི་ས་དེ་དག་གཏོང་ན་དེ་དག་ཀྱང་གཏོང་གི་
གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ས་བོར་བས་ནི་ས་འཕོས་པས་གཏོང་། འཕགས་མིན་འཆི་བས་ཏེ། སོ་སྐྱེ་ས་འཕོ་ཡང་རུང་མི་འཕོ་ཡང་རུང་རིས་མཐུན་པ་བཏང་བ་ཁོ་ནས་སོ། །དང་པོ་གཉིས་ནི་
ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཀྱང་གཏོང་ལ་འཆི་བས་ཀྱང་གཏོང་ངོ་། །དེ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ལས་ཉམས་པ་མེད་པས་སོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་ལས་སོ་སྐྱེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
关于增长方面有这样的区别：忍位仅由法念住增长，而非由其他念住。大忍因接近胜法位，所以唯缘于欲界所摄的苦谛境界。这是通过逐渐减少色界无色界对治等各种谛的行相所缘，直到只在欲界苦上作意两个刹那，这些都属于中忍；当只有一个刹那时，则是大忍。因此，它是刹那性的，不是相续的。
同样，胜法位也是缘于欲行的苦谛，也是一刹那性的。它既是世间的，又是法中最胜，因为它超越一切世间法而成为最胜，所以称为世间胜法，因为它无需同等因缘而能引导圣道。
暖位等这些都以念住为自性，是智慧，都包含五蕴相应的所有法，除了得以外，因为得不摄于暖等。圣者若现前这些，暖位等也会现前。
如此，这四种是顺抉择分的四种善根。其中，暖位和顶位因可退失而动摇，故为小；忍位为中等；胜法位为大。抉择即圣道，因为它断除疑惑，并对诸谛分别"此是苦，此是道"等，所以称为抉择。其分即是见道的一部分，因为它能引导见道，所以称为顺抉择分。
这四种皆为修所成，其所属地为未至定、殊胜禅和四禅所摄。因为是见道的眷属，所以上界不存在，因为先了知后断除。这些的异熟果是色界的五蕴，仅是圆满因而非引发因，因为是对三有的对治。
尊者音声师认为顺抉择分前两种属第七地，也存在于下面的欲界。四者都依欲界，其中三种只在人中的三洲。先前已修者在天中现前；第四种也能在天中修起。
前三种男女两种根都能获得，胜法位女性能获得男女两种根的，而男性只能获得男性根的。
如何舍弃这些呢？圣者若舍弃所得之地，则也舍弃这些，其他情况则不舍。由舍地则因转地而舍，非圣者由死亡而舍；凡夫无论是否转地，都只由舍弃同分而舍。
前两种由退失和死亡二者而舍，而且仅限于凡夫，圣者则不会退失这两种。后两种即使凡夫也不会退失。
;


 །
8-624
གང་ཞིག་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་ས་པའི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བདེན་པ་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་འབྱུང་བ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་
རོ། །རྣམ་པར་ཉམས་པ་ན་སྔོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཐོབ་ཀྱི་སྔོན་གཏོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མ་འདྲིས་པ་དང་འབད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །རྣམ་པར་ཉམས་པ་དང་ཡོངས་སུ་
ཉམས་པ་གཉིས་ནི་མི་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཉེས་པ་བྱས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཉམས་པ་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་
ཉམས་ཀྱང་ངེས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་ཆད་ཀྱི་ངན་སོང་དུ་ཡང་འགྲོ་ལ་མཚམས་མེད་
པ་དག་ཀྱང་བྱེད་དོ། །བཟོད་པ་ཐོབ་པས་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོའོ་སྟེ། དེར་འགྲོ་བའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐག་བསྲིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པ་དྲོད་རྩེ་གཉིས་
ནས་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ལས་ཟློག་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་སྲིད་ཀྱི་བཟོད་པ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་ཡང་འགྲོའོ་ཞེས་གྲགས་པས་སོ། །
8-625
དྲོད་རྩེ་བཟོད་པ་གསུམ་ནས་གཞན་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ནི་ཟློག་པ་མི་སྲིད་དེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དང་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་
དེ་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་དང་། གསལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཁོ་ནའི་རབ་མཐའ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྟན་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནས་གཟུང་སྟེ།
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དེའི་སྔོན་ཕན་ཆད་དུ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ལ་གནས་པའོ། །ཐམས་ཅད་པས་མྱུར་
བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་མཐར་ཏེ། ས་བོན་འདེབས་པ་དང་། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་པོ་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་བསྐྱེད། གཉིས་པར་ངེས་འབྱེད་ཆ་
མཐུན་གྱི་དགེ་བ། གསུམ་པར་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་ནི་རྒྱུ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་དེ་
ཡང་ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་བར་བརྗོད་དེ་སྒོམ་བྱུང་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་དུས་དེ་འཕེན་ཞེ་ན་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་མོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱིས་ཏེ་དེའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
8-626
དེ་ཡང་མིའི་ནང་ནས་གླིང་གསུམ་ནས་འཕེན་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཤེས་རབ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་
ཀྱི་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་ལས་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཟག་པ་མེད་པ་སྐྱེའོ། ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་
ཞེས་བཞག་གོ །དེ་ཉིད་ངེས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཡང་དག་པ་ནི་མདོ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེར་ངེས་པ་ནི་
ངེས་པ་དང་། དེར་མངོན་པར་འགྲོ་བ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། དེས་ངེས་པར་འཇུག་པས་སོ། །དེ་སྐྱེས་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་མཇུག་ཐོགས་ནས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་
ཉིད་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་དང་འཆད་འགྱུར་
ཐམས་ཅད་ཟག་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་འབའ་ཞིག་གོ །

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
凡是修习根本禅定地的顺抉择分者，必定会在当生见谛，这是因为他们厌离心强烈。
退失时只获得先前未得的，不会舍弃先前所舍的，因为这些法是不熟悉的且需要努力成就的。退失和完全退失二者是不退转的自性，完全退失是由于造作过失，退失则是不必然的。
获得暖位者即使完全退失，也必定是般涅槃法。获得顶位者即使完全退失，也不会断善根，但会堕入恶趣，甚至造作无间罪。获得忍位者即使退失，也不会堕入恶趣，因为远离了导致恶趣的业和烦恼。
从顺抉择分中的暖位和顶位，有声闻种性者可能转向成佛，但从忍位起则不能，因为从此不再生于恶趣，而菩萨为利益他人甚至会前往恶趣，如是所说。
从暖位、顶位、忍位三种，也有人转为独觉。独角犀牛般的独觉种性不可能转变，佛陀和独角犀牛独觉二者都因禅定不动且清明而只依靠第四禅的最胜境界，在一座上从顺抉择分直至证得菩提。菩提即是尽智和无生智。此根器之前是安住于顺解脱分。
最快者三世即可成就：如播种、生芽和结果一样，第一世生起顺解脱分善根，第二世生起顺抉择分善根，第三世生起圣道，这是法性中因缘次第趣入、圆满和解脱。
顺解脱分是由闻思而生，不是修所生。哪些业能引发？身语意三业。其中意业为主，因为它掌握发愿。这也只能从人间的三洲引发，不能从其他处，因为其他地方或无足够智慧，或无厌离心。
第二，圣道：在世间胜法之后立即生起无漏法智忍。其所缘是欲界苦，因此称为"苦法智忍"。这就是决定趣入，因为它确实进入正确的道路。正确的，在经中说就是涅槃。决定就是确定，趣向就是进入，所以称为决定趣入。此生起后，称为圣者补特伽罗。
紧接着，对同样的欲界苦生起法智，称为"苦法智"，因为它首先了知法的真实义，所以是法智。这两者和后面将说的都仅是无漏的阶段。


དེ་བཞིན་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་མ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྤྱི་ལ་དམིགས་པས་བསྐྱེད། 
8-627
དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་
ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་བཞི་སྐྱེས་པ་ལྟར། བདེན་པ་གསུམ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་
ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ། དེ་ནས་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ། དེ་ནས་ཀུན་འབྱུང་ལྷག་མ་ལ་རྗེས་སུ་བཟོད་པ། དེ་ནས་
ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་ཤེས་སྐྱེའོ། །འདོད་པ་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། དེ་ནས་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས། འགོག་པ་ལྷག་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། འགོག་པ་
ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ། འདོད་པ་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱི་གཉེན་པོ་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། ལམ་ཆོས་ཤེས་པ། དེ་ནས་ལམ་ལྷག་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་
ཤེས་པ་རིམ་པ་དེ་ལྟར་གྱི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སེམས་བཅུ་དྲུག་གོ །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་དེའི་མངོན་རྟོགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཐོང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །
8-628
དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་
ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་སོགས་པའི་ནི་བྱ་བ་མངོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤོང་བ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བཅུ་དྲུག་དེ་ནི་ཆོས་མཆོག་དང་ས་
གཅིག་པས་དེ་དག་ས་དྲུག་པའོ། །དེ་ལ་བཟོད་དང་ཤེས་པ་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བཞག་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་
མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དག་དང་། ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་
བའི་ལམ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྐུན་པོ་འབྱིན་པ་དང་སྒོ་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་སོ། །སེམས་བཅུ་དྲུག་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ནས་ལམ་རྗེས་བཟོད་ཀྱི་བར་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་
ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ནི་སྔོན་མ་མཐོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བ་མེད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །
8-629
གསུམ་པ་དེར་བགྲོད་པའི་གང་ཟག་བཤད་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དེ་དག་ཏུ་གནས་པ་ནི་དད་པས་རྗེས་
སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་གཞན་གྱི་དྲིང་གིས་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོ་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་
མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་དེ་གཉིས་ནི་སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་ཤིང་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་
པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་དང་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
同样，在此之后立即对剩余的无苦生起随顺智忍，是缘于总相而生起，这称为"苦随智忍"。然后生起苦随智，它缘于由此因而生的苦等，因为是如此了解的缘故称为随智。
如同对苦谛生起四种忍智一样，对其余三谛也是如此：在苦随智之后立即生起缘于欲界集的法智忍，然后是集法智，然后是缘于其余集的随忍，然后生起集随智。缘于欲界苦的灭生起法智忍，然后灭法智，缘于其余灭的随智忍，灭随智，缘于欲界对治道的法智忍，道法智，然后缘于其余道的随智忍，道随智。按照这样的次第现证诸谛，这是十六心。
见苦时有三种现证：见现证是以无漏智慧现证诸谛；所缘现证是与此相应的诸法也现证；作用现证是不相应的戒和生等也现证。集等的作用现证是指断除、证得、修习。
这十六心与胜法位同地，因此它们属第六地。其中，忍和智如同阶梯次第安立，诸忍是无间道，因为它们能断除烦恼的得而不受障碍；诸智是解脱道，因为在从烦恼得解脱时与离系得同时生起。这两者如同驱逐盗贼和关闭门户一样。
这十六心中，从苦法忍到道随忍的十五刹那是见道，因为能见未见之谛。第十六刹那则无未见可见，而是为了熟习所见，所以唯是修道。
第三，行于此道的补特伽罗：上述见道自性的十五刹那中，钝根者称为信随行，因为先前依靠他人而随顺义理；利根者称为法随行，因为先前唯靠自己随顺经等法义。
这两种补特伽罗若先前未以世间道断除任何修所断，具足一切结缚，则是初果预流果，称为预流向。


 །གལ་ཏེ་སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་
པ་ལྔའི་བར་དུ་བཅོམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ནི་ཕྱིར་འོང་སྟེ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་དགུ་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བར་གང་རུང་ཟད་
པས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དྲུག་གམ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ལས་གང་རུང་ཅིག་སྔོན་སྤངས་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཡང་སྤངས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། 
8-630
ཡང་ན་གོང་མ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་ངོ་། །གང་
ཞིག་གང་ལ་ཞུགས་པ་ཡི་སེམས་བཅུ་དྲུག་པ་སྐྱེས་ན། དེ་ནས་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་སྟེ་རིམ་པ་བཞིན་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་སམ། ཕྱིར་འོང་། ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་ཡང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཚེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་དད་པས་མོས་པ་སྟེ། དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་། དབང་པ་རྣོ་བ་དག་ལ་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་
བྱ་སྟེ་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་ཀྱང་སེམས་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་མི་བྱ།
འབྲས་བུ་ཐོབ་ནའང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་ཐོབ་པ་མེད་པ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གང་ལ་གནས་པ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འབྲས་བུ་གཞན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །
8-631
གང་ཞིག་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ས་འོག་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ངེས་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་
ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་གོང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་བཤད་ནས་དེ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་ས་དང་ས་
གོང་མ་སྲིད་རྩེའི་བར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་དགུ་དགུ། ཉེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་
རྣམ་པ་དགུ་དགུ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་རྩ་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་། ཆུང་ངུའི་
ཆེན་པོ། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་། འབྲིང་གི་འབྲིང་། འབྲིང་གི་ཆེ་བ། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། ། དེ་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་
པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་དུ་སྤོང་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་ལམ་ཆེན་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-632
དཔེར་ན་གོས་ལ་དྲི་མ་ཆེ་ལོང་སྔར་འཁྲུ་ལ། ཕྲ་མོ་ནི་ཕྱིས་འཁྲུ་བ་ལྟ་བུའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བརྒྱུད་པས་སྤེལ་བའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དཀར་པོ་རྣམས་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ནག་པོ་རྣམས་ནི་སྟོབས་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསགས་པའི་སྐྱོན་
རྣམས་སྨན་ཏྲི་བྲིད་ཐུན་གཅིག་གིས་འབྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཆུང་ངུས་མུན་པ་ཆེན་མོ་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
如果先前已经以世间道断除了欲界修所断中的五种，也算是初果向；第二果是一来，趣向此果者是已断除九种之内的任何一种，即先前已断六种或七种或八种的，是第二果向；若已断第九种，成为离欲界贪者，或者已离上至无所有处的贪欲，这两者是第三果向，第三果即是不还。
无论趣向哪一果，当第十六心生起时，便是安住于果，分别称为预流果住、一来果住、不还果住。
阿罗汉果不能最初就获得，因为见道不能断除修所断，而且先前也不可能已离有顶贪。此时钝根者称为信解，因为信心和智慧增上而得解；利根者称为见至，因为通过见而分辨。
为何断了五种仍称为预流向，而不称为一来果向？获得果时若未证特殊果道，则是确定的，因此安住于某果后，若不为了获得超胜的其他果而精进，就不是向。
若已离三禅贪欲，依下地而入定者，必定现前特殊果道。若非如此，生于上地者将不具乐根。
说完先离贪后，现在说其次第入：欲界和上至有顶的各地，烦恼过失各有九种，与此相应的对治无间道和解脱道的功德也各有九种。它们分为三个根本类别：小、中、大。它们又分为小的小、小的中、小的大，中的小、中的中、中的大，大的小、大的中、大的大九种。
由于它们各不相同，小中之小的道能断大中之大的烦恼，同样，大中之大的道能断小中之小的烦恼，因为最初不可能有大道，而大道生起时也不可能有大烦恼。
譬如洗衣服，先洗大的污垢，后洗细小的污垢。即使极微小刹那的圣道，也能从根本断除无始轮回以来相续增长的大烦恼，因此白法具力而黑法力弱，如同一剂猛烈的药能排出长期积累的毒素，又如微小刹那的灯能破大黑暗。


 །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
དུ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་གང་ཞིག་གི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཟད་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཚེ་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བས་རེ་ལྟར་
ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ལན་བདུན་པ་མ་ཡིན་པས་རེ་ལྟར་ཐོགས་ཞེས་པས་འགོར་ཤོས་སྟོན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་
པ་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་བདུན་དང་། སྲིད་པ་བར་མ་བདུན་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །
8-633
སྲིད་པ་བདུན་ཚན་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ་ཞེས་བཤད་དེ། གནས་བདུན་ལ་མཁས་པ་ཞེས་དང་། ཤིང་འདབ་མ་བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཟེར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིས་
སོ་སོར་སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ནི་སྦྲུལ་གོམ་པ་བདུན་པས་ཟིན་པ་དང་། རིམས་ཉིན་བཞི་མ་བཞིན་ནམ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བདུན་པོའི་མཐའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གཉིས་
དང་། གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་སྐབས་སུ་འཕགས་པའི་ལམ་གཞན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་སྲིད་དུ་སྲིད་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་
བའི་ལས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་དག་གི་ནང་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་ན་དེ་མིའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ། ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་རྒྱུན་ཞུགས་བྱས་
ན་དེའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་ལས་སོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ན་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མམ། རྣམ་པ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ་ནི་
ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སོ། །ཚེ་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་ལུས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལས་སོ། །དེ་ཡང་གཉིས་ཏེ་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་དང་། 
8-634
མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ། ཕྱི་མའི་རྟེན་དེའམ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་དུ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན།
འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པའང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དྲུག་པ་ཟད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་སྟེ། ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་སོང་ནས་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལན་གཅིག་འོང་
བས་སོ། །འབྲས་གནས་ཕྱིར་འོང་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་ཆ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ཟད་པ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ལས་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་
པ་དབང་པོ་ལས་དང་། ཚེ་གཅིག་ལུས་པ་སྐྱེ་བ་ལས་སོ། །དེ་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཟད་པས་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་
སྟེ། ཕྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྲིད་པ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བ་དང་། ལམ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་འདུ་བྱེད་ལས་འདའ་བ་དང་། ལམ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་འདུ་བྱེད་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་འཕོ་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བགྲངས་པས་སོ། །
8-635
གོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་སྤེལ་བས་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་འོག་མིན་འགྲོ་དང་སྤེལ་བ་མ་ཡིན་པས་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ་གཉིས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
如此，对于那九种烦恼，住于果位者若未断除任何修所断烦恼，则是预流果。以最多七次受生为限，称为"七有者"，并非在一切处皆七次，所以"为限"表示的是最长时间。
如毗婆沙师说：彼于人中结生七次轮回，七次中有，同样在天中也受生，如此总共二十八次结生。由于七次轮回相似，故称为"最多七次者"，如同"通达七处者"、"七叶树"等称谓。
为何各道中不可能有第八次轮回？这如同蛇行走七步即死，或四日热病一样，是因为下界的二种随眠和上界的五种随眠尚存的缘故。在此期间不会证得其他圣道，也不会涅槃，因为已增长了受用此等轮回的业力。
若在人中成为预流者，则在最后一个人有中般涅槃；若在天中成预流者，则在其最后一有中般涅槃。预流果者因三种原因成为家家者：由断除三种或四种烦恼而解脱，这是从断烦恼方面；证得其对治的无漏根，这是从根方面；剩余二或三次受生，这是从生方面。
家家者有两种：天家家和人家家。他在后有或他处般涅槃。住果者若已断一至五种，也算是第二果向。若断除第六种，则成为一来果，因为往生天界后仅一次返回人界。
住一来果者因三种原因成为一间者：已断七或八种过失，这是从断烦恼方面；获得其无漏对治，这是从根方面；剩余一生，这是从生方面。他也是第三果向。
由断第九种而住于不还果，此后不再受生于欲界。不还有五种：中有般涅槃、生有般涅槃、有行般涅槃、无行般涅槃，以及上流者合为一类计算。
上流者从因和果两方面分为两种：从因方面，由修习禅定而上升者；从果方面，去色究竟者和不修习禅定而去有顶者两种。


 །
བསམ་གཏན་སྤེལ་ན་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་འཕར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་འཕར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསམ་གཏན་རྣམས་སྤེལ་ནས་
བསམ་གཏན་དང་པོའི་རོ་མྱངས་ཏེ། བསམ་གཏན་གསུམ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཚངས་རིས་པ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྤེལ་ཏེ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་
འོག་མིན་པ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བར་དུ་མི་འགྲོ་བས་ན་འཕར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་
ལ་བར་ནས་གཞན་འགའ་ཙམ་ཡང་བརྒལ་ཏེ་འོག་མིན་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འཕགས་པ་ནི་ཚངས་ཆེན་པ་དག་གི་ནང་དུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཙོ་བོ་གཅིག་
ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོས་ནས་འོག་མིན་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཕྱིར་མི་འོང་ནི་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཉིད་དུ་ཚེ་གཉིས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། 
8-636
ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་འཕོ་བ་བསམ་གཏན་མ་སྤེལ་བ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཞན་རྣམས་རོ་
མྱང་བར་བྱེད་ཅིང་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་ལ། གཞན་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནར་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སོང་སྟེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བའོ། །དེ་གཉིས་དེ་ཕན་ཆད་དུ་འགྲོ་བ་མེད་དེ། རྒྱུན་ཞུགས་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་མ་འདི་ནི་ཞི་གནས་སྤྱད་པས་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྤྱད་པས་ཡིན་ནོ། །
ཕྱིར་མི་འོང་གཞན་ནི་གཟུགས་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གཟུགས་མེད་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྐྱེས་ནས་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དྲུག་གོ ། གཞན་ནི་ཚེ་འདི་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དེ་བདུན་པ། བར་མ་དོ།
སྐྱེས་ནས། གོང་དུ་འཕོ་བ་གསུམ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་ཏེ། རེ་ཞིག་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དེ་ལ། དཔེ་གསུམ་གྱིས་མྱུར་བ་དང་། མྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། 
8-637
ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ། སྐྱེས་ནས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་མེད་པར་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་
འཕོ་བ་འཕར་སོགས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོའི་ཕྱིར་མི་འོང་དགུར་བཤད་དེ། ཕྱིར་མི་འོང་བ་གསུམ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དགུ་པོ་དེ་དག་གི་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་
པ་དང་། དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཡིན་ལ། དེ་རེ་རེ་ཡང་གསུམ་སྟེ། མངོན་པར་གྲུབ་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་བསགས་པ་གསུམ། ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་
པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ། དབང་པོ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་མོ། །གོང་དུ་འཕོ་བ་མ་ཕྱེ་བར། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དུ་འདོད། འདི་དག་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ།
གཞན་དག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དག་ལ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལས་དམ་པ་དགེ་བ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་ཅིང་། དམ་མིན་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། འགྲོ་བ་འདི་རྟག་
ཏུ་སོན་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེས་སོ། །འདོད་པར་ཚེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་ནི་ཁམས་གཞན་དུ་ནི་འགྲོ་བ་མེད་དེ། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
8-638
གཟུགས་ཁམས་སུ་ཚེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གོང་དུ་འཕོ་བ་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ་དེའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
修习禅定而往色究竟天者又因跃进等的差别分为三种，如经中说："其中跃进者，是指此处修习诸禅，尝味初禅，退失三禅，生于梵众天，由先前熟修之力而修习第四禅，死后往生色究竟天者。由于不经中间而直接跃升，故称为跃进。半跃者，是指从彼生于净居天，跳过中间的某些天界而入色究竟者。圣者不生于大梵天中，因为那是邪见之处，且只有一主。遍没者，是指经过所有其他处所而入色究竟者。"不还者绝不在同一受生处再生第二次，因为他是向殊胜处进发者。
不修禅定而上升者，是到有顶为止者，他虽尝味其他等至并生于所有其他处所，却不入净居天，唯生于无色界，逐渐到达有顶而般涅槃。这两种再不往更高处去，如同预流者七有为限一样。后者是由修习止而成，前者是由修习观而成。
其他不还者是趣向无色界者，即离色界贪者，死后生于无色界者。他们也因生已般涅槃等的差别分为四种，共六种不还。另有一种在今生即般涅槃者，为第七种。
中有、生有、上流三种又各分为三种：首先，中有般涅槃者以三种譬喻分为速、不速和经长时间般涅槃；生般涅槃者分为生已、有行和无行般涅槃；上流者分为跃进等三种，形成九种色界趣向的不还者。所说的三种不还和九种不还的差别是由业、烦恼和根的差别而来。每一种又有三方面：成就、生后和异熟业的积累三种；烦恼习行的小、中、大三种；根的大、中、小三种。
若不细分上流，则认为有七种贤士趣。若问：是否只有这些是贤士趣而其他不是？答：有这些趣向的人必定行善不行恶，而且这些趣向总是被不还者所指出。
在欲界寿命已尽的圣者不再往他界，因为在今生即得不还果后般涅槃。但色界寿命已尽者有的会进入无色界，即上流有顶行者。


 །འདོད་པར་ཚེ་ཡོངས་གྱུར་དེ་དང་། ཁམས་གོང་མར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་
པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཕོ་བ་མི་བསྟན་པས་སོ། །བསམ་གཏན་སྤེལ་བ་ཞེས་བཤད་ན་སྤེལ་ཁྱེར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དང་པོར་བཞི་སྤེལ་བར་བྱེད་དེ། ཇི་
སྐད་དུ། དགྲ་བཅོམ་པའམ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡང་རུང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་
བཞིན་དུ་རྒྱུན་ཕྲི་ནས་གང་གི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡང་ཟག་པ་མེད་
པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །ཞེས་གྲག་སྟེ་འདི་ནི་སྤེལ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་སྨྲར་གང་གི་ཚེ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མངོན་སུམ་དུ་
བྱེད་ཅིང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ནི་བསྲེས་པས་སྤེལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། 
8-639
སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། གསུམ་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྤེལ་ནས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་
དང་གཞན་དག་ཀྱང་སྤེལ་བར་བྱེད་དེ། དང་པོར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གླིང་གསུམ་དག་ཏུ་སྤེལ་བར་བྱེད་ལ། ཕྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྤེལ་བར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་
པས་སྐད་ཅིག་མ་སྤེལ་བར་མི་ནུས། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་ལ་ཇི་སྲིད་འདོད་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་སྤེལ་ཞེ་ན། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ན་བསམ་
གཏན་སྤེལ་བར་བྱེད་དེ། ཕྱིར་མི་འོང་དབང་རྣོན་རྣམས་ནི་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དབང་རྟུལ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པས་
ནི་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐག་བསྲིང་བའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་དབང་རྣོན་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེར་གནས་
ཀྱི་དོན་དུའོ། །དབང་བརྟུལ་ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་གནས་གཙང་མ་ལྔ་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྤེལ་མར་སྒོམ་པ་དེ་ནི་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ། 
8-640
ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆེ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ལྔའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ལ་ཟག་མེད་དང་། ཟག་བཅས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་གསུམ་མངོན་དུ་བྱེད། གཉིས་པ་ལ་དྲུག །གསུམ་པར་དགུ། བཞི་པ་ལ་
བཅུ་གཉིས། ལྔ་པ་ལ་ནི་བཅོ་ལྔ། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གྲངས་བཞིན་དུ་གནས་གཙང་དུ་སྐྱེ་བ་ལྔ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་དབང་གིས་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེའོ། །འགོག་པ་
ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་
ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་མེད་པས་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་དེ་འགོག་པ་དེ་ལས་ལངས་ནས་གང་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཀྱེ་མ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཞི་བ་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་
ལྟར་ན་འདིས་དེའི་ཞི་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པ་དང་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དག་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །
8-641
མདོ་ལས་སློབ་པ་བཅོ་བརྒྱད་གསུངས་པ་དེར་ལུས་མངོན་བྱེད་མ་གསུངས་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
欲界寿命已尽者和已生上界的圣者不会退失，因为诸根也不显示转变。若说修习禅定，问：如何修习？首先修习四种，如所说："无论是阿罗汉还是不还，都先入有漏的第四禅等持，然后入无漏禅，如此逐渐减少相续，直到两个刹那入无漏等持，两个刹那入有漏等持，再入无漏等持。这是修习的方法。"
毗婆沙师说：当无漏刹那之后立即现起有漏，有漏之后又现起无漏，如此交替有漏刹那和无漏刹那，修习即告成功。其中两个刹那如同无间道，第三个则如解脱道。
如此修习第四禅后，凭借其力也能修习其他禅定。首先在欲界的三洲修习，后来由退失而在色界修习。除了佛陀外，没有人能修习刹那，因此通过相续不断的三种等持，随意入定而完成。
为什么修习禅定？有三个原因：利根不还者为了生于净居天；为了现法乐住；钝根者因为怕烦恼，为了通过远离味着相应的等持而不退失。利根阿罗汉为了现法乐住；钝根者则因为怕烦恼，为了不退失。
净居天有五种吗？修习第四禅交替观修分为小、中、大、极大、最极大五种差别：第一种现起无漏、有漏、无漏三种心；第二种现起六种；第三种现起九种；第四种现起十二种；第五种现起十五种。这五种的果报相应地只有五种净居天的受生。因有漏的力量而生于这些天。
证得灭尽定的不还者因为想要身证类似涅槃的法，故称为身证者。为何称为身证？因为无心而依身而生。如经中说："从灭定中出定后，心想：'啊！灭尽等持如同涅槃一般寂静'，获得先前未得的有识身寂静，如此他以身证得其寂静，通过获得和了知而现证。"
若问为何在经中所说的十八种有学中未提到身证者？因为无其因缘。


 །རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་སློབ་པ་གསུམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་ཁྱད་པར་
གྱིས་སློབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་སློབ་པ་དང་དེ་འདྲས་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་སློབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བསྡུས་སོ། །དེ་ནི་ཕྱིར་
མི་འོང་གི་དབྱེ་བ་ཆེ་ལོང་ཙམ་སྟེ། རྒྱས་པར་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་འོང་དེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནས་གཟུང་སྟེ།
སྲིད་རྩེའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ཆ་ཟད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་རྩེའི་རྣམ་པ་དགུ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་གནས་པ་ན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཁོ་ནའོ། །བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དགུ་ས་དེ་ཟད་པའི་ཐོབ་པ་དང་
ལྷན་གཅིག་ཏུ་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །
8-642
དེ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་མི་སློབ་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒོམ་ལམ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ལ། གང་གང་
ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱི་སྲིད་རྩེ་ལས་ཆགས་བྲལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་པས་མ་ཡིན་ནོ། །ཅེས་དང་། དེའི་གོང་ན་འཇིག་རྟེན་པ་མེད་པ་དང་། རང་གི་ས་པའི་གཉེན་པོ་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྲིད་རྩེ་ལས་གཞན་པའི་ས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་
ཆགས་པ་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འདས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གཉིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྱིས། བཏང་ལ་ཉོན་མོངས་མི་ལྡན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཟེར་རོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། སྲིད་རྩེའི་རྣམ་པ་ཕྱེད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་དེའི་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་མེད་ལ། དབང་པོ་འཕོ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བཏང་བ་
བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །སོ་སྐྱེ་གོང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆད་དུ་སྐྱེས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་བཏང་བས་ཡང་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་མི་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
8-643
གང་ཞིག་གིས་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཟག་མེད་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ཡིས། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །གང་ཉེར་བསྡོགས་
ལ་བརྟེན་ཏེ་ས་འོག་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འཐོབ་ན་ཅི་འདིའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བཞིན་དུ་ཉེར་བསྡོགས་ལས་སྐྱེའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་
ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་ས་ནི་དགུ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི། གཟུགས་མེད་བཞི་སྟེ་དགུའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ས་གསུམ་ལས་རྒྱལ་བ་དེ་ལ་
ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐ་མ་ཉེར་བསྡོགས་སམ། བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་ལས་སྐྱེའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དེར་ཉེར་བསྡོགས་དངོས་གཞི་གཉིས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལ་ལ་བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་
ལ་འཇུག་མི་ནུས་ཏེ། དབང་པོ་འཕོ་བ་ནི་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གྱིས་ཉེར་བསྡོགས་ལས་མཐའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྐྱེའོ། །ས་དེའི་གོང་མའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་དངོས་གཞི་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་ཡི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་ནི་མིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
什么因？无漏的三种有学和其果，依其差别安立有学。灭尽等持既不是有学也不是非有学，因此不包括在有学的差别中。
这只是不还果的粗略分类，详细则有一万二千九百六十种。不还果从已离初禅一种贪欲起，乃至已断有顶八种为止，即是入阿罗汉果向。住于断除有顶第九种的无间道时，也是入阿罗汉果向。
那无间道能摧毁一切随眠，是金刚喻定。第九种烦恼断尽时，与断尽得俱生起尽智，是在那等持之后生起最后的解脱道。正因为初次与一切漏尽得同时生起，所以是尽智。
此智生起时，称为得无学果和阿罗汉果。前面说修道有世间和出世间两种，何者能离何地之贪？出世间道能离有顶贪，世间道则不能。因为有顶之上没有世间道，且世间道不是自地的对治。
对于有顶以外的一切地，有两种离贪：世间道离贪和出世间道离贪。由世间道离贪的圣者有两种离得：世间和出世间。有人说出世间道离贪也有两种。为什么？因为舍离时不再与烦恼相应。
这不合理，因为从有顶一半解脱者没有世间离得，就像转根舍离出世间道时不会与那些烦恼相应一样。如同凡夫生于上初禅以上，舍离欲界烦恼的离得后也不再与这些烦恼相应一样，不相应是你所不知道的。
何种道能离何地之贪？无漏无所属道能离一切乃至有顶的贪欲。若依近分地离下地贪，其解脱道是否如无间道一样从近分生？不是。
那么如何？有九种生地：欲界、四禅、四无色。对已离第二禅以下贪欲、战胜三地者，其最后解脱道或从近分生，或从根本禅生。第三禅中，因近分和根本定根不同，有些人不能入根本定，因为转根困难，所以最后离贪的解脱道从近分地生起。对于更上地，因为舍根是不共的，所以只从根本定生，而不从近分生。


 །ཟག་མེད་མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་འབྲལ་བར་བཤད་པ་འཕགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། 
8-644
བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་བརྒྱད་ཀྱིས་རང་གི་ས་དང་ས་གོང་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རྒྱལ་གྱི་འོག་མ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་། རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་
པའི་རྣམ་པ་ཅན་དག་ཡིན་ལ། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ནི་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དག་ཡིན་པས་གོ་རིམ་བཞིན། སྔ་མ་གོང་མ་ལ་ཞི་སོགས་ཏེ་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་
གི་རྣམ་པར་བལྟའོ། །གཉིས་པ་ས་འོག་མ་ལ་རགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ཟད་པ་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་ན། དགྲ་བཅོམ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཟད་པ་
ཤེས་པ་ལས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་དང་བློ་གྲོས་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་དེ་མིན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ལས་ཟད་པ་ཤེས་སམ་མི་སློབ་པའི་ཡང་
དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེའོ། །འབྲས་བུ་དེ་དག་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱིའོ། །དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ནི་དྲི་མེད་དེ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །
8-645
དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དེ་དག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུའོ། གང་ཞེ་ན། གྲོལ་ལམ་ཟད་པ་རྣམས་དང་བཅས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱེད་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་
ལམ་བརྒྱད་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་བརྒྱད་དང་། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ས་དགུ་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དགུ་དགུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་སྙེད་ཁོ་ནའི་
བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དག་གོ །དེ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་རྣམས་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་
འདུས་བྱས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་སྤངས་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་
ན་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པས་དེ་དག་འབྲས་བུ་བཞིར་རྣམ་བར་གཞག་པ་ནི། སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་གང་ལ་རྒྱུ་ལྔ་དག་ནི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་
པར་གཞག་གོ །ཞེས་གྲག་གོ །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འབྲས་ལ་སྔོན་ལམ་བཏང་བ་དང་། གཞན་སྔོན་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ནི་ཞུགས་པ་དང་འབྲས་བུའི་ལམ་བཏང་སྙོམས་ཐོབ། ཟད་པ་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པ་གཅིག་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དང་། 
8-646
ཤེས་པ་བརྒྱད་ཚན་ཅིག་ཅར་དུ་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པའོ། །ནི་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ལྔ་པོ་
དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་རེ་རེ་ལ་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཟག་མེད་ཁོ་ན་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ནི་ཇི་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་
བུར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕྱིར་འོང་བའམ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་ཁོ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་
བསྲེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་བསྡུས་པ་གཅིག་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་འཆི་བའི་ཕྱིར། ཟག་པ་མེད་པ་སྤངས་པའི་ཐོབ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་
པ་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་ཚུལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
前面说无漏无所属道能离一切贪欲，是指八种圣道：无漏四禅、殊胜禅和四无色定，它们能离自地及上地之贪，而不能离下地，因为已经离贪故。
出世间的无间道和解脱道是否因为缘于谛理而称为"入谛"？世间的解脱道是以寂静等行相，无间道是以粗等行相，依次为：前者观上地为寂静等殊妙出离行相；后者以下地为粗重所缘。
尽智之后生起何种智？若是不动法阿罗汉，则在尽智之后立即生起无生智和慧智。若是其他类型的阿罗汉，则在尽智之后生起尽智或无学正见。
这些果是何者之果？是沙门性之果。沙门性是无垢的，即无漏道，因为它能真实平息烦恼而成为沙门故。
其果包括有为法和无为法共八十九种。哪些是？即解脱道、尽以及其余。如说：见所断的八无间道、八解脱道，以及修所断九地各断九种烦恼的无间道和解脱道。其中无间道是沙门性，解脱道是沙门性的有为果，因为是等流果和士用果。那些烦恼的断是沙门性的无为果，如此共八十九种。
佛陀立为四果，是因为在断道的某些阶段有五种因缘。依此建立诸果。哪五种？舍离前道、得未曾得之道是"向"，舍离果道、获得一切断得是"果"，顿得八种智即四法智、四类智和十六行相，即无常等行相，每一果都有这五种因。
若只有无漏道是沙门性，那么以世间道所得的两果如何成为沙门性果？一来果或不还果并非仅由世间道断除而得，那是什么？也混合了见道之果，由总相获得一合相果故。由于此力而不退，不舍离无漏断得，因此也应是沙门果。沙门性正是为断除烦恼，故也是梵行。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚངས་པའི་ཚུལ་བླ་ན་མེད་
པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པ་ཡིན་ལ། དེས་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་བས་འཁོར་ལོའོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ཅིས་ཆོས་མཐུན་ན། མྱུར་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་སོགས་པ་འདོར་བ་དང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། 
8-647
མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་འགོད་པའི་དང་། འཕར་བ་དང་འབབ་པའི་ཕྱིར་རམ། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་ན་རེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་རྩིབས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་
མཐུན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། རྟོག་པ། རྩོལ་བ་དྲན་པ་བཞི་རྩིབས་ལྟ་བུ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་མཐའ་དང་འཚོ་བ་རྣམས་ནི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་
མུ་ཁྱུད་ལྟ་བུའོ་ཟེར། མཐོང་ལམ་ཆོས་འཁོར་ཡིན་པས་འཕགས་པ་ཀཽ་དི་ནྱ་ལ་དེ་སྐྱེས་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་
པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་
དག་ནི་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟླས་པ་རེ་རེ་ལ་མིག་སྐྱེས་སོ། །ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་བློ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་
རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། ། གསུམ་ཚན་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བཤད་དེ་གཉིས་དང་གནས་བདུན་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །
8-648
བཟླས་པ་དེ་དག་ནི་གྲངས་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་བསྟན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཉིད། ཡང་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་
པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྐོར་བར་བརྩམས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱའོ་གསུངས། ཁམས་གང་དུ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་
དུ་དག་ཞིག་ཐོབ་ཅེ་ན། འདོད་པར་གསུམ་ཐོབ། ཐ་མ་ནི་དགྲ་བཅོམ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཐོབ་པའོ། །དང་པོ་གཉིས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གོང་མར་མི་ཐོབ་
པར་ཡང་རིགས་ལ། གསུམ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མིན་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་གོང་ན་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མེད་ལ། དེ་མེད་པར་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་
མེད་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ན་མཐོང་ལམ་མེད་ཅེ་ན། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཉན་པ་མེད་པ་དང་། ཁམས་འོག་མ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཁམས་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མེད་པས་མི་སྐྱོ། སྐྱོ་བ་མེད་པར་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལུང་ལས་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བའི་བར་གང་ཟག་ལྔ་ནི་འདིར་རྩོམ་ཞིང་དེར་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
8-649
རྩོམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་རྩོམ་པ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོའི་ཟད་ཤེས་ལས་མི་སྐྱེའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བཤད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་ཡོད་
དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་དྲུག་ཏུ་འདོད་དེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རྟོགས་
པའི་སྐལ་བ་ཅན་དང་། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་དག་ལས་དང་པོ་ལྔ་ནི་དད་པས་མོས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ལྔ་པོ་དེ་དག་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་དུས་དང་སྦྱོར་བས་འཕངས་
པ་ཡིན་ལ། རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
世尊具足无上梵行，故为梵；由其周转和运行，故为轮。由与之相应，法轮即见道。何以相应？因为迅速前进，舍弃和获得，战胜未胜者，安立已胜，上升和下降故。或如尊者妙音所言："八支圣道与轮辐等相应，故为轮：正见、正思惟、正精进、正念四者如轮辐，正语、正业边际和正命如轮毂，正定如轮轴环。"
见道是法轮，故当圣者憍陈如生起见道时，经中说"转法轮"。为何说"三转十二行相"？毗婆沙师说："此是苦圣谛，应遍知，已遍知"，这就是三转。每一转都有"眼生、智生、明生、觉生"，共成十二行相。每一谛皆如是。由于与三和十二相应，故称"三转十二行相"，如同"通达二处和七处"的说法。
这些转次第显示见道、修道和无学道。阿阇黎自己说："或者一切圣道也是法轮，因为能入所化有情相续。因为开始转是为了在他人相续中生起见道，所以称为'转'。"
在哪一界能获得沙门果？欲界得三果，第四果阿罗汉则在三界得。前两果因未离贪欲，应得于欲界而不应得于上界，为何第三果不可得于上界？因为欲界以上没有见道，没有见道就不能得离欲界贪的不还果。为何上界无见道？无色界无所闻，且不缘下界；色界有情入等持享受禅乐，又因无苦受不能厌离，无厌离则不能得圣道，如经中说："中般涅槃乃至上流五种补特伽罗，于此开始而于彼究竟。"
"开始"指开始修道，因为是涅槃的方法。既然说不动阿罗汉的尽智后生无生慧，那么阿罗汉有差别吗？有的，承认有六种阿罗汉：退法性、思法性、护法性、住不动性、可胜进性、不动法性。其中前五种从信解生。这五种心解脱是随时处而得，因必须常加守护。


 །དུས་ལ་བལྟོས་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ཡོ་བྱད་དང་ནད་མེད་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བལྟོས་པས་སོ། །དེ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་གཡོའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་སྒོ་ནས་གཡོ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་
ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་མི་གཡོ་བ་དེའི་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཁ་ཅིག་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་དེའི་རིགས་དང་། 
8-650
ཁ་ཅིག་སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་ལས་གང་ཞིག་འབྲས་བུའམ་རིགས་གང་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན་སོགས་བཞི་ནི་རིགས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། ཡོངས་སུ་ཉམས་
པ་ནི་དེ་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་ཀ་འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིགས་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མིན་ཏེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་
པའི་ལམ་དག་གིས་བརྟན་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དག་གི་བརྟན་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
ལས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་མེད་དོ། །ལྷག་མ་ལས་ནི་ཡོངས་སུ་
ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བརྗོད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་དྲུག་བཞིན། སློབ་པ་དང་། འཕགས་མིན་སོ་སྐྱེ་ཡང་རིགས་དྲུག་དང་ལྡན་ཏེ། དགྲ་
བཅོམ་པའི་རིགས་རྣམས་ནི་དེ་དག་མངོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་འཕོ་བ་མེད་དོ། །ཉམས་པའང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། 
8-651
མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ། ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ན་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྟོན་པ་ལ་ཐ་མ། མི་གཡོ་བ་
ལ་བར་མཐའ། དགྲ་བཅོམ། གཞན་ལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་སླར་འཆི་བ་མེད་དེ། མདོ་ལས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དྲན་པ་ཉམས་
པ་ཆུང་ངུ་འབྱུང་མོད་གྱི། འོན་ཀྱང་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིད་བརྟན་
དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་གང་ལས་ཉམས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་དེ་དང་འགལ་བ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་དེ་རྩལ་པོ་ཆེ་འདྲེད་པ་རྡེག་མི་འཆའ་བ་བཞིན་ནོ། །དབང་པོ་འཕོ་
བ་ལ་བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཞིག་མི་གཡོ་བའི་རིགས་ཅན་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་
བཞིན་ནོ། །དབང་རྟུལ་གྱི་རིགས་དེ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་སྟེ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དག་གིས་བརྟན་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་རེ་རེའོ།
8-652
བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟག་མེད་དེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱིས་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་འཕོ་ཞེ་ན། མིའི་ནང་
དུ་འཕོའོ། །ས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་པོ་འཕོ་ན་མི་སློབ་ས་དགུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཕོ། སློབ་པ་གཟུགས་མེད་མ་གཏོགས་པ་ས་དྲུག་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དབང་པོ་འཕོ་བ་ན་དབང་པོ་
རྟུལ་པོའི་ལམ་འཕེལ་བས་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་བཏང་སྟེ། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
依赖时间是因为等持的现起需要资具、无病和处所的特殊性。因此这些称为"时解脱"。不动法者的解脱因为完全不退失而不能动摇，故称为"不动"。因此，它不依赖时间而解脱，这不动性是由见道所得的前行因而产生的。
六种阿罗汉中，有些从最初就属于那种种姓，有些则是由修习而成。其中哪些会从何种果或种姓退失？思法性等四种从种姓退失，退法性则不从种姓退失。五种都可以从果位退失。但这些不会从最初的种姓退失，因为已被有学和无学道加持稳固。有学因世间和出世间道而稳固。他们会从后来修得的种姓退失。
最初果位不会退失，故不会从预流果退失。但可以从其余果位退失。毗婆沙师说阿罗汉果也会退失。如同六种阿罗汉，有学和非圣凡夫也具有六种种姓，因为阿罗汉的种姓是他们的前导。在见道中因不可能有加行，故无根性转变。
退失有三种：从已得功德退失，从未得功德退失，从已得功德不现行而退失。对于佛陀是最后一种，对不动者是中间种类，对阿罗汉和其他人则是三种都有。
从阿罗汉果退失后不会再死，如经中说："具闻圣者虽有小失念，然速沉灭、尽、达到极限。"若不如此，则梵行将无可依赖。无论从哪一果退失，都不会做与该果相违的不善，如同摔倒的技击师不会躺倒一样。
根性转变时，可胜进性者若转为不动性者，会生起九种无间道和解脱道，如同得阿罗汉一样。钝根的种姓是极其稳固的，因为被有学和无学道稳固加持。于见所得者，只有一个无间道和解脱道。
所有这些无间道和解脱道都是无漏，因为圣者的根性不会由有漏道转变。在哪里转根？在人中转。依止哪些地转根？无学者依九地转，有学者除无色外依六地转。转根时，由于钝根道增长，舍弃道的果和殊胜性，唯成利根种姓道果。


 །སངས་རྒྱས་གཉིས་དང་ཉན་ཐོས་བདུན་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་དེ་
དགུ །ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམ་པ་དགུའི་བྱེ་བྲག་གིས་གང་ཟག་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། དང་པོ་ནས་
དེའི་རིགས་ཅན་ནོ། །གཉིས་ཀས་བྱས་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་བདུན་དུ་ཡང་བཞག་སྟེ། དད་པའི་རྗེས་འབྲང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་། དད་མོས། མཐོང་ཐོབ། ལུས་མངོན་བྱེད། ཤེས་རབ་རྐྱང་གྲོལ། གཉིས་ཀའི་ཆ་
ལས་རྣམ་གྲོལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། སྦྱོར་བ་ལས་དང་པོ་གཉིས་དང་། དབང་པོ་ལས་དེ་འོག་གཉིས། སྙོམས་འཇུག་ལས་ལྔ་པ། རྣམ་གྲོལ་ལས་ཕྱི་མ་གཉིས་སོ། །དེ་དག་རྫས་སུ་ནི་གང་ཟག་དྲུག་སྟེ། 
8-653
འདི་ལྟར་ལམ་གསུམ་ལ་གཉིས་གཉིས་ཏེ། མཐོང་ལམ་དུ་རྗེས་འབྲང་གཉིས། སྒོམ་ལམ་དུ་མོས་མཐོང་གཉིས། མི་སློབ་ལམ་དུ་གཉིས་ཏེ། དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་
གྲོལ་བ་དག་གོ །གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་གང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་
སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འབའ་ཞིག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་གྲོལ་བའོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་
ཞེས་བྱ་ན་སྙོམས་འཇུག་དང་དབང་པོ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དབང་པོ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱི་མི་སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། །ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ཀྱང་། མདོར་བསྡུ་
ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་། རྣམ་གྲོལ་དང་། བར་ཆད་མེད་དང་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བའི་གོ་རིམ་མས་རིམ་གྱིས་སྔར་སྐྱེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནས་
དེར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རམ། འདིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཚོལ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །སྤང་བླ་བ་དང་། དཀའ་བ་དང་། མངོན་ཤེས་བུལ་ལ་དཀའ་བ་དང་། དངོས་ཤེས་མྱུར་ལ་དཀའ་བ་བཞི་ཡང་སྟེ། 
8-654
བསམ་གཏན་བཞི་ནི་ལམ་རྣམས་བླ་བ་སྟེ་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། ཞི་ལྷག་མཉམ་པ་དག་གིས་འབད་མི་དགོས་པར་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་གཞན་མི་ལྕོགས་མེད་དང་བསམ་
གཏན་ཁྱད་པར་ཅན། གཟུགས་མེད་དག་གི་ལམ་ནི་ཡན་ལག་གིས་མ་ཟིན་པ་དང་། ཞི་ལྷག་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བ་ཡིན། བློ་རྟུལ་པོ་ནི་ལམ་བླའམ་དཀའ་ཡང་རུང་མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་བ་
སྟེ། ཅིག་ཤོས་དབང་རྣོན་གྱི་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་མིང་གི་
སྒོ་ནས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྫས་སུ་བཅུ་སྟེ། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། དགའ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤིན་ཏུ་
སྦྱངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཤེས་རབ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་འཇོག་ཅེས་བྱ། རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་ཤེས་རབ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་
དག་གཙོ་བོར་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྦྱོར་བྱུང་གི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་དག་འཇོག་གམ་སྤོང་བཞི་ཟེར་ཞེ་ན། དེས་ལུས་ངག་ཡིད་ལ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-655
ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱོར་བའི་རྟེན་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
两位佛陀和七位声闻共九位阿罗汉。根据小小等九种根性的差别，共有九种补特伽罗。声闻不动法者有两种：由修习而成者和本来就是那种种姓者。二者所成就的圣补特伽罗也安立为七种：信随行、法随行、信解、见至、身证、慧解脱、俱解脱。
这些根据加行分类，前两者；根据根性，接下来的两者；根据等持，第五种；根据解脱，最后两者。实体上这些是六种补特伽罗：三道各有两种，即见道上有两种随行，修道上有信解和见至两种，无学道上有两种，即时解脱和不时解脱。
俱分解脱是已得灭尽定者，以慧力和定力从烦恼障和定障二者解脱。慧解脱唯以慧力从烦恼障解脱。何为有学圆满？等持、根性和果位的圆满。无学圆满则是根性和等持二者的圆满。
虽说了很多道的差别，但总结有四种：胜进道、解脱道、无间道和加行道。它们的生起次序是按相反次序先生。为何称为"道"？因为从此处到彼处行进，或因为借此寻求涅槃，所以这些是涅槃之道。
道又有四种：易行、难行、迟钝通达、敏捷通达。四禅是易道，因为具足支分，止观平等，不需努力而自然生起。其他地如无所属、殊胜禅和无色定的道是难行，因为不具足支分且止观微弱。迟慧者无论易道还是难道都是迟钝通达，相反，利根者则是敏捷通达。
尽智和无生智是菩提，与三十七道品相应，实体上有十种：信、精进、念、慧、定、舍、喜、寻、戒和轻安。如何组成？念住是慧，正断是精进，神足是慧、精进和定的自性。
这些是主要提及的，但也包括由修习而生的一切功德。为何称精进为"正断"？因为它能正确安立身语意。因为禅定是一切功德圆满的所依，所以称为"神足"。


 །བྱེ་སྨྲ་སྡེ་མཚན་བདུན་དུ་བསྡུ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན། ལས་ནི་དང་པོ་དག་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་
དང་། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་རྣམས་དང་། ཡང་དག་སྤོང་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་དབང་པོ་སྟོབས་རིམ་པ་བཞིན་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་
རབ་ཏུ་ཕྱེ། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལམ་ཡན་ལག་གཉིས་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན། གཞན་རྣམས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ས་གང་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་སོ་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་
དོ། །མི་ལྕོགས་མེད་ན་དགའ་བ་མ་གཏོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ན་ནི་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བཞི་པ་གཉིས་ན་དགའ་རྟོག་དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་
དོ། །བསམ་གཏན་བར་ནའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་ནའང་དེ་དང་ཚུལ་ཡན་ལག་བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་སྲིད་རྩེ་ནའོ། །དེ་དག་གནས་པ་
བདེན་གསུམ་མཐོང་ན་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཐོབ་བོ། །ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་དང་དེ་ཡི་དགེ་འདུན་དག་ལ་ཡང་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པའང་ཐོབ་བོ། །
8-656
འདིར་གང་ལ་ཆོས་སུ་དགོངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་བདེན་གསུམ་དང་རང་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །རྫས་སུ་གཉིས་ཏེ་དད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་
ཕྱིར་སློབ་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་པ་མ་བཤད་ཅེ་ན། སློབ་པ་ནི་ད་དུང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་རྣམ་གྲོལ་མ་བཤད་
པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་བཅོམ་པ་འདུས་མ་བྱས། མི་སློབ་པའི་མོས་པ་ནི་རྣམ་གྲོལ་འདུས་བྱས་སོ། །མི་སློབ་པའི་
ཡན་ལག་ནི་ཕྱི་མ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བར་མ་གཏོགས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་
ཆུབ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་སློབ་པའི་སེམས་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་བ་མ་འོངས་པ་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྒྲིབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་
པ་སྟེ། དེ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་གང་གི་ལམ་གྱིས་དེ་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་ཞེ་ན། འགག་པར་འགྱུར་བ་ད་ལྟ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་དེ་ཡི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་། །
8-657
རྣམ་གྲོལ་འདུས་མ་བྱས་དང་། ཁམས་གསུམ་སྤངས་པའི་ཁམས་དང་། འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་ཁམས་དང་། འགོག་པའི་ཁམས་བཞི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། །དང་པོ་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤངས་
པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ཀུན་ཟད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་ཡིན་ནོ། །སྤངས་པའི་ཁམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་སྤངས་པའོ། །འགོག་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་
པ་མ་གཏོགས་པའི་གཞི་སྤོང་བའོ། །དངོས་པོ་གང་གིས་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་དེས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་བཟོད་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་འབྱུང་
གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་བཞི་ལ་བཟོད་ཤེས་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྤོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ནི་
མུ་བཞི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་དྲུག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
毗婆沙师将三十七道品摄为七类，按顺序：首先是修习四念住，然后是四顺抉择分，接着是正断、神足、根、力，依次在修道中修习觉支，在见道中分别修习道支。其中觉支和道支唯是无漏，其余诸类则有有漏和无漏两种。
在哪些地有？初禅中具足全部三十七道品。在无所属地中除喜外皆有。第二禅中除寻外皆有。第三禅和第四禅中除喜与寻，有三十五种。中间静虑亦复如是。在前三无色处亦然，而除去戒支、觉支和道支。欲界和有顶亦如是。
见前三谛时，获得法信解和圣所喜戒。证悟道谛时，获得对佛及僧的信解、戒律和对法的信解。
此处所说"法"指什么？法是指三谛和独觉、菩萨之道。实体上有两种：信和无垢戒。为什么对有学不说正解脱和正知见？因为有学仍为烦恼所缚，所以有学支中不说解脱。
解脱有有为和无为两种。其中断除烦恼是无为解脱，无学的胜解是有为解脱。无学支是指后者。这又分为心解脱和慧解脱两种。
除正见外，什么是正知见？应知即前述的菩提。无学之心从未来将生起的障碍中解脱。障碍是烦恼的得，因为它妨碍未来心生起。在什么阶段，以什么道断除生起的障碍？以现在将灭的道断除其障碍。
无为解脱、断三界的界、离贪界和灭界有何区别？首先，无为性是三界断的界。贪欲灭尽是离贪界。断界是除贪外其他烦恼的断除。灭界是指除烦恼外的所依断除。
由何法厌离就由何法离贪吗？由苦、集谛的忍智生厌离，非由其他。由一切能断烦恼的四谛忍智生离贪。有些忍智不断烦恼。如此，有四种可能性。
《阿毗达磨藏论颂》中"道与补特伽罗品"，是第六章。
;


། །།
༄། །བདུན་པ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་གནས།
བདུན་པ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་གནས་ལ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་
པར་བཤད་པ། དེ་དག་གི་ཞིབ་བཤད། དེ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བཟོད་པ་རྣམས་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་། ཤེས་པ་རྣམས་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ན། 
8-658
བཟོད་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་མིན་པ་ནས་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་བར་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། དྲི་མ་མེད་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ཤེས་པ་མིན་ཏེ། དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐེ་
ཚོམ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པའམ་བློ་ནི་ཡང་དག་པའི་
རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་མིན་ནོ། །བཟོད་པ་དང་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་འཕགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་བློ་ནི་
ལྟ་ཤེས་གཉིས་ཀའོ། །གཞན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རྐྱང་དང་། ལྟ་བ་ལྔ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་ལྟ་བ་སྟེ་དྲུག་ནི་ལྟ་བའང་ཡིན། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའང་ཡིན་
ནོ། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བཅུས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟག་མེད་ནི་
རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཤེས་པ་དང་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་ཤེས་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་ལམ་མོ། །
8-659
རྗེས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གོང་མ་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་སོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ཉིད་བདེན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་སོགས་བཞིར་ཕྱེ་སྟེ། དེ་དག་ལ་དམིགས་པས་
སོ། །རྣམ་པ་དེ་བཞི་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཁོ་ན་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་གཉིས་དང་
པོ་སྐྱེས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་སྡུག་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་རྗེས་ཤེས། ལམ་
ཤེས་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་བཞི་ལས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་རིག་པ་སྟེ་ཤེས་པའོ། །དེ་ཡིས་འདས་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་འོག་མའི་ས་པས་གོང་མའི་ས་པ་མི་ཤེས་པའོ། །དབང་
པོ་འདས་པ་ནི་དད་མོས་དང་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་མཐོང་ཐོབ་དང་། དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མི་ཤེས་པའོ། །གང་ཟག་འདས་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་དགྲ་བཅོམ་
རྣམས་ཀྱི་ལམ་འོག་མས་མི་ཤེས་པའོ། །ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་མི་རིག་པ་ནི་འདས་མ་འོངས་མི་ཤེས་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སེམས་མི་ཤེས་ལ། 
8-660
རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པས་ཀྱང་བློ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་མི་ཤེས་པའང་ཕན་ཚུན་མིན་ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་མེད་ལ། དེའི་དམིགས་པ་
ནི་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་ཤེས་པར་འདོད་པས་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་རིག་
སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་གཞན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་སྲིད་དེ་ལ་སྦྱོར་
བ་རྩོམ་པ་དེ་སྲིད་ཀྱིས་དེ་སེམས་བཅུ་དྲུག་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་མི་ཤེས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
第七 智品
第七智品分为：智的广说、详细解释及获得智的功德三部分。首先：经中有时说"忍"，有时说"智"，有时说"正见"，有时说"正智"，那么，有忍而非智乃至非见等情况吗？
有的。无漏忍不是智，因为它尚未断除所断的怀疑随眠。因为它们是正确观察的本性，所以是正见。尽智和无生智或慧不是见，因为无正确观察且不具有遍求的意乐。除了忍和尽无生智外，其余圣者的无漏慧既是见也是智。其余一切世间智慧仅是智，五见和世间正见这六种是见，它们也是世间智。
一切智摄为十种，这十种又可分为有漏智和无漏智两类。其中第一类因取世俗而称为世俗智。无漏智有两种：即法智和类智。世俗智的对象是一切。法智所缘的对象是欲界的苦等以及集、灭、道。
类智的对象是上界——色界和无色界的苦等。这两种智又根据四谛差别分为苦智等四种，因为它们缘于四谛。除了法智、类智和见的体性外，还有尽智和无生智四种。
最初生起的尽智、无生智是对苦和集的类智，因为它们缘有顶的苦集为类智行相。法智、类智、道智和世俗智四者中，有他心智。它不了知过去，是因为下禅地者不能知上禅地心。不了知超胜根性，是指信解者和时解脱者不知见至者和不时解脱者的心。不知超胜补特伽罗，是指不还和阿罗汉的道不被下位者所知。不了知已灭和未生，是指不知过去未来。
法智相应的他心智不知类智相应的心，类智相应的慧也不知法智相应的心，这称为"互不"。在见道上没有他心智，但有他心智的所缘。若有人想以他心智了知见道，修习加行，声闻的他心智能知见道中的两个刹那：苦法忍和苦法智。对于类智相应的所缘，因为需要另一种加行来成就，所以在修习加行期间直到获得第十六心之前都不能了知。


 །བསེ་རུ་ལྟ་བུས་ནི་དང་པོ་གཉིས་དང་། བརྒྱད་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་
དང་གསུམ་ཤེས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་དང་པོ་གཉིས་དང་བཅོ་ལྔ་པ་རྣམས་ཤེས་སོ་ཟེར་རོ། །སངས་རྒྱས་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཀུན་མཁྱེན་
ནོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཟད་པ་ཤེས་པ་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ངེས་པ་དང་། ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པ་ལ་སོགས་མི་སྐྱེ་བའི་བློར་འདོད་དེ། 
8-661
བསྟན་བཅོས་ལས་ཟད་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་སྤངས་སོ། །འགོག་པ་སྔོན་དུ་བྱས་སོ། །ལམ་བསྒོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་
ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་དང་རིགས་པ་དང་། བློ་དང་རྟོགས་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་སྣང་བ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱའོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་གིས་ལམ་བསྒོམས་ཏེ་ཡང་སྒོམ་དུ་མེད་དོ་
ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་ལས་དེའི་རྗེས་ལ་ལངས་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་
གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ནོ་ཞེས་ཟེར། གཞན་དག་ཟག་པ་མེད་པས་ཀྱང་ཤེས་པར་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་བཅུ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་
ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ། འགོག་པ་ཤེས་པ། ལམ་ཤེས་པ། ཟད་པ་ཤེས་པ། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །ཅིའི་རྒྱུས་བཅུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱུ་བདུན་གྱིས་ཏེ། རང་བཞིན་ལས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་སྟེ། 
8-662
དོན་དམ་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ལས་ནི་ཆོས་རྗེས་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་ཁམས་གོང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ལས་སྡུག་ཀུན་ཏེ། དམིགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དང་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དམིགས་པ་ལས་ནི་འགོག་ལམ་སྟེ། རྣམ་དམིགས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྦྱོར་བ་ལས་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་
བ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་མོད་ཀྱི། སེམས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ལས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ལས་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། བྱ་བ་བྱས་པའི་རྒྱུད་ལ་དང་
པོ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་རྒྱས་པ་ལས་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འགོག་པའམ། ལམ་ལ་ཆོས་
ཤེས་པ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁམས་གསུམ་ཆར་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཐ་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་
པ་བཅུ་པོའི་ནང་ནས་ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུའང་བཞག་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-663
རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་རང་རང་གི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་འཇུག་པས་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་ཡིན་ནོ། ། ཕ་རོལ་ཡིད་ཤེས་དྲི་མེད་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་རང་གི་བདེན་
པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་བཞི་ཅན་ཏེ། ལམ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་
ཡིན་ལ། གཉིས་ཀའང་རྫས་རེ་རེ་ཞིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བྱེད་པ་ཅན་དེ་གང་གི་སེམས་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་འཛིན་ལ། གང་གི་ཚེ་ཚོར་བ་འཛིན་པའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་
མི་འཛིན་པ་ལྟ་བུས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
独觉能知道前两个和第八集类智共三种，因为他们的加行较小。其他人说能知前两个和第十五个。佛陀无需加行即能知见道的一切刹那。
尽智和无生智有何差别？尽智是确定已遍知诸谛，无生智是了知无须再遍知等，如论中说："何为尽智？知'我已遍知苦'，知'已断集'，知'已作证灭'，知'已修道'，由此因所生之智、见、了悟、慧、觉悟、智慧、光明和现证，是为尽智。何为无生智？知'我已遍知苦，无须再遍知'乃至'我已修道，无须再修'，由此因所生之"等详细解说。
迦湿弥罗诸师依论而知，因此说通过这些差别来说明二者的区别。其他人则说通过无漏也能知道。
如此，智有十种：法智、类智、世俗智、他心智、苦智、集智、灭智、道智、尽智、无生智。为何是十种？由七种原因：
从自性而言，有世俗智，因为不知胜义；从对治而言，有法智和类智，因为它们是欲界和上界的对治；从行相而言，有苦智和集智，因为所缘无差别；从行相和所缘而言，有灭智和道智，因为行相和所缘无差别；从加行而言，有他心智，虽然它也知道心所，但因为为知心而作加行故；从已作事业而言，有尽智，因为它最初生于已作事业者相续中；从圆满因而言，有无生智，因为它以一切无漏为因。
修道中，灭道法智所摄的修道是三界一切的对治。欲界的类智是最后的，而非一切行相。十智中，法智和类智各有十六行相。世俗智具有十六行相，也可以建立为其他，因为它能取一切法的自共相等。
十六行相是各自进入谛的行相，每谛各有四种行相。无漏他心智也同样有四种行相，因为它具有自谛的行相，是道智的缘故。有漏他心智能取所知、心与心所的自相，二者都以个别事物为所缘行相，当取心时不取心所，当取受时不取行蕴等。


 །ལྷག་མ་ཟད་མི་སྐྱེ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཅན་ཏེ། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་གཉིས་མ་གཏོགས་སོ། །ཟག་མེད་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།
ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་དྲི་མ་མེད་པ་བཅུ་དྲུག་མ་གཏོགས་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཉི་འོག་པ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་བཅོས་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་མིང་
གི་སྒོ་ནས་སམ་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེ་ན། རྫས་སུ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གོ །རྣམ་པ་ཞེས་པ་ཤེས་རབ། ཤེས་རབ་ཁོ་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་བཅས་པའི་དང་། 
8-664
དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བྱ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་དང་འཛིན་བྱེད་གཟུང་བྱ་ཡང་
ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འཛིན་བྱེད་དང་གཟུང་བྱའོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་གཟུང་བྱ་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་ཞིབ་བཤད་ནི། ཤེས་པ་བཅུའི་དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་
རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྟེ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །གཞན་དགུ་རྣམས་དག་ནི་དགེ་བ་ཁོ་ནའོ། །དང་པོ་འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད། བསམ་གཏན་བཞི་མི་
ལྕོགས་མེད་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དྲུག་ན་ཆོས་ཤེས་བྱ་བ་དྲུག་ཡོད་དོ། །དྲུག་པོ་དེ་དང་གཟུགས་མེད་གསུམ་སྟེ་དགུ་ན་རྗེས་ཤེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་སྡུག་ཀུན་འགོག་ལམ་ཟད་མི་སྐྱེ་དྲུག་
པོ་ས་དགུ་པོ་དེ་དག་ན་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡིད་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ཁོ་ན་ན་སྟེ། དེ་ནི་འདོད་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཤེས་བྱ་བ་འདོད་
པའི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ནར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ལ། གཉིས་པོ་མ་གཏོགས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །བློ་ཤེས་རབ་ཤེས་པ་རྣམ་གྲངས། དེས་འགོག་བློ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞན་པ་གཅིག་སྟེ། 
8-665
ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་བློ་ནི་ཚོར་སེམས་ཆོས་གསུམ་མོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ཆར་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་པ་དགུ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་
ཤེས་མ་གཏོགས་སོ། །ལམ་བློའི་ཡང་དགུ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་སོ། །རྗེས་བློའི་ཡང་དགུ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཤེས་མ་གཏོགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུའི་བློའི་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་གཞན་སེམས་ཤེས་པ་
གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྗོབ་གཞན་སེམས་ཟད་མི་སྐྱེའི་བཞི་ཡི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་པ་བཅུ་ཆར་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་ཤེས་པ་གཅིག་པོའི་དམིགས་པ་མིན་ནོ། །ཆོས་བཅུ་དག་ནི། ཆོས་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་
འདོད་པ་དང་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་དང་དྲི་མེད་ཆོས་བཞི་རྣམས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ལ་དགེ་
བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་བྱའོ། །ཤེས་པ་དང་དེ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་ཤེས་པའི་
ནི་ལྔ་སྟེ། འདོད་སྤྱོད་གཉིས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བཞི་འདུས་མ་བྱས་དགེ་བའོ། །རྗེས་ཤེས་གྱི་བདུན་ཏེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པ་ཟག་པ་མེད་པ་དྲུག་འདུས་མ་བྱས་དགེ་བའོ། །
8-666
སྡུག་ཀུན་ཤེས་པའི་དྲུག་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །འགོག་པ་ཤེས་པའི་གཅིག་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་དགེ་བའོ། །ལམ་ཤེས་པའི་ནི་གཉིས་ཏེ་དྲི་མེད་དག་གོ །གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་ནི་ཁམས་
གསུམ་གྱི་མཚུངས་ལྡན་གསུམ། ཟད་མི་སྐྱེའི་དགུ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ལུང་མ་བསྟན་མ་གཏོགས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་གཅིག་པུས་རང་གི་ཚོགས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་ཉིད་དུ་
རིགས་པར་འགྱུར་བ་གང་དང་ལྡན་ལ། སོ་སྐྱེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
余下尽智无生智有十四种行相，除空和无我二者。无漏智中有自相的行相吗？迦湿弥罗诸师说，除无漏十六行相外，无其他无漏行相。其他如日下部师说有，因为论中已理解。十六行相是名称上的还是实体上的？实体上有十六行相。
"行相"是指智慧，是否唯智慧能取？不是，与之相应的法和有所缘的一切其他法也能取。凡是存在的一切都是所取。如此，智慧既是行相和能取，也是所取。有所缘的是能取和所取。无所缘的唯是所取。
第二，详细解释：十智中第一种世俗智有三种，即善、不善和无记。其余九种唯是善。第一种从欲界乃至有顶一切地都有。四禅、无所属和殊胜禅六地有法智。这六地加上三无色共九地有类智。同样，苦、集、灭、道、尽、无生智六种也存在于这九地中。
他心智唯在四禅中，它是由欲界和色界所依者所现证。法智唯由欲界所依者现证，除这两种外，其余都可由三界所依者证得。
慧、智慧、智是同义词。灭智和法智属于法念住一种。他心智属于受、心、法三种念住。除此二者外，其余智都是四种念住。法智所缘是九智，除类智。道智所缘也是九智，除世俗智。类智所缘也是九智，除法智。苦智和集智所缘是世俗智和他心智二者。世俗智、他心智、尽智和无生智四者所缘是一切十智。灭智的所缘则不是。
十法是：有为法中，欲界、色界、无色界三界所行及无漏法四种，再加上不相应法二种差别，共有八种。无为法中，有善和无记二种，共二种。
智与其所缘的配合是：世俗智所缘是一切十法。法智所缘是五法，即欲界所行二种和无漏二种共四法，加上善无为。类智所缘是七法，即色界和无色界所行无漏六法，加上善无为。
苦智和集智所缘是六法，即三界所行法。灭智所缘是一法，即善无为。道智所缘是二法，即无漏法。他心智所缘是三界相应法三种。尽智和无生智所缘是九法，除无记无为。
唯有世俗智能了知"除自身所属外的一切法都是无我"这一道理，凡夫唯具世俗智。若已离贪，则也具有他心智。


 །འཕགས་པ་ནི་
ཟག་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སྟེ་ཆགས་ཅན་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ལྡན་ནོ། །གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་
རྫོབ། ཆོས་ཤེས། སྡུག་ཤེས་གསུམ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ལ་ཤེས་པ་རེ་རེ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་རྗེས་ཤེས་པ་འཕེལ་བ་
སོགས་ཀྱིས་སོ། །གནས་སྐབས་གང་དུ་ཤེས་པ་དུ་ཐོབ་ཅེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་རྣམས་དེ་དང་འདྲ་བར་མ་འོངས་པ་དེའི་རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །
8-667
མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་རྗེས་ཤེས་གསུམ་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡང་ཐོབ། ཆོས་ཤེས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་ཟད་པར་མངོན་པར་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་
པ་དེ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་རེས་འགའ་མངོན་སུམ་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། ནམ་ཡང་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི་མི་སྐྱེའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །ས་དུ་པའི་
ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཐོབ་ཅེ་ན། མཐོང་ལམ་པ་ས་གང་ཡིན་པའི་རང་གི་ས་དང་འོག་མ་པའི་སའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཐོབ་བོ། །འགོག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་མཐའ་ཡིན་ནོ། །རང་བདེན་གང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་བདེན་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ན་དེ་དམིགས་པ་ཡང་བདེན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་མཐོང་ལམ་
གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབད་ལས་བྱུང་སྟེ་སྦྱོར་བ་ལས་འོངས་པས་སོ། །ཆགས་བཅས་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་གཉིས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།
མ་འོངས་པ་དྲུག་ཐོབ་སྟེ། ཆོས་རྗེས་དང་བདེན་བཞི་ཤེས་པའོ། །འདོད་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་བདུན་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའོ། །དེའི་གོང་མ་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཆགས་བཅས་ཀྱི་སྒོམ་པའི་ལམ་བཞི་ཀར་ཤེས་པ་བདུན་ཐོབ་སྟེ། 
8-668
ཆོས་རྗེས་བདེན་བཞི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་གསུམ་སྟེ་ས་བདུན་དེ་དག་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་དེ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། མི་གཡོ་
བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་སྤེལ་མར་སྒོམ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཇི་སྙེད་པ་དག་དང་། དེའི་ཡང་གོང་མ་སྲིད་རྩེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་བརྒྱད་ལའང་ཤེས་པ་
བདུན་ཁོ་ན་ཐོབ་བོ། །སློབ་པ་ཆགས་བཅས་དབང་པོ་སྦྱོང་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ཤེས་པ་དྲུག་ཐོབ་ལ། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་མ་གཏོགས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་དེ་བསྣན་
ཏེ་བདུན་ཐོབ་པའོ། །ཆགས་བཅས་ཆགས་བྲལ་གཉིས་ཀའི་དབང་པོ་སྦྱོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་དྲུག །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ལམ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་གཉིས་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་སྲིད་པའི་རྩེ་
མོ་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལའང་དྲུག་གོ །ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་དགུའོ། །མི་སྐྱེ་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །མི་གཡོ་བས་ནི་བཅུ་ཆར་ཐོབ་བོ། ། མི་གཡོ་བ་དེར་འཕོ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་
མ་ལའང་བཅུ་ཐོབ་བོ། །བཤད་པའི་ལྷག་མ་འདོད་པ་ལས་ཆགས་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་དང་། ས་བདུན་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྤེལ་མར་སྒོམ་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་དང་། 
8-669
མི་གཡོ་བ་རྟོགས་བྱེད་རྣམ་གྲོལ་ལམ་བརྒྱད་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཟད་མི་སྐྱེ་བ་མ་གཏོགས་བརྒྱད་ཐོབ་བོ། །ས་གང་ལས་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ལམ་གང་སྦྱོར་བའི་ལམ་གཉིས་ཡིན་ལ། ཆགས་བྲལ་བས་གང་ཐོབ་དེར་ཡང་འོག་མའི་ས་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཟད་པ་ཤེས་པས་ཐོབ་
པ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡོན་ཏན་སྔོན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་པར་ཐོབ་སྟེ། ས་ཀུན་ལས་སྔོན་རྙེད་ཟིན་པ་མི་ཐོབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
圣者在无漏第一刹那苦法忍时，若有贪则具足一种世俗智。第二刹那苦法智时，具足世俗智、法智和苦智三种。从此往上，在四个刹那中每一刹那增加一种智，如苦类智时增加类智等。在何种阶段获得多少智？在见道中，随忍智如何生起，未来也获得相应的四种行相。
在见道中，三类智时也获得世俗智，法智则不然，因为尚未完全通达诸谛。因此，这种世俗智称为"现观边"所生，它是否有时现行？永不现行，因为它具有不生法性。
获得哪些地的世俗智？见道行者获得自地及下地的世俗智。灭现观的世俗智是念住边际。对于所通达的谛获得与该谛相同的行相，所缘也是该谛。因为它是见道所得，故由精进而来，从加行所生。
有贪者在第十六道类智时，现在有两种智，获得未来六种智：法智、类智和四谛智。离欲贪者则获七种智，加上他心智。上面修道中，有贪修道的四个阶段都获得七种智：法智、类智、四谛智和世俗智。
从四禅和三无色共七地胜出，是指离彼等贪、获得神通、获得不动性及修习杂修禅的无间道，以及再上一层离有顶贪的八解脱道中，都唯获七种智。有学有贪者在锻炼根性的解脱道上获六智，除他心智。离贪者则加他心智得七智。
有贪离贪二者锻炼根性的无间道上得六智，除世俗智、道智和他心智。同样，有顶的无间道上也获六智。尽智时获九智，除无生智。不动者则获全部十智。成为不动者的最后解脱道也获十智。
余说，离欲贪的九解脱道，及从七地离贪、获神通、杂修禅的解脱道，以及证得不动性的八解脱道，离贪的加行道和一切胜进道，都获除尽智无生智外的八种智。
从某地要离贪时，加行道二种，离贪后获得彼地和下地的无漏智。通过尽智获得的，也按相应法获得一切先前没有的有漏功德，但先前已获的不再获得。
;


 །ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྙེད་པས་ཐོབ་
པ་དང་། བརྟེན་པས་ཐོབ་པ་དང་། གཉེན་པོས་ཐོབ་པ་དང་། ཐག་བསྲིངས་བའི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལས་རྙེད་པ་དང་རྟེན་པས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།
མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཅིག་གོ །ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་ཀའོ། །གཉེན་པོ་དང་ཐག་སྲིང་བས་ཐོབ་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལ། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་
དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་འོག་པ་ཐོབ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད་དེ། བཞིའི་ཁར་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་དང་། རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཐོབ་པའོ། །
8-670
སྔ་མ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ལུས་ཀྱིའོ། །ཁ་ཆེ་བ་དེ་གཉིས་ནི་གཉེན་པོ་དང་ཐག་སྲིང་དུ་འདུས་སོ་ཟེར་རོ། །གསུམ་པ་དེ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། སངས་རྒྱས་
ཁོ་ནས་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་ཚེ་ཆོས་འདི་ནི་བརྙེས་ཀྱི་གཞན་དག་གི་མ་ཡིན་པ་མ་འདྲེས་པའོ། །དེ་ཡང་སྟོབས་བཅུ་དང་། ལ་སོགས་པ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་དང་།
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལས་གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་ཤེས་པ་བཅུ་ཀ །ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་མཁྱེན་པ་ལ་བརྒྱད་དེ་འགོག་ལམ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པའོ། །
བསམ་གཏན་སོགས་པ་རྣམ་ཐར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྙོམས་འཇུག །དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལ་ནི་འགོག་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་དགུའོ། །ཐམས་ཅད་
དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མཁྱེན་པ་དག་ལ་བཅུའམ་གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ན་འགོག་ཤེས་བཞག་པས་དགུའོ། །སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་མཁྱེན་པ་དང་། འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་
རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་ཟད་ཤེས་པ་འགོག་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་ཟག་ཟད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། ཆོས་རྗེས་འགོག་ཟད་མི་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །འོན་ཏེ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་བཅུ་ཡིན་ནོ། །
8-671
ས་གར་ན། སྔོན་གནས་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་བསམ་གཏན་བཞིའི་ས་པ་དག་ན། སྟོབས་ལྷག་མ་ནི་ས་རྣམས་ཀུན་ལའོ། །ཐམས་ཅད་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ་གཞན་དུ་སངས་
རྒྱས་མི་འབྱུང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཞེས་བྱ། འདིའི་སྟོབས་གང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་མངའོ། །གཞན་
དག་ཚིགས་དང་ཚིགས་ན་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་མངའ་ཟེར་རོ། །སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་ཅི། གླང་ཆེན་སོགས་ནི་གླང་ཆེན་ཕལ་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་
གཅིག་གི་སྟོབས། དེ་བཞིན་དུ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ། རབ་གནོན། ཡན་ལག་མཆོག །སྟོབས་མཆོག །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བདུན། སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་བཅུས་ལྷག་པའི་སྟོབས་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་དེ་ཕྱེད་དེ། སྟོབས་
མཆོག་བཅུའི་སྟོབས་གཉིས་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་ཟེར་རོ། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དེ་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་ཇི་ལྟར་སྟོབས་ནི་དང་པོ་དང་བཅུ་པ་གཉིས་པ་
བདུན་པ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མི་འཇིགས་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་འཇིགས་པ་ནི་མི་སྐྲག་པ་ཡིན་ལ། འདི་དག་གིས་ཀྱང་མི་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་ནི། 
8-672
དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཤེས་བཞིན་བདག་ཉིད་གསུམ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བློ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
得有四种：由获而得，由依而得，由对治而得，和由远离而得。其中，由获得和由依止而得是有为善法的得，未来法的得是其中一种，现在法的得是两种都有。由对治和远离而得是有漏法的得，无漏法、有染污和无记法的得是第二种。
日下部师认为得有六种：在四种之上加上得律仪和得灭。前者是诸根的，后者是身体的。迦湿弥罗师说这两种包含在对治得和远离得中。
第三，获得智的功德：唯有佛陀在证得尽智时获得这些不共法。这些是十力等、四无畏、三念住和大悲共十八种。其中：
知处非处智力含十种智。知业报智力含八种智，除灭智和道智。知禅解脱定等，知诸根胜劣，知种种胜解，知种种界智力含九种智，除灭智。遍趣行智力和知果智力含十智，若不然则除灭智有九种。宿住随念智力和死生智力是世俗智。若漏尽智仅是灭智，则漏尽智力含六种智：法智、类智、灭智、尽智、无生智和世俗智。若漏尽智是漏尽因中的智，则含十种智。
在何地有？宿住、死生智力在四禅地，余力在一切地中。所有智力都依赖阎浮提身，因为佛不生于他处。为何称为"力"？因为其智能无碍遍知一切所知。佛身有无爱子力。其他说每个关节都有无爱子力。
无爱子力有多大？普通象的十倍是香象的力量，同样地，旃檀大象、胜象、最胜肢、最胜力、无爱子七种，每种比前一种强十倍。有人说只强一半，说十个最胜力的力量是两个无爱子的力量。身力是触处。
四无畏如何相当于力？第一无畏相当于第一力和第十力，第二无畏相当于第二力，第三无畏相当于第七力。无畏和智力如何相似？无畏是不怖畏，这些也能使人不怖畏。
三念住是念、慧、正知自性三种。大悲是世俗智。


 །ཅིས་ཐུགས་རྗེ་དེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚོགས་གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་
གསུམ་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་འཇུག་པས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆེས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་གྱིས་
སོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཐ་དད་བྱ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་གཏི་མུག་མེད་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དང་། རྣམ་པ་ལས་ནི་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་དང་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། དམིགས་པ་ལས་ནི་ཁམས་གཅིག་དང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ས་ལས་
ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། བཞི་པའི་བསམ་གཏན་དང་། རྒྱུད་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་སོགས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། ཐོབ་པ་ལས་ནི་འདོད་ཁམས་དང་སྲིད་རྩེའི་ཆགས་བྲལ་བས་ཐོབ་པའི་
ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་། མི་འདྲ་བ་དང་འདྲ་བར་ཐུགས་རྗེ་མཛད་པ་བརྒྱད་དོ། །ཅི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་སྔོན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་། 
8-673
ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། སྐུ་ཚེ་དང་རིགས་དང་སྐུ་བོངས་ཚོད་ཀྱིས་མིན་ཏེ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། ཆོས་གཞན་ནི་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་ཡང་སྟེ། གང་རྣམས་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་
ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་སོགས་པ་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཚད་མེད་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཟིལ་གནོན་ཟད་པར་ལ་སོགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་
ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་ཐ་མ་སྟེ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་པ། དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡིན་ལ། མི་དག་གི་ནང་དུ་བསྐྱེད་པ་དེའི་དམིགས་པ་ཉོན་
མོངས་པ་འདོད་པར་གཏོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་བཞི་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནོ། །སྨོན་ནས་ཤེས་པའང་གཞན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ། དེའི་དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །སྨོན་པ་སྔར་བཏང་བའི་
ཤེས་པ་ཡིན་པས་སྨོན་ཤེས་སོ། །ཉོན་མོངས་མེད་ཤེས་མི་གཡོ་བ། མིའི་ནང་དུ་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་འདི་ཡང་སྟེ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དོན་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཡང་ཡིན་ལ། 
8-674
གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ནི། གོ་རིམ་བཞིན། མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་། དོན་དང་ངག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཞི་པ་རིག་པ་ཐག་ཐོགས་མེད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དང་།
ལམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་ཉིད་དེ་གསལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དམིགས་པ་ངག་དང་ལམ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཤེས་པ་དགུ་སྟེ་འགོག་ཤེས་མ་གཏོགས་
པའོ། །ས་ནི་འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་ཐམས་ཅད་དོ། །དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་དོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན་ཤེས་པ་བཅུའམ། དོན་མྱང་འདས་ཡིན་ན་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། ཆོས་
རྗེས་འགོག་ཟད་མི་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དྲུག་གོ །དེ་ནི་ས་ཀུན་ནའོ། །གཞན་ཆོས་དང་ངེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་
རིག་པ་ས་ལྔ་སྟེ། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་ནའོ། །ངག་ནི་ངེས་ཚིག་སྟེ། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནའོ། །གང་ལ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བ་སོ་སོ་ཡང་དག་
པར་རིག་པ་བཞི་ཆར་ཡོད་དེ་གཅིག་མ་ཚང་བར་ནི་དེ་ཐོབ་པ་མེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་མེད་སོགས་དྲུག་པོ་དེ་དག་རབ་ཀྱི་མཐའ་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
为何此悲称为"大悲"？因为成就二资粮，因为思惟三种苦相，因为所缘行相是三界有情，因为平等趣入一切众生，因为它超胜一切。
悲和大悲有何区别？有八种区别：从体性而言，前者是无嗔性，后者是无痴性；从行相而言，前者缘一种苦，后者缘三种苦；从所缘而言，前者缘一界众生，后者缘三界众生；从地而言，前者依四禅，后者依第四禅；从相续而言，前者生于声闻等相续，后者生于独觉相续；从获得而言，前者由离欲界和有顶贪而获得；从不救护和救护而言，及从不平等和平等悲愍而言，共八种区别。
一切佛陀是否平等？一切佛陀因三因而平等：以往福德智慧资粮圆满成就，法身圆满，利益众生的行为平等。但寿命、种姓、身量上有差别。
这些是佛不共功德，其他功德与声闻弟子共有。有些甚至与凡夫共有，是哪些？无烦恼、愿智、无碍解、神通等禅定、无色、无量、解脱、胜处、遍处等。
无烦恼是世俗智，属第四禅地，唯不动法阿罗汉所有，于人中修习，其所缘境界是未生的欲界烦恼及四种具足。愿智与前者相同，所缘是一切法，因先发愿而知，故名愿智。
无烦恼智与不动法一样，也在人中修习。法无碍解、义无碍解、词无碍解和辩无碍解四种也是如此。前三者的所缘依次是：名词句文集合、义理和语言的无碍智解。第四无碍解是无碍宣说及对道定自在，明了无碍的智解。其所缘是语言和道法，它包含九种智，除灭智。存在于从欲界到有顶的所有地。
义无碍解若缘一切法，则为十智；若缘涅槃，则为六智：法智、类智、灭智、尽智、无生智和世俗智。它存在于一切地。其他，法无碍解和词无碍解二者是世俗智。法无碍解在五地：欲界和四禅。词是词无碍解，在欲界和初禅。若有一种无碍解，必定有全部四种，缺一也不能获得。无烦恼等六种由究竟边际禅的力量而获得。


 །བཞི་པ་རབ་མཐའ་དེ་ནི། 
8-675
ཉོན་མོངས་མེད་སྨོན་ཤེས་ཡང་དག་རིགས་གསུམ་རབ་མཐའ་དེ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དོ། །ངེས་ཚིག་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་
ས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་པའང་བསམ་གཏན་གྱི་མཐའ་སྟེ་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །དེ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། དེ་ལས་
བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་བར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །མི་མཐུན་པ་ནི་ཡང་འདོད་སྤྱོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བར་ལའོ། །དེ་ལས་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་མཐུན་པ་ཡིན་
ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ས་ཀུན་གྱི་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིས་འཕེལ་བའི་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲིང་། འབྲིང་ལས་ཆེན་པོ་ལ་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་སྟེ། བསམ་
གཏན་འདི་ལྟ་བུ་ནི་རབ་ཀྱི་མཐའ་པ་སྟེ། འདི་ལ་མཐར་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་པའོ། །དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་
པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བཞེད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །
8-676
དེ་དག་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བ་རྣམས་སོ། །མངོན་ཤེས་སོགས་ནི་སོ་སྐྱེ་དང་ཡང་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པའང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་ཤེས་དང་། ལྷའི་
རྣ་བ་དང་། ཡིད་དམ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་ནི། སྔོན་གྱི་ཚེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ་
རྣམ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་མ་གཏོགས་སོ་སྐྱེ་དང་ཐུན་མོང་བ། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་བློ་ཡིན་ནོ། །བཞི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་མ་གཏོགས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ལ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྗེས་ལམ་ཀུན་རྫོབ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་ལྔའོ། །ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་སྟོབས་
བཞིན་དུ་དྲུག་གམ་བཅུ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ས་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དག་ཡིན་ནོ། །མངོན་ཤེས་ལྔ་ནི་རང་དང་འོག་སའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའོ། །འདི་དག་ཇི་
ལྟར་ཐོབ་ཅེ་ན། མ་འདྲིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བས་ཐོབ་ཕྱིར་དང་། འདྲིས་པ་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་གོམས་པར་བྱ་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་བོ། །གསུམ་པ་སེམས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ནི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 
8-677
ཚོར་སེམས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣ་བ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས། ལྷག་མ་བཞི་ཆར་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་ལྷའི་མིག་
དང་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གནས་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་ཟག་མེད་ཤེས་པ་གསུམ་ནི་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་
ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། སོགས་པ་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། བར་མ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་མ་རིག་པར་ནི་ཟློག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་དོན་དམ་པར་
མི་སློབ་པའི་རིག་པ་ནི་གསུམ་གྱི་མཐའ་མ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་གཉིས་ནི་དེའི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པར་ངེས་ཞེས་བྱས་ཀྱི། དོན་ལ་དེ་སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་
པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སློབ་པའི་རིག་པར་རིགས་ན་དེ་སྐད་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། སློབ་ལ་འདོད་ན་སློབ་པ་དེ་རྒྱུད་མ་རིག་པ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་རིག་པ་རྣམ་པར་གཞག་དུ་མི་རུང་
བས་མ་བཤད་དེ། མ་རིག་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
第四，究竟边际禅是：
无烦恼、愿智、三种无碍解的究竟边际禅，共有六种体性。词无碍解是由其力量而获得，并非第四禅地所摄。"究竟边际"是指禅定的极限，即第四禅。从欲界所行的心进入初禅，从初禅进入从二禅到非想非非想处定。逆行则至欲界所行心。再从欲界心顺行至第四禅，如此则遍行一切地。
如何增广至究竟？如是从小修习到中，从中到大入定，这种禅定称为究竟边际，因为在此达到最究竟圆满。这六种功德，佛以外的圣者都需修习加行而生，并非由离贪而得。佛陀则无须任何加行，因为具有一切法的自在，其一切功德的现前只需要意愿而已。
这些是与声闻共有的功德。神通等则与凡夫也共有。神通有六种：神足通、天耳通、他心通、宿命通、死生通和漏尽通。除最后一种外，其余与凡夫共有，如沙门果一样，是解脱道的智慧。四种是世俗智，除他心通和漏尽通外。他心通有五种智：法智、类智、道智、世俗智和他心智五种。漏尽通如同力，有六或十种智。
此漏尽通遍一切地，余五通唯在四禅地。五通唯能缘自地和下地境界。如何获得这些？未熟练者由加行获得，熟练者由前世串习，因离贪而获得。第三种他心通，因缘心和心所，故属受念住、心念住、法念住三种。第一种身念住包括神足通、天耳通和天眼通，是余四通的体性。
天眼通和天耳通是无记性，余通是善性。宿命通、死生通和漏尽智三种是无学三明。为何这三种按顺序能遣除前际、后际和中际的无明愚痴？严格来说，唯有最后一种是无学明，其他两种因生于无学相续而称为无学明，实际上既非有学也非无学。若所有神通都是有学明，为何不这样称呼？若承认为有学，则有学者相续中仍有无明，不适合安立为明，因为被无明所压制。


 །མངོན་ཤེས་དེ་དག་ལས། དང་པོ་གསུམ་པ་དྲུག་པ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམས་ཡིན་ནོ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། 
8-678
ཀུན་བརྗོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ། །དེ་དག་གི་ནང་ན་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་པ་དང་། ཡིད་འོང་འབྲས་ལ་སྦྱོར་
བྱེད་ཕྱིར་གྱིས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཀུན་བརྗོད་པ་དག་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་པ་ཡོད་ལ། རྗེས་བསྟན་འདི་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་འཁྲུལ་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཀྱང་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ཏེ་འདིས་འབྱོར་བར་བྱེད་པས་ནའོ། །དེ་ལས་ཅི་ཞིག་འབྱོར་ན། སྤྲུལ་དང་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཕྱིན་བྱེད་པ། མོས་པ་ལས་བྱུང་བ། ཡིད་མགྱོགས་པའོ། །སྟོན་པ་ཁོ་
ན་ལ་ཡིད་མགྱོགས་འགྲོ་བ་ཡོད། གཞན་ཉན་རང་དག་ལ་ལུས་ཕྱིན་བྱེད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། བྱ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་ལུས་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དེ།
ཐག་རིང་པོ་ལ་ཉེ་བར་མོས་ནས་མྱུར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་སྤྱོད་གཟུགས་སྤྱོད་དོ། །འདོད་པར་རྟོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས། དྲི་རོ་རེག་
བཞིའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། གཟུགས་རྟོགས་གཟུགས་དང་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས། འདི་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་གཉིས་སོ། །འོ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །
8-679
འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་སྤྲུལ་སེམས་དག་གིས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་བཅུ་བཞིའོ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་འབྲས་བུ་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ནི་གཉིས་ཏེ་འདོད་པ་དང་རང་སའོ། །
དེ་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པོའི་གསུམ་སྟེ་སྔར་གྱི་ཁར་རང་ས། དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བཞི་པ་དག་ཀྱང་བཞི་དང་ལྔར་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ལ། སྤྲུལ་པའི་སེམས་ནི་རང་ས་དང་། འོག་མའི་དག་
ཡིན་གྱི་གོང་མ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་སེམས་དེ་སྙེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞིན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཁོ་ན་ལས་ལྡང་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་བསམ་གཏན་དག་པའམ། སྤྲུལ་པའི་སེམས་རང་
གི་མཇུག་ཐོགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའོ། །སྤྲུལ་པའི་སེམས་དེ་ལས་ཀྱང་གཉིས་བསམ་གཏན་དག་པ་དང་སྤྲུལ་སེམས་སྐྱེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ནི་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མ་ཞུགས་
པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལྡང་བ་མེད་དོ། ། སྤྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་ས་པས་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །སྨྲར་འཇུག་པ་ནི་འོག་མས་ཀྱང་བྱ་བ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་
པོའི་ས་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི་རང་གི་ས་པའི་སེམས་ཁོ་ནས་སྨྲར་འཇུག་གོ །སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མིན་པས་གཞན་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་པོ་དང་བཅས་ཏེ་སྨྲ་བས་གང་གི་ཚེ་སྤྲུལ་པོ་མང་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཅིག་ཅར་སྨྲ་ལ། 
8-680
གཅིག་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མི་སྨྲ་བའོ། །གནས་པར་འདོད་པས་སྤྲུལ་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཡིད་གཞན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པས་ངག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་
གསོན་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱིན་རླབས་ཡོད་དམ་ཤི་བ་ལའང་ཞེ་ན། ཤི་བ་ལ་ཡང་བྱིན་རླབས་ཡོད་དེ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིན་རླབས་དེ་ཡང་མི་བརྟན་པ་
ལ་ནི་མེད་དེ་དེས་གཞན་སྐུའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་མིན་པས་རུས་པའི་ཀེང་རུས་གནས་སོ། །དང་པོར་སྤྲུལ་པའི་སེམས་དུ་མས་སྤྲུལ་པ་གཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་བར་
གྱུར་ནས་ཟློག་པའོ། །དེ་སེམས་གཅིག་གི་སྤྲུལ་པ་དུ་མའོ། །སྤྲུལ་པའི་སེམས་ལས་སྒོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགེ་མི་
དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་གསུམ་མོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
在这些神通中，第一、第三和第六依次是三种神变，即神足变化、记心变化和教诫变化。其中教诫变化最殊胜，为何如此？因为它不会错谬，能引导人趣向利益和愉悦的果报。神足变化和记心变化通过咒术也能做到，而教诫变化咒术不能做到，故不会错谬。
神足变化在有部传统中被称为神足定，因为它能使人成就。由此成就什么？变化和行进。行进有三种：身行、胜解所生和意速行。唯佛陀有意速行，声闻和独觉有身行，像鸟一样渐次行进身体。他们也有胜解所生，通过将远处胜解为近而迅速行进。
变化有两种：欲界行和色界行。欲界行的变化包括外处的色、香、味、触四种自性。这又分为与自身和他身相关的两种。色界行的变化是色和触二处，这也如前分为两种。那么，是否唯有神通能作变化？不是。
那是怎样？由神通所生的变化心能作变化。这些变化心共有十四种：初禅所生的变化心有二种，即欲界和自地。二禅三种，即前二种加自地。同样，三禅和四禅分别有四种和五种。变化心能缘自地及下地，不能缘上地。变化心数量与禅定相同。
不直接从变化心出定，而是从清净禅定或从变化心自身相续而生。从变化心也能生起二种：清净禅定或变化心。住于定果者不能不入定而从定中出。一切变化都由自地所作。使之说话则可由下地，欲界和初禅地的变化只能由自地心使之说话。
除佛陀外，其他人的变化必须与变化者一起说话。若有多个变化，则同时说话，或一个不说，或全部不说。欲使变化住留者，加持变化后，以另一个意识发起表业，从而生起语言。加持是否只针对活着的东西，死物也有吗？死物也有加持，如迦叶的遗体被加持一样。这种加持不适用于不坚固之物，所以只有骨架存留，而不是肉等。
最初由多个变化心创造一个变化，熟练后则相反。然后由一心创造多变化。由修习所生的变化心果是无记性。由生力所生者有善、不善、无记三种。


 །རྫུ་འཕྲུལ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གསང་སྔགས་ལས་དང་སྨན་དག་དང་། ལས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་རུ་བཤད་པ་དེ་དག་
ལྷ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནམ་གཞན་ལ་ཡང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་ལྷའི་དང་འདྲ་བས་ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པ་ཞུགས་པའི་མིག་དང་རྣ་བའི་ཐོས་སྐོར་དུ་སྒྲ་དང་། 
8-681
སྣང་བ་ལ་གཏོད་པའི་སྦྱོར་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་དང་བ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དག་མཐོང་པ་དང་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མངོན་པར་གྲུབ་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ས་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་དང་རྣ་བ་དེ་དག་ནི་ལྷའི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཞར་འོན་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡུལ་གཟུགས་
དང་སྒྲ་ཐག་རིང་བ་དང་ཕྲ་སོགས་བསྒྲིབ་པ་དག་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། དགྲ་བཅོམ་པའང་ལྷའི་མིག་གིས་སྟོང་གཉིས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐོང་ཞིང་། བསེ་རུ་ལྟ་བུས་སྟོང་གསུམ་
དང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་གྲངས་མེད་མཐོང་སྟེ། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལས་གཞན་ལྷའི་རྣ་བ་སོགས་བཞི་ཡང་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མིང་མ་
ཐོབ། སྐྱེས་ཐོབ་དེས་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་མི་མཐོང་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་། །སྐྱེས་ཐོབ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དེ་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གང་མཚན་
མར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་རྟོག་གེ་བ་དང་། གང་རིག་སྔགས་ཀྱིས་བྱས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དག་གིས། 
8-682
དམྱལ་བ་པས་ནི་དང་པོ་ཤེས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་མ་མནན་པའི་བར་ལའོ། མི་ལ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་མེད་ལ། ཚེ་རབས་དྲན་པ་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པས་སྔོན་
གནས་རྗེས་དྲན་གསུམ་སྟེ་སྒོམ་བྱུང་སྐྱེས་ཐོབ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་བདུན་པའོ།། །།
༄། །བརྒྱད་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གནས།
བརྒྱད་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གནས་
བསྟན་པ་ལ། གང་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རང་བཞིན། དེ་ཞིབ་མོར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཡོན་
ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བསམ་གཏན་དག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །དེ་གཉིས་ལ་གཞན་ལས་འབྲས་བུ་བསམ་གཏན་དང་། རྒྱུ་བསམ་གཏན་ཞེས་རྗོད་པ་
དེ་ལ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་ལ་གསུམ་གསུམ་སྟེ་དགུ །བཞི་པ་ས་བརྒྱད་པ་སྟེ་དེར་སྐྱེ་བ་དག་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པར་རབ་ཏུ་བཤད་ཟིན་ནོ། །རྒྱུ་བསམ་གཏན་ནམ་སྙོམས་
པར་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཡིན་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
8-683
དེ་ཡང་སེམས་ཁོ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་གྱི་གང་གིས་དེ་དག་རྩེ་གཅིག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་པའང་
དམིགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །འདིས་སེམས་པར་བྱེད་པས་བསམ་གཏན་ཏེ། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་
ཚིག་གོ །

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
神足通除上述两种外，还有咒术所生、药物所生、业所生等五种。所说的天眼和天耳是否只属于天神，还是其他存在也有？菩萨、转轮王和如宝藏主等由于与天相似，也有天眼和天耳。这二者是在入禅定时，通过专注于声音和光明的修习，以禅定地的四大为因，见到色和听到声的因缘成就，因为属于禅定地，故这些眼耳唯是天的。
这二者常与识俱，无有聋盲，所以完整无缺，能以远、细等被遮蔽的色声为行境。阿罗汉以天眼能见二千世界，独觉能见三千世界，佛陀能见无数世界，是一切遍见。
除神足通外，天耳等四通也有生得的，但未得神通名称。生得者不能见中有，而神通则能见。生得的他心通有善、不善和无记三种。依相而知的他心通如辩论师所有，咒术所作者也是三种。
生得宿命随念者中，地狱众生在未被痛苦感受压制时能知过去生。人中无生得者。忆念前世由业差别而生，故宿命随念有三种：修所生、生所得和业所生。
《阿毗达磨俱舍论颂》智品第七竟。
第八 定品
第八定品分两部分：一、所入定的禅定；二、入定所得功德。第一部分又分为本质和详细说明两部分。第一部分是：
一切功德所依的禅定有两种：由生和入的区别。这两种在他处称为"果禅"和"因禅"。四禅中，前三禅各有三种共九种，第四禅有八种，这些作为出生之处已在世间品详述。
因禅或入定是什么？善心专注一境是禅定，因其本质是定。若连同伴随，应知是五蕴本质。非唯心是定，而是使心专注一境之法是定，它就是专注一境性。所谓"专注一境"就是所缘单一。由此思维称为禅定，心等持时能如实了知，故又称为"能了知"。
;


ཇི་སྐད་དུ་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་འདི་ནི་སེམས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། སེམས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དུ་
ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེའི་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཉི་མ་བཞིན་ནོ། །ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་
གང་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། ལམ་སླ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་
ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །ལོག་པར་ངེས་པར་སེམས་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་རུལ་པ་ལྟ་བུར་བསམ་གཏན་མི་དགེ་བ་ཡང་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ཞིབ་མོར་བཤད་པ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་བྱ་བ། 
8-684
ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ། ཐོད་བརྒལ་གྱི་སྙོམས་འཇུག །རྟེན་དམིགས། རྣམ་གྲངས་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ། དཔྱོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་བསམ་གཏན་
དང་པོ་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་སྨོས་པས་རྟོག་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དུ་བ་དང་མེ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ལྷག་མ་གསུམ་ནི་ཡན་ལག་སྔ་མ་སྔ་མ་སྤངས་པ་
ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྟོག་དཔྱོད་སྤངས་ལ་དགའ་བདེ་ལྡན་པ། གསུམ་པ་རྟོག་དཔྱོད་དགའ་བ་གསུམ་སྤངས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ། བཞི་པ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་པས་སོ། །བསམ་གཏན་དེ་བཞིན་གཟུགས་
མེད་དེ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཡང་སྐྱེས་པས་རྣམ་པ་གཉིས་སམ་བཞི་ཡིན་ནོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་དང་
བཅས་ན་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་སྟེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོག་མའི་བསམ་གཏན་བཞི་པས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད། དེ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་
པ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དེ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད། དེ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །
8-685
དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལམ་གང་གི་འོག་མ་ལས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉེར་བསྡོགས་གསུམ་དང་བཅས་པར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་
བཤིག་པ་ཞེས་བྱ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་བཤིག་སྟེ། བཞི་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་བྲལ་བས་
སོ། །དེས་ན་ལྷག་མ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་གཟུགས་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བསྐལ་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཡང་སྐྱེ་
བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུས་ཡོངས་སུ་བགོས་པའི་སེམས་འཇུག་པ་རྙེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་
སོ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མིང་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་དམན་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་
ཤེས་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་དག་གི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ནི་དངོས་གཞིའི་རྫས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞིའོ། །དེ་དག་ལས་སྲིད་རྩེ་ལས་གཞན་པ་བདུན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ་རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། 
8-686
དག་པ་བ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ། །བརྒྱད་པ་སྲིད་རྩེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཟག་མེད་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་སྲེད་པ་དང་བཅས་སོ། །འཇིག་རྟེན་
པའི་དགེ་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྫས་ནི་དག་པ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
如所说："此词根是'思维'之义，而思维即是慧。"这是从论典中所说。如此，是否一切禅定都成为禅那？不是的，因为对具有殊胜特质的禅定赋予此名称，如同太阳一样。具有殊胜特质是指什么？是指具有支分的禅定，它自然生起止观双运，因此说是"现法乐住"和"道易得"，是极善于思维。由于错误地决定思维，所以也说有如腐种子般的不善禅定。
第二，详细解说包括禅定的作用、如何获得、超越次第定、所依所缘及种类五部分。第一部分是：善心专注一境，与寻、喜、乐相应的是初禅。说到寻，也包括伺，因为二者如同烟与火一般同时运作。其余三禅是舍弃前前支分，二禅舍寻伺而具喜乐，三禅舍寻伺喜三者而具乐，四禅则舍乐。
如禅定，无色定也有入定和生起二种或四种。这四种同样都是善心专注一境，若连同眷属则为四蕴，因为无有随伴色蕴。远离下地四禅而生起的是空无边处，远离彼而生起的是识无边处，远离彼而生起的是无所有处，远离彼而生起的是非想非非想处。
所谓"远离"是指通过某道远离下地，因为会离贪。这些连同三近分称为"破除色想"。空无边处的近分由于缘第四禅，故未破除色想，因第四禅未离色想。因此，余下三种无色定及其近分是无色。若问从彼死后，色蕴会中断甚多劫后再生起吗？色由异熟因所熏习的心入处获得后而生起。
这些称为"空无边"、"识无边"和"无所有"，是因为如是作意并修习的缘故。因想微弱故，称为"非有想非无想"。如是，这些入定的根本定有八种实体：四禅和四无色。
除有顶外的七种各有三类：味相应、净定和无漏定。第八有顶有二类，除无漏定外。其中味相应是与贪爱相应。世间善入定的实体称为净定，因为与无贪等白法相应。


 །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྫས་གང་དག་པ་བ་འདས་མ་
ཐག་པ་དེ་ནི་དེས་རོ་མྱང་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རོ་མྱང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་ལངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་རོ་མྱང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་
པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྫས་དེ་དག་ལས་བསམ་གཏན་རྣམས་ཁོ་ན་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་
གྱི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྟོག་དཔྱོད་དང་དགའ་དང་བདེ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡན་
ལག་ཀྱང་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་ཡང་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ཡན་ལག་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་ནི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །
8-687
བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་གནས་པའོ། །མདོ་ལས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། གང་སེམས་གནས་པ་དང་།
ཡང་དག་པར་གནས་པའོ་ཞེས་སོ། །ཐ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡིན། དེ་ན་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ་དྲན་པ་ཡོངས་དག །བཏང་སྙོམས་ཡོངས་དག་དང་། བདེ་བ་ཡང་མིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མིན་པའི་ཚོར་བ་
དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་དག་རྣམས་དེ་དག་གི་མིང་གི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །རྫས་སུ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། དང་པོའི་ལྔ། གཉིས་པའི་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ། གསུམ་པའི་བཏང་
སྙོམས་དྲན་ཤེས་བདེ་བ། བཞི་པའི་ཚོར་བའོ། ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་རྫས་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ཅི་ཞེ་ན། དང་པོ་གཉིས་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་བདེ་བ་ཡིན་ཞེས་བཞག་པ་འདི་ལ་
བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །ནང་རབ་ཏུ་དང་བའི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་འཁྲུག་པ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ན་རྫས་གཞན་དུ་བཞག །བསམ་
གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་ཏེ། འདི་ནི་འདིར་རབ་ཏུ་དང་བ་ཞེས་བྱས་ཀྱི་དོན་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་ཁོ་ན་ཡིད་བདེ་བ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། 
8-688
བསམ་གཏན་ན་ཡོད་པ་བདེ་བ་ཡིད་བདེར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་རྣམ་པ་གཉིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དེ་དག་ལ་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཡན་ལག་དེ་
དག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། མེད་དེ། ཅི་ཞིག་མེད་ཅེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ནི་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་དབེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པ་
ལ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་རྙོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་
ལ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་པོ་གཉིས་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མེད་ལ། གསུམ་
བཞི་དག་ན་བཏང་སྙོམས་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ། སྐྱོན་བརྒྱད་ལས་ནི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་གཡོ་
བ་མེད་པའམ་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་བརྒྱད་ནི། རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་། དབུགས་རྔུབ་དབྱུང་དག་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་བདེ་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །གཞན་དག་བཞི་པ་ནི། རྟོག་དཔྱོད་དགའ་བདེ་དག་གིས་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ཏེ། 
8-689
མདོ་ལས་རླུང་མེད་པའི་མར་མེ་དཔེར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
刚刚从净定中出来者，对此品味执著。因此，从所品味的对象中出来，而入于能品味的状态中。世间超越的入定是无漏定。
在这些入定实体中，唯有诸禅定具有八支分，无色定则没有。初禅有五支：寻、伺、喜、乐和心一境性或定。定既是支分也是禅定，余者唯是支分。第二禅有四支：内等净、喜、乐和心一境性。
第三禅有五支：舍、念、正知、乐和心安住。经中说："何为正定？谓心安住、正安住。"最后是第四禅，有四支：念清净、舍清净、不苦不乐受和定清净。按名称计算，禅定支分共十八。实体上则有十一种：初禅的五支，第二禅的内等净，第三禅的舍、念、正知、乐，第四禅的受。
为何说第三禅的乐是另一实体？初二禅中轻安称为乐，这里的乐是与乐受相顺的轻安。内等净是由离寻伺扰动而使相续极为寂静。为何立为不同实体？为获得第二禅而从等持地决定出离时生起信心，此处的"等净"即是信心的意思。喜是心所法，即是悦意，而非乐，因为见到二种经文说禅定中的乐不能是意乐。
染污禅定是否具有前面所说的那些支分？没有。什么没有？初禅没有离生喜乐，因为未远离烦恼；第二禅没有内等净，因被烦恼搅浊；第三禅没有念和正知，因为被染污之乐所迷惑；第四禅没有舍念清净，因为被烦恼染污。有人说染污的前二禅无轻安，三四禅无舍，因为这两者是善地所摄。
前三禅有过患，由解脱八种过患，第四禅是不动禅。八种过患是：寻、伺、出入息、乐等苦、意乐、意苦。其他人说第四禅不被寻伺喜乐所动摇，故称不动，经中以无风灯喻作比喻。


 །ཅི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བསམ་གཏན་དག་ན་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་དག་ལའང་ཡོད་དམ་ཞེ་
ན། སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་དག་གི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ནི་ཚོར་བ་གསུམ་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་དང་ཡིད་ཀྱི་ས་པའི་ཡིད་བདེ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཚོགས་བཞིའི་བཏང་སྙོམས་སོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པར། ཚོར་བ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ས་པའི་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ནི་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ལའང་ཡིད་
བདེ་བཏང་སྙོམས་གཉིས་སོ། །བཞི་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་སོགས་ན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་གསུམ་མེད་ལ། རྟོག་དཔྱོད་དག་ཀྱང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་མཐོང་
བ་ནས་རེག་པའི་བར་དུ་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་རིག་བྱེད་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་
ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་རང་གི་ས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་སོགས་ན་ལུས་དང་མིག་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་རིག་ཀུན་ནས་སློང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོར་གཏོགས་སོ། །
8-690
རྣམ་ཤེས་དེ་དག་ཀྱང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མིན་ནོ། །དམན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཡང་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་ནི། དེ་
དང་མི་ལྡན་པ་བསམ་གཏན་ནམ་གཟུགས་མེད་པ་དག་པ་བ་ས་འོག་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མ་གཏོགས་པ་ས་འོག་མར་སྐྱེ་བ་ལས་འཐོབ་སྟེ། སྲིད་རྩེ་སྐྱེ་
བས་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ཅི་བརྗོད་ན། དག་པ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་འབྱེད་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དག་པ་བ་ཐོབ་ལ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་
ཀྱང་ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དག་པ་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ་འདོར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡོངས་ཉམས་དང་། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང་།
འདོར་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ། །ཟག་མེད་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཡིས་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ཐོབ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་མི་སློབ་པ་ཐོབ་ལ། དབང་པོ་འཕོ་བ་
ལས་ཀྱང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཐོབ་བོ། །ངེས་པར་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མཐར་གྱིས་པས་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཡིན་ནོ། །
8-691
དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་ཐོབ་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་ཐོབ་བོ། །གལ་ཏེ་ས་གོང་མ་ནས་འོག་མར་སྐྱེ་ན་
སྐྱེ་བ་ཡིས་ཐོབ་བོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དྲུག །ཅི་ཡང་མེད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བདུན། གཉིས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བརྒྱད། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་མཇུག་ཐོགས་སུ་དགུ །ལྷག་
མའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བཅུའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྫས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ། བར་རང་གི་ས་པ་ལྟག་གོང་མ་པ། འོག་མ་པ་གསུམ་པའི་བར་གྱི་དགེ་བ་དག་པ་བ་དང་།
ཟག་མེད་སྐྱེ་བོ་ཐོད་བརྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་གསུམ་པ་ལས་ཕན་ཆད་དུ་བརྒལ་བར་མི་ནུས་སོ། །དག་པ་ལས་དེ་བཞིན་དག་པ་བཞི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རང་གི་ས་པའི་ཉོན་
མོངས་ཅན་ཡང་སྐྱེའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་གི་མཇུག་ཐོགས་ལས་རང་གི་ས་པའི་དག་པ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་སྐྱེའོ། །ཉོན་མོངས་པས་གཟིར་བ་ནི་འོག་མའི་དག་པ་ཅིག་ལ་དགའ་
བར་འགྱུར་རོ། །འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དག་པ་བའི་མཇུག་ཐོགས་ལས་ས་ཀུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སྐྱེའོ། །འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་གཟུགས་གྱི་མཇུག་ཏུ་རང་ས་དང་། 
8-692
འོག་མའི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ཡི། གོང་མ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
入定禅定中存在的受，是否也存在于生起禅定中？生起的初禅中有三种受：三识身之乐受、意地的悦受，以及四识身的舍受。第二禅有二种受：意地的悦受和舍受。因为没有其他识身，所以没有乐受。第三禅中也有悦受和舍受二种。第四禅中唯有舍受。
若第三禅等中无三识身，也无寻伺，那它们如何能见、触等？如何能发起表业？生于彼等处的有情，并非完全没有眼识等，但也非自地所摄。那是怎样的呢？第二禅等中的身、眼、耳识及发起表业、现前者，都属于初禅。
这些识是无记性，因为已离贪欲，所以非染污。因为下劣，所以也非善性。第二，如何获得？对于不具有的人，通过离下地贪欲或从下地投生，可获得净禅定或无色定，除有顶外。有顶不能通过投生获得。
所谓"不具有"是指什么？具有净定者通过加行也能获得顺决择分净定，通过退失也能获得顺退分。因此，净禅定可以通过离贪获得，也可以舍弃、退失、生得及舍弃。
无漏定通过离贪，不具有者能获得。具有者通过尽智获得无学道，通过根转换获得有学和无学道。通过决定入，岂不也是首次获得无漏定吗？因为非渐次者不能获得，所以不一定。
不具有者获得染污定，是从离贪退失后获得。若从上地投生下地，则通过投生获得。无漏初禅之后能生起六种，无所有处之后七种，第二禅之后八种，识无边处之后九种，余处之后十种。
无漏入定实体之后，可以次第入自地、上地、下地三者之间的净善及无漏定。行者以超越次第入定，故不能超过三个阶段。净定之后，同样可以有四种净定，随后也可生起自地染污定。染污入定之后，可生起自地净定和染污定。被烦恼困扰者会喜欢下地净定。
死亡时，从生得净定之后，可生起一切地染污定。死亡时，从染污禅定和色定之后，可生起自地和下地染污定，但不能生上地定。
;


 །དག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཟག་མེད་སྙོམས་འཇུག་སྐྱེ་བ་ཡང་མིན་ཏེ། དག་པ་ཉམས་པའི་ཆ་མཐུན་པ་དང་། སོགས་པས་གནས་པའི་ཆ་
དང་མཐུན་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དང་པོ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། གཉིས་
པ་རང་གི་ས་པ་དང་། གསུམ་པ་ས་གོང་མ་དང་། བཞི་པ་ཟག་པ་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེའོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ལས། ཉམས་པའི་ཆ་
དང་མཐུན་པ་ནི་ཉམས་པ་དང་བརྟེན་པའོ། །དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གཉིས་སྐྱེ་སྟེ། ཉམས་པ་དང་གནས་པའི་ཆ་མཐུན་སོགས་པ་གནས་པའི་ཆ་མཐུན་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་མ་གཏོགས་པ་
གསུམ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་མཐུན་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། ཉམས་པའི་ཆ་མཐུན་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་དང་། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དེ་གཅིག་པུ་སྐྱེའོ། །གསུམ་པ་ཐོད་བརྒལ་གྱི་སྙོམས་འཇུག་ནི།
ས་བརྒྱད་དེ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། འབྲེལ་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དང་། གཅིག་བརྒལ་བ་ནི་རེ་རེ་ནས་བརྒལ་ནས་སོ། །སོང་ཞིང་ནི་ལུགས་མཐུན་དུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་སོ། །
8-693
འོངས་ནས་ནི་ལུགས་མི་མཐུན་དུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཟག་བཅས་ས་བརྒྱད་ཟག་མེད་བདུན་ལ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་བར་
བྱས་ནས། ཕྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་གསུམ་བར་འགྲོ་ཞིང་དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ལ། དེ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡང་བྱང་བར་བྱས་ནས་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེ་བརྒལ་ཞིང་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་
ཐོད་བརྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་པོ་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། དེ་ནས་ནི་ཟག་པ་དང་
བཅས་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ། དེ་ནས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
དེའི་ཚེ་རིས་མི་མཐུན་པའི་རྫས་གསུམ་པར་འགྲོ་བའི་ཐོད་བརྒལ་གྱི་ནི་སྙོམས་མཇུག་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་ཕྱིར་བཞི་པ་ལ་ནི་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་གོ །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། 
8-694
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་གླིང་གསུམ་དུ་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་རྟེན་དམིགས་ནི། སྲིད་རྩེ་ནི་སྲིད་རྩེ་རང་དུ་
ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ལ་འོག་མ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རང་དང་ནི་འོག་སའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་
གོང་དུ་སྐྱེས་པ་སྙོམས་འཇུག་འོག་མ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ནི་འོག་མའི་རྫས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་དེ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་བསྟན་ནས་དམིགས་བསལ་སྲིད་རྩེར་
སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་གི་དམིགས་པ་ཅི་ཡིན་ན། སྲེད་བཅས་ཏེ་རོ་མྱང་བ་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་རང་གི་ས་པའི་སྲིད་པ་ལ་དམིགས་སོ། །སྲིད་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཆགས་བྲལ་ཡིན་པས་འོག་མ་ལ་མི་དམིགས་སོ། །ས་རྣམས་ནི་སྲེད་པ་ཡོངས་
སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་གོང་མ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟག་མེད་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དགེ་བ་དག་པ་བ་དང་། ཟག་མེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་འདུས་བྱས་སམ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་དགུ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
不是所有的净定都能生起无漏入定，净定有四种：顺退分、顺住分、顺胜进分和顺决择分。这四种依次与：第一种顺于生起烦恼，第二种顺于自地，第三种顺于上地，第四种顺于无漏。无漏定从此而生。
在这四种中，顺退分依靠退失。在其之后能生起两种：顺退分和顺住分。在顺住分之后，除顺决择分外的三种都能生起。在顺胜进分之后，除顺退分外的三种能生起。在顺决择分之后，唯有它自身能生起。
第三，超越次第入定是在八地中进行，即诸禅定和无色定。这包括有漏和无漏两种。相连是按次第，越一是跳过一个次第。"去"是指按顺序入定。"来"是指按逆序入定。
如此，在有漏八地和无漏七地上按顺序和逆序入定熟练后，随后从有漏初禅到有漏三禅，然后入空无边处，再入无所有处。同样，逆序也熟练后，对无漏定也跳过一个次第，顺序和逆序入定，这是超越次第入定的加行。
当能从有漏初禅入无漏三禅，然后入有漏空无边处，再入无漏无所有处，并能以相同方式逆序入定时，此时能到达不同类三种实体的超越入定已经成就。因为过于遥远，所以不入第四。这只能由三洲中的无烦恼、得定自在的解脱阿罗汉随时生起。
第四，所依所缘：有顶既在自地现前，也在下至欲界的一切下地现前，如同其他的禅定和无色定也是自地和下地所依。为何上地生者不现前下地入定？因为对他而言，下地实体毫无用处，因为下劣。
作为特殊情况，生于有顶的圣者现前无所有处无漏定而尽漏。这些定的所缘是什么？有贪着的，即与味相应的，缘自地的有。有是有漏事物，离贪者不缘下地。诸地是为了断除贪爱，所以也不缘上地。为避免成为善性，所以也不缘无漏。净善禅定和无漏定的所缘境是有为或无为的一切九种所有法。


 །
8-695
གཟུགས་མེད་པའི་དངོས་གཞི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཟག་བཅས་ས་འོག་མ་པའི་མིན་ལ་རང་གི་ས་དང་གོང་མ་ལ་དམིགས་པའོ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལས། ཟག་པ་མེད་
པས་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤོང་ངོ་། །དེར་མ་ཟད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་དག་པས་ཀྱང་སྤོང་སྟེ་ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེར་བསྡོགས་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་དག་ལ་ནི་
ཉེར་བསྡོགས་བརྒྱད་དེ་རེ་རེ་ལ་གང་གིས་དེ་ལ་འཇུག་པ་རེ་རེ་ཡོད་པས་སོ། །ཅི་དེ་དག་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ཚོར་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་
མ་ཡིན་ཏེ། དག་པ་བ་བདེ་མིན་སྡུག་བསྔལ་མིན་པས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། འབད་དེ་དྲང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་འོག་མ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་
མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་མྱང་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དག་
པ་ཡང་ཡིན་ལ་འཕགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའང་ཡིན་ནོ། །ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་དག་གོ །
8-696
ཁ་ཅིག་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་རོ་མྱང་དང་མཚུངས་ལྡན་སོགས་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །ཉེར་བསྡོགས་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ན་འདི་གཉིས་དོན་གཅིག་གམ་ཐ་དད་སྙམ་ན་
ཐ་དད་དེ། ཉེར་བསྡོགས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཁོ་ན་ནི་རྟོག་པ་མེད་པས་དེ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཏེ།
བསམ་གཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རོ་མྱང་དག་པ་བ་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གསུམ་པ་བདེ་མིན་སྡུག་བསྔལ་མིན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་
དང་བཅས་པས་དྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལམ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ནི་བསྒོམས་ན་ཚངས་ཆེན་དུ་འགྱུར་བས་
དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །ལྔ་པ་རྣམ་གྲངས་ནི། མདོ་ལས་རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གསུངས་པའི་དང་པོ་བསམ་གཏན་
ཁྱད་པར་ཅན་དེ་མན་ཆད་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆད་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །
8-697
ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན། སྨོན་པ་མེད་པའི། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ། དེ་ལས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང་འགོག་པའི་རྣམ་པ་དག་
དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཚན་མ་བཅུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་
མཚན་མ་མེད་པའོ། །མཚན་མ་བཅུ་ནི་ཡུལ་ལྔ་དང་ཕོ་མོ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་དང་
མཚུངས་ལྡན་དུ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པའོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལས་གཞན་བདེན་པ་ལྷག་མའི་རྣམ་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་
སྡུག་བསྔལ་དེའི་རྒྱུ་དག་གིས་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་གཟིངས་ལྟ་བུར་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་
སྟེ། དེ་ལས་འདའ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
无色定根本善定的行境不缘下地有漏法，而是缘自地和上地。在这三种禅定、无色定中，无漏定能断除烦恼。不仅如此，色界和无色界的净近分定也能断除，因为是下地的对治。近分定有几种？它们有八种，因为每一地都各有一种能入彼地的近分定。这些定是否有三种，其受也相似吗？
不是的，净定与不苦不乐的舍根相应，因为是努力引导而成的，尚未离下地厌离，是离贪之道，故不与味相应。首个近分定称为"未至定"，它既是净定也是圣者的无漏定。近分心结生相续是染污的，但在等持中则无染污。
有人认为未至定有味相应等三种。它也称为近分定，也称为殊胜禅，这两者是一义还是不同？是不同的。近分定是离贪之道，而只有初禅无寻，与之不相应的是殊胜禅，因为是禅定的一种特殊形式。它有味相应、净定、无漏三种，与不苦不乐舍根相应。
因为需要加行引导，所以不与喜相应，因此是难道。修习此殊胜禅会成为大梵，故有此果报。第五，种类：经中说无寻唯伺、有寻伺、无寻伺三种定，其中第一种是殊胜禅以下，初禅和未至定是有寻有伺定。初禅以上，从二禅近分至有顶都是无寻无伺定。
又有空、无愿、无相三种三摩地。其中无相三摩地与寂静相和灭相相应的四种定。涅槃因离十种相故称无相，缘于彼的三摩地是无相定。十相是五境、男女相及有为相。空三摩地是与无我相和空相相应的二种行相。无愿三摩地是与其余谛相相应的十种行相。
因无常、苦、其因令人厌离，道也必然如筏应舍弃，具有这些行相的三摩地是无愿定，是趋向超越彼的。


 །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་དག་པ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་བཅུ་གཅིག་ན་ཡོད། 
8-698
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་དུ་ཡོད་པར་རོ། །དེ་དག་ལས་ཕྱི་མ་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་
ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་བཞག་གོ །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་དང་། ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་སྟེ་སྨོན་པ་མེད་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་གསུམ་མོ། ། དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཞག་པ་བཞིན་ལྷག་མ་གཉིས་ལའང་མཚུངས་སོ། །གཉིས་ནི་མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་
སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སློབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་སོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡང་མི་སློབ་པའི་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་མི་རྟག་
པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་
ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པའམ་ཟད་པ་ལ་ཞི་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་ཏེ། 
8-699
ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་
དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་འདི་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྡང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་དག་
ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མིའི་ནང་དུའོ། །སུ་ལ་བསྐྱེད་ན། མི་གཡོ་བའི་དགྲ་བཅོམ་ཁོ་ན་ལའོ། །ས་དུ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེར་བསྡོགས་བདུན་ནི་མ་གཏོགས་
པ་གཞན་བཅུ་གཅིག་པོ་འདོད་ཁམས། མི་ལྕོགས་མེད་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་ན་ཡོད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་བཞི་སྟེ་དགེ་བའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དག་པ་
བའམ་ཟག་མེད་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཡིན་པ་བཞིན་གཞན་དག་ཀྱང་ངོ་། །ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ནི་ཤེས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་གི་ཡོན་ཏན་ཁམས་གསུམ་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བློའམ་ཤེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །
8-700
རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གཏན་མཐའ་བཞི་པར་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་
སྟོན་པ་འདི་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ་ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི།
སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ནི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཞིར་དབྱེ་ཞེ་ན། གནོད་སེམས་དང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་
པར་འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་གནོད་སེམས་མང་བ་རྣམས་དེ་དག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བས་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྡུག་པ་དང་བཏང་སྙོམས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་
གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་ལ་ཁྱད་མེད་དམ་ཞེ་ན། བྱེ་སྨྲ་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་མི་སྡུག་པ། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་སོ་ཟེར་རོ།

 །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་དག་པ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་བཅུ་གཅིག་ན་ཡོད། 
8-698
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་དུ་ཡོད་པར་རོ། །དེ་དག་ལས་ཕྱི་མ་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་
ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་བཞག་གོ །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་དང་། ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་སྟེ་སྨོན་པ་མེད་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་གསུམ་མོ། ། དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཞག་པ་བཞིན་ལྷག་མ་གཉིས་ལའང་མཚུངས་སོ། །གཉིས་ནི་མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་
སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སློབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་སོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡང་མི་སློབ་པའི་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་མི་རྟག་
པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་
ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པའམ་ཟད་པ་ལ་ཞི་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་ཏེ། 
8-699
ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་
དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་འདི་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྡང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་དག་
ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མིའི་ནང་དུའོ། །སུ་ལ་བསྐྱེད་ན། མི་གཡོ་བའི་དགྲ་བཅོམ་ཁོ་ན་ལའོ། །ས་དུ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེར་བསྡོགས་བདུན་ནི་མ་གཏོགས་
པ་གཞན་བཅུ་གཅིག་པོ་འདོད་ཁམས། མི་ལྕོགས་མེད་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་ན་ཡོད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་བཞི་སྟེ་དགེ་བའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དག་པ་
བའམ་ཟག་མེད་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཡིན་པ་བཞིན་གཞན་དག་ཀྱང་ངོ་། །ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ནི་ཤེས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་གི་ཡོན་ཏན་ཁམས་གསུམ་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བློའམ་ཤེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །
8-700
རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གཏན་མཐའ་བཞི་པར་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་
སྟོན་པ་འདི་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ་ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི།
སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ནི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཞིར་དབྱེ་ཞེ་ན། གནོད་སེམས་དང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་
པར་འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་གནོད་སེམས་མང་བ་རྣམས་དེ་དག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བས་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྡུག་པ་དང་བཏང་སྙོམས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་
གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་ལ་ཁྱད་མེད་དམ་ཞེ་ན། བྱེ་སྨྲ་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་མི་སྡུག་པ། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་སོ་ཟེར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
》丁额增（定）三种，即世间清净与出世间无垢二种。世间（定）有十一种。
8-698
出世间（定）则存在于道谛中。其中后者无垢（定）因为是解脱门，故建立为空性等三种解脱门。空性空性等，以及其他无愿无愿和无相无相三种禅定。这些（定）因为缘于空性而如此安立，其余两种（无愿、无相）也是如此。两种是缘于无学禅定的，即空性空性是以空的行相缘于无学的空性禅定。无愿无愿也是以无常行相缘于无学的无愿。它不是苦，也不是因等，因为无漏（定）不是这种特征。也不是道的行相，因为（道）是应当断除的。无相无相禅定是以寂静行相缘于无学的无相非择灭或灭尽，
8-699
因为无漏中通过择力没有灭。不是以灭、妙、离的行相，因为与无常的灭是共通的，因为是无记的，因为不是离（系）。这些其他禅定是一向有漏且厌恶圣道的，而无漏则不是这样。在哪里生起？在人道中。对谁生起？唯独对不动阿罗汉。属于哪个地？除了七种近分地外，其余十一地，欲界、未至定、殊胜禅、四禅和四无色界中有。有四种修习禅定：清净或无漏的第一禅是修习现法乐住禅定，其他（禅定）也是如此。天眼通是修习能知能见禅定。三界的加行功德和一切无漏功德是修习能分别智慧的禅定。
8-700
在第四禅生起的金刚喻禅定是修习能漏尽的禅定。如世尊所说，这法门是为自己所用，因此仅说四禅。第二部分，讲解入定的功德：因缘无量有情，故称无量，即慈、悲、喜、舍四种。为何分为四种？因为它们是对治嗔恨等、害心、不悦和欲贪嗔恨盛行者的对治法。问：不净观和舍对治欲贪有何区别？毗婆沙师说：不净观是对治色贪的，舍是对治淫欲贪的。


 །སློབ་དཔོན་འཁྲིག་པའི་
འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པ། ཕ་མ་བུ་ཉེ་དུའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་བཞེད་དོ། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ་ཡང་ཡིན། ཡིད་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ནི་དགའ་བ་ཡིན་ལ། 
8-701
བཏང་སྙོམས་ནི་མ་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །བྱམས་སོགས་འདི་དག་གི་རྣམ་པ་ནི། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་བྱམས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །ཀྱེ་མ་
སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལོ་སྙམ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙོམ་པར་འཇུག་གོ །ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགའ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དགའ་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །སེམས་ཅན་རྣམས་མཉམ་
མོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་བཏང་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །འདི་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ས་དུ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགའ་བ་
ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་ཡོད་ལ། ཚད་མེད་གཞན་གསུམ་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ནའོ། །ཁ་ཅིག་འདི་དག་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པའི་ས་ལྔ་ན་འདོད་དོ། །གཞན་འདོད་ཁམས་ཉེར་བསྡོགས་
རྣམས་བསྣན་ནས་བཅུ་ནའོ་ཟེར་རོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ངམ་ཞེ་ན། དེ་ཡིས་མི་སྤོང་སྟེ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་སྦྱོར་བས་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤངས་པ་ཐག་བསྲིང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །
8-702
འདི་བཞི་མི་དག་གི་ནང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པར་སྐྱེས་པ་དགའ་བ་དང་མི་ལྡན། དེར་ངེས་པར་ཚད་མེད་པ་གསུམ་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་
དེ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ཐར་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་གཉིས་པ། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་
ཀྱིས་མངོན་སུམ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་བརྒྱད་པ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའོ། །དེ་རྣམས་ལས་དང་པོ་གཉིས་མི་སྡུག་
པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ། བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་ཡོད་གཞན་ན་ནི་མེད། གསུམ་པ་མཐའ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ན་ཡོད་དོ། །དེ་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་སྡུག་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་དག་འཁོར་
དང་བཅས་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་མཉམ་བཞག་དགེ་བ་རྣམས་ཁོ་ན་དེས་དེའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །
བརྒྱད་པ་འགོག་པའི་སྙོམ་པར་འཇུག་པའོ། །གཞན་དག་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཐར་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། །འགོག་སྙོམས་དེ་ལ་ནི་ཕྲ་བ་ཕྲ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། 
8-703
སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཕྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཕྲ་བར་བྱས་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་དག་དང་། འོག་མ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་
དེ་ལས་ལྡང་ལ། འཕགས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ལས་ལྡང་ངོ་། །འདི་དག་ལས་དང་པོ་འདོད་པར་རྟོགས་པ། སྣང་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ངོ་། །གང་དག་གཟུགས་ཅན་
མིན་པ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གོང་དང་རང་གི་ས་པའི་དང་། སྡུག་བསྔལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་འགོག་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་མ་བརྟགས་
པར་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་། །ནམ་མཁའ་ཡང་གཟུགས་མེད་དང་པོའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
阿阇黎（认为）不净观是对治淫欲贪的对治法，舍是对治对父母子女亲属的贪爱的对治法。在此，慈是无嗔，也是悲心，喜的本性是意乐，
8-701
舍则是无贪的本质。慈等的行相是：思惟"愿诸众生得安乐"而入慈定。思惟"诸众生苦啊"而作意并入悲定。思惟"愿诸众生欢喜"而入喜定。思惟"诸众生平等"而作意并入舍定。这些所缘境是欲界众生。这些属于哪地？喜仅在初禅与第二禅中有，其他三种无量在六种禅地中有。有些认为它们除未至定外在五地中存在。另一些则说加上欲界与近分地，共十地。无量定能否断烦恼？它们不能断除（烦恼），因为属于禅定根本地，因为是胜解作意，因为缘众生，但因为它们的加行能制伏嗔恨等，并使已断（烦恼）远离，故说它们是对治法。
8-702
这四种在人道中生起。在第三禅与第四禅中出生者不具有喜，他们必定常具三种无量。八解脱：有色观诸色，是第一解脱。内无色想观外诸色，是第二解脱。净解脱身证具足安住，是第三解脱。四种无色解脱与第八灭受想（解脱）。其中前二种应知是不净观，存在于初禅与第二禅中，其他地中则没有。第三解脱存在于最后的第四禅中，它是无贪的本性，具净行相。如果算上眷属，它们是五蕴法。无色解脱仅指无色定中的善等持，因此得名为解脱。第八是灭尽定。其他（解脱）是因从入定障碍中解脱而名为解脱。灭尽定，是在极细微之后入定，
8-703
有顶的想是细微的，使之更加微细后入灭定。从等至出定时，是以自地心与下地心出定，圣者则以无漏心出定。这些中，第一解脱的所了知是欲界，所缘境是可意不可意的色处。无色者的所缘是上地及自地，以及苦等、苦因、灭谛和随顺道谛的一切道。也包括一切非择灭。虚空也是第一无色处。


 །ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་
དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་
པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་། གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་དང་པོ་གཉིས་ནི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གསུམ་བཞི་གཉིས་ནི་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ། །
8-704
གཞན་བཞི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞིན་ལ། ཁྱད་པར་དེ་དག་གིས་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། འདི་དག་གིས་ནི་དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ཏུ་
མོས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་མེད་པར་ཟད་པར་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་བཅུ་སྟེ། ཟད་པར་ས་མེ་ཆུ་རླུང་སྔོ་སེར་དམར་དཀར་
ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་དང་པོ་བརྒྱད་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་བསམ་གཏན་མཐའ་བཞི་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་དོ། །དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་
མཆེད་དོ། །ཁ་ཅིག་རླུང་གི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཟེར་རོ། །ཐ་མ་གཉིས་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དག་པ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འདི་གཉིས་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་རང་གི་ས་པའི་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །དེ་ལ་
ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཇུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ལ། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་འཇུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཡིན་
ཏེ། གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པ་མ་གཏོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སོ་སྐྱེས་དང་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཅི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྦྱོར་བྱུང་ངམ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་དྲི་ན། 
8-705
འགོག་པ་བཤད་ཟིན་གྱི། ལྷག་མ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དང་། སྦྱོར་བས་ཐོབ་པའང་ཡིན་ཏེ། འདྲིས་པ་དང་མ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་ཐར་དང་ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ཁམས་གསུམ་གྱི་རྟེན་ཅན་ནོ། །ལྷག་མ་མིའི་རྟེན་ལས་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་གཉིས་དག་ཏུ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་སྐྱེ་བ་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཉེ་བ་དང་ཡང་དང་ཡང་དུ་
གོམས་པ་ལས་སོ། །ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་ས་གོང་མའི་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསམ་གཏན་
རྣམས་རྒྱུ་དང་ལས་ཀྱི་སྟོབས་དེ་དག་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་སྟེ། འཇིག་པའི་ཚེ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཚེ་ནི་ས་འོག་མ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་
བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །མངོན་པའི་དམ་ཆོས་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་ཞེ་ན། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ལུང་
ནི་མདོ་དང་འདུལ་བ་དང་ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་སོ། །རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་ལུང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྟོགས་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། 
8-706
དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལོ་སྟོང་དུའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་དག་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། ལུང་
ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་སོ་ཟེར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
内有色想观外诸小色，无论妙色或劣色，皆能制伏而知，制伏而见，如是想者，是为第一胜处。如是，内无色想，如此四种，以及唯内无色想观青、黄、红、白诸色，如是共八种。其中前两种如第一解脱，第三第四两种如第二解脱。
8-704
其余四种如净解脱，区别在于那些（解脱）仅是背离而已，而这些（胜处）则是制伏所缘，能随所欲而胜解，并能不生烦恼。因为能无间断地遍满遍作，故有十种遍处：地、火、水、风、青、黄、红、白、空无边、识无边遍处。其中前八种是无贪性，仅在最后第四禅中有。其所缘境是欲界色处。有些说风遍处所缘是触处。最后两种是清净无色定的本性。这两种的所缘是自地的四蕴。其中，胜处是从解脱入定所生，而遍处是从胜处入定所生，因为它们是层层超胜的。除灭尽定外，所有这些都可存在于凡夫和圣者相续中。若问这些解脱等是修所成还是离贪所得？
8-705
灭尽定已说过，其余既由离贪所得，也由修习所得，因为有熟习与未熟习的区别。无色解脱和遍处是三界所依的。其余从人道所生。其中，于色界无色界中生起无色定，由因力近习以及数数修习而成。由业力所生，是因为上地的异熟业已临近成熟。在色界中，诸禅定由因力、业力以及法尔而生，如世界坏灭时。那时，下地所有众生因善法趣入增胜，故能生起禅定。问：正法能住多久？答：师尊正法有二种：教法和证法。其中教法是经、律、论。证法是菩提分法。持教法者是说法者，持证法者唯是修行者。
8-706
因此，应知只要证法存在，正法就存在。据说这些（正法）将住世一千年。其他人说，证法如此，而教法则能长久住世。


 །བདག་གིས་མངོན་པའི་ཆོས་བཤད་པ་འདི། ཕལ་ཆེར་ནི་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཉེས་པར་ཟིན་གང་དེ་
འདིར་བདག་གིས་མ་རྟོགས་པའི་ཉེས་པར་ཟད་ལ། དམ་ཆོས་མངོན་པའི་ཚུལ་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་དང་། དེའི་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་བཞག་པ་
ཡིན་ནོ། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་བརྒྱད་པའོ།། །།
༄། །དེ་མཐར་སོན་པའི་ཚུལ།
གསུམ་པ་དེ་མཐར་སོན་པའི་ཚུལ་ནི། སྔོན་ཡོད་པས་ཆོ་ག་འདི་བརྩམས་
ནས་ཅི་བྱ་སྙམ་སྲིད་པས་དེ་ཟློག་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་མིག་ནི་ཟུམ་པར་གྱུར་ཅིང་དཔང་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ཕལ་ཆེར་ཟད་པར་གྱུར་པ་ན། བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་བར་
རང་གར་བཤད་པར་གྱུར་པ་ཡི་ངན་རྟོག་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་པ་འདི་དཀྲུགས་སོ། །དེ་དང་རང་བྱུང་ཉིད་དང་རང་བྱུང་དེའི་བསྟན་པ་གཅེས་སྤྲས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་གཤེགས་ནས་འདི་ལ་དགྲ་ཡང་ལན་གསུམ་བྱུང་བས་འགྲོ་བའི་མགོན་ཕལ་ཆེར་མེད་ལ། 
8-707
ཅུང་ཟད་སྣང་བའང་འདོམས་མེད་དྲི་མས་དགའ་གུར་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་ཡོན་ཏན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་དེང་སང་འདི་ན་སྤྱོད་པས། དེ་ལྟར་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ནི་ལྐོག་མར་སྲོག་ཕྱིན་པ་འདྲ་
བ་གསོ་བ་དང་། དྲི་མ་རྣམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དུས་སུ་རིག་ནས་ནི་ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་བག་ཡོད་པར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་ཡང་དག་པ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་སྦྱར་བའོ། །སུས་ཞེས་ན།
བཙུན་པ་དབྱིག་གི་གཉེན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པས་སོ། །རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། ཞུས་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དྷེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས།
ཇོ་བོ་སྨྲ་ཏིས་ཅུང་ཟད་བཅོས་སོ། །རྒྱ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་ཡངས་པ། །ཕྱོགས་ཆར་རྣམ་འབྱེད་བསྟན་པ་རིའི་མ་མོ། །འབྲས་རང་མ་དམིགས་ལུང་ཁམས་དང་གཟུགས་འདིས། །ཡིན་ལ་དབང་གྱུར་གནས་
བརྟན་རྒྱ་མཚོའི་སྡེ། །ཉིད་འགྲེལ་ཉི་མའི་མདུན་ངོར་ཟུམ་གྱུར་ཅིང་། །ཚུལ་མིན་སྐབས་དབྱེ་མཚན་མོར་ཧུར་གྱུར་པ། །དེང་དུས་བཤད་སྦྱར་ཕལ་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་མིག །བྱ་སེར་འདྲེན་བྱེད་ཉིད་ལ་འགྲན་པ་བཞིན། །
དེས་ན་སྙིགས་དུས་མུན་འཁྱམས་རྣམས་འཆེལ་ས། །དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བྲིས་སྙིང་གའི་ངོགས་འཛིན་མཁན། །ཚིག་རན་མུ་ཏིག་ཀུན་ཏུ་རྒོད་པ་ཡི། །དབྱངས་ཅན་རྒྱན་འོས་ཟླ་བའི་མེ་ལོང་ཞིག །ལུ་ཧི་ཏ་འགྲམ་ཟིང་པོ་ཁང་གསར་ཚལ། །
8-708
འབྱོར་པའི་ངང་མོ་འདུ་བའི་པདྨ་ཅན། །རོལ་པའི་འཛུམ་དུ་རབ་རྒྱས་པདྨ་དཀར། །ལྔ་རིག་འབད་པའི་ཟེ་འབྲུར་ཆགས་པ་ཡིན། །འདི་ནི་ཐུབ་བསྟན་འཇམ་པའི་དབྱངས། །ཡུན་རིང་བཞུགས་པའི་གདན་གྱུར་ནས། །འཇིག་
རྟེན་མུན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་བའི། །གོ་འཕང་མཆོག་ལ་འགོད་གྱུར་ཅིག །ཅེས་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་འགྲེལ་པ་ལུགས་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ཤར་ཀོང་པོའི་པཎྜི་ཏ་མི་ཕམ་པདྨ་དཀར་པོས་
སྦྱར་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
我所讲述的这部阿毗达磨法，大多是依据迦湿弥罗毗婆沙师的传统而成立的论述，若此中有误，完全是因为我理解不足的过失，而非正法阿毗达磨有错误，因为这是佛陀世尊与诸佛子所确立的圣教量。阿毗达磨俱舍论颂之定品，是第八品。
关于究竟圆满的方法
第三，关于究竟圆满的方法：为了遣除有人想"既有先前著作，为何还要撰述此论"的疑虑，（说明）：导师世间之眼已经闭合，能作证明的大德也几乎消逝，未见真实论典而随意解说的恶念已扰乱了阿毗达磨教法。正等觉佛及其教法的护持者们入寂后，此教法已三次遭遇敌对，众生保护者几乎不存，
8-707
少数显现者也如盲目之人持不洁灯，以毁坏功德为业，今日此地充斥这样的行为。因此，世尊教法如命悬一线般需要救护，明知垢染势力强盛之时，愿求解脱者当生起正念！此偈为令安住于真实而作。由谁造？由尊者世亲，第二佛陀所造。印度堪布吉那弥多罗及藏地大译师班智达巴塞巴翻译、校对并确定。觉(智)尊者略作修订。广大法性虚空广阔处，分析诸方教法之母山，无所得果实、教界及此色，上座大海众已得自在，自注日面前（诸师）已沉寂，非理分辨之夜勤勉者，今时诠释大多智慧眼，如与黄鹰领导者竞争。
因此迷于浊世黑暗徘徊处，世亲所著心藏岸掌者，词义珍珠遍布演说之，妙音堪为装饰月镜者。鲁希塔河畔杰波新寺园，
8-708
汇聚丰盛鸿雁之莲池，游戏笑中盛开白莲花，是五明勤勉花蕊栖息处。此为佛教文殊音，成为长久住世座，从世间黑暗中，胜出至最胜位。此《阿毗达磨藏论释·传承释》乃是东贡布班智达弥庞白莲花所著。


། །།སརྦ་མདྒ་ལམ།། །།




这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
一切吉祥！
（藏文：སརྦ་མདྒ་ལམ，梵文拟音：sarva maṅgalam，梵文天城体：सर्व मङ्गलम्，梵文泰卢固体：సర్వ మఙ్గలమ్，汉语字面意义：一切吉祥，汉语拟音：萨尔瓦 芒嘎朗）


